Ved Prakash Sharma: Obituary

ved-prakash-sharma_express-photo-by-ravi-kanojia_759મને યાદ છે, 1993નું વર્ષ હતું. પાંચમા ધોરણથી અમને સ્કૂલમાં હિન્દી ભણાવવાની જસ્ટ શરૂઆત થઈ હતી. મને રોમાંચ થતો કે આ તો એ જ ભાષા છે જે ટીવીમાં ને પિક્ચરોમાં બોલે છે. એ જ વખતે જૂનાગઢમાં મારા કાકા ક્યાંકથી થેલો ભરીને ચોપડીઓ લઈ આવેલા. થેલો એટલે લિટરલી વિદેશ જવા માટે લોકો જેવડી સૂટકેસો લાવે છે એટલો મોટો. એમાં ભરેલી ચોપડીઓ પણ કંઇક અલગ પ્રકારની હતી. એક તો બધી હિન્દીમાં હતી. ઉપરથી એનાં કવરપેજ પેઇન્ટ કરેલાં ચિત્રો જેવાં અને પુસ્તકોનાં નામ ઉપસેલા અક્ષરોમાં હોય. અંદર ખોલીએ તો પાનાં સાવ કાળાં ને મેલાંઘેલાં. અલગ પ્રકારનાં એ પુસ્તકોનાં નામ ને કિંમત ખાલી 10 રૂપિયા. એ બધાને ‘પલ્પ ફિકશન’, ‘લૂગદી સાહિત્ય’ કહેવાય એ તો બહુ પાછળથી ખબર પડેલી. આપણે તો ખાંખાંખોળાં કરવામાં માસ્ટર એટલે આખો થેલો ઊલેચી નાખેલો. એમાં માર્ક કર્યું કે એક બુકનું નામ બધી ચોપડીઓનાં બેકકવર પર જોવા મળતું હતું: ‘વર્દી વાલા ગુંડા’. સાથે લટકણિયું પણ હોય ‘વેદ પ્રકાશ શર્મા કા અભૂતપૂર્વ ઉપન્યાસ જો આપકે રોંગટે ખડે કર દેગા.’ મારા આશ્ચર્ય વચ્ચે એ ‘વર્દી વાલા ગુંડા’ પોતે પણ એ ઉત્ખનન કાર્યમાંથી નીકળી! એટલે મને થયું કે હાલો આપણેય રોંગટા ખડા કરીએ!

વાંચવાનું શરૂ કર્યું. પણ હવે એ તો આપણી ‘ચંપક’, ‘નિરંજન’, ‘ફૂલવાડી’ વાંચવાની ઉંમર. એમાં આવડું મોટું દળદારvardi2bwala2bgunda થોથું, એ પણ હિન્દીમાં અને એય હાડોહાડ ક્રાઇમ ફિક્શન, ક્યાંથી મેળ પડે? તોય મેં કંઇક 30-40 પાનાં વાંચેલાં એવું પાકું યાદ છે. એમાં વપરાયેલા શબ્દપ્રયોગોથી હું ખરેખર અંજાઈ ગયેલો. કેમકે એ મારા માટે સાવ નવા હતા: ‘ઉસકે ઝેહન મેં બિજલી સી કૌંધ ગયી’, ‘ચીતે કી માનિંદ વો ઝપટ પડા’, ‘ઉસકે બદન મેં એક સિરહન સી દૌડ ગયી’… દિવસો સુધી એ બધા મારા તકિયાકલામ બની ગયેલા! પુસ્તક-ચોપડીને પણ હું ‘કિતાબ’ કહેતો થઈ ગયેલો.

પછી તો વેકેશન પૂરું થયું. પેલો થેલો પણ ક્યાંક ગાયબ થઈ ગયો. ભણવાના ચક્કરમાં બધું ભુલાઈ ગયું. યાદ રહી ગયા તો એ ચાર-પાંચ હિન્દી શબ્દપ્રયોગો અને એ નામ વેદ પ્રકાશ શર્મા. ધીમે ધીમે એટલી ખબર પડેલી કે એ બહુ જાણીતા લેખક છે અને મેરઠ બાજુ ક્યાંક રહે છે. ઈન્ટરનેટ તો હતું નહીં કે પટ દઇને બધું શોધી લઇએ. બસ-રેલવે સ્ટેશનોના બુકસ્ટોલ્સમાં જોતો એમની બુક્સ: ‘શાકાહારી ખંજર’, ‘ડાયન’, ‘પૈંતરા’, ‘કુબડા’, ‘કેશવ પંડિત’, ‘બહુ માંગે ઇન્સાફ’, ‘સુલગ ઉઠા સિંદૂર’… વાંચવાનું બહુ મન થતું પણ ખિસ્સામાં પૈસા તો હોય નહીં. અને ‘આવાં’ પુસ્તકો ખરીદવા માટે ઘરેથી મળે ખરા?! લાઈબ્રેરીનો મેમ્બર ખરો, પણ ત્યાંનાં ‘સભ્ય-સંસ્કારી’ પુસ્તકોની જમાતમાં અગેઇન ‘આવાં’ પુસ્તકોને સ્થાન મળતું હશે?!

730_1_5એકબાજુ ભણવાનું ટેંશન, એની ચોપડીઓ અને શોખથી લાઈબ્રેરીઓમાંથી લાવેલી બુક્સ વાંચવાનું ચક્કર એવું ચાલ્યું કે વેદ પ્રકાશ શર્માનો વારો જ ન આવ્યો. સિરિયસ કરિયર સ્ટાર્ટ થયા પછી ફિલ્મો, ઇન્ટરનેટ, ટીવી વળગ્યાં. ખબર પડી કે હજી તો આ પણ વાંચવાનું બાકી છે ને પેલું પણ જોવાનું બાકી છે, એટલે પેલા શર્માજીનો નંબર ફરી પાછો ન લાગ્યો. ‘દિવ્ય ભાસ્કર’માં મેં ચેતન ભગત, અમીશ ત્રિપાઠી, વિકાસ સ્વરૂપ (જેમની ‘Q & A’ નોવેલ પરથી ‘સ્લમડોગ મિલ્યનેર’ બનેલું), જુડી બાલન, ‘ચાચા ચૌધરી’ના સર્જક પ્રાણ વગેરેના ઇન્ટરવ્યૂ લીધા હતા. ત્યારે વિચાર આવેલો કે વેદ પ્રકાશ શર્મા અને સુરેન્દ્ર મોહન પાઠકના ઇન્ટરવ્યૂ કરવા. સુરેન્દ્ર મોહન પાઠકનો તો પર્સનલ મોબાઇલ નંબર પણ મેળવી લીધેલો. બસ, ડાયલ કરવાની વાર હતી. પણ પછી થયું કે મેં એમની એકેય બુક વાંચી નથી. હું એમને શું પૂછવાનો? આ બંને ભારતના સૌથી વધુ વેચાતા લેખકો છે. એમની બુક્સની નાખી દેતાં પણ લાખો-કરોડો નકલો વેચાય છે. બંને 150+ નવલકથાઓ લખી ચૂક્યા છે અને મેં એકેય વાંચી નથી. એક પત્રકાર હોવા સિવાય મારી યોગ્યતા શું છે એમનો ઇન્ટરવ્યૂ લેવાની? એટલે ફરી તારીખ પડી. કન્વિક્શન ઓછું હતું એટલે પુસ્તકો વાંચ્યાં નહીં અને ઇન્ટરવ્યૂ પણ લેવાયા નહીં.
***
હવે આજે સમાચાર આવ્યા કે વેદ પ્રકાશ શર્માનું માત્ર 62 વર્ષની વયે અવસાન થયું છે. 176 નવલકથાઓના લેખક. amir-khansએમાંય એમની ‘વર્દીવાલા ગુંડા’ની તો 8 કરોડ નકલો વેચાઈ હોવાનું કહેવાય છે! 8 કરોડ! અતિશયોક્તિ લાગતી હોય અને ખાલી 5-25 લાખ નકલો જ વેચાઈ હોવાનું માનો તોય વાત ક્યાં પહોંચે?! અક્ષય કુમારની બે ફિલ્મો ‘સબસે બડા ખિલાડી’ અને ‘ઇન્ટરનેશલ ખિલાડી’ જેવી ફિલ્મોના પણ એ રાઇટર હતા. પાંચેક વર્ષ પહેલાં આમિર પણ એમને કોઈ વાર્તા માટે મળી આવ્યો હતો. વિશાલ ભારદ્વાજે પણ પોતાની ‘એક થી ડાયન’ ફિલ્મની રિલીઝ વખતે વેદ પ્રકાશ શર્માની ‘ડાયન’ લૉન્ચ કરી હતી. ‘પલ્પ ફિક્શન’ની સાહિત્યિક વેલ્યુ પર વિવેચકો ચર્ચા કરતા રહ્યા અને VPS-SMP કરોડો વાચકો સુધી પહોંચતા રહ્યા.

7ss9hniszux3zemi-d-0-writer-ved-prakash-sharma-with-filmmaker-vishal-bharadwaj-at-the-launch-of-film-ek-thi-daayan-book-titled-daayan-by-ved-prakash-sharmaમારી આળસ અને પ્રયોરિટીના અભાવે હું વેદ પ્રકાશ શર્માનો ઈન્ટરવ્યુ ન કરી શક્યો એ અફસોસ દૂર કરવાનો હવે કોઈ વિકલ્પ નથી. હા, એની બુક્સ જરૂર વાંચીશ. હિન્દીમાં એમના પ્રદાન અને બીજા કોઇએ લીધેલો એમનો ઇન્ટરવ્યૂ વાંચવો હોય તો ‘લલ્લન ટોપ’ નામની હિન્દી વેબસાઇટની બે લિંક નીચે પોસ્ટ કરી છે.

અલવિદા, વેદ પ્રકાશ શર્મા સા’બ.

P.S. વેદ પ્રકાશ શર્માની ઓબિચ્યુઅરી અને મુલાકાતની ‘લલ્લન ટોપ’ વેબસાઇટની લિંક્સઃ

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements