જગ્ગા જાસૂસ

મ્યુઝિકલ કંટાળો

***

અનુરાગ બસુ એકસાથે ઘણું બધું એક્સપરિમેન્ટલ  એકસાથે કરવા ગયા તેમાં આ મ્યુઝિકલ થ્રિલર ફિલ્મ અતિશય લાંબી અને કંટાળાજનક બની ગઈ છે.

***

jagga-jasoos-poster_650x950_81482151534ખુલ્લાં હરિયાળાં ખેતરોમાં કંઇક શૂટિંગ ચાલી રહ્યું છે. દૂર પાટા પરથી એક ટ્રેન આવી રહી છે અને ઘાસની વચ્ચેથી કેમેરા આ બધું જોઈ રહ્યો છે. ફિલ્મોના જાણકાર લોકોને તરત જ લાઇટ થઈ જાય કે આ સીન તો સત્યજિત રાયની પહેલી ક્લાસિક ફિલ્મ ‘પથેર પાંચાલી’થી પ્રેરિત છે અથવા તેને અંજલિ આપવા માટે મુકાયો છે. આમેય આવી ‘અંજલિ’ઓ આપવા માટે અનુરાગ બાસુ કુખ્યાત છે. ‘જગ્ગા જાસૂસ’ની શરૂઆતમાં તેઓ રાજ કપૂરને અંજલિ આપે છે અને ત્યારપછી આવતું આ દૃશ્ય જોઇને એટલી તો ફાળ પડે જ કે આ ભાઈ કોઈ ક્લાસિક બનાવવાની ફિરાકમાં છે. આવું વિચારીને જ કદાચ બાસુદાએ આ ફિલ્મમાં શક્ય તેટલાં હટ કે ઍલિમેન્ટ્સ ઠૂંસ્યાં છે. તેને કારણે આ ફિલ્મ બે-ત્રણ ક્વિઝિન ભેગાં કરીને બનાવી હોય તેવી ભેળપુરી જેવી બની ગઈ છે.

હમ શેરલોક કે ઝમાને કે જાસૂસ હૈ

વાર્તા છે જગ્ગા (રણબીર કપૂર)ની. જગ્ગાનું ડાકુ જેવું નામ પાડીને એનાં માતાપિતા તો ક્યારનાંય ગુજરી ગયાં છે. આઠેક વર્ષના જગ્ગાને મળે છે પોતાને ‘ટૂટીફૂટી’ તરીકે ઓળખાવતો એક ભેદી માણસ (‘કહાની’ ફૅમ શાશ્વત ચૅટર્જી). ટૂટીફૂટી એને દત્તક લે, અને જીવન જીવતાં શીખવે. જગ્ગાનો એક પ્રોબ્લેમ એ કે એને સ્ટેમરિંગનો યાને કે જીભ અચકાવાની તકલીફ છે. ટૂટીફૂટી પાસે આઇડિયા છે, જો ભી બોલો સંગીત મેં બોલો. ત્યારથી જગ્ગા બધું જ ગાઇને બોલે છે. અચાનક એક દિવસ પોલીસ ટૂટીફૂટીને શોધતી આવે છે અને ટૂટીફૂટી જગ્ગાને હૉસ્ટેલમાં મૂકીને ગાયબ થઈ જાય છે. વર્ષો પછી ફરી એક દિવસ પોલીસ અધિકારી સિંહા (સૌરભ શુક્લા) ન્યુઝ આપે છે કે ટૂટીફૂટી યાને કે જગ્ગા કે પાપા અબ ઇસ દુનિયા મેં નહીં રહે. જગ્ગા કહે, ‘ખોટી વાત. મારી પાસે સબૂત છે.’ પોલીસ કંઇક એવી છડી ઘુમાવે છે કે જગ્ગા જાતે જ પોતાના પિતાને શોધવા નીકળી પડે છે. મીન્સ કે જગ્ગા ટૂટીફૂટી કે પીછે, પુલીસ જગ્ગા કે પીછે, ટૂ મચ ફન. રિયલી? જોઇએ.

બાર હાથની સ્ટોરી ને તેર હાથની ટ્રીટમેન્ટ

હૉલિવૂડવાળાઓના મતે આપણી બધી જ ફિલ્મો ‘મ્યુઝિકલ’ હોય છે. કેમ કે, આપણને આપણાં દરેક ઇમોશનને સેલિબ્રેટ-વ્યક્ત કરવા માટે ગીતોની જરૂર પડે છે. પરંતુ અનુરાગ બાસુએ વિચાર્યું કે આપણે ‘સિંગિંગ ઇન ધ રેઇન’, ‘મામ્મા મિયા’ કે ‘લા લા લૅન્ડ’ ટાઇપની બ્રૉડવે જેવી મ્યુઝિકલ ફિલ્મ બનાવીએ. પરંતુ કહાની મેં ટ્વિસ્ટ, એ રોમેન્ટિક નહીં, બલકે મ્યુઝિકલ થ્રિલર મિસ્ટ્રી ટાઇપની ફિલ્મ હશે. કહાની મેં એક ઓર ટ્વિસ્ટ, એ ફિલ્મનું ટાર્ગેટ ઑડિયન્સ હશે બાળકો. એટલે એમને હસાવવા ફિલ્મમાં સાઇલન્ટ ફિલ્મોના જમાનાની સ્લૅપસ્ટિક કોમેડી પણ હશે. હવે આ રુબિક્સ ક્યુબનાં અલગ અલગ પાસાં જેવી બાબતોને બૅલેન્સ કરતાં કરતાં બાસુદાએ જે રંગોળી બનાવી છે એનું જ નામ ‘જગ્ગા જાસૂસ’. આપણે એક પછી એક પાસું પકડીએ.

‘જગ્ગા જાસૂસ’ ફિલ્મ દેખીતી રીતે જ બૅલ્જિયમના કોમિક બુક્સના ટીનએજ ડિટેક્ટિવ પાત્ર ‘ટિનટિન’થી ઇન્સ્પાયર્ડ છે. રણબીર કપૂરની હેરસ્ટાઇલથી લઇને ફિલ્મની અનેક સિક્વન્સ તેના પરથી સીધી જ લઈ લેવામાં આવી છે (જોકે વાર્તાની ક્વૉલિટી ટિનટિનથી પચાસ પચાસ કોસ દૂર છે). ઇન્ટરનેટ પર ઘણા સમયથી તેની સરખામણીની તસવીરો ફરે છે. આ એક ફિલ્મમાં ટિનટિન કોમિક્સમાં હોય છે તેવી ત્રણ અલગ અલગ સ્ટોરીઝને સમાવવામાં આવી છે. પહેલી સ્ટોરી એસ્ટાબ્લિશ કરે છે કે જગ્ગા કેવોક ડિટેક્ટિવ છે. બીજી સ્ટોરી જગ્ગાને શ્રુતિ સેનગુપ્તા (કેટરિના કૈફ) સાથે મેળાપ કરાવી આપે છે. ત્રીજી સ્ટોરી એટલે જગ્ગાની પોતાના પિતાને શોધવા નીકળવાની જદ્દોજહદ. પ્રોબ્લેમ એ છે કે એક તો આ ત્રણેય વાર્તાઓને એકબીજા સાથે ખાસ સંબંધ નથી. બીજું, આ ત્રણેય વાર્તાઓને બહેલાવીને મ્યુઝિકલ સ્ટાઇલમાં કહેવાની લ્હાયમાં આ ફિલ્મ પોણા ત્રણ કલાક જેટલી લાંબી થઈ ગઈ છે. વળી, એમની વાર્તાઓ અહીંથી તહીં એટલી બધી જગ્યાએ દોડતી રહે છે કે સ્ક્રીન પર રીતસર અંધાધૂંધી ફેલાઈ જાય છે અને એક્ઝેક્ટ્લી શું થઈ રહ્યું છે એ જ સમજાતું નથી. પરિણામે છેલ્લે જ્યારે સિક્રેટ ખૂલે ત્યાં સુધીમાં આપણે જગ્ગાની ઇમોશનલ યાત્રાથી તદ્દન કપાઈ ગયા હોઇએ. વળી, બાળકોને ધ્યાનમાં રાખીને બનેલી આ ફિલ્મમાં બાળકોની ફિલ્મમાં ન હોવી જોઇએ એટલી ખૂનામરકી છે.

બીજો ઍન્ગલ છે મ્યુઝિકનો. ખરેખરી મ્યુઝિકલ ફિલ્મનો પાયો જ ગ્રેટ મ્યુઝિક અને તેને કેવી રીતે ફિલ્માવવામાં આવ્યું છે તેના પર હોય છે. ફોર એક્ઝામ્પલ, તમે સાડા છ દાયકા પહેલાંની ‘સિંગિંગ ઇન ધ રેઇન’નાં ગીતો સાંભળો કે તેનું પિક્ચરાઇઝેશન જુઓ તો આજે પણ તેમાં એટલી જ તાજગી અને તરવરાટ અનુભવાય. સંગીતકાર પ્રીતમે આ ફિલ્મ માટે કંઇક ત્રીસથી વધુ ગીતો કમ્પોઝ કર્યાં છે. નો ડાઉટ, તેમાં ‘ઉલ્લુ કા પઠ્ઠા’, ‘ટિમ્બકટુ’, ‘ખાના ખા કે’ જેવાં અમુક જ ગીત ખરેખર ઇન્ટરેસ્ટિંગ બન્યાં છે. બાકીનાં ગીતો ફિલ્મની સ્ટોરીને મ્યુઝિકલ સ્ટાઇલમાં આગળ વધારવા સિવાય ખાસ કામ આવ્યાં નથી. ક્યાંક ગીતોનો અતિરેક ફિલ્મ પર હાવી થયો છે, તો ક્યાંક ફિલ્મની અજગરછાપ લંબાઈ મ્યુઝિકને ગળી ગઈ છે. એમાંય પિક્ચરાઇઝેશનની દૃષ્ટિએ તો ખાસ ક્રિએટિવિટી નથી જ. અનુરાગ બસુ હજુયે ‘બરફી’ના હૅન્ગઑવરમાં હોય તેવું લાગે છે, કેમ કે ઘણાં દૃશ્યોમાં બરફીની ફીલ આવે છે.

ત્રીજો ઍન્ગલ છે કોમેડી. ટ્રેલર પરથી એટલું સમજાતું હતું કે આ ફિલ્મ સ્લૅપસ્ટિક ગૅગ્સથી ભરેલી કોમિક થ્રિલર હશે. પરંતુ શરૂઆતના તબક્કે આવેલાં થોડાંક ગૅગ્સ (કોમિક સિચ્યુએશન) પછી ફિલ્મમાં ભાગ્યે જ ક્યાંય તે દેખાય છે. મતલબ કે કોમેડી એકદમ વરાળ બનીને ઊડી જાય છે. આ કોમિક ટોન જો છેક સુધી બરકરાર રહ્યો હોત તો ફિલ્મ આટલી લાંબી કે અટપટી ન લાગી હોત. અગેઇન, બાળકોને કેન્દ્રમાં રાખીને ફિલ્મ બનાવાઈ હોય ત્યારે તો આ વાતનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઇતું હતું.

હા, એક વાત માનવી પડે કે આ ફિલ્મ સિનેમેટોગ્રાફી અને કલર્સની દૃષ્ટિએ એકદમ ભરચક છે. દાર્જિલિંગ, મણિપુર, આસામ, કોલકાતાથી લઇને મોરોક્કો, થાઇલૅન્ડ વગેરેનાં લોકેશન્સ એટલાં અફલાતૂન છે કે ફિલ્મને મ્યુટ પર રાખીને માત્ર વિઝ્યુઅલ્સ જ જોયા કરીએ તોય આંખો ભરાઈ જાય. ફિલ્મની એક્ઝોટિક વેલ્યૂ વધારવા માટે જિરાફ, ચિત્તા, શાહમૃગ, મીરકેટ જેવાં દુર્લભ પ્રાણીઓ અને ગળામાં ડઝનેક રિંગ પહેરીને ફરતાં મ્યાનમારના આદિવાસીઓ વગેરેનાં વિઝ્યુઅલ્સ મુકાયાં છે. જોકે આ તમામ માત્ર ‘નૅશનલ જ્યોગ્રાફિક’ની બ્યુટિફુલ તસવીરો જેવાં બનીને રહી ગયાં છે. તે વાર્તામાં ક્યાંય મર્જ થતાં નથી. અને આમેય માત્ર વિઝ્યુઅલ્સથી પેટ ભરાતું નથી અને આપણને સંતોષનો ઓડકાર આવતો નથી.

એક વાત ગગનભેદી આલાપ લઇને સ્વીકારવી પડે કે રણબીર કપૂર આ ફિલ્મનો આત્મા છે. એકેક એક્સપ્રેશન એના ચહેરા પર સ્પષ્ટ વાંચી શકાય છે. ઇવન જીભ અચકાવાની એની ઍક્ટિંગ પણ ક્યાંય નકલી લાગતી નથી (દુઃખની વાત એ છે કે ફિલ્મમાં ઘણે ઠેકાણે અચકાતી જીભનો પણ કોમેડી પેદા કરવામાં ઉપયોગ કરાયો છે, જે ક્યારેય ન થવું જોઇએ). અફસોસ કે કેટરિના આ બાબતમાં તદ્દન અપોઝિટ છે. ચહેરા પર એક્સપ્રેશન સાથે તો એને કશી લેવાદેવા નથી એ જૂની વાત છે, પરંતુ એક્ટિંગ, સ્લૅપસ્ટિક કોમિક એક્ટરને છાજે તેવી સ્ફૂર્તિ એનામાં ક્યાંય દેખાતી નથી. અરે, એણે તો સંગીતમય ડાયલોગ્સમાં હોઠ ફફડાવવામાં પણ દાટ વાળ્યો છે. કેટરિના આ ફિલ્મમાં એક સુંદર ચહેરાથી વિશેષ કશું જ નથી. સૌરભ શુક્લા આ ફિલ્મમાં કોમેડી કરે છે કે વિલનગીરી એ નક્કી કરવામાં જ ફિલ્મ પૂરી થઈ જાય છે. હા, ધરખમ બંગાળી અભિનેતા શાશ્વત ચૅટર્જી (‘કહાની’ના બોબ બિશ્વાસ)ના અને નાનકડા જગ્ગાનાં દૃશ્યો ખરેખર હૃદયસ્પર્શી બન્યાં છે. આ ફિલ્મમાં નાનકડી લાગતી સયાની ગુપ્તા પણ છે, જેને શોધવા માટે કોઈ કોન્ટેસ્ટ રમાડવી પડે.

વધુ એક વાત, અહીં અનુરાગ બાસુએ જગ્ગાની સ્ટોરી સાથે ‘પુરુલિયા શસ્ત્રકાંડ’ અને ઇન્ટરનેશનલ આર્મ્સ પોલિટિક્સ, ત્રાસવાદ-નક્સલવાદને પણ નાખ્યો છે. મતલબ કે વાર્તામાં ઓર ખીચડો.

ફિલ્મની શરૂઆતમાં અનુરાગ બસુએ પોતાના પિતાની સાથોસાથ રાજ કપૂરને પણ અંજલિ અર્પી છે. ‘બરફી’માં એમણે અંજલિ આપવાના નામે જ અઢળક હૉલીવુડ મુવીઝમાંથી ફ્રેમ બાય ફ્રેમ દૃશ્યો ઉઠાવી લીધેલાં. અહીં પણ એવું જ કર્યું છે. છતાં આવા એકેય સ્રોતને અંજલિ આપવાની એમણે તસ્દી લીધી નથી.

હો ગઈ પિક્ચર ખતમ

એક ખરેખરી મ્યુઝિકલ-થ્રિલર અને બાળકો માટેની ફિલ્મ બનાવવાના પ્રયાસરૂપે ડિરેક્ટર અનુરાગ બાસુને દાદ દેવી પડે. પરંતુ તેને શક્ય તેટલી અદભુત બનાવવાની લાલચમાં મૂળ વાર્તા અને તેનો ફ્લો વિખેરાઈ ગયો છે. હા, એક એક્સપરિમેન્ટ તરીકે આ ફિલ્મને મોટા પડદે એક વખત અવશ્ય જોવી જોઇએ. ફિલ્મના ઍન્ડ પરથી ખબર પડે છે કે બાસુદા તેની સિક્વલ પણ બનાવી રહ્યા છે. આશા રાખીએ કે આ ભાગની ભૂલો સુધારીને પાર્ટ ટુમાં વધુ જાનદાર મુવી બને અને બૉલીવુડમાં એક નવી જ મ્યુઝિકલ પરંપરાનો પ્રારંભ થાય.

રેટિંગઃ **1/2 (અઢી સ્ટાર)

(Reviewed for Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements

એ દિલ હૈ મુશ્કિલ

બિગ બજેટ ક્લિશૅ કી કીમત તુમ ક્યા જાનો, રાજબાબુ?
***
એક્ચ્યુઅલી આ ફિલ્મ નથી, ચ્યુઇંગગમ છે. શરૂઆતમાં મીઠી, પાછળથી એકદમ મોળી અને આપણે દાયકાઓથી ચાવતા આવ્યા છીએ એ જ ફ્લૅવરવાળી.
***
496386-aedil1કરણ જોહર જો કેમિસ્ટ્રીનો શિક્ષક હોત, તો એ પોતાના વિદ્યાર્થીઓને ‘ચેઇન રિએક્શન’ કંઇક આ રીતે શીખવતો હોતઃ કેમિકલ RK કેમિકલ ASને પ્રેમ કરે છે, પરંતુ કેમિકલ AS ત્રીજા એક પાકિસ્તાની કેમિકલ FKના પ્રેમમાં છે. AS સાથે પાકો બોન્ડ ન બંધાતાં RK એક થોડા મોટી સાઇઝના બ્યુટિફુલ કેમિકલ AR સાથે નવો બોન્ડ બાંધે છે, પરંતુ એમાં પેલા AK જેવી મજા નથી. અધૂરામાં પૂરું એ બ્યુટિફુલ કેમિકલ ARનું પણ એક કેમિકલ S સાથે જૂનું બોન્ડિંગ છે. હવે આ સમગ્ર રસાયણોને બૉલિવૂડના બિકરમાં નાખીને ૧૫૭ મિનિટ સુધી દેશભક્તિના RT નામના ઉદ્દીપકની સાક્ષીએ ઉકાળીએ તો જે નવું રસાયણ તૈયાર થાય, તેને ‘એ દિલ હૈ મુશ્કિલ’ એટલે કે ADHM નામ આપી શકાય.

પ્રેમનો પકડદાવ
આપણા બૉલીવુડમાં પ્રેમના જેટલા પ્રકારો જોવા મળે છે એટલા તો ખુદ કામદેવની ટેક્સ્ટ બુકમાં પણ નહીં હોય. પરંતુ એમાંય સૌથી કોન્ક્રિટ પક્કાવાલા પ્રેમ હોય, તો તે છે ‘સચ્ચા પ્યાર.’ બાકી કરણ જોહર જ અત્યાર સુધીમાં ઍશિયન પેઇન્ટ્સના શૅડકાર્ડમાં હોય છે એટલા બધા ટાઇપના પ્રેમ પોતાની ફિલ્મોમાં અજમાવી ચૂક્યો છે. જેમ કે, દોસ્તો વચ્ચેનો પ્રેમ, ભાઈ-ભાંડું-માતાપિતા સાથેનો પ્રેમ, મરતા દોસ્ત દ્વારા કુરબાન કરવામાં આવતો પ્રેમ, પારકાંનાં પતિ-પત્નીને કરાતો પ્રેમ, પ્રેમિકાના આગલા ઘરના દીકરાને કરાતો પ્રેમ અને હવે આ દિવાળીનો લેટેસ્ટ પ્રેમ છે, ‘ફ્રેન્ડઝોન પ્રેમ.’ મતલબ કે જ્યારે છોકરી છોકરાના પ્રેમના પ્રસ્તાવના જવાબમાં એવું કહી દે કે, ‘આઈ લવ યુ, બટ ઍઝ અ ફ્રેન્ડ’, પછી પેલા વેલેન્ટાઇન્સ ડૅમાંથી ફ્રેન્ડશિપ ડૅમાં આવી પડેલા મજનૂની જે હાલત થાય એ થયો ‘ફ્રેન્ડઝોન પ્રેમ’. એ રીતે જોઇએ તો કરણ જોહરે ફ્રેન્ડઝોનમાં આવી પડેલા કરોડો પ્રેમીઓની પીડાને વાચા આપી છે.

ADHMમાં રણબીર કપૂરની હાલત એ જ થઈ છે, બચાડો આશિકઝોનમાંથી ફ્રેન્ડઝોનમાં આવી ગયો છે. પરંતુ એવી એને ખબર પડે છે તે પહેલાં એ અને અનુષ્કા બંને જબ્બર ધમાલ કરે છે. હવે કરણ જોહરની ફિલ્મ છે એટલે એનાં પાત્રો માટે ગરીબી રેખા એટલે ‘ફોર્બ્સ મેગેઝિન’ના લિસ્ટમાં ન આવવું તે. અહીં ‘અયાન’ બનતો રણબીર એવો અમીર છે, જે લંડનમાં MBA કરે છે, દિલ ટૂટે તો સાંધવા માટે પૅરિસના દરજી પાસે જાય છે અને એ પણ પપ્પાના પ્રાઇવેટ જૅટમાં બેસીને, સચ્ચી. MBA તો એ ખાલી સ્ટાઇલ મારવા માટે જ કરે છે, બાકી એનું અસલી પૅશન તો છે સિંગિંગ. પરંતુ એને હજી પોતાની ‘રૉકસ્ટાર’નો નશો ઊતર્યો નથી, એટલે અવાજમાં દર્દ લાવવા માટે દિલ તૂટવાની રાહ જોઇને બેઠો છે.

એકાદા ખૂફિયા ટ્વિસ્ટને બાદ કરતાં ADHM એવા ચવાયેલા બૉલીવુડિયન ટ્રેક પરથી પસાર થાય છે કે જેને તમે બે વખત શાંતિથી ટ્રેલર જોઇને પણ કળી શકો. જે બાબત ખૂફિયા રખાઈ છે એ પણ હડપ્પીય સંસ્કૃતિના અવશેષો જેટલી જ પુરાણી છે. પરમેશ્વર ગોદરેજને અને ‘દેશદ્રોહ’નું પાપ ધોવા માટે સૈનિકોને અંજલિ આપવાથી શરૂ થતી આ ફિલ્મને જોકે સાવ માળિયે ચડાવી દેવા જેવી તો નથી જ. અનુષ્કા શર્મા અને રણબીર કપૂરની ઑનસ્ક્રીન કેમિસ્ટ્રી અનુષ્કા-વિરાટની ઑફસ્ક્રીન કેમિસ્ટ્રી કરતાં પણ, ઑકે ચલો એના જેટલી જ નૅચરલ લાગે છે. એ બંનેએ સાથે મળીને જે ધમાલ કરી છે તે ફિલ્મનો સૌથી એન્ટરટેનિંગ પાર્ટ છે. રણબીરના પપ્પા ઋષિ કપૂરના ‘ચાંદની’ના ગીત પર બંનેનો ડાન્સ, ‘ઍન ઇવનિંગ ઇન પૅરિસ’, ‘તોહફા’નું ટાઇટલ સોંગ અને તેનાં મ્યુઝિક, ‘દોસ્તી મેં નો સોરી નો થેન્ક યુ’ કે પછી ‘કુછ કુછ હોતા હૈ.. તુમ નહીં સમઝોગી’ ટાઇપના પોતાની અને બૉલીવુડની ફિલ્મોને સેલિબ્રેટ કરતી સિક્વન્સીસ પ્લસ ડાયલોગ્સ અંદરથી એકદમ નૉસ્ટેલ્જિક કરી મૂકે છે. કોઈ ફિલ્મી રોમેન્ટિક કોમેડી નોવેલ વાંચતા હોઇએ એ રીતે લડકા-લડકી મિલે, પ્રેમના ફણગા ફૂટે, ટિપિકલ બૉલીવુડિયા શાદી આવે અને ફિલ્મ ફટાફટ આગળ વધતી રહે. એ બધું જ ટિપિકલ ફિલ્મી ક્લિશૅ હોવા છતાંય જોવાની મજા પડે. એમાં ‘મધર તો ઇન્ડિયા હોતી હૈ, તુમ્હારી તો મિલ્ખા નીકલી’, ‘રાયતા હૂં, ફૈલ રહી હૂં’ જેવાં ક્રિએટિવ વનલાઇનર્સ પણ આવી જાય. મજાના આ મોજે દરિયામાં ઓટ ઇન્ટરવલની થોડી મિનિટો પછી આવવી શરૂ થાય છે.

પરંતુ એ પહેલાં એન્ટ્રી થાય છે મોહતરમા ઐશ્વર્યા રાય બચ્ચનની. જરાય અતિશયોક્તિ વિના કહી શકાય કે સ્વર્ગની કોઈ અપ્સરાનું ‘ગૂગલ મૅપ્સ’ ખોટકાઈ ગયું હોય અને અહીં ભૂલી પડી ગઈ હોય એવી ગજબનાક ખૂબસૂરત લાગે છે. આમ તો એની અને રણબીરની જોડી મે-ડિસેમ્બર જેવી ઑડ છે, પરંતુ અહીં કોને પરવા છે? ઐશ્વર્યા પરથી નજર હટે તો બીજું કંઈ સૂઝે ને? પાછી તો એ શાયરા છે, મતલબ કે કવયિત્રી. એ પણ જેવી તેવી શાયરા નહીં, ઑસ્ટ્રિયાના વિયેનામાં રહેતી અને પ્લૅનના બિઝનેસ ક્લાસમાં સફર કરતી શાયરા. એનું ઘર પણ ક્રિકેટ રમી શકાય એવડું મોટું. એ સવારે બ્રશ કર્યાં પહેલાં પણ ‘ગુફ્તગુ બેઝાર લોગોં કી આદત હોતી હૈ’, ‘મૈં કિસી કી ઝરૂરત નહીં ખ્વાહિશ બનના ચાહતી હૂં’, ‘ખૂબસૂરતી તો ઢલ જાતી હૈ, પર્સનાલિટી ઝિંદા રહતી હૈ’ જેવી લાઇનો છૂટ્ટી ફેંકતી રહે છે (થેન્ક્સ ટુ રાઇટર નિરંજન આયંગર). પરંતુ ઐશ્વર્યાને ઘરે બૅબી કજિયા કરતી હોવાથી એ વહેલાં બિસ્તરા-પોટલાં પૅક કરી લે છે અને ફિલ્મને કપાયેલા પતંગની જેમ લૂઢકતી છોડીને જતી રહે છે. પરિણામે પડદા પર ચાલતા આ મલ્ટિસ્ટારર નાટકનો ત્રીજો અંક એ હદે ક્લિશૅ એટલે કે ચવાયેલો થઈ ગયો છે કે સિરિયલો જોઇને રડી પડતા લોકોને પણ સ્પર્શી શકે નહીં.

આ ફિલ્મમાં મુખ્ય કલાકારો એ જ એટલા બધા છે કે સપોર્ટિંગ સ્ટાર્સની જરૂર જ નથી. તેમ છતાં જોહરભાઈની ફિલ્મ હોય એટલે ગુડલક શૉટ આપવા માટે પણ વડ્ડે વડ્ડે સ્ટાર આંટો મારી જાય ખરા. અચ્છા, આ રાજભાઉ ઠાકરેએ નાહકની ચિલ્લમ ચિલ્લી કરી. જો એમણે કકળાટ ન કર્યો હોત તોય કોઈ ફવાદને ઓળખવાનું નહોતું એવો ખસખસના દાણા જેટલો નાનો રોલ છે એનો. હા, આ ફિલ્મ માટે જેણે ‘આજ જાને કી ઝિદ ના કરો’નું પાર્ટી વર્ઝન બનાવ્યું છે એના પર સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક કરવા જેવી ખરી. બાકીનાં બધાં ગીતો પ્રીતમે સરસ રીતે ઉઠાવ્યાં, સોરી, બનાવ્યાં છે. અરિજિત આણિ મંડળીએ ગાયાં પણ દિલથી છે, તાનપુરે કી કસમ.

દોસ્તી ઔર પ્યાર મેં સબ ક્લિશૅ જાયઝ હૈ?
કોઈ નાનું બચ્ચું પણ કહી શકે કે મોટા બજૅટનો ઉપયોગ માત્ર મોટા સ્ટાર, ફોરેન લૉકેશન્સ અને મોંઘાં કપડાં પાછળ જ કરાયો છે. બાકી સ્ટોરીના નામે તો એની એ જ જૂની હિન્દી-ઇંગ્લિશની ભેળપૂરી જ પિરસવામાં આવી છે. લીડ સ્ટાર્સના ચાર્મ, સાંભળવાની મજા પડે એવાં ગીતો અને તહેવારની સીઝનને લીધે ચાલી જાય, બાકી આ જ ફિલ્મ જો જાણીતા ચહેરા વિના બીજા કોઈ સમયે રિલીઝ કરાઈ હોય, તો ઘૂંટડો પાણી પણ માગ્યા વિના સિધાવી જાય. હા, અંદર ખાને ‘એકતરફા પ્યાર’ની પોટલી લઇને ફરતા નિષ્ફળ પ્રેમીઓને આ ફિલ્મ ખૂણેખાંચરે ટચ્ચ કરી જાય તો કહેવાય નહીં.

રેટિંગઃ **1/2 (અઢી સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

તમાશા

IFFI-2015, ગોવાથી પાછો ઘરે આવ્યો એ સવારની વાત છે. બૅગ ખોલીને સામાન અનપૅક કરતો’તો. ટૂથબ્રશ-શૅવિંગ કિટ એની જગ્યાએ, ન પહેરાયેલાં કપડાં પાછાં કબાટમાં, પહેરેલાં કપડાં લૉન્ડ્રીમાં, કેમેરા-પાવરબૅન્ક ડ્રૉઅરમાં… આ વખતે-ટચવૂડ-મને એવું લાગ્યું જાણે મારી પાછળ એક કેમેરા ફરે છે અને મારી આ હરકતોને રેકોર્ડ કરે છે. બધી વસ્તુઓ ફરી પાછી એની જગ્યાએ ગોઠવાઈ રહી છે અને સરવાળે હું પણ રુટિન નામના બૉક્સમાં ગોઠવાઈ રહ્યો છું. રુટિનનો રાક્ષસ મારા પર સાઇલન્ટ અટ્ટહાસ્ય કરી રહ્યો હતો કે, કેમ બેટા, થવું પડ્યું ને બૅક ટુ પેવિલિયન? ગમે ત્યાં ગમે તેટલું રખડી લે, અંતે તો હું જ સત્ય છું, હું જ શાશ્વત છું. મારી જ આંખ સામે હું ‘મૉડર્ન ટાઇમ્સ’ના ચાર્લી ચૅપ્લિનની જેમ દિવસોના એસેમ્બલી લાઇન પ્રોડક્શનની બીબાંઢાળ જિંદગીમાં ફરી પાછો ફિક્સ થઈ રહ્યો હતો.

એ વખતે તમાશા નહોતું જોયું. હવે ફાઇનલી જોઈ નાખ્યું છે, પણ અત્યારે હવે ફિલ્મ સારી છે કે ખરાબ, ફાસ્ટ છે કે સ્લો, જોવી કે ન જોવી એ ભાંજગડમાં પડવાનો સમય વીતી ગયો છે. તમાશાએ મારા કયા વિચારોનું ટ્રિગર દબાવ્યું એ જ વાત બાકી રહી જાય છે.

પહેલી વાત તો એ કે મને તમાશા ગમી. ‘રૉકસ્ટાર’ કે ‘જબ વી મેટ’ જેટલી તો નહીં, પણ ઇમ્તિયાઝ અલીની સાથે બેસીને ચર્ચા કરવા જેવી ગમી. ગમી રણબીર-દીપિકાની લગભગ રિયલ ઍક્ટિંગ માટે; ફિલ્મમાં કિસ્સાગો-સ્ટોરી ટેલરનું પાત્ર આવ્યું એટલા માટે; ‘લવ સ્ટોરી હોય કે મિથોલોજી, વાર્તા તો અંતે એ જ હોય છે’ એ વાત કરી એ માટે; શરૂઆતની એ સોહની મહિવાલ- રોમિયો જુલિયેટ- રામાયણની વાર્તાના અત્યારના બૅકડ્રોપવાળા પ્રેઝન્ટેશન માટે; ઇર્શાદ કામિલનાં મીનિંગફુલ શબ્દો માટે અને અબોવ ઑલ ઇમ્તિયાઝે અસંખ્ય લોકોના દિમાગમાં વિચારોના ઘોડા છુટ્ટા મૂકી દે તેવી વાત કરી તે માટે.

ગમી મને એ વાત માટે કે ઇમ્તિયાઝે કહ્યું કે ભાઈ આ બધું એક સ્ટોરી જ છે અને આપણે એ સ્ટોરીના ભાગ છીએ એવું સ્વીકારી લો પછી જુઓ મજા આવવા માંડે છે કે નહીં. શૅક્સપિયરની જેમ ‘ધ હૉલ વર્લ્ડ ઇઝ અ થિયેટર’ અને હમ સબ તો ઇસ રંગમંચ કી કઠપુતલિયાં હૈ એ વાત સ્વીકાર્યા પછી આપણે આપણી અંદરથી બહાર નીકળીને આપણી જ લાઇફના પ્રેક્ષક બની જઇએ. પછી પેલું સુખ-દુઃખ- ફ્રસ્ટ્રેશન- અપેક્ષાઓ ખાસ કશું સ્પર્શે નહીં. આવું લખવા-વાંચવાની બહુ મજા આવે, પણ લોચો એ છે કે આપણી ડોર ઉપરવાળાના હાથમાં તો છે જ, પણ બીજી કેટલીયે દોરીઓ સાથે આપણે પેલા કરોળિયાના જાળામાં ફસાયેલા જંતુની જેમ ફસાયેલા છીએ. એની વાત પર જરા એક પેરેગ્રાફ પછી આવું.

બીજી વાત એ ગમી કે લાઇફમાં એ ‘તારા’ જેવી એક સાથી હોવી જોઇએ. તારા એટલે ધ્રુવતારો સમજી લો ને, ગાઇડિંગ સ્ટાર. એ ગર્લફ્રેન્ડ-પત્ની પણ હોય, મમ્મી-પપ્પા-ભાઈ-બહેન-દોસ્ત-ટીચર-રોલમૉડલ કોઈપણ. પેલી પાકિસ્તાની ફિલ્મ ‘મૂર’માં પણ એ જ હતું. પતિ-દીકરો-પ્રેમી ખોટા રસ્તે ચડે એટલે લડી ઝઘડી કે જીવ આપીને પણ એને સાચા રસ્તે લાવ્યે જ છૂટકો કરે. ઘણી એવી મહાન આત્માઓ હોય છે, જે ખુદ પોતાના ગાઇડિંગ સ્ટાર હોય છે, પણ આપણે વાત ઇમ્તિયાઝ કહે છે એમ ‘મેંગો પીપલ’- ધ આમ આદમીની કરીએ છીએ, જે અત્યાર સુધી તો ઇમ્તિયાઝની ફિલ્મોમાં જ એ કન્ફ્યુઝનમાં હતો કે આ હું જે કરું છું એ પ્રેમ છે કે વહેમ? હવે આ ફિલ્મથી એને એ તો ખબર છે કે એ છે તો પ્રેમ, પણ એ માણસ કોણ છે? અને ‘મૈં જો હૂં, વો મૈં હૂં? યા મૈં ભી વો હૂં, જો મૈં નહીં હૂં? મૈં કૌન હૂં?’

ત્યાં આવે છે મારો ઇમ્તિયાઝને પૂછવાના પ્રશ્નવાળો મુદ્દો. માત્ર ઇમ્તિયાઝને જ નહીં, આ વાત કરનારા અભિજાત-હિરાણી, અયાન, ઝોયા-ફરહાન, અભિષેક કપૂર આણિ મંડળીને પણ. કે તમારી વાત તો જાણે સમજી ગયા કે તમારા અંતરનો સેલ્ફી લો અને શોધી કાઢો કે એક્ઝેક્ટ્લી તમારે શું બનવું છે? તમે શેને માટે સર્જાયેલા છો? મમ્પી-પપ્પા તો કહે છે કે ડૉક્ટર-એન્જિનિયર-એમબીએ બન. પણ આપણે તો એક્ટર બનવું છે, લેખક બનીને લમણે બોલપેનવાળા હાથ મૂકીને ફોટા પડાવવા છે, મોટિવેશનલ વાતો કરીને છવાઈ જવું છે, ક્રિકેટર બનવું છે, આરજે-વીજે-પેઇન્ટર-સિંગર-ટ્રાવેલર… કંઇપણ બનવું છે, બસ, આ રુટિનથી ફાટફાટ થતી બોરિંગ લાઇફ નથી જીવવી. હજારો લોકોને આ ફિલ્મમાંથી બહાર નીકળતાં પહેલો વિચાર એ આવ્યો હશે કે બોસને એક મેઇલ ટાઇપ કરીએ અને લખી નાખીએઃ ‘ડિયર બૉસ, F@#$ યૉર જોબ.’

પણ પછી ફિલ્મનો હૅંગઓવર ઓછો થાય એટલે આફ્ટરથૉટ આવે કે એક મિનિટ, મેડિસિન-ઍન્જિનિયરિંગ છોડીને ક્રિએટિવ ફિલ્ડમાં આવીએ, પણ પછીયે મોનોટોની આવી તો? ફ્ર્સ્ટ્રેશન આવ્યું તો? એક્ચ્યુઅલી, આ રુટિન સાલું પહોંચેલી માયા છે. રુટિન છે તો સવારે છાપું આવે છે, દૂધ આવે છે, ગામમાં શાકભાજી આવે છે, બસ-ટ્રેન-પ્લેન નિયમિત દોડે છે, દેશ-દુનિયા ચાલે છે. મને તો લાગે છે કે આ ઇશ્વરેય ભગવાન બનવાના ખોટા ધંધામાં આવી ગયો હશે, એટલે જ જુઓને, એનું ય બધું સાવ બીબાંઢાળ રુટિનમાં ચાલે છેઃ રાત-દિવસ ઊગે, ઋતુઓ બદલાય, ફળો-ફૂલો ઊગે-કરમાય-ખરી પડે, માણસેય જન્મે-આખી લાઇફ એનું હૃદય સાવ એકધારી બોરિંગ રીતે ધબકતું રહે ને એક દિવસ કંટાળીને બંધ થઈ જાય. ક્યારેક ઈશ્વર કંટાળે તો વાવાઝોડાં-ધરતીકંપો લાવે, માણસ કંટાળે તો ત્રાસવાદનાં તોફાન કરે. ફરી પાછા બંને થાકે અને એ જ રુટિન. ટૂંકમાં, ઉમ્મીદ ઉપરાંત રુટિન પે દુનિયા કાયમ હૈ!

એટલે ઇમ્તિયાઝભાઈ, રુટિન ભલે ગમે તેટલું બોરિંગ, ફ્ર્સ્ટ્રેટિંગ અને બીબાંઢાળ હોય, પણ મને લાગે છે કે એનાથી છટકવું અશક્ય છે. અને એને ધિક્કારવું બેવકૂફી છે. તમારો વેદિયો, આઈ મીન વેદ તો ગળથૂથીથી સ્ટોરીટેલર છે, તો આ વાત કેમ સમજી શકતો નથી? એનો આત્મા માત્ર કોર્સિકામાં જ કેમ જાગે છે? નાઇન ટુ ફાઇવમાં એણે ઝોમ્બી બની જવાની જરૂર નથી. ભલે કામ એને ગમતું નથી, પણ એણે આખો વખત એક્ઝિક્યુટિવ બની રહેવાની પણ જરૂર નથી. વેદ પાસે લક્ઝરી છે નોકરી ફગાવી દેવાની, એણે એની અંદરનો અવાજ સાંભળી લીધો છે, પણ કરોડો લોકો છે જે છેક સુધી એ જ જદ્દોજહદમાં પડ્યા રહે છે કે એક્ઝેક્ટ્લી આપણે અહીં શા માટે મોકલવામાં આવ્યા છીએ. લેકિન એવા લોકોનો આ દુનિયાને સ્મૂધલી ચલાવવામાં બહુ મોટો ફાળો છે. અને આવી ફિલ્મો જોઇને તો એવું જ લાગે કે આવા એક્ઝિસ્ટેન્શિયલ ક્રાઇસિસ ક્રિએટિવ દિમાગના લોકોને કદાચ વધારે હેરાન કરે છે. બધા જો સ્ટોરીટેલર બની જશે તો કાર કોણ રિપેર કરશે? દર્દીઓને કોણ સાજા કરશે? બસ-ટ્રેન કોણ ચલાવશે? અને પ્લીઝ, એવું તો કહો જ નહીં કે એ લોકો તો આત્મા વિનાના સાવ પેલા ‘વર્કર બી’ જેવા હાર્ટલેસ-માઇન્ડલેસ સેકન્ડ ગ્રેડ સિટીઝન્સ છે.

હમણાં જ મેં જોયેલી જૅપનીઝ ફિલ્મ ‘સ્વીટ રેડ બીન પેસ્ટ’માં હીરોને તો પબ ખોલવું છે, ગળપણ ગમતું જ નથી. પણ એ ગળપણની દુકાન છોડીને મધુશાલા ખોલી શકતો નથી. એ નિરાશામાં જ એની વાનગીમાં ટેસ્ટ નથી આવતો. એ ટેસ્ટ એને એક વૃદ્ધ સ્ત્રી લાવતા શીખવે છે, પણ આખરે તો એ પબને બદલે સ્વીટ રેડ બીનમાં જ ટેસ્ટ લાવીને જ છૂટકો કરે છે, કેમ કે એને એક દેવું ચૂકવવાનું છે. એક્ઝેક્ટ્લી, બધા જો નારાજીનું રાજીનામું આપીને કવિતાઓ કરવા માંડશે, તો લોનના હપ્તા કોણ ભરશે? એટલે ક્યારેક એવુંય બતાવો કે તમે જેને રુટિન-મોનોટોનસ ગણો છો એ લોકોય લાઇફ તો એન્જોય કરે છે. અને તમારા ‘વેદ 1.0’ને એક સારા સાઇકાયટ્રિસ્ટને બતાવો, એનામાં ફ્રસ્ટ્રેશન કરતાં મલ્ટિપલ પર્સનાલિટી ડિસઑર્ડરનાં લક્ષણો વધારે દેખાય છે.

અને અંતરનો અવાજ સંભળાઈ પણ ગયો, ઇનર કૉલિંગને અનુસરીને ગમતા ફિલ્ડમાં આવી પણ ગયા, પણ ત્યાં ફિલ્મ પૂરી નથી થતી. પહાડની પેલે પાર ઘાસ વધારે લીલું હશે એ આશાએ ગયા પછી ત્યાં રણપ્રદેશ નીકળે ત્યારે તમારા વેદની શી હાલત થાય છે એય ક્યારેક બતાવો તો પલ્લું બેલેન્સ થાય.

બાય ધ વે, ઇમ્તિયાઝમિયાં, હવે આ ‘પાઇલ ઑન’ શબ્દ બહુ થયો. ‘લવ આજ કલ’ અને ‘કોકટેલ’ પછી ત્રીજીવાર આવ્યો. એકસરખા સીન અને એકસરખી થીમનું રિપિટેશન બંધ કરો, પ્રભુ!

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

બોમ્બે વેલ્વેટ

જરકસી પૅકિંગ, કંતાનનું સ્ટફિંગ

***

અનુરાગ કશ્યપની મહત્ત્વાકાંક્ષી કહેવાતી ‘બોમ્બે વેલ્વેટ’ બન્યા પહેલાં અને રિલીઝ થયા પછી કંઇક આવાં દૃશ્યો સર્જાયાં હશે.

***

bombay_velvet_ver5_xxlgદૃશ્ય-૧
સ્થળઃ અનુરાગ કશ્યપની ઑફિસ
પાત્રોઃ અનુરાગ કશ્યપ અને એમનો કોઈ દેઢ શાણો આસિસ્ટન્ટ.

ધુમાડાનાં વાદળ વચ્ચે કેમેરા ઝૂમ ઇન થઇને સળગી રહેલી સિગારેટ પર ફોકસ થાય છે. મિલના ભૂંગળાની જેમ બે હોઠ વચ્ચેથી વધુ એક ધુમ્રસેર નીકળે છે. ધુમાડાનો ટ્રાફિક ક્લિયર થયા પછી ખબર પડે છે કે એ તો જનાબ અનુરાગ કશ્યપના હોઠ હતા. તેમાંથી હમણાં કોઈ મહામૂલાં વચનામૃત નીકળશે એવી આશાએ એમનો એક આસિસ્ટન્ટ દર્શન ખૂલવાની આશાએ ગર્ભગૃહ તરફ જોઇ રહેલા ભક્ત જેવી આસ્થા સાથે તાકી રહ્યો છે.

અચાનક અનુરાગ હાથમાં એક ચોપડી લઇને ટેબલ પર પછાડે છે અને કહે છે, ‘આ જો લેખક જ્ઞાન પ્રકાશની ‘મુંબઈ ફેબલ્સ’. આને કહેવાય બુક. સાલું, આપણે ત્યાં મીડિયોક્રિટી એટલી ચાલે છે કે કોઈ આવી અફલાતૂન બુક પરથી ફિલ્મ બનાવતું જ નથી. પણ હું બનાવીશ. યુ ટેઇક ઇટ, આ મારો ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ હશે, બોમ્બે વેલ્વેટ.’

આસિસ્ટન્ટઃ ‘વાઉ સર, સીમ્સ માઇન્ડ બ્લોઇંગ, પણ એવું તે શું છે આ બુકમાં?’

અનુરાગઃ ‘ધ સ્ટોરી ઑફ બોમ્બે. જ્યારે સાત ટાપુઓને પૂરીને મુંબઈ શહેર બનેલું. લૅન્ડ માફિયાઓ મોકાની જમીનો કબ્જે કરવાની ફિરાકમાં હતા. બસ, એ જ સિક્સ્ટીઝના દાયકામાં ભાગલા પછી પાકિસ્તાનથી ભાગીને ભારત આવેલો એક ટેણિયો બલરાજ. ફૉકલેન્ડ રોડ પરનાં વેશ્યાગૃહોમાં મોટો થઈને એ બને છે રણબીર કપૂર. ‘ધ રોઅરિંગ ટ્વેન્ટીઝ’ જેવી હમ્ફ્રી બોગાર્ટની ફિલ્મ જોઇને એ નક્કી કરે છે કે અપુન કો બિગ શૉટ બનને કા હૈ. આ બિગ શૉટ બનવાના ચક્કરમાં એ ભટકાઈ જાય છે એક મીડિયા મુઘલ કૈઝાદ ખંબાટાને. અહીં હું એક એક્સપરિમેન્ટ કરીશ. આઇ વિલ ઇન્ટ્રોડ્યુસ કરણ જોહર એઝ અ શ્રૂડ મીડિયા બૅરન.’

આસિસ્ટન્ટઃ ‘બટ સર, કરણ જોહર તો ડીડીએલજેમાં આવી ચૂક્યો છે, અને ઉપરથી એ તો…’

અનુરાગઃ ‘નોનસેન્સ, એ વિલન તરીકે રિ-ઇન્ટ્રોડ્યુસ થશે અને અહીં હું પહેલી જ વાર ગૅ વિલન બતાવવાનો છું.’

આસિસ્ટન્ટઃ ‘વાઉ સર. અને હિરોઇન? દીપિકા, કેટરીના?’

અનુરાગઃ ‘ડૉન્ટ ટૉક નોનસેન્સ.’ અનુરાગે નવી સિગારેટને અગ્નિદાહ આપ્યો, ‘આ હિરોઇન રોઝી નોરોન્હા જૅઝ સિંગર છે. એટલે એમાં હું અનુષ્કા શર્માને લઇશ. હું આખું સિક્સ્ટીઝનું મુંબઈ ક્રિયેટ કરીશ.’ (મનમાં: દિબાકર બેનર્જી શું સમજે છે કે એ જ રેટ્રો કોલકાતા ક્રિયેટ કરી શકે છે?) ‘મુંબઈની પ્રાઇમ પ્રોપર્ટી માટે લડતા બિઝનેસ બૅરન, ટ્રામ, બેસ્ટની ડબલડેકર બસો, સ્ટિમ એન્જિન અને ધુમાડા કાઢતી મિલો, ટેબ્લોઇડ ન્યૂઝ પેપર વૉર્સ, ઇરાની કૅફે, જૅઝ સિંગર, વિન્ટેજ કાર્સ…’ અનુરાગ કશ્યપ એક્ઝેક્ટ ૮૩ અંશના ખૂણે ઊંચે જોઇને હવામાં ધુમાડાની જથ્થાબંધ રિંગો છોડે છે અને આસિસ્ટન્ટ એના દરેક વાક્યે ‘સુપર્બ સર’, ‘માઇન્ડબ્લોઇંગ સર’ની માળા જપે છે.

***

દૃશ્ય-૨
સ્થળઃ એક મલ્ટિપ્લેક્સના ફૉયરમાં
બોમ્બે વેલ્વેટનો શૉ જસ્ટ છૂટ્યો છે.
પાત્રોઃ ચહેરા પરથી પરસેવાની જેમ ઇન્ટેલેક્ચ્યુઆલિટી ટપકતી હોય એવા એક ભાઈ અને વ્હોટ્સએપમાંથી ડાઉનલોડ કર્યો હોય એવો એક જુવાનિયો.

ઇન્ટેલેક્ચ્યુઅલ અંકલઃ ‘બ્રાવો, બ્રાવો અનુરાગ, બ્રાવો. સાલી, શું ફિલ્મ બનાવી છે, વાહ!’

વ્હોટ્સએપ ડ્યુડઃ ‘એક્સક્યુઝ મી, અંકલ. તમને આ ફિલ્મ ગમી ગઈ, જીઇઇઇઝ? અમે તો રણબીરના નામે ‘રૉય’માં પણ ભંગાયા હતા અને હવે આ ‘બોમ્બે વેલ્વેટ’માં. એવું તે શું ભાળી ગયા તમે આમાં?’

અંકલઃ ‘ધેટ્સ ધ પ્રોબ્લેમ ઑફ યૉર જનરેશન. માસ્ટરપીસને ઓળખી જ શકતા નથી. હવે જો આ જ ફિલ્મ હૉલીવુડમાં માર્ટિન સ્કોર્સેઝી, ઑલિવર સ્ટોન, ડેની બૉયલ કે ક્વેન્ટીન ટેરેન્ટિનો જેવા કોઈ ડિરેક્ટરે બનાવી હોય તો તમે લોકો જ ટૉરેન્ટ પરથી ડાઉનલોડ કરી કરીને જુઓ.’

ડ્યુડઃ ‘ચલો ચલો, કુછ ભી મત ફેંકો, અંકલ. આમાં આવું બધું જૂનું જૂનું નાખ્યું છે એ હટાવી દો, તો આવી જ ફિલ્મ હમણાં ‘વન્સ અપોન અ ટાઇમ ઇન મુંબઈ’ આવેલી જ ને. હમણાં થોડા દિવસ પહેલાં જ મારા પપ્પા ટીવી પર અમિતાભ બચ્ચનની ‘નસીબ’ ફિલ્મ જોતા હતા. એમાંય અમિતાભ આ જ રીતે પાંજરામાં પુરાઈને એક પહેલવાનની ધોલાઈ કરતો હતો.’

અંકલના ચહેરા પર રાહુલ ગાંધી જેવા હાવભાવ છવાઈ જાય છે. બીજી જ સેકન્ડે તેને ખંખેરીને ફરી પાછા એ અર્નબ ગોસ્વામીના મૂડમાં આવી જાય છે, ‘લુક સન, ભવિષ્ય જાણવા માટે આપણે આપણો ભૂતકાળ જાણવો જરૂરી છે. આ ફિલ્મમાં બોમ્બેનો ભૂતકાળ છે.’

ડ્યુડઃ ‘યુ મીન ટુ સે કે મુંબઈ ખાલી આવું પૈસાદારોનું અને માફિયાઓનું જ હતું? એમાં કોઈ મહેનતકશ લોકો હતા જ નહીં? અને એક મિનિટ, આ ફિલ્મ ટ્રુ સ્ટોરી પરથી બનેલી છે? તો પછી ક્યાંય એવી ચોખવટ કેમ નથી? અને બાય ધ વે, તમે હૉલીવુડની ફિલ્મોની વાત કરો છોને. તો આ ફિલ્મમાં રણબીરનું જેવું કેરેક્ટર છે ડિટ્ટો એવું જ કેરેક્ટર હૉલીવુડની ફેમસ ફિલ્મ ‘સ્કારફેસ’માં એક્ટર અલ પચીનોનું હતું. ઇવન ‘સ્કારફેસ’ અને ‘બોમ્બે વેલ્વેટ’ બંનેનો ક્લાઇમેક્સ એક્ઝેક્ટ સરખો છે. બંનેમાં એ જ રીતે હીરો હાથમાં બંદૂકડીઓ લઇને ધાણીફૂટ ગોળીબાર કરીને આગળ ધસી જાય છે. પોતાની પર્સનલ ટ્રેજેડીને પહેલવાનના હાથનો માર ખાઇને ભુલાવવાનો ટ્રાય કરતો હીરો તમે નામ લીધું એ જ માર્ટિન સ્કોર્સેઝીની ‘રેજિંગ બુલ’ ફિલ્મમાં પણ હતો, એ પણ ‘શમિતાભ’માં અમિતાભ જેને જોઇને ગાંડા કાઢે છે એ રોબર્ટ દ નીરો. તમે હૉલીવુડની જ વાત છેડી છે તો કહી દઉં કે ‘બોમ્બે વેલ્વેટ’ના અક્ષરો ડિટ્ટો ૨૦૦૨માં આવેલી મ્યુઝિકલ ફિલ્મ ‘શિકાગો’ જેવા જ લાગે છે.’

અંકલની હાલત સ્ટિંગ ઑપરેશનમાં પકડાયેલા નેતા જેવી થઈ જાય છે. એટલે એ સ્વસ્થતા ધારણ કરીને નવેસરથી બચાવ માંડે છે, ‘કબૂલ, પણ તું એક્ટિંગ જો. રાજ કપૂર જેવા વાળ અને મૂછોમાં રણબીર એકદમ સ્માર્ટી નથી લાગતો?’ (જવાબમાં ડ્યુડે ડચકારો બોલાવીને ખભા ઊલાળ્યા.) ‘અને જૅઝ સિંગરના રોલમાં સતત ડરેલી રહેતી અનુષ્કા, એકદમ લુચ્ચો અને ક્રૂર કરણ જોહર. અને હા, ઓલ્વેઝ રિલાયેબલ એવો કે. કે. મેનન. અહીં તો એ હૅટ અને સિગાર સાથે એ ડિટ્ટો અશોક કુમાર જ લાગે છે.’

ડ્યુડઃ ‘લેકિન અંકલ, આ ફિલ્મમાં એટલા બધા કલાકારો છે કે હું તો કન્ફ્યુઝ થઈ ગયો કે કોણ શું છે અને શું કામ છે? વચ્ચે પાછા રેમો ફર્નાન્ડીઝ, રવીના ટંડન, નસીરુદ્દીન શાહનો દીકરો વિવાન શાહ, ‘રૉકેટ સિંઘ’ ફેમ મનીષ ચૌધરી પણ છે. એ તો સમજ્યા, પણ અહીં તો વચ્ચે કેબીસી વાળા સિદ્ધાર્થ બસુ, કાસ્ટિંગ ડિરેક્ટર મુકેશ છાબડા, (અદિતી રાવ હૈદરીનો એક્સ હસબંડ) સત્યદીપ મિશ્રા અને પેલો સ્ટેન્ડ અપ કોમેડિયન વરુણ ગ્રોવર પણ આવે છે. આ જ વરુણ ગ્રોવરે ‘દમ લગા કે હૈશા’નાં ગીતો લખેલાં.’ અંકલને લાગ્યું કે એણે ખોટા જુવાનિયા સાથે પંગો લઈ લીધો છે. પણ હવે આ જુવાનિયો ગેમ ઑવર કરવાના મૂડમાં હતો, ‘એક તો સ્ટોરીમાં કશું નવું નહીં. માત્ર તમે કેવું રેટ્રો-વિન્ટેજ મુંબઈ ક્રિયેટ કરી શકો છો અને કેવી કેવી હૉલીવુડ ફિલ્મોને અંજલિઓ આપી શકો છો એવી ઇન્ટેલેક્ચ્યુઅલ ખુજલી શાંત પાડવા માટે જ આવી ફિલ્મ બનાવવાની? એ પણ અઢી કલાકથીયે વધારે લાંબી? ખાલી એટલું માનવું પડે કે ફિલ્મનું જૅઝ સ્ટાઇલનું મ્યુઝિક મસ્ત હતું. આ મ્યુઝિક જ આખી ફિલ્મને મ્યુઝિકલ ફિલ્મની ફીલ આપે છે. પણ એ તો બોસ, અમિત ત્રિવેદી હોય એટલે મ્યુઝિક ધાંસુ હોય જ. આખરે આપણો ગુજ્જુ બૉય છે.’

ફિલ્મની થોડી પોઝિટિવ વાત આવી એટલે અંકલ બોલી ઊઠ્યા, ‘હા હોં, એમાંય પેલું ‘જાતા કહાં હૈ દીવાને’ ગીત આવ્યું ત્યારે તો હું ડોલી ઊઠેલો.’

ડ્યુડઃ ‘લેકિન અંકલ, ઓન્લી મ્યુઝિક માટે આ ફિલ્મ જોવા ન જવાય, ભલેને અનુરાગ કશ્યપે બનાવી હોય.’ ત્યાં જ ડ્યુડના વ્હોટ્સએપમાંથી કોઈ કન્યાએ ‘હાઇઇઇઇ’ લખેલું ટપક્યું એટલે ડ્યુડ ‘ઑકે અંકલ, ઇટ વૉઝ નાઇસ ટૉકિંગ ટુ યુ’ કહીને વ્હોટ્સએપમાં ડૂબી ગયો.

રેટિંગઃ ** (બે સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits

રૉય

ચીટિંગ કરાઈયાં વે!

***

તમે ફ્લિપકાર્ટ પર મોબાઇલ ઑર્ડર કર્યો હોય અને બૉક્સ ખોલ્યા પછી અંદરથી ઇંટ કે મોબાઇલનો માત્ર ફોટો જ નીકળે તો? બસ, આ ‘રૉય’ ફિલ્મ જોતી વખતે આવી જ છેતરાઈ ગયાની લાગણી થાય છે.

***

roy_film_poster‘રૉય’નું ટ્રેલર જોઇને લાગતું હતું કે આ તો કોઈ ચોર-પોલીસની મજા પડે તેવી ફિલ્મ લાગે છે. એમાંય સુપર સ્ટાઇલિશ રણબીર કપૂર હોય, એટલે બધાએ હડી કાઢીને ફિલ્મને બમ્પર ઑપનિંગ અપાવી દીધું. પરંતુ અંદર ઘૂસ્યા પછી ખબર પડી કે ચોરની થ્રિલિંગ વાર્તાનું તો કોટિંગ માત્ર હતું. અંદર તો એક લેખકની વાર્તાસૃષ્ટિની ફિલોસોફિકલ (વાંચોઃ બોરિંગ) વાતો જ હતી.

ચોર કરાયે બોર

કબીર ગ્રેવાલ (અર્જુન રામપાલ) એક લેખક-ફિલ્મમેકર છે, જેનાં જીવનમાં બે જ કામ છે. એક, દર મહિને ગર્લફ્રેન્ડ બદલવાનું અને બીજું, ટીવી પર એક રહસ્યમય ચોરના ન્યૂઝ જોઇ જોઇને એના પરથી ફિલ્મો બનાવવાનું. આવી જ એક ફિલ્મ બનાવવા એ મલેશિયા જાય છે, ત્યારે ત્યાં એને બીજી એક ફિલ્મમેકર આયેશા આમિર (જૅકલિન ફર્નાન્ડિઝ) મળી જાય છે. એ ટેસ્ટમેચ રમતો હોય એ રીતે નિરાંતે પ્રેમમાં પડે છે અને વાસ્તવિકતા અને કલ્પનાની ભેળપૂરી બનાવીને એક વાર્તા ઘડી કાઢે છે.

બતાઓ મત, દિખાઓ

પહેલી વાત, આ ફિલ્મ રણબીર કપૂરની છે જ નહીં. ટ્રેલરમાં ભલે જોરશોરથી પ્રચાર કરાયો હોય, પણ રણબીરના ભાગે ગણીને વીસેક મિનિટનાં દૃશ્યો માંડ આવ્યાં છે. એમાંથી મોટા ભાગનાં તદ્દન નિસ્તેજ અને બોરિંગ છે. ‘રૉય’ ફિલ્મનો મુખ્ય હીરો અર્જુન રામપાલ છે અને એ બડી તબિયતથી બોર કરે છે.

ફિલ્મમેકિંગનો એક શાશ્વત નિયમ છે, બોલ બોલ ન કરો, તમારી પાસે કેમેરા છે તો બતાવીને બતાડો. ‘રૉય’ના ફર્સ્ટટાઇમ રાઇટર-ડિરેક્ટર વિક્રમજિત સિંઘને આ વાતની ખબર જ લાગતી નથી. એટલે એમણે જાણે કોઈ રેડિયો નાટક જોતા હોઇએ એવી બોલબોલ કર્યા કરતા પાત્રોવાળી ફિલ્મ બનાવી કાઢી છે. રણબીર કપૂર આંતરરાષ્ટ્રીય ચોર છે એવું કહેવાયું છે, પણ આખી ફિલ્મમાં સમ ખાવા પૂરતું એક પાકિટ ચોરતો પણ એને બતાવ્યો નથી. એટલે જ બિચારાએ દર બીજા સંવાદે ચોખવટ કરતા રહેવું પડે છે કે, ‘મૈં ચોર હૂં, ચોર.’ એક સ્માર્ટ ચોરમાં હોવી જોઇએ એવી શાર્પનેસ એના પાત્રમાં ક્યાંય દેખાતી નથી. એને બદલે એ નોકરીની તલાશમાં રખડીને થાકેલા બેરોજગાર યુવાન જેવો વધારે લાગે છે.

ચકાચક પૉશ વસ્તુઓ બતાવવા માત્રથી જ જો સારી ફિલ્મ બની જતી હોત તો શૉપિંગ મૉલની જાહેરખબરોને જ ઑસ્કર મળતો હોત. આ ફિલ્મનાં પાત્રો પૉશ બંગલા-હૉટેલમાં રહે છે, ડિઝાઇનર કપડાં પહેરે છે, લક્ઝરી કારમાં ફરે છે, મોંઘાદાટ શરાબ પીએ છે, સિગાર ફૂંકે છે, જાણે લોકલ ટ્રેનમાં ચર્ચગેટથી –વિરાર અપડાઉન કરતા હોય એ રીતે ભારત-લંડન-મલેશિયા વચ્ચે ઊડાઊડ કરતા રહે છે… પરંતુ ફિલ્મની વાર્તાને આગળ વધારવા માટે નક્કામી ફિલોસોફીઓ ફેંકવા સિવાય કશું જ કરતાં નથી.

પહેલી નજરે સ્ટાઇલિશ લાગતી આ ફિલ્મમાં એટલા બધા ચવાયેલા ‘ક્લિશે’ નુસખા નાખવામાં આવ્યા છે કે ગણી ગણીને થાકી જઇએ. લેખક ગમે તેટલો આધુનિક હોય, પણ બાબા આદમના જમાનાના ટાઇપરાઇટર પર જ લખે. અને જેટલું લખે એના કરતાં દસ ગણા વધારે કાગળના ડૂચા ચારેકોર વેરે. વળી, એવો કયો ફિલ્મમેકર હશે જે કરોડો રૂપિયાનું મીટર ચડાવીને, આખી જાન જોડીને મલેશિયા શૂટિંગ માટે જાય અને ત્યાં જઇને શૂટિંગ કરવાને બદલે હજી ફિલ્મની વાર્તા લખતો હોય? ચવાઈ ગયેલો ઓવરકોટ અને હૅટ પહેરેલો ડિટેક્ટિવ ગામ વચાળે બાંકડે બેસીને બાયનોક્યુલરમાંથી જોતો ચોરને શોધે? અને ચોર એની બાજુમાં આવીને બેસી જાય ને ડિટેક્ટિવને ક્લાસિક સવાલ પૂછે, ‘આપ કિસી કો ઢૂંઢ રહે હો?’ જૅકલિન ફિલ્મના શૂટિંગ માટે આવી હોવાનું જાણવા છતાંય અર્જુન રામપાલ પેલીને હડપ્પીયન સંસ્કૃતિ વખતનો સવાલ કરે, ‘ઇતને બડે એસ્ટેટ મેં અકેલી રહતી હો, આપકો ડર નહીં લગતા?’

‘ક્યા તુમ સચ મેં વો હો જો લોગ કહતે હૈ, યા તુમ વો બનને કી કોશિશ કર રહે હો જો લોગ કહતે હૈ’ જેવી અટપટી અને મીનિંગલેસ ફિસોલોફીઓવાળા અઢળક સીન આ ફિલ્મમાં ઠેરઠેર વેરાયેલા પડ્યા છે. વળી, એ દૃશ્યો પણ કોઈ સઢ વિનાની હોડીની જેમ ભટક્યા કરે છે અને કારણ વગર ખેંચાયા કરે છે. ફેરારી જેટલી મોંઘી ટિકિટ લઇને સાવ બળદગાડાની જેમ આગળ વધતી આ ફિલ્મ જોઇને મગજ એટલું બહેર મારી જાય છે કે ક્લોરોફોર્મની મદદ વગર પણ આપણું એપેન્ડિક્સ કે હાડકાનું ઓપરેશન થઈ શકે. પાછી ફિલ્મમેકરોની હિંમત એટલી બધી છે કે આટલી હદે કંટાળાજનક ફિલ્મ બનાવ્યા પછીયે ખર્ચો કાઢવા માટે ફિલ્મની વચ્ચે વિવિધ પ્રોડક્ટ્સની જાહેરખબરો બિનધાસ્ત ઘુસાડી દીધી છે.

પાર્ટનર્સ ઇન ક્રાઇમ

આગળ કહ્યું એમ રણબીર કપૂરના ભાગે આ ફિલ્મમાં થાળીમાં ચટણી જેટલું જ કામ આવ્યું છે, પરંતુ એટલા ભાગમાંય એણે સાવ પ્લાયવૂડના પાટિયા જેવો સપાટ ચહેરો જ રાખ્યો છે. જ્યારે આવો ચહેરો અર્જુન રામપાલની તો સ્પેશ્યાલિટી છે. એટલે આખી ફિલ્મ ટી-સીરિઝને બદલે કોઈ હાર્ડવેરવાળાએ સ્પોન્સર કરી હોય એવું લાગ્યા કરે છે. હા, જૅકલિન ફર્નાન્ડિઝના ચાહકોને મજા પડશે. એણે વિચિત્ર કપડાં અને ઇયરિંગ્સથી માંડીને બેલે ડેન્સ સુધીનું બધું જ પ્રદર્શિત કર્યું છે, સારી એક્ટિંગ સિવાય.

આ ફિલ્મની કરુણતા જુઓ કે જે અદાકારે વર્ષો પહેલાં બાસુ ચેટર્જીની ‘વ્યોમકેશ બક્ષી’ સિરિયલમાં ચબરાક જાસૂસની ભૂમિકા ભજવી હતી એના ભાગે અહીં ગંદી વિગ પહેરેલા તદ્દન ડફોળ લાગતા ડિટેક્ટિવનો રોલ પ્લે કરવાનો આવ્યો છે. ફિલ્મમાં બે-ચાર સીનમાં અનુપમ ખેર પણ છે, પરંતુ પહેલા જ વાક્યમાં એમને સ્ત્રીનાં અંતઃવસ્ત્રોનો વાહિયાત જોક કરતા જોઇને આપણને અરેરાટી છૂટી જાય. ગંભીર સીનમાં પણ અજાણતા જ લોકોને હસાવી દે એવી અનઇન્ટેન્શનલ લાફ્ટર શેરનાઝ પટેલ અને અર્જુન રામપાલનાં દૃશ્યો જોઇને પેદા થાય છે.

અઢી કલાક લાંબી આ ફિલ્મનું જો એકમાત્ર પોઝિટિવ પાસું હોય તો તે છે તેનું એકદમ મસ્ત મ્યુઝિક. પરંતુ આખી ફિલ્મ સળંગ એટલી બોરિંગ છે કે ગીતો આવે ત્યારે સફાળી જાગી જતી ઑડિયન્સ પર ગીત પતે એટલે પાછી ઘેનની અસર થવા માંડે છે.

મરના હૈ ક્યા?

રણબીરના નામે ‘રૉય’ જોવા જનારા લોકો સૌથી વધુ દુઃખી થશે. પરંતુ રણબીરે આ ફિલ્મ એટલા માટે કરી છે કેમ કે ડિરેક્ટર વિક્રમજિત સિંહ એનો દોસ્તાર છે. હશે, આપણો નથી. એક થ્રિલર ફિલ્મના રોમાંચનો એક છાંટોય આ ફિલ્મમાં નથી. ઇવન એક સારી લવસ્ટોરી પણ આ ફિલ્મ પિરસી શકી નથી. મસાલા ફિલ્મના પૅકિંગમાં પિરસાયેલી પકાઉ મીનિંગલેસ સ્યુડો ઇન્ટેલિજન્ટ ફિલ્મ જોવા માટે આપણે જરાય થિયેટર સુધી ધક્કો ખાવાની જરૂર નથી.

રેટિંગઃ * (એક સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

બેશરમ

બેશરમ નહીં, બકવાસ

***

જેને બધા નેક્સ્ટ સુપરસ્ટાર માની રહ્યા હતા તે રણબીર કપૂરની ફિલ્મ આ હદે કંગાળ?

***

besharam-poster-5ક્યારેક એવું થાય કે આપણે સારામાં સારી કંપનીની વસ્તુ ખરીદી લાવીએ, પણ તે એટલી ભંગાર ચાલે કે આપણા પૈસા સાવ પાણીમાં પડી જાય. અગાઉ (અકસ્માતે સુપરહિટ થઇ ગયેલી ફિલ્મ) ‘દબંગ’ બનાવી ચૂકેલા ડિરેક્ટર અભિનવ સિંઘ કશ્યપે આ વખતે એવો જ ઊંચી દુકાન ફીકા પકવાન ટાઇપનો તદ્દન ભંગાર માલ પિરસ્યો છે. ચાર હાથે જ નહીં, બલકે બુલડોઝરથી પૈસા ઉસેટી લેવા હોય એમ ગાંધી જયંતીના દિવસે બુધવારે રિલીઝ કરાયેલી આ ફિલ્મ એટલી બધી કંગાળ છે કે આપણને આપણી ટિકિટના પૈસા પાછા માગવા માટે ગાંધી ચીંધ્યા માર્ગે સત્યાગ્રહ કરવાની ઇચ્છા થઇ આવે!

તદ્દન ખોખલી સ્ટોરીલાઇન

બબલી જેવું ‘લેડીઝ’ નામ ધરાવતો રણબીર એક અનાથ કાર મિકેનિક છે, પણ એ ગાડી ચોરવાનો પણ ધંધો કરે છે. આવી જ એક કાર ચોરવાની ભાંજગડમાં રણબીરનો ભેટો થઇ જાય છે, પોલીસ દંપતી ઋષિ અને નીતૂ કપૂર સાથે. તે બંનેનાં નામ છે ચુલબુલ અને બુલબુલ ચૌટાલા. પરંતુ નિવૃત્તિને આરે આવેલા ઋષિ કપૂરને બે બીમારીઓ છે, એક તો જૂની કબજિયાત અને બીજી પ્રામાણિકતા. આ બંને બાબતે નીતૂ કપૂર એને આખો વખત મહેણાં-ટોણા માર્યા કરે છે. ત્રીજી બાજુ જાવેદ જાફરી એક ક્રૂર હવાલા કિંગ છે, જેને પોતાનું એક કાળું કામ પાર પાડવા માટે એક ચકાચક ચોરાઉ કારની જરૂર છે. એ કાર ચોરવાની સુપારી અપાય છે બેશરમ બબલી યાની કિ રણબીરને.

હવે રણબીર આથેલા લાલ મરચા જેવી તીખી તમતમાટ એવી તારા (પલ્લવી શારદા) પર ફિદા થઇ જાય છે. પરંતુ જાવેદ જાફરી માટે કાર ચોરતી વખતે એ ભૂલથી પોતાની જ હિરોઇન તારાની ચકાચક લાલ મર્સિડિઝ ચોરી બેસે છે અને તેને હવાલા કિંગ જાવેદ જાફરીને આપી પણ દે છે. એટલે એ પસ્તાવાનું વિપુલ ઝરણું વહાવવા માટે તારાને લઇને એની મર્સિડિઝ પાછી અપાવવા નીકળે છે. પ્લાન એવો કે જાવેદ જાફરી માટે ચોરેલી તારાબેનની મર્સિડિઝ ફરીથી જાવેદ જ પાસેથી ચોરવી. પરંતુ જાવેદ પાસેથી એના જ અડ્ડામાંથી કાર ચોરવી એટલે સિંહના મોંમાંથી મારણ પાછું કઢાવવું. ત્યાં જ લોચો વાગે છે અને હવાલા કિંગને ખબર પડી જાય છે કે રણબીર એની જ ચોરાઉ કાર લઇને ભાગી છૂટ્યો છે. એનાથીયે મોટો લોચો એ છે કે હવાલાના ત્રણેક કરોડ રૂપિયા એ જ કારની ડિકિમાં રહી ગયા છે. એટલે હવાલા કિંગ જાવેદ ઘાયલ સિંહની જેમ વિફરે છે અને ભરેલી બંદૂકડીઓ લઇને બેશરમ બબલીની પાછળ પડી જાય છે. પછી થાય છે ધમાધમી અને ભમાભમી.

ગાબડાંની વચ્ચે અધકચરી ફિલ્મ

આ ફિલ્મની સ્ટોરીનો પાયો લોરેલ એન્ડ હાર્ડીની ટચૂકડી કોમેડી ફિલ્મોની યાદ અપાવે છે, જેમાં લોરેલ એક કામ કરવા જાય અને એમાં લોચો મારે. એટલે એ જ કામ કરવા માટે હાર્ડી મેદાને પડે અને એનાથીયે મોટો લોચો મારે. પરંતુ સૌથી મોટા લોચા માર્યા છે ફિલ્મના સહલેખક અને દિગ્દર્શક અભિનવ કશ્યપે.

પહેલાં તો ફિલ્મનું નામ ‘બેશરમ’ શા માટે રાખ્યું છે? આખી ફિલ્મમાં રણબીર ચક્રમવેડા કરે છે, પણ જેને બેશરમની કેટેગરીમાં મૂકી શકાય એવું તો કશું જ કરતો નથી. ઇન ફેક્ટ, ફિલ્મના સેકન્ડ હાફમાં તો એ બિલકુલ ડાહ્યોડમરો થઇ જાય છે. કદાચ ઊંધું હશે, ફિલ્મનું નામ બેશરમ રાખવું હશે, એટલે રણબીર પાસે ગાંડાવેડા કરાવ્યા હશે! જે હોય તે, અભિનવ જાણે.

ફિલ્મના પ્લોટમાં પણ લોચા છે. ફોર એક્ઝામ્પલ, એક બાજુ હિરોઇનને ચોરાયેલી કાર માટે ઊતરાવેલા ઇન્સ્યોરન્સના પૈસા મળી જ જવાના હોય છે, તો પછી એ કાર પાછી મેળવવા માટે જીવ જોખમમાં શા માટે મૂકે?

ડિરેક્ટર અભિનવ કશ્યપને અમુક સવાલો એ પૂછવાનું મન થાય કે, ‘તમે ખરેખર અનુરાગ કશ્યપના ભાઇ છો? ના, આમ દેખાવે સરખા લાગો છો એ સાચું, પણ તમારા બંનેની ફિલ્મોમાં આભ-જમીનનો ફરક છે. તમારી પાસે રણબીર અને ઋષિ કપૂર જેવા સ્ટાર હોય તો તમે એમને આટલી કંગાળ ફિલ્મમાં વેડફી કઇ રીતે શકો?’ આમ તો રણબીર અભિનવના ભાઇ અનુરાગ કશ્યપની સાથે પણ ‘બોમ્બે વેલ્વેટ’માં પણ કામ કરી જ રહ્યો છે. એટલે એ રણબીર પાસેથી કેવું કામ કઢાવે છે એ પણ પરખાઇ જ જવાનું છે.

અત્યાર સુધીની ફિલ્મોગ્રાફી જોઇએ તો રણબીર ફિલ્મોમાં પોતાની ભૂમિકા વિશે ખાસ્સો ચૂઝી રહ્યો છે. ત્યારે આવી તદ્દન વાસી અને ઊતરેલી કઢી જેવી ફિલ્મમાં કામ કરવાની એણે શા માટે હા પાડી હશે? કદાચ ઋષિ અને નીતૂ કપૂરે અભિનવ કશ્યપની એવી દલીલ પર હા પાડી હશે કે આમેય રણબીર ફિલ્મોના શૂટિંગ (કે કેટરીના સાથેનાં બિકિનીવાળાં વેકેશનો)માં બધે રખડતો જ રહે છે. તો જો એકાદ ફિલ્મ ત્રણેયે સાથે કરી હોય તો એ બહાને મહિનો દહાડો સાથે રહેવા તો મળે! જે હોય તે, રણબીર પરિવાર જાણે.

મીનિંગફુલ ફિલ્મો કરવા માટે જાણીતો રણબીર પણ જો અક્ષય, અજય કે સલમાન, શાહરુખની જેમ માત્ર બોક્સ ઓફિસને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવાયેલી મસાલા ફિલ્મો જ કરવા માંડશે તો આપણે એક સારા અભિનેતાને ગુમાવી બેસીશું.

મસાલા ફિલ્મ હોવા છતાં બેશરમના એકેય મસાલામાં મજા આવે એવું નથી. ઊલટાનું ઋષિ કપૂરને આ ઉંમરે કમોડ પર બેસીને પોટી કરતા જોઇને, રણબીરને નંગુપંગુ થઇને નાહતો જોઇને અને નીતૂ કપૂરને પતિદેવની મર્દાનગી પર બિલો ધ બેલ્ટ કમેન્ટ્સ કરતાં જોઇને આપણને ચીતરી ચડી આવે એવો હાલ છે.

એક તો લગભગ અઢી કલાક લાંબી ફિલ્મ અને એમાં એક પછી એક આવ્યે જ જતાં ઢંગધડા વિનાનાં ગીતો. એય પાછા જતિન-લલિત ફેઇમ લલિત પંડિતે ગઇ દિવાળીના વધેલા ફટાકડા વેચવા કાઢ્યા હોય એવાં સાવ ભંગાર ગીતો.

હિરોઇન પલ્લવી શારદાને પણ કોણ જાણે ક્યાંથી પકડી આવ્યા છે, રામ જાણે. હવાલા કિંગ બનેલા જાવેદ જાફરી સીધા બુગીવુગીના સેટ પરથી આવ્યા હોય એવાં કપડાં પહેરીને ફર્યે રાખે છે અને ‘થ્રી ઇડિયટ્સ’ના રોલની યાદ અપાવે એવી જ એક્ટિંગ એમણે કરી છે.

ધૂળ પર લીંપણ

ફિલ્મને સાવ અન્યાય ન થઇ જાય એટલા પૂરતું કહેવું પડે કે ફિલ્મનું રાઇટિંગ પ્રમાણમાં સારું છે. કેટલાક ડાયલોગ્સ ખરેખર હસાવી જાય છે. અને હા, બિલો ધ બેલ્ટ કમેન્ટ્સ બાદ કરો તો ઋષિ-નીતૂ કપૂરની નોકઝોંક ખરેખર મજેદાર બની રહે છે. પરંતુ એક પ્રામાણિક પતિ અને ભ્રષ્ટાચાર કરીને પણ મરણમૂડી ભેગી કરવામાં માનતી પત્ની વચ્ચેનો સંઘર્ષ (હબીબ ફૈઝલની ‘દો દૂની ચાર’ની જેમ) વધારે સારી રીતે બહાર આવી શક્યો હોય. એમાં પણ અહીં દાટ વાળ્યો છે.

કુલ મિલાકે, આ ફિલ્મ કોઇને ગમે એવી નથી. રણબીર કપૂરના ચાહકોએ તો આ ફિલ્મ જોવી જ નહીં (ભારોભાર દુઃખ થશે)! અત્યારે દેશનાં બધા જ થિયેટરોમાં એના જથ્થાબંધ શોઝનું કાર્પેટ બોમ્બિંગ કરાયું છે, પણ ફિલ્મ આ વીકએન્ડ પણ ખેંચી નાખે તોય ગનીમત છે. અને આ ફિલ્મ સુપર ડુપર ફ્લોપ જાય તે ‘એક્ટર’ રણબીર કપૂર માટે પણ સારું જ છે (ભવિષ્યમાં રોલ પસંદ કરવામાં ધ્યાન રાખશે). આ ફિલ્મને જે કંઇ થોડા ઘણા સ્ટાર્સ મળે છે એ માત્ર ઋષિ-નીતૂ કપૂર અને થોડા સ્માર્ટ સ્ક્રીનપ્લે માટે જ. રણબીર તો ચડાવ પાસ પણ થાય એમ નથી.

રેટિંગઃ *1/2 (દોઢ સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.