વઝીર

ચૅકમેટ

***

થોડાં ગાબડાં છતાં સરસ પરફોર્મન્સ અને મ્યુઝિકને કારણે આ ફિલ્મ એક ટાઇમપાસ ક્વિક થ્રિલર બની રહી છે.

***

wazir-posterસસ્પેન્સ થ્રિલર ફિલ્મ બનાવવી એ પાકિસ્તાન સાથે દોસ્તી કરવા જેવું જોખમી કામ છે. એક તો છેક છેલ્લા સીન સુધી સસ્પેન્સનું તત્ત્વ અને લોકોની ઉત્કંઠા બરકરાર રાખવાં અઘરાં છે. બીજું, સોડાવૉટરની જેમ સસ્પેન્સ ફિલ્મોની મજા એનું સિક્રેટ ખબર ન હોય ત્યાં સુધી જ રહે છે. એક નાનકડા ઢાંકણ નીચે ધરબાયેલું સસ્પેન્સ જો ખૂલી ગયું એટલે ફિલ્મમાંથી ‘ઝિંગ’ ઊડી ગઈ સમજો. ત્રીજું શાશ્વત જોખમ એ છે કે સસ્પેન્સ ફિલ્મની રિપિટ વેલ્યૂ લગભગ ઝીરો થઈ જાય છે. એટલે જ કમસે કમ આપણે ત્યાં તો નિર્માતાઓ ભાગ્યે જ સસ્પેન્સ-મિસ્ટ્રીના પ્રકારવાળી ફિલ્મો બનાવે છે. ગયા વર્ષે આવેલી સુપર્બ ‘દૃશ્યમ્’ અને કંગાળ ‘જઝબા’ પછી આ વર્ષની પહેલી હિન્દી રિલીઝ ‘વઝીર’ એવી જ સસ્પેન્સ-થ્રિલર ફિલ્મ છે. પરંતુ સ્ટોરીમાં ગાબડાંને કારણે તે માત્ર ડિસન્ટ વન ટાઇમ વૉચ બનીને રહી જાય છે.

વાત બે પ્યાદાંની

દાનિશ અલી (ફરહાન અખ્તર) એન્ટિ ટેરરિસ્ટ સ્ક્વૉડનો જાંબાઝ ઑફિસર છે. પરંતુ એક ત્રાસવાદીનો પીછો કરતાં એની લાઇફમાં એવો કરુણ ટ્વિસ્ટ આવે છે, જેમાં એની પત્ની રુહાના (અદિતી રાવ હૈદરી) પણ એનાથી દૂર થઈ જાય છે. ત્યાં જ દાનિશની મુલાકાત થાય છે પંડિત ઓમકારનાથ ધર (અમિતાભ બચ્ચન) સાથે. પંડિતજી એક અકસ્માતમાં પત્ની અને પોતાના બંને પગ ગુમાવી બેઠા છે. ઉપરથી એક વર્ષ પહેલાં જુવાન દીકરી પણ એક અપમૃત્યુને વરી છે. હવે તેઓ બાળકોને ચેસ શીખવીને પોતાનો સમય પસાર કરે છે. આ બંને જણા પોતાનું દુખ ચેસબૉર્ડનાં મહોરાંમાં ભૂલવાનો પ્રયત્ન કરે છે. પરંતુ જૂના ઘાવ અને જૂના હિસાબ એમ થોડા વીસરાય?

એક ચાલ તારી, એક ચાલ મારી

કહે છેકે વિધુ વિનોદ ચોપરાને આ ફિલ્મનો આઇડિયા લગભગ અઢી દાયકા પહેલાં આવેલો. ખાસ્સા પ્રયત્નો પછીયે તેઓ આ આઇડિયા પર ફિલ્મ બનાવી શક્યા નહીં. હવે એમણે ટેલેન્ટેડ ગુજરાતી રાઇટર અભિજાત જોશી અને તેજસ્વી ડિરેક્ટર બિજોય નામ્બિયારને ડિરેક્શન સોંપ્યું છે, પરંતુ એ પછી ‘ટાઉટ થ્રિલર’ કહેવાતા આ ફિલ્મપ્રકારની ગંગામાં ખાસ્સું પાણી વહી ગયું છે. એટલે જો ફિલ્મનું સસ્પેન્સ એકદમ એરટાઇટ ન હોય, તો ગમે ત્યાંથી લોકોની શંકાઓ અંદર ઘૂસી જાય છે.

સીધી જ એક સોફ્ટ રોમેન્ટિક ગીત સાથે શરૂ થતી ‘વઝીર’ તરત જ ચોથા ગિયરમાં પહોંચીને જબરદસ્ત ટ્વિસ્ટ આપી દે છે (સો, શરૂઆત ચૂકશો નહીં, ને અંત કોઇને કહેશો નહીં). આ તબક્કે ફિલ્મમાં ટિપિકલ બોલિવુડિયન મેલોડ્રામા નાખવાનો પુષ્કળ સ્કોપ હતો, પરંતુ બિજોય નામ્બિયારે ફિલ્મને એ ઘિસિપિટી ગલીમાં ઘૂસતાં ફિલ્મને બચાવી લીધી છે. સરસ બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક, બ્લૅક એન્ડ વ્હાઇટ ફિલ્ટરનો ઉપયોગ, સ્લો મોશન વગેરેને લીધે આપણે ફિલ્મની પહેલી પંદર મિનિટમાં જ તેનાં મુખ્ય પાત્રો સાથે ઇમોશનલી કનેક્ટ થઈ જઇએ છીએ. જેટલી કાબેલિયતથી બિજોય નામ્બિયારે ઇમોશનલ સીન શૂટ કર્યા છે, એ જ હથોટીથી આખી શૂટઆઉટ સિક્વન્સ હૅન્ડલ કરી છે. એ સિક્વન્સનું કેમેરા વર્ક પણ ખાસ્સું ઇન્ટરેસ્ટિંગ છે.

ફિલ્મમાં અમિતાભ બચ્ચનની એન્ટ્રી વાર્તામાં બીજો ટ્રેક ઉમેરે છે. અમિતાભ શું કામ દાદુ એક્ટર છે એ તમને આ ફિલ્મ જોઇને સમજાય. અહીં એમના બે પગ કપાયેલા છે (જે જોઇને આપણું કાળજું કપાઈ જાય). અહીં એમણે વ્હીલચેર પર બેસીને માત્ર ચહેરાથી જ અભિનય કરવાનો છે, તેમ છતાં તેઓ એક મિલિમીટર પણ ઊણા ઊતરતા નથી. સામે જો ફરહાન જેવો દમદાર એક્ટર ન હોત તો બચ્ચનમોશાય ફિલ્મમાં એને ખાઈ જ ગયા હોત. બિગ બીને આમ ‘માનવભક્ષી’ થતા રોકનાર ફરહાન ઉપરાંત બીજો એક્ટર છે માનવ કૌલ. અગાઉ ‘સિટી લાઇટ્સ’ અને ‘કાઈ પો છે’માં ગ્રે શૅડની ભૂમિકાઓ ભજવીને છવાઈ ગયેલો માનવ કૌલ થિયેટરનો મંજાયેલો મહારથી છે. અહીં મિનિસ્ટર બનતો માનવ એક સીનમાં પલાંઠી વાળીને બેસે છે અને શર્ટની બાંયો ચડાવવા માત્રથી ખોફ ઊભો કરી દે છે. આ બધી જ સ્ટ્રોંગ બાબતોના પાયા પર ઊભેલો ફિલ્મનો ફર્સ્ટ હાફ એકદમ ક્રિસ્પ થ્રિલરના ટ્રેક પર ચાલે છે. ઇવન આ ફિલ્મમાં કોઈ સસ્પેન્સ એલિમેન્ટ છુપાયેલું હશે તે આ તબક્કે ખ્યાલ પણ આવતો નથી.

પરંતુ ઇન્ટરવલ બાદ ફિલ્મના પાયા એક પછી એક હચમચવા શરૂ થાય છે. પહેલાં તો નીલ નીતિન મુકેશના પાત્રની એન્ટ્રી થાય છે અને એની લાઉડ એક્ટિંગ જોઇને એવી શંકા થાય છે જાણે એ સીધો સંજય ગુપ્તાની ફિલ્મમાંથી ભાગીને આવ્યો હશે. બાકીનાં તમામ કલાકારોની કંટ્રોલ્ડ એક્ટિંગનો એ એકલે હાથે ભુક્કો બોલાવી દે છે. એવું જ એક નાનકડું દુખ એ થાય કે અહીં પ્રકાશ બેલાવાડી જેવા મસ્ત એક્ટરના ભાગે માત્ર ગણીને એક જ લાઇન બોલવાની આવી છે. સેઇમ વિથ અવતાર ગિલ.

બીજો પ્રોબ્લેમ છે, લોજિકના લોચાનો. કમનસીબી છે કે ફિલ્મના સ્ટોરી અને સ્ક્રીનપ્લે સાથે અનુક્રમે વિધુ વિનોદ ચોપરા તથા અભિજાત જોશી જેવાં તેજસ્વી નામ જોડાયેલાં હોવા છતાં વાર્તામાં જે બાકોરાં રહી ગયાં છે તે અક્ષમ્ય છે. ફિલ્મ પૂરી થયા પછીયે ‘આમ કેમ થયું?’, ‘ફલાણાનું શું થયું?’, ‘તો પછી આવું કઈ રીતે ન થયું?’ જેવા કેટલાય સવાલ આપણા દિમાગમાં દિલ્હીના પ્રદૂષણની જેમ ફર્યા કરે છે અને ફિલ્મના સર્જકોએ તેનો જવાબ આપવાની તસદી સુદ્ધાં લીધી નથી. કદાચ તમારું દિમાગ ‘ચાચા ચૌધરી’ની જેમ કમ્પ્યુટરથી પણ તેજ ચાલતું હોય તો તમે સિક્રેટ કળી જાઓ એવુંય બને. એક પર્ફેક્ટ સસ્પેન્સ ફિલ્મની જેમ આ તમામ વસ્તુઓ મરણતોલ સાબિત થાય છે. ઇવન અભિજાત જોશી વાર્તાને વધુ વળ ચડાવીને બદલો, વેરઝેર, મૈત્રી, ક્ષમા, ગિલ્ટ, દગો વગેરે મનોભાવોને બહુ સારી રીતે એક્સપ્લોર કરવાની અહીં તક હતી, જે વેડફાઈ ગઈ છે. જોકે સારી વાત એ છેકે ડિરેક્ટરને નબળા અને કંઇક અંશે પ્રીડિક્ટેબલ સેકન્ડ હાફનો અંદાજ આવી ગયો હોય કે કેમ, પણ એમણે ફિલ્મની લંબાઈ અત્યાંત ટૂંકી રાખી છે, જે તેને ડ્રેગ થવામાંથી બચાવી લે છે. એક્ચ્યુઅલી, આ ફિલ્મ એક પર્ફેક્ટ શૉર્ટફિલ્મનો મામલો છે.

ફિલ્મના મ્યુઝિક ડિપાર્ટમેન્ટમાં સંદેશ શાંડિલ્ય, અંકિત તિવારી સહિત ઘણાં નામો છે, પણ એ વાત માનવી પડે કે આખું આલ્બમ મસ્ત સોલફુલ બન્યું છે. ગાયકોમાં પણ સોનુ નિગમ, શ્રેયા ઘોષાલ, અંકિત તિવારી, જાવેદ અલીથી લઇને અમિતાભ બચ્ચન અને ફરહાન અખ્તર સુધીની વેરાયટી છે. એટલે ફિલ્મથી અલગ કરીને પણ ગીતો સાંભળવાની મજા પડે તેવાં બન્યાં છે. ઉપરથી ફિલ્મમાં આશા ભોંસલેનું ‘આઓ હુઝુર તુમકો’ ગીત પણ બહુ સરસ રીતે વપરાયું છે.

ગેઇમ ઇઝ અપ

સીધી ને સટ વાત એ છે કે ‘વઝીર’ સારાં પર્ફોર્મન્સ, સરસ મ્યુઝિક, ઘણા બધા ગ્રિપિંગ સીન અને સસ્પેન્સ એલિમેન્ટને કારણે ડબ્બો થઈ જવામાંથી સાંગોપાંગ ઊગરી ગઈ છે. બચ્ચન કે ફરહાનના ફૅન કે સસ્પેન્સ વાર્તાઓના ચાહકોએ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં કે ટીવી પર એટલિસ્ટ એકવાર તો અવશ્ય જોવા જેવી બની છે. મજા પડે તો બાજી તમારી, નહીંતર ચૅકમેટ.

રેટિંગઃ *** (ત્રણ સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements