Maanagaram (Tamil Movie)

maxresdefault‘આ હાળા ફિલમવાળા મુરખ જ બનાવવા બેઠા છે ને!’

જ્યારે પણ કોઈ ફિલ્મમાં કોઇન્સિડન્સ કે સિનેમેટિક લિબર્ટીવાળો સીન આવે એટલે અમારા એક વડીલ સ્વજન અચૂક આ વાક્ય બોલે. હિરોઇનને કેટલાક મવાલીઓ છેડતા હોય, દૂર દૂર સુધી કોઈ કાગડો પણ દેખાતો ન હોય. તોય ગમે ત્યાંથી હીરો મૌકા-એ-વારદાત પર પહોંચી જાય. હીરો-હિરોઇન એક જ બસ-ટ્રેક-પ્લેનમાં જતા હોય અને બંનેની સીટો પણ અડી અડીને જ આવે. અને મનમોહન દેસાઈ સ્પેશિયલઃ ત્રણ ભાઈ બચપનમાં બિછડી ગયા હોય, છતાં એક જ શહેરમાં હોય. એકબીજાની સાથે રોજ અથડાતા હોય. એનો બિછડેલો બાપ પણ એ જ શહેરમાં હોય. નોટ ઓન્લી બાપ, માં પણ ત્યાં જ આંટા મારતી ફૂલ વેચતી-વહેંચતી હોય. ફિલ્મોમાં આવતા આવા કોઇન્સિડન્સીસનું લિસ્ટ બનાવવા બેસીએ તો પાર ન આવે. પણ રિયલ લાઇફમાં કોઇન્સિડન્સ થવાની શક્યતા કેટલી? પરમ્યુટેશન-કોમ્બિનેશનની ગણતરીઓ કરીએ તો હજારોમાં કે લાખોમાં એકનો આંકડો મળે. લેકિન, આ કોઇન્સિડન્સીસના જ પાયા પર એક ફિલ્મ બનાવવી હોય તો?

જસ્ટ ચૅક ઇન ટુ માર્ચ, 2017માં આવેલી તમિળ ફિલ્મ ‘માનગરમ’ (Maanagaram-માને, ધ બિગ સિટી). લોકેશ 1471694880_maanagaram-upcoming-tamil-movie-directed-by-lokesh-kanagaraj-produced-by-sr-prabhu-underકનગરાજ નામના મરોડદાર મુછો ધરાવતા યંગમેને આ ફિલ્મ લખી અને ડિરેક્ટ કરી છે. સ્વભાવે આ ફિલ્મ ડાર્ક થ્રિલર અને બ્લૅક હ્યુમરની કેટેગરીમાં આવે. ફિલ્મ જોતાં જોતાં આપણને સતત ‘દિલ્લી બેલી’ યાદ આવતી રહે (માઇનસ તમામ અશ્લીલતા).

ફિલ્મના કેન્દ્રમાં છે ત્રણ પાત્ર. એક જુવાનિયો નાનકડા ગામમાંથી ચેન્નઈ આવ્યો છે, BPOમાં જોબ કરવા. એની જોબ ફાઇનલ થઈ ગઈ છે, માત્ર બેએક દિવસની અંદર ઑરિજિનલ ડૉક્યુમેન્ટ્સ સબમિટ કરવાના છે. એનો ઇન્ટરવ્યૂ લેનારી ક્યુટ HR હેડની પાછળ બીજો એક જુવાનિયો પડ્યો છે. ઇન ફૅક્ટ, કોલેજકાળથી એના પર લટ્ટુ છે. ભાઈ દિલથી એકદમ સલમાન ભાઈ જેવો ગોલ્ડન હાર્ટ, પણ ગરમ થાય તો સીધો કલર બદલ્યા વિનાનો હલ્ક બની જાય. એ કશો કામધંધો કરતો નથી. જો પોતાની સ્વીટહાર્ટના BPOમાં જ જોબ લઈ લે તો એને રોજ મળવા મળે એ વિચારે એ પણ ત્યાં ઇન્ટરવ્યૂ આપવા જવાની ફિરાકમાં છે. ત્રીજા એક આધેડ વયના ભાઈ પણ થોડાં વર્ષથી ચેન્નઈ આવ્યા છે. એ ટેક્સી ભાડે લઇને એ જ BPOમાં ડ્રાઇવર તરીકે લાગે છે. એમણે જેની પાસેથી ટેક્સી ભાડે લીધી છે એ છે P.K.P, ચેન્નઈનો સૌથી મોટો ડૉન. એને ત્યાં કામ કરનારા લોકો માટેનો એલિજિબિલિટી ક્રાઇટેરિયા મિનિમમ ચાર ખૂન કરવાનો છે! આપણા હલ્કભાઈએ એક પાર્ટી સાથે પંગો લઈ લીધો છે, એટલે પાર્ટી એને ટીપી નાખવા માટે પૂરા પ્લાનિંગ સાથે ઊભી છે. એ પ્લાનિંગવાલી પાર્ટીમાં પણ એક નવા પાત્રની એન્ટ્રી થવાની છે, જે બધા સાથે મળીને એક કિડનેપિંગને અંજામ આપવાના છે. આમાંથી બેએકને બાદ કરતાં બધાં જ પાત્રો એક જ સસ્તા ઠેકા પર દારૂ પીતા બેઠા છે. પ્લાનિંગવાલી પાર્ટીને સૂચના અપાઈ છે કે લાલ ચૅક્સવાળો શર્ટ પહેરીને જે નીકળે એ જ તમારો શિકાર છે. લેકિન, ત્રણેય મુખ્ય પાત્રોએ લાલ ચૅક્સવાળો શર્ટ પહેર્યો છે. એમાં જ પેલા હલ્કને બદલે BPOવાળો કુટાઈ જાય છે.

કન્ફ્યુઝિંગ લાગ્યું? સોરી, માય ફૉલ્ટ, નોટ ઑફ ધ મુવી! ફિલ્મની પહેલી પંદર જ મિનિટમાં બધાં પાત્રોનો સુપર્બ પરિચય, પ્લોટ, બધાંની બૅકસ્ટોરી બધું જ એસ્ટાબ્લિશ થઈ જાય છે. શરૂઆતમાં સહેજ કન્ફ્યુઝિંગ લાગશે, પરંતુ ગડ બેસતાં વાર નહીં લાગે. જો આ શરૂઆતી કોઇન્સિડન્સથી ધરાઈ ગયા હો તો સબુર, અહીંયા દર પાંચ-દસ મિનિટે કોઇન્સિડન્સ આવશે. ફિલ્મનાં બધાં જ પાત્રો પર ‘મર્ફીઝ લૉ’નો કોપ ઊતર્યો હોય એમ બધાંની વાટ લાગે છે, બધાં ખોટા સમયે ખોટી જગ્યાએ પહોંચી જાય છે, કરવા જાય કંઇક અને થઈ જાય કંઇક ભળતું જ અને ડિસિઝન લે તેમાંય ઊંધું વાગે. દર વખતે તમે ધારો કે અચ્છા હવે આવું થશે, એટલે ડિરેક્ટર પાસે તરત જ તમને ખોટા પાડવા માટે અથવા તો સરપ્રાઇઝ કરવા માટે નવો ટ્વિસ્ટ-નવો કોઇન્સિડન્સ તૈયાર જ હોય. ફિલ્મની સ્ક્રિપ્ટ લખતાં પહેલાં ડિરેક્ટરે જાણે એક મોટો ફ્લૉચાર્ટ બનાવ્યો હોય એમ બધાં પાછાં એકબીજા સાથે કોઈ ને કોઈ રીતે કનેક્ટેડ પણ હોય (આવી ફિલ્મોને ‘હાઇપરલિંક સિનેમા’ પણ કહે છે).

આટલા બધા જોગાનુજોગ હોવા છતાં ફિલ્મ તમને ક્યાંય નકલી કે ફિલ્મી લાગતી નથી, એનું કારણ એકદમ રિયલિસ્ટિક પાત્રો, ફિલ્મની ટ્રીટમેન્ટ અને ફિલ્મનું ફાસ્ટ પૅસિંગ છે. ડિરેક્ટરની ક્રિએટિવિટી જોવી હોય તો તેનાં ઇનોવેટિવ ટાઇટલ ક્રેડિટ્સ જ પૂરતાં છે, ત્યાંય પાછી સ્ટોરી તો આગળ વધતી જ રહે. ફિલ્મમાં મુઠ્ઠા ભરી ભરીને ડાર્ક હ્યુમર છે, એટલે અત્યંત ટેન્સ સિચ્યુએશનમાં પણ આપણે હસતા જ રહીએ. બીજી રસપ્રદ વાત એ છે કે અહીં ત્રણમાંથી એકેય મુખ્ય કેરેક્ટરને કોઈ નામ જ આપવામાં નથી આવ્યું. ફિલ્મના કોઈ ને કોઈ તબક્કે આ ત્રણેય પાત્રો બીજાને મદદ કરવા જાય છે અને ભાઠે ભરાય છે. મતલબ કે જરૂર પડ્યે આપણને મદદ કરવા માટે આવી જતા આપણા જ શહેરના લોકોને આપણે નામથી ઓળખીએ છીએ? (યાદ કરો, ‘અ વેન્સડે’નો ડાયલોગ, ‘હમ એકદૂસરે કો સિર્ફ ‘હલો’ સે જાનતે હૈ…’)

‘માનગરમ’માં એના નામ પ્રમાણે ખુદ ચેન્નઈ શહેર પણ એક પાત્ર તરીકે છે. ત્રણમાંથી બહારથી આવેલાં બે પાત્રોને તો આ શહેર ગમતું જ નથી. ત્રીજો (પેલો હલ્ક) સિટીના એવા પ્રેમમાં છે કે એને શહેર છોડીને જતા રહેવાનો હુકમ થાય તોય જવાનું નામ લેતો નથી. છતાં શહેર કેટલું બ્રુટલ-ક્રૂર છે તે આપણે અલગ અલગ પાત્રોનાં મોઢે કે સ્ક્રીન પર આકાર લેતી ઘટનાઓ તરીકે જોવા મળતું રહે છે. આઇરની તરીકે ફિલ્મમાં બૅકગ્રાઉન્ડમાં FM સ્ટેશનનો RJ ચેન્નઈ શહેર કેટલું સલામત છે તેનો મહિમા ગાતો હોય અને એક જુવાન લોહીલુહાણ હાલતમાં રસ્તાની વચ્ચે પડ્યો હોય, રાતની સવાર થઈ જાય, લોકો સાઇડમાંથી વાહન તારવીને જાય પણ કોઈ એને ઊભું કરવા ન આવે (અને બૅકગ્રાઉન્ડમાં રજનીકાંતની ફિલ્મોનાં ગીત વાગતાં હોય. કર્ટસીઃ સબટાઇટલ્સ+ગૂગલ!). આપણે પણ અનુભવ કર્યો હોય તેવા બીજા એક સીનમાં ભિખારીને બદલે મિડલક્લાસનો લાગતો કોઈ માણસ આવીને કહે કે મારું પાકિટ ખોવાઈ ગયું છે, મને પ્લીઝ થોડા રૂપિયાની મદદ કરો ને? ત્યારે બધા એને કાઢી મૂકે છે. એ ઘટનાનો સાક્ષી બનેલો BPO કુમાર જ્યારે એ જ સ્થિતિમાં મુકાય ત્યારે એની સ્થિતિ જોવા જેવી થાય છે. મીન્સ, મોટું શહેર વિશાળ ડાયનોસોર જેવું છે, એક્ઝેક્ટ્લી કેવું છે તેનો આધાર તમને કેવા લોકો ભટકાય છે તેના પર છે.

સવા બે કલાકની આ ફિલ્મનો એકમાત્ર મોટો માઇનસ પોઇન્ટ છે તેમાં વચ્ચે ટપકી પડતાં બે લવ સોંગ્સ. કમર્શિયલ ઍન્ગલ ઍનકેશ કરવા માટે જ નખાયેલાં આ સોંગ્સ ફિલ્મની ઝોનરા સાથે પણ ફિટ બેસતાં નથી.

***

લાંબી વાતનાં ગાડાં ભરાય. એના કરતાં તમે જાતે જ આ અફલાતૂન થ્રિલર ફિલ્મ જોઈ કાઢો. ‘એમેઝોન પ્રાઇમ’માં આખી ફિલ્મ પર્ફેક્ટ સબટાઇટલ્સ સાથે પડી છે. ઑપન એન્ડિંગ ધરાવતી ‘માનગરમ’ જોઇને સુખદ આશ્ચર્ય થશે કે આની તો સિક્વલ આવે તેવી પણ પૂરેપૂરી ગુંજાઇશ છે. એટલિસ્ટ એની ગંદીગોબરી હિન્દી રિમેક આવે તે પહેલાં તો જોઈ જ કાઢજો.

રેટિંગઃ **** (ચાર સ્ટાર)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements

OK Jaanu

નૉટ ઓકે, મણિ સર

***

તમિળમાંથી હિન્દીમાં આવતાં સુધીમાં આ ફિલ્મમાં રહેલો મણિ રત્નમ અને એ. આર. રહેમાનનો મૅજિકલ ટચ ક્યાંય ખોવાઈ ગયો છે.

***

ok-jaanu-new-posterડિયર મણિ સર,

ભારતમાં ફિલ્મ જોનારાઓની એક આખી પેઢીની જેમ અમે પણ તમારી ફિલ્મો જોઈ જોઈને મોટા થયા છીએ. જે રીતે તમે અઘરામાં અઘરી વાતને પણ હળવાશથી કહી દો છો, જે રીતે 24 ફિલ્મો બનાવ્યા પછીયે તમને ‘ક્રિએટિવ ફટિગ’ નથી લાગ્યો, જેવું પેશન તમારી એકેક ફિલ્મમાં દેખાય છે, એ જોતાં તમને ભારતીય સિનેમાની જીવતી જાગતી ઇન્સ્ટિટ્યુશન કહેવામાં એક ટકોય અતિશયોક્તિ નથી. પરંતુ તમે જ્યારે તમારી પોતાની ફિલ્મને હિન્દીમાં બીજા કોઈ ડિરેક્ટરને બનાવવા સોંપી દો ત્યારે અમને જોનારાઓને તો સગી માએ પોતાનું સંતાન બીજા કોઇને દત્તક આપી દીધું હોય એવું દુઃખ થાય. એવું દુઃખ અમને શાદ અલીએ તમારી ‘અલાઈપાયુથે’ને ‘સાથિયા’ના નામે બનાવેલી ત્યારે થયેલું. હવે એ જ દુઃખનું રિપિટેશન બે વર્ષ પહેલાં તમે જ તમિળમાં બનાવેલી ‘ઓ.કે. કન્મની’ની હિન્દી રિમેક ‘ઓકે જાનુ’ જોઇને અત્યારે થઈ રહ્યું છે. એટલે જ તમને આ ઑપન લૅટર લખવાની નોબત આવી છે.

તમારી ઘણી ફિલ્મોમાં અમે જોયું છે કે હીરો-હિરોઇનને તમે શરૂઆતમાં જ પરણાવી દો. પરંતુ ‘ઓ.કે. કન્મની’ની વાત અલગ હતી. અમને યાદ છે, તેની રિલીઝ વખતે તમે કહેલું કે એ ફિલ્મમાં તમે એવું બતાવવા માગતા હતા કે અત્યારના યુવાનો બહારથી ભલે મૉડર્ન થયા હોય, પરંતુ અંદરથી તો હજીયે એવા જ ટ્રેડિશનલ છે. તેમાં તમે મલયાલમ સુપરસ્ટાર મમૂટીના હોનહાર દીકરા દુલ્કર સલમાન અને નમણી નિત્યા મેનનની એકદમ ફ્રેશ જોડીને કાસ્ટ કરેલી. સ્ક્રીન પર એ બંને ‘મેઇડ ફોર ઇચ અધર’ લાગતાં હતાં. એ બંને ઉપરાંત પોતાની અલ્ઝાઇમર્સ ડિસીઝથી પીડાતી પત્નીની કાળજી લેતા પ્રકાશ રાજ અને યાદદાસ્ત ગુમાવી રહેલાં પરંતુ પ્રેમ અકબંધ રાખીને રહેતાં એમનાં પત્ની તરીકે લીલા સૅમ્સનની જોડીમાં પણ એવી જ ઉષ્મા દેખાતી હતી.

અફ કોર્સ, ‘ઓકે જાનુ’ પણ રિમેક છે એટલે ફ્રેમ બાય ફ્રેમ સરખી છે. અમેરિકા જવાનું સપનું લઇને મુંબઈ આવેલો વીડિયો ગેમ ડિઝાઇનર યુવાન આદિત્ય (આદિત્ય રૉય કપૂર) પૅરિસ જઇને આર્કિટેક્ચર ભણવાનું સપનું લઇને ફરતી યુવતી તારા (શ્રદ્ધા કપૂર)ને મળે. બંનેની કેમેસ્ટ્રી ક્લિક થાય, એકબીજા સાથે ફરે-હરે, ગીતો ગાય અને પ્રેમમાં પડે. લગ્ન અને બાળકોની બબાલમાં ન માનતાં આ બંને છૂટાં પડતાં પહેલાં સાથે રહેવા માટે લિવ ઇનમાં રહે અને ત્યાં જ નસિરુદ્દીન શાહ-લીલા સૅમ્સનનો સંબંધ જોઇને સાથે રહેવાનાં અને એકબીજાની જવાબદારી ઉપાડવાનાં પાઠ શીખે. ફાઇન. વાત સરસ છે, પરંતુ હિન્દી અવતરણની પ્રક્રિયામાં તે મૂળ મૅજિક ક્યાંક વરાળ થઇને ઊડી ગયો છે.

તમિળ વર્ઝનનું નામ તમે કેવું મસ્ત રાખેલું, ‘ઓ કાધલ કન્મની’, એટલે કે ‘ઓ પ્રિયે, આંખ જેવી અ0e09a8adb1855f1820fdf1d42477e131ણમોલ’. જ્યારે
હિન્દીમાં એના જેવું જ નામ રાખવાની લાલચમાં ‘ઓકે જાનુ’ જેવું તદ્દન ફિલ્મી મિનિંગલેસ ટાઇટલ આપી દેવાયું. એ રીતે તો ‘ઓકે ટાટા બાય બાય’ રાખ્યું હોત તોય શું ફરક પડવાનો હતો?

‘આશિકી-2’ની હિટ જોડી આદિત્ય રૉય કપૂર-શ્રદ્ધા કપૂરને રિપીટ કરવાનો આઇડિયા માર્કેટિંગની રીતે પર્ફેક્ટ છે. પરંતુ ‘આશિકી-2’ની સફળતામાં એ બંને વચ્ચેની કેમિસ્ટ્રી કરતાં તેના જબરદસ્ત સંગીતનો ફાળો વધારે હતો. અહીં આ જોડી પોતાનું એ જૂનું બૅગેજ લઇને સાથે આવે છે અને એટલે જ પબ્લિકમાંથી હજીયે ‘આરોહી’ના નામની બૂમો પડે છે. શ્રદ્ધા કપૂર ઍક્ટિંગ કરતાં પોતાની ક્યુટનેસ જ વટાવતી હોય તેવું વધારે લાગે છે. ‘ગૅમર’ લખેલું મોબાઇલનું કવર અને લૅપટોપની ‘સ્ટાર વૉર્સ’ની સ્કીનને બાદ કરતાં આદિત્ય રૉય કપૂર એકેય ઍન્ગલથી વીડિયો ગૅમ ડિઝાઇનર લાગતો નથી. ફિલ્મમાં એનો ‘મુંબઈ 2.0’ ગૅમનો કન્સેપ્ટ પણ તદ્દન ડમ્બ ડાઉન થઈ ગયો છે. ઑરિજિનલ વર્ઝનમાં તમે એસ્ટાબ્લિશ કરેલું કે એક ઝાકઝમાળ, ગ્લેમરથી ભરેલું અપર મુંબઈ હોય અને કોન્ટ્રાક્ટ કિલર્સ, ડ્રગ્સ, હવાલા, બ્લૅક મનીથી ભરેલું બીજું લૉઅર મુંબઈ હોય. અપર મુંબઈથી શરૂ થતી ગૅમ લૉઅર મુંબઈમાં જાય એ કન્સેપ્ટનો છેદ જ અહીં ઊડી ગયો છે. સર, તમે હિન્દી ફિલ્મો જોતા નથી એ અમને ખબર છે, પણ જેમના માટે આ ફિલ્મ છે તે અહીંના યુવાનો દુનિયાભરની વીડિયો ગૅમ્સ રમે છે.

‘ઓ.કે. કન્મની’નું મ્યુઝિક સુપરહીટ હતું અને બે વર્ષ પછી આજેય એટલું જ ફ્રેશ લાગે છે. તમે એ.આર. રહેમાન સાથે મળીને જે કમાલ કરેલો છે તે અમે છેક ‘રોજા’થી અને એમાં ગુલઝાર સાહેબને ઉમેરીએ તો ‘દિલ સે’ અને ‘સાથિયા’ના જમાનાથી જોતા આવ્યા છીએ. કમનસીબે એ જાદુ અહીં દેખાતો નથી. નો ડાઉટ, ઑરિજિનલ ‘ઓ.કે. કન્મની’નાં મૂળ ગીતોનાં હિન્દી વર્ઝન (‘ઓકે જાનુ’, ‘કારા ફનકારા’ અને ‘જી લે’) સાંભળવામાં તો મજા પડે છે, પણ તેના શબ્દોમાં ઑરિજિનલમાં હતું એવું કાવ્યતત્ત્વ ખોવાઈ ગયું છે. ઑરિજિનલમાં અફલાતૂન લવ સોંગ હોવા છતાં તેને બદલે તમારા અને રહેમાનના ‘હમ્મા હમ્મા’નું બાદશાહને લઇને જે અત્યંત કંગાળ રિમિક્સ કર્યું છે એમાંથી માત્ર નાણાંકીય હેતુસર આ રિમેક બનાવાઈ છે તેની બદબૂ આવે છે. નહીંતર આ જ એ. આર. રહેમાન પોતાના ‘ઉર્વશી ઉર્વશી’નું ‘MTV અનપ્લગ્ડ’ માટે જે રિમિક્સ બનાવે તે એટલું જ અદભુત બને અને આમાં આવો દાટ વળે એ કઈ રીતે માની લઇએ? અરિજિતે ગાયેલું ‘ઇન્ના સોણા’ જેવું ઠીકઠાક ગીત પણ ધીમી પડી ગયેલી ફિલ્મની ગતિને ઓર ધીમું પાડે છે.

અહીં સ્ક્રીનપ્લેમાં તમારું નામ છે, પરંતુ અમને ખબર છે કે અમારા તમિળ જેવું જ તમારું હિન્દી છે. ડાયલોગ્સમાં ગુલઝાર સાહેબનું નામ દેખાય છે. નસિરુદ્દીન શાહના મોઢે બોલાયેલા ‘આસ્તિન ચઢા દેના ઝરા મેરી’, ‘હિમાકત-એ-નાઉમ્ર’, ‘મરીઝ-એ-ઇશ્ક’ જેવા શબ્દપ્રયોગોમાં એ દેખાઈ પણ આવે છે. પરંતુ બાલકૃષ્ણ દોશી જેવા દિગ્ગજ ગુજરાતી આર્કિટેક્ટ માટે તમારી ફિલ્મમાં ‘ઠરકી’ જેવો હલકો શબ્દ વપરાય? એમના ગેસ્ટ અપિયરન્સમાં ‘અમદાવાદની ગુફા’ની રચના વિશે બોલાતી બે લાઇન પણ મહત્ત્વની હતી, જ્યારે તે આખો કેમિયો અહીં માત્ર નામનો જ બનીને રહી ગયો છે. ફિલ્મમાં ‘ઇતના તંગ આ ગયે હો તો છોડ ક્યું નહીં દેતે?’ એ લાઇન તો આ જ શાદ અલીવાળી ‘સાથિયા’માં પણ હતી. મતલબ કે ટ્રાન્સલેશન સિવાય ખાસ કોઈ ક્રિએટિવિટી ઉમેરાઈ નથી. ઉપરથી તમારો પૅશનેટ-મૅજિકલ ટચ પણ નથી. એટલે જ દુલ્કર સલમાન-નિત્યા મેનનની જેમ આદિત્ય રૉય કપૂર-શ્રદ્ધા કપૂરના પ્રેમમાં અમે પડી શકતા નથી. વળી, ખોટી જગ્યાએ સ્પોન્સરનું પ્રોડક્ટ પ્લેસમેન્ટ મુકાયું હોય પૈસા કમાવવા માટે આ ફિલ્મ બનાવાઈ હોવાનું વધારે સ્પષ્ટ થાય.

તમારી ઑરિજિનલ ફિલ્મથી વિપરિત અહીં મુંબઈ એક પાત્ર તરીકે ઊપસતું નથી, બસ એક બૅકડ્રોપ બનીને રહી જાય છે. ઑરિજિનલ આદિ-તારાની નિર્દોષતા પણ અહીં ગાયબ છે. મુંબઈને, અમદાવાદને, પોતાની સ્વતંત્રતાને, ખરેખરા પ્રેમને માણતાં ક્યુટ છતાં મૅચ્યોર પ્રેમીઓને બદલે અહીં એમનામાંથી વાસના ટપકતી વધારે દેખાય છે (કર્ટસીઃ ‘હમ્મા હમ્મા’ ગીતનું પિક્ચરાઇઝેશન). શૃંગાર રસને નજાકત અને મર્યાદાથી ફિલ્માવવામાં ન આવે તો તેને વાસનામાં પલટાઈ જતાં વાર નથી લાગતી તે તફાવત ઑરિજિનલ અને આ હિન્દી વર્ઝન જોતાં બરાબર સમજાઈ જાય છે.

અમને ખબર છે કે તમે હિન્દી ફિલ્મો જોતા નથી, પરંતુ જસ્ટ જણાવવાનું કે હમણાં જ અમે આદિત્ય ચોપરાની મહાકંગાળ ‘બેફિક્રે’ જોઈ છે, જેમાં આવી જ સ્ટોરી હતી. તે આ ફિલ્મની રિલીઝનું કમનસીબ ટાઇમિંગ ગણી શકાય. લેકિન અગાઉ પણ આવી જ થીમ ધરાવતી અનેક ફિલ્મો આવી ગઈ છે. તમારો ટચ ‘ઓ.કે. કન્મની’ને એ ફિલ્મોથી અને ‘ઓ.કે. જાનુ’થી અલગ પાડતો હતો. તે અહીં નથી, એટલે અમારા માટે તો તમારા પ્રોડક્શનની આ ફિલ્મ એક સરેરાશ માઇલ્ડ એન્ટરટેનિંગ ફિલ્મ બનીને રહી ગઈ છે.

એટલે પ્લીઝ, તમારી હવે પછીની અદિતી રાવ હૈદરી સ્ટારર ફિલ્મ ‘કાત્રુ વેલિયિદાઈ’ને હિન્દીમાં બનાવો તો ડિરેક્શનનું સુકાન તમારી પાસે જ રાખશો.

બસ એ જ,
તમારા કરોડો ચાહકો પૈકીનો એક.

રેટિંગઃ ** (બે સ્ટાર)

P.S. મણિ રત્નમની ઑરિજિનલ તમિળ ‘ઓ.કે. કન્મની’નો અને દુલ્કર સલમાનની મલયાલમ ફિલ્મ ‘કલિ’નો રિવ્યુ વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરોઃ
https://jayeshadhyaru.wordpress.com/2016/04/11/kali-malayalam/

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

24 (Tamil Movie)

24 The Movie Posters– આપણે ત્યાં સાયન્સ ફિક્શન ફિલ્મો બનાવવી એટલે ‘બડે બચ્ચોં’ કે લિયે બાળવાર્તાઓ લખવી. બચ્ચાલોગ તો ‘ઇન્ટરસ્ટેલર’ પણ પચાવીને બેઠા હોય, પણ એના રવાડે ચડીને હિન્દી ફિલ્મવાલાઓ ‘સાયન્ટિફિક’ થિયરી ભભરાવવા જાય, તો હાલત ‘મિ. એક્સ’ જેવી થાય (‘રઘુ કે કપડેં જલ કે ઉસકે શરીર મેં મિલ ચૂકે હૈ!’ WTF! વળી કોઈ ‘આવું તે કંઈ હોતું હશે?’ એવો સવાલ ન પૂછે એટલે ઈશ્વરના નામનું પૅનિક બટન દબાવી દેવાનું, ‘જિસ ચીઝ કા સાયન્સ કે પાસ જવાબ નહીં હોતા હૈ, ઉસકા આન્સર હોતા હૈ ગોડ!’ ટિંગ!) એટલે થિયરીની બબાલમાં નહીં પડવાનું. વધુમાં વધુ ‘મિસ્ટર ઇન્ડિયા’માં હતું એમ ‘સફારી’ સ્ટાઇલમાં સિમ્પ્લિફાય કરીને સમજાવી દેવાનું કે, ‘અગર કોઈ ઐસી ચીઝ હો જો હમારે જિસ્મ મેં ઐસા અસર પૈદા કરે કિ રૌશની ટકરાકર વાપસ આને કે બજાય પાર નિકલ જાયે તો આદમી દિખાઈ નહીં દેગા!’ બટન દબાઓ, ખુદ જાન જાઓ! (બાય ધ વે, ‘મિ. ઇન્ડિયા’ના જે સીનમાં અશોક કુમાર ક્લાસમાં સ્ટુડન્ટ્સને થિયરી સમજાવે છે એ વખતે આગળ ટેબલ પર કેમિસ્ટ્રીથી લઇને ફિઝિક્સનાં સાધનો પડ્યાં છે. પાછળ બૉર્ડ પર મેથ્સની ફોર્મ્યુલાઓ લખેલી છે અને લખ્યું છે, ‘બૉનીઝ લૉ ઑફ સ્પેસ ટાઇમ કન્ટિન્યુઅમ.’ બૉની બોલે તો કપૂર! મૅટાહ્યુમર!)

– ઔર ઇસી પરંપરા કો કાયમ રખતે હુએ મિ. લૉર્ડ, સાઉથ કા ઑરિજિનલ ‘સિંઘમ’ સુપ્રીમલી હેન્ડસમ સુપરસ્ટાર સૂર્યા ખુદ પ્રોડ્યુસ કરતા હૈ, તમિળ ફિલ્મ ‘24.’ સાયન્સ ફિક્શન હોતે હુએ ભી આમાં મસાલિયામાં રહેલા તમામ સ્પાઇસીસ છેઃ સાયન્સ, ફેન્ટેસી, ત્રણ ત્રણ રોલમાં સૂર્યા, હિલ સ્ટેશનની ઠંડક જેવો રોમેન્સ, બબ્બે ક્યુટ હિરોઇનો [એમાંય એક તો નિત્યા મેનન (#Crush!)], કોમેડી, દિમાગી કસરત, ક્રૂર વિલન, ટાઇમટ્રાવેલની ફેન્ટેસ્ટિકલ ચેઝ સિક્વન્સ, માં કી મમતા, ચલો થોડો ધોનીયે છે! (ઇતના પૈસા મેં ઇતનાહીચ મિલેંગા!) ઉપરથી સાબિતી વગરના પ્રમેયની જેમ એવું સ્વીકારી લેવાનું કે ‘ટાઇમ ટ્રાવેલ હોતા હૈ, હોતા હૈ, હોતા હૈ!’

– ૨૬ વર્ષ પહેલાં એક સાયન્ટિસ્ટ (સૂર્યા) ટાઇમટ્રાવેલ કરાવતી ઘડિયાળ શોધી કાઢે, પણ એ ‘ડૉ. જેકિલ’નો ‘મિ. હાઇડ’ જેવો ક્રૂર મર્સીલેસ જોડિયો ભાઈ (સૂર્યા નંબર-2) મોગેમ્બોની જેમ એ ‘ફાર્મૂલા’ની પાછળ પડ્યો છે. સુપ્પક એક્શન પછી સ્ટોરી ૨૬ વર્ષ આગળ આવે, સાયન્ટિસ્ટનો યુવાન થઈ ગયેલો દીકરો (સૂર્યા નંબર-3) હવે કુશળ વૉચમૅકર છે. એના હાથમાં એ ફાર્મૂલા આવી જાય. બીજી બાજુ પેલો મોગેમ્બો હજી એ ફાર્મૂલાની પાછળ છે. વળી પાછી ટાઇમટ્રાવેલની જર્ની અને ઇતિહાસ કો બદલ ડાલો ટાઇપની ઍક્શનપૅક્ડ ક્વાયત.

– સૂર્યાના ચાર્મિંગ મૅજિક ઉપરાંત આ ફિલ્મની સૌથી મસ્ત વાત એ છે કે તે એકદમ સ્માર્ટલી લખાયેલી છે. જેવો તમને કોઈ સવાલ થાય, કે તરત જ ડિરેક્ટરે એનો જવાબ બડી સ્માર્ટલી તૈયાર રાખ્યો જ હોય. ઇવન કેટલી બધી જગ્યાઓએ આપણને એટલે કે ઑડિયન્સને છક્કડ ખવડાવી દે તેવી લાજવાબ મોમેન્ટ્સ પણ છે. સ્ટોરીમાં લીધેલી સિનેમેટિક લિબર્ટી પણ એવી સ્માર્ટ છે મનમોહન દેસાઈની ફિલ્મોની જેમ તમે હસતાં હસતાં ગળે ઉતારી જાઓ. ‘સ્પાઇડરમેન’ને પોતાની શક્તિઓની ખબર પડે કે આપણા ‘અરુણ વર્મા’ને ઇન્વિઝિબિલિટી ગેજેટની શક્તિનો પરચો મળે અને જે ગાંડા ગાંડા થઈ જાય, એવી જ સિચ્યુએશન અહીં પણ છે. લેકિન રાઇટર-ડિરેક્ટર વિક્રમ કુમારે એને લવસ્ટોરી સાથે એવું દિલ્લોજિકલી મિક્સ કર્યું છે કે તમને લવ-સાયન્સની ડબલ ફ્લેવર માણવા મળે. જ્યાં હીરો પોતાની હિરોઇનને ટાઇમ ટ્રાવેલનું સિક્રેટ કહી ન શકે, ત્યાં બડી ચાલાકીથી ‘ઇમેજિન-ઓ-રોમેન્સ-ઓ-ફિલિયા’ નામની ટર્મ ભેળવી દીધી છે, એટલે હાર્ટવૉર્મિંગ કોમેડી પણ આવી જાય. ઇન્ટરવલ પહેલાંની મોમેન્ટ પણ એવી ખોફનાક છે કે એ ‘લૂ બ્રેક’ પણ ટાઇમટ્રાવેલ કરીને ડિલીટ કરી નાખવાની ઇચ્છા થઈ આવે.

– ‘ગ્રેટ પાવર કમ્સ વિથ ગ્રેટ રિસ્પોન્સિબિલિટી’ની થિયરી મુજબ અહીં હીરો ક્યારેય ‘અપની શક્તિયોં કા ગલત ઇસ્તેમાલ’ નથી કરતો. હા, થોડુંઘણું કરે તો એ હળવાશમાં નીકળી જાય. એ હળવાશની અને બીજી કેટલીયે પળો તમને ‘X-મેન’ના ‘ક્વિકસિલ્વર’ની યાદ અપાવી દેશે.

– ‘ટાઇમ’નું મોટિફ અહીં ‘બેન્જામિન બટનના ક્યુરિયસ કેસ’ની જેમ વારંવાર આવ્યા કરે છે. ટાઇમટ્રાવેલ, એના શોધકનો દીકરો વૉચ મિકેનિક, વારેઘડીએ ઘડિયાળના ક્લોઝઅપ્સ, વૉચ કંપની, ઘડિયાળના કાંટે છૂટતું મૌનવ્રત… મસ્ત! ફિલ્મનું નામ ‘24’ શું કામ છે એ પણ તમને પછી જ ક્લિયર થાય.

– આ મોંઘીદાટ ફિલ્મમાં સિનેમેટોગ્રાફી અને સ્પેશ્યલ ઇફેક્ટ્સ પાછળ ખર્ચાયેલો એકેએક રૂપિયો વસૂલ થયો છે. એક ખાલી થકવી દેતી પોણા ત્રણ કલાક ઉપર લાંબી આ ફિલ્મના મ્યુઝિકમાં એ. આર. રહેમાને દાટ વાળ્યો છે.

– ભાષામાં ટપ્પી ન પડતી હોય, સબટાઇટલ્સની મદદથી જ ફિલ્મ જોવાની હોય, છતાં મને સાઉથની કે ફોર ધેટ મેટર વિશ્વભરની ફિલ્મો જોવાની મજા એટલા માટે આવે છે કે એ લોકો ઇમેજિનેશનને કોઈ ફિક્સ ફોર્મેટમાં બાંધીને રાખતા નથી. અને આ સૂર્યા જેવા સ્ટાર એક્સપરિમેન્ટ કરતા સહેજ પણ અચકાતા નથી (‘24’માં એક સીન છે, જે આપણો કોઈ હિન્દી એક્ટર ન કરે.). પાંચ વર્ષ પહેલાં આવેલી મુરુગાદૌસની સૂર્યા સ્ટારર ‘એલમ અરિવુ’ [(મીનિંગઃ સાતમી ઇન્દ્રિય), જે હિન્દીમાં ‘ચેન્નઈ ટુ ચાઇના’ના નામે ડબ થયેલી]માં પણ પ્રાચીન ફૅક્ટ, સાયન્સ અને ફિક્શનનું સ્પીલબર્ગ સ્ટાઇલનું કોમ્બિનેશન હતું. ‘બોધિધર્મન’ અને ‘માર્શલ આર્ટ’ના જન્મની એ સ્ટોરી મને આજે પણ ફેસિનેટ કરે છે. સૂર્યાની ‘માત્તરાન’માં પણ કોન્જોઇન્ડ ટ્વિન્સની હટકે વાત હતી.

– ‘24’માં ટાઇમટ્રાવેલના નિયમોનું કદાચ પાલન નહીં થતું હોય, પણ જે રીતે ડિરેક્ટરે આખી વાર્તા ગૂંથી છે અને જે ખૂબીથી ક્લાઇમેક્સને અંજામ આપ્યો છે, એ જોવાની કેસર કેરી ખાવા જેવી મજા છે.

– અગેઇન મને તમિળ ઑડિયન્સ સાથે જોવાની મજા પડી. ‘ડાઇકિન એરકન્ડિશનર’ કરતાંય વધુ કમ્પ્લિટ સાયલન્સ. છતાં દર થોડી વારે સીટીઓનો ધૂંઆધાર વરસાદ! વ્હાટ ઍન એક્સપિરિયન્સલા!

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

I

બ્યુટી એન્ડ ધ બીસ્ટ

***

અત્યંત લાંબી અને ઢીલી હોવા છતાં ભવ્ય કેન્વાસ પર બનેલી ડિરેક્ટર શંકરની આ મેગા ફિલ્મ એક વાર તો મોટા પડદે નિહાળવા જેવી જ છે.

***

poster-d3અગાઉ ‘જિન્સ’, ‘નાયક’, ‘સિવાજી’ અને ‘રોબોટ’ જેવી ફિલ્મો બનાવી ચૂકેલા દક્ષિણના ધરખમ ફિલ્મ મેકર શંકરની નવી ફિલ્મ ‘આઈ’નું ટ્રેલર લૉન્ચ થયું ત્યારે ફિલ્મ રસિયાઓ માથું ખંજવાળવા માંડેલા કે આ ફિલ્મમાં એક્ઝેક્ટ્લી છે શું? ડિરેક્ટર શંકર વિશાળ કેન્વાસ પર મોટી ફિલ્મો બનાવવા માટે જાણીતા છે. આ ફિલ્મ ‘આઈ’ તાજેતરનાં વર્ષોમાં આવેલી સૌથી મોંઘી ફિલ્મોમાંની એક છે. ત્રણ કલાક અને છ મિનિટ જેટલી એનાકોન્ડા છાપ લંબાઈ ધરાવતી આ ફિલ્મ વિશે પ્રશ્ન થાય કે તમિળમાંથી ડબ કરેલી ફિલ્મ આપણે શું કામ જોવી જોઇએ? વેલ, તેનાં એક નહીં, ઘણાં કારણો છે, પણ પહેલા ક્વિક સ્ટોરી.

દિલ, દોસ્તી અને દગાખોરી

ફિલ્મના પહેલા જ દૃશ્યમાં એક અત્યંત કદરૂપો ખૂંધવાળો બિહામણો માણસ નમણી નાજુક દિયા (એમી જેક્સન)ને લગ્નમંડપમાંથી ઉઠાવીને ક્યાંક લઈ જાય છે. આ ઘટનાક્રમની સાથે જ ચાલતા એક ફ્લૅશબૅકમાં આપણને ખબર પડે છે કે આ દિયા તો જાહેરખબરોની દુનિયાનો એક જાણીતો ચહેરો છે. બીજી બાજુ ચેન્નઈની ઝૂંપડપટ્ટી જેવા વિસ્તારમાં રહેતો લિંગેસન (વિક્રમ) આ દિયા પાછળ તદ્દન ક્રેઝી છે. બોડીબિલ્ડર લિંગેસન મિસ્ટર તમિલનાડુ બનવા માટે પરસેવો પાડી રહ્યો છે અને મિસ્ટર ઈન્ડિયા બનવાના ખ્વાબ જુએ છે. હવે સંજોગોના પાસા એવા પડે છે કે લિંગેસન પણ મૉડલિંગની દુનિયામાં આવી ચડે છે અને એનાં સપનાંની રાણી દિયા સાથે એને પ્રેમ પણ થઈ જાય છે. પરંતુ પ્રગતિની પતંગમાં લંગસિયાં ન નાખે તો દુનિયા થોડી કહેવાય? બસ, નફરતના ચાકડે બદલો લેવાની એક ખૂનખાર યોજનાનો પિંડ બંધાઈ જાય છે. સાથોસાથ આપણા મગજમાં પણ એક મુદ્દો વિચારવા માટે છૂટ્ટો મૂકી દેવાય છે. અને હા, પેલો કદરૂપો ખૂંધવાળો માણસ કોણ હતો?

શા માટે જોવી ‘આઈ’?

  • અદાકાર વિક્રમ માટેઃ અગાઉ આપણે ‘રાવણ’ અને ‘અપરિચિત’ જેવી ફિલ્મોમાં આ અભિનેતાને જોઈ ચૂક્યા છીએ. અહીં આ ફિલ્મ ‘આઈ’માં વિક્રમે જેટલી મહેનત પોતાનું સ્નાયુબદ્ધ ગઠીલું શરીર બનાવવામાં કરી છે તેનાથી ક્યાંય વધારે મહેનત એણે એક સાવ અલગ પર્સનાલિટી ધરાવતી વ્યક્તિ બનવા માટે કરી છે. એ માટે એને બે હાથે સલામ મારવી પડે. પૂરું થવાનું નામ જ ન લેતી આ ફિલ્મને વિક્રમે છેક સુધી લિટરલી પોતાના ખભે ઊંચકી બતાવી છે. હેવી મેકઅપથી ઢંકાયેલા હોવા છતાં વિક્રમે પોતાના પાત્રનાં ઈમોશન એટલી જ અસરકારકતાથી વ્યક્ત કર્યા છે.
  • ડિરેક્ટર શંકર માટેઃ આ ફિલ્મના લેખક-દિગ્દર્શક એવા શંકર જો કીડી પર પણ ફિલ્મ બનાવે તો એ ડાયનોસોર જેવડી હોય! શૂટિંગનાં સ્થળો હોય, ગીતો હોય, ફાઇટ્સ હોય કે ઇન્ટેન્સ ડ્રામા હોય, દરેક ઠેકાણે લગભગ ક્યારેય અગાઉ જોયું ન હોય એવી અદભુતતાનો ટચ જોવા મળે. હા, ફિલ્મ જોતી વખતે પાંપણો ઝપકાવતા રહેવું, જેથી ‘ડ્રાય આઈ સિન્ડ્રોમ’ ન થઈ જાય! બીજા દિગ્દર્શકોને આ ફિલ્મથી ખૂલ્લી ચેલેન્જ છે કે ચીલાચાલુ બીબાંમાંથી નીકળીને આ પ્રકારનું ઈનોવેટિવ વિચારી બતાવો તો ખરા.
  • અફલાતૂન સિનેમેટોગ્રાફી અને લૉકેશન માટેઃ આખી ફિલ્મના લગભગ બધાં જ દૃશ્યોને જાણે કોઈ ઊડતા પંખીની પાંખ પર બેસાડીને શૂટિંગ કર્યું હોય એવી ફીલ આવે છે. વળી, ડિરેક્ટરે લાંબા સમય સુધી ચીનમાં જઈને આપણે ક્યારેય ન જોયાં હોય એવાં સ્થળોએ શૂટિંગ કર્યું છે. રંગીન ફૂલોથી લદાયેલાં મેદાનો, લાલ રંગનું પાણી, જૅપનીસ હોડીઓ, ઘરો… આ બધું જ આપણી પરંપરાગત માન્યતા કરતાં ક્યાંય જૂદું અને અત્યંત ભવ્ય રીતે અહીં ઝીલાયું છે. ફલાણું દૃશ્ય કેવી રીતે શૂટ કર્યું હશે તે વિચારતા રહી જઇએ એવી જાદૂગરીથી કેમેરા ચલાવનારા પી. સી. શ્રીરામને પણ ‘જે સી ક્રસ્ન’ કહેવા પડે.
  • થીમ બેઝ્ડ સોંગ્સ માટેઃ ‘આઈ’ સાથે એ. આર. રહેમાને વધુ એક ફિલ્મમાં નબળું સંગીત આપ્યું છે, પણ તે ગીતોને એવી ખૂબીથી ફિલ્માવાયાં છે કે સંગીતની નબળાઈ પર આપણું ધ્યાન જ ન જાય. દરેક ગીતને એક થીમ આપી છે. જેમ કે, ‘અકલ મારી’ ગીતમાં ટીવી, માછલી, પાણી, મોબાઈલ ફોન, બાઇક વગેરેમાંથી સ્પેશ્યલ ઇફેક્ટ્સ દ્વારા હિરોઇન બને છે. બીજા એક ગીત ‘તુમ તોડો ના’માં વિખ્યાત પરીકથા ‘બ્યુટી એન્ડ ધ બીસ્ટ’ને જીવંત કરાઈ છે. આવું જ બાકીનાં ગીતોમાં પણ છે.
  • ફાઇટ સિક્વન્સીસ માટેઃ જિમ્નેશિયમમાં એક ગઠ્ઠાદાર હીરો પચાસેક પઠ્ઠા પહેલવાનોને ડમ્બેલની જેમ ઊંચકીને પછાડતો હોય એ ફાઇટ અને ચીનમાં ઘરોનાં છાપરાં પર કૂદાકા મારતી સાઇકલોથી થતી ફાઇટ હોય, આમાંથી કશું જ આપણે અગાઉ જોયું હોય એવું યાદ આવતું નથી.

કમઝોર કડી

૧૮૬ મિનિટ સુધી થિયેટરની સીટમાં બેસી રહેવું એ ગમે તેની ધીરજની કસોટી કરી લેતું કામ છે. આ ફિલ્મમાં ઘણાં સીન, ગીતો અને સાઇડ ટ્રેક આસાનીથી એડિટ કરી શકાયાં હોત. ઘણે ઠેકાણે તો ફિલ્મ એટલી લંબાય છે કે આપણને માળીની કાતર લઈને પડદા પર ધસી જવાની ઈચ્છા થઈ આવે! પ્રેક્ષકોને હસાવવા માટે ગંદાં વનલાઇનર્સ અને ગલીચ ઈશારાઓની મદદ લેવાઈ છે, જે આ ફેમિલી ફિલ્મમાં જરાય શોભતું નથી. ઈવન મોટે ભાગે ફિલ્મમાં કોમેડી આપણને હસાવી જ શકતી નથી. એવું જ એક્ટિંગનું છે. હિરોઇન એમી જેક્સન દેખાવમાં વ્હાઇટ ચોકલેટ જેવી મીઠડી લાગે છે, પણ એક્ટિંગમાં ડબ્બુ પુરવાર થાય છે. ખરેખર તો ફિલ્મમાં હીરો વિક્રમ સિવાય ઉપેન પટેલ કે અન્ય એક પણ કલાકારની એક્ટિંગમાં કશો ભલીવાર નથી.

સૌંદર્ય એટલે?

ક્રૂર હરકતનો અતિશય ક્રૂર બદલો લેવાની આ વાર્તા આપણને એક પ્રશ્ન સાથે છોડી મૂકે છે કે કોઈ વ્યક્તિને તમે પ્રેમ કરો છો ત્યારે માત્ર તેના દેખાવને જ ચાહો છો કે દેખાવની પાછળ રહેલા તેના આત્માને? જો ધીરજ હોય, ડબિંગ કરેલા સંવાદોની કે દક્ષિણના હીરોને જોવાની આભડછેટ ન હોય, તો આ ફિલ્મની સિનેમેટિક વેલ્યૂને મોટા પડદે જ માણવા જેવી છે.

રેટિંગઃ *** (ત્રણ સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.