જબ હૅરી મૅટ સેજલ

Jab They Bore

***

પોતાની જ જૂની ફિલ્મોની એકની એક થીમ પર વધુ એક ફિલ્મ આપણા માથે મારનારા ટેલેન્ટેડ ડિરેક્ટર ઇમ્તિયાઝ અલીને ખુલ્લો પત્ર.

***

shahrukh-khan-and-anushka-sharmas-jab-harry-met-sejal-2017-trailer-songs-posters-dialogues-scenesમાનનીય ઇમ્તિયાઝભાઈ,

આમ તો અહીં ‘માનનીય’ને બદલે ‘પ્રિય’ લખવું હતું, પરંતુ તમારી લેટેસ્ટ રિલીઝ ‘જબ હૅરી મૅટ સેજલ’ જોઇને હાલપૂરતું તે સંબોધન પાછું ખેંચી લીધું છે. જ્યાં સુધી તમે કશું નવું નહીં પીરસો ત્યાં સુધી આ સંબોધન (તમારા માટે) હાઇબરનેશનમાં રહેશે. અમારે આ ફિલ્મ જોઇને તેનો સીધોસાદો રિવ્યુ જ કરવાનો હતો, પણ થિયેટરની બહાર નીકળ્યા પછી જે આઘાત અને અફસોસની લાગણી થઈ છે, એ પછી આ ઑપન લૅટર લખી રહ્યા છીએ. તમે તમારી વાર્તાની નાયિકાને ગુજરાતી બતાવી છે તો આશા છે કે રિસર્ચ માટે પણ થોડુંઘણું ગુજરાતી શીખી ગયા હશો.

પહેલો ધોખો એ વાતનો કે તમારી ફિલ્મનું નામ આટલું ક્લિશૅ? કદાચ તમારે હૉલીવુડની ક્લાસિક રોમ-કોમ ‘વ્હેન હૅરી મૅટ સૅલી’ને ટ્રિબ્યુટ આપવી હોય કે તમારી જ ‘જબ વી મૅટ’ને યાદ કરીને તમારી અદૃશ્ય મૂછોને તાવ દેવો હોય, પણ આ ટાઇટલ કોઇએ અમસ્તા જ સૂચવ્યું હોય ને સ્વીકારાઈ ગયું હોય એવું ઝોનરા-સૂચક લાગે છે. જૂનાં કપડાંમાંથી આવતી હોય તેવી ભેજ-ફૂગની વાસ આવે છે તેમાંથી. મોટો અફસોસ એ છે કે ટાઇટલ જે મસ્ત રોમ-કોમનો વાયદો કરે છે એ તો દૂર દૂર સુધી જોવા મળતી નથી.

આ ફિલ્મનાં ટાઇટલ, ટ્રેલર, પોસ્ટર બિગેસ્ટ સ્પોઇલર હતાં. ગ્રૂપ ટૂરમાં આવેલી ગુજરાતણ સેજલ (અનુષ્કા શર્મા) પોતાની સગાઈની વીંટી ઍમ્સ્ટર્ડમમાં ક્યાંક ખોઈ નાખે ને એની સાથે વીંટી શોધવાની જવાબદારી ટુરગાઇડ હરિન્દર સિંઘ નેહરા ઉર્ફ ‘હૅરી’ પર આવી પડે છે. બંને કોઈ જ દેખીતા લોજિક વિના ઍમ્સ્ટર્ડમથી પ્રાગ, બુડાપેસ્ટ, લિસ્બન, ફ્રેન્કફર્ટમાં રખડ રખડ કરે છે. અગાઉનું જૂનું માનસિક બૅગેજ લઇને ફરતાં તમારાં પાત્રો એકબીજાનાં પ્રેમમાં ન પડે એવું તો અમે માનીએ જ નહીં ને? અરે, અમને તો ફિલ્મ જોયા પહેલાં જ ગળા સુધીની ખાતરી હતી કે છેક છેલ્લે સુધી બંનેને એકબીજાના પ્રેમમાં પડ્યાં છે એવું ભાન જ નહીં થાય અને છેલ્લે જ્યારે થશે ત્યારે બે-પાંચ સમુંદર પાર કરીને તેનો એકરાર કરવા દોડ્યાં આવશે. એવુંય વિચારી રાખેલું કે એન્ગેજમેન્ટ રિંગની શોધ એ વાસ્તવમાં એક મૅટાફર છે, રૂપક-પ્રતીક છે પોતાની લાઇફમાંથી કશુંક ખોવાયેલું-ખૂટતું શોધવાનું (કદાચ કોઈ રિંગ ખોવાઈ જ નહીં હોય અને પરિવારનાં બંધનોમાં બંધાયેલી એક ગુજરાતી યુવતી સ્વતંત્રતાનો શ્વાસ લેવા માગતી હશે). એટલું કહીએ કે અમે સાવ ખોટા પડ્યા નથી.

પરંતુ અમારી વાંધાઅરજીનો સૌથી મોટો વાંધો એ છે કે ન્યુ મિલેનિયમ બૉલીવુડમાં લવસ્ટોરીઝના બેતાજ બાદશાહ એવા ઇમ્તિયાઝ અલી પાસે કહેવા માટે ગણીને એક જ સ્ટોરી છે? છેક ‘સોચા ના થા’થી લઇને ‘જબ વી મેટ’, ‘લવ આજ કલ’, ‘રૉકસ્ટાર’, ‘કોકટેઇલ’ (લેખક તરીકે), ‘હાઇવે’, ‘તમાશા’ બધામાં એકની એક જ સ્ટોરી રિપીટ થયા કરે? માત્ર કલાકારો અને કલેવર બદલાય, બાકી મૂળ તત્ત્વ તો એ જ રહે. પાત્રોને જોઇએ છે કંઇક ને શોધે છે કંઇક, પ્રેમમાં છે પણ પ્રેમનું ભાન નથી, આખી દુનિયામાં રખડે છે પણ પોતાની અંદર ડોકિયું કરતાં નથી. સવાલ એ છે કે શા માટે આવાં એકસરખાં સ્કીઝોફ્રેનિક પાત્રો જ તમારી તમામ ફિલ્મોમાં હોય છે? અરીસામાં જુએ ત્યારે એમને ખરેખર કોણ દેખાય છે? પોતાની જાત કેમ દેખાતી નથી? ક્યાંક એવું તો નથીને કે તમારું પોતાનું વ્યક્તિત્વ તમારાં પાત્રોમાં ઢોળાયા કરે છે? અને શા માટે તમારી ‘કિડલ્ટ’ નાયિકાઓ રૂટિન લાઇફથી ભાગીને કંઇક નવા અનુભવો લેવા માટે વલખાં મારતી રહે છે? શા માટે નાયકો ફ્રસ્ટ્રેટેડ, સુસાઇડલ, ચીડિયા હોય છે? અમે તો રાહ જોતા હતા કે ક્યારે તમારો ફેવરિટ શબ્દ ‘પાઇલ ઑન’ આવે, થેન્ક ફુલ્લી ન આવ્યો!

જુઓ, સારી રીતે બની હોય તો અમને એકની એક વાર્તાઓ જોવામાંય વાંધો નથી. વર્ષોથી એકસરખી ફિલ્મો જોતા જ આવ્યા છીએ ને? પરંતુ તમે સાવ કશું જ નવું કર્યા વિના એકસરખી ફિલ્મ જ પધરાવી દો, પરંતુ અમારે તો દર વખતે નવેસરથી પૈસા ખર્ચીને ફિલ્મો જોવા જવું પડે છે. એમાંય હવે તો તમે મોટા સ્ટાર્સને લઇને મોટી ફિલ્મ બનાવનારા મોટા ડિરેક્ટર બની ગયા છો. એટલે તમારી ફિલ્મ આવે એટલે ટિકિટોના દર પણ દોઢ-બે ગણા થઈ જાય છે. એ પછીયે જો અમને જૂનો માલ જ પધરાવવામાં આવે તો ચીટિંગ જેવું ફીલ થાય કે નહીં? અને પછી તમે ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીના લોકો જ દર્શકોને પાઇરસી ન કરવા સમજાવો છો. આ ડબલ સ્ટાન્ડર્ડ નથી?

અમે તો અમારાં બાળકોને પણ ઇંગ્લિશ મીડિયમમાં જ મૂકવાનો આગ્રહ રાખીએ છીએ, એટલે અમને આમ અમારા ગુજરાતીપણાનું કટ્ટર અભિમાન નહીં. છતાંય તમને પૂછવાનું મન થાય કે તમારે ગુજરાતી સ્ટિરિયોટાઇપ પેશ કરવાની જરૂર શું કામ પડી? ગુજરાતીઓ કાયમ થેપલાં, ઢોકળાં, ખાખરા જ ખાય, આખો દિવસ પૈહા-પૈહા જ કરે, એમને રાઇટ-લૅફ્ટમાં પણ સમજ ન પડે અને કંઇક ઍબ્સર્ડ ગુજરાતી છાંટવાળું હિન્દી-ઇંગ્લિશ બોલે, રાઇટ? રોંગ. (ના, ‘તારક મેહતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા’ ગુજરાતીઓનો લિટમસ ટેસ્ટ નથી જ.) ગુજરાતીઓ શું ખાય છે, ક્યાં ફરે છે, કેવું અંગ્રેજી-હિન્દી બોલે છે અને કેટલા રૂપિયા વાપરે છે એ આઈ થિંક તમે જાણો જ છો. તમારી હિરોઇન મુંબઈમાં ઊછરેલી અને વકીલાત ભણેલી છે. તો એની ભાષા મંદિરની ઘંટડી જેવી ક્લિયર હોવી જોઇએ. ‘મફતિયું ફેસટાઇમ’ માત્ર ગુજરાતીઓ જ નહીં, આખી દુનિયા વાપરે છે. જો તમારી ફિલ્મના ગુજરાતી એટલા જ મની માઇન્ડેડ હોત તો એક વીંટી માટે પાંચ દેશ ફરવાનો ખર્ચો ન કરત. ‘JSK’ માત્ર ‘વ્હોટ્સએપ’માં લખાય છે, અને એંસીના દાયકાથી ગુજરાતી દીકરીઓનાં નામ ‘સેજલ’ રાખવાનો ટ્રેન્ડ ઓસરી ગયો છે. જ્યારે તમારી હિરોઇન તો માશાઅલ્લાહ નેવુંના દાયકાનું ફરજંદ લાગે છે. શા માટે કોઈ મોબાઇલ વૉલેટ જેવું નામ ધરાવતો સેજલનો મંગેતર ‘રૂપેન’ એને પારકા દેશમાં એકલી છોડીને જતો રહે છે? (આપણે એના માટે નૅગેટિવ મનીમાઇન્ડેડ હોવાની ઇમ્પ્રેશન ધરાવતા થઈ જઇએ એટલે?) ગુજરાતીઓ સાવ ‘બુરા ન માનો હૉલેન્ડ હૈ!’ જેવા લૅમ જોક્સ પર નથી હસતા. ઇન શૉર્ટ, તમે ગુજરાતીઓ પ્રત્યે આટલા જજમેન્ટલ કેમ છો?

તમારી આ સૉ કોલ્ડ નવી ફિલ્મ, જે હકીકતમાં કોઈ ટ્રાવેલ કંપનીની અઢી કલાકની જાહેરખબર જેવી લાગે છે, તે દેખાવમાં એકદમ ખૂબસૂરત છે, પણ છે પ્લાસ્ટિકનાં ફૂલો જેવી નકલી. વીંટી માટે વિવિધ દેશોનો પ્રવાસ અને ‘ઇન્ડિયાના જોન્સ’ સ્ટાઇલમાં નકશામાં તેનું ચિત્રણ માત્ર ટુરિઝમ કેટલોગ લાગે છે (એમાંય પાત્રો તરીકે શહેર તો ઊપસતાં જ નથી). ફિલ્મનાં બંને પાત્રો પોતાની અંદર કંઇક ભાર લઇને ફરે છે, પરંતુ એ પૂરેપૂરો બહાર આવતો નથી ને આપણી સાથે કનેક્ટ થતો નથી. શા માટે એક ઍજ્યુકેટેડ યુવતીને પોતાના દેખાવ-સેક્સ અપીલના વેલ્યુએશન માટે એક અજાણ્યા ટુર ગાઇડના સર્ટિફિકેટની જરૂર છે? શા માટે સેજલના પરિવારજનોને એમાં કોઈ વાંધો કે ચિંતા સતાવતાં નથી? હૅરી ઘર, પ્રેમ, દેશ છોડીને સિંગર બનવા ગયેલો. તો એ હવે કોને શોધે છે? અગાઉ ‘રૉકસ્ટાર’માં આવા જ અભાવથી પીડાતા નાયકને તમે સિંગર બનાવેલો. અહીં કેમ એણે ગાવાનું છોડી દઇને ‘રાજુ ગાઇડ’વેડા ચાલુ કર્યા છે? હૅરી ભલે કહે, પણ એકેય ઍન્ગલથી એ ‘વુમનાઇઝર’ લાગતો નથી. હજીયે એ DDLJનો ‘રાજ’ જ છે, જે પોતાની હિરોઇન સાથે લગ્ન પહેલાં સૅક્સ નથી કરી શકતો. શાહરુખે કદાચ પહેલી (કે બીજી) જ વાર ઑનસ્ક્રીન લિપ ટુ લિપ કિસ કરી છે. એ કિસ પણ તદ્દન ઑકવર્ડ અને મ્યુઝિયમમાં ફિલ્માવાયેલા એક સીનમાં દેખાતી શાહરુખની દાઢી જેટલી જ નકલી લાગે છે. સેજલના ગુજરાતી જેવું જ નકલી હૅરીનું પંજાબી છે, જેમાં ભાગ્યે જ કંઈ સમજાય છે. તમને કદાચ અમારા અંગ્રેજી પર વિશ્વાસ નહીં હોય, એટલે અંગ્રેજી ડાયલોગ્સના રોમનાઇઝ્ડ હિન્દીમાં સબટાઇટલ્સ આપ્યા છે, હેં ને?

ઠીક છે, પણ તમારી આ ફિલ્મ ‘જબ વી મૅટ’ અને ‘તમાશા’ની વચ્ચે ઝૂલતી રહે છે, જેમાં વચ્ચે વચ્ચે ‘હાઇવે’ના પણ શૅડ્સ આવી જાય છે. તમે ફિલ્મમાં ‘અપ ઇન ધ એર’નું નામ લીધું છે, પરંતુ એ હૉલીવુડ ફિલ્મ જેવી ઘરને ભૂલીને સતત ઊડ્યા કરતા નાયકની ફીલ પણ હૅરીમાં આવતી નથી. તમારી નાયિકા પણ ‘ગીત’ અને ‘તારા’ વચ્ચે ઝૂલ્યા કરે છે. પરંતુ એ ગીત જેટલી ફુલ ઑફ લાઇફ નથી અને એટલી મિસ્ટિરિયસ છે કે ‘તારા’ પણ બની શકતી નથી.

જેટલો તમારો પ્રોટાગનિસ્ટ્સનો ‘સેલ્ફ ડિસ્કવરી ઍન્ગલ’ ક્લિશૅ થઈ ગયો છે, એટલું જ હવે હીરો-હિરોઇનનું ખુલ્લી કારમાં ફરવું, બારીની બહાર રૂમાલ-દુપટ્ટો લહેરાવવો, હાથ વડે હવામાં કાલ્પનિક ડોલ્ફિન્સ કૂદાવવી,  કારના ડૅશબોર્ડ પર પગ લંબાવીને બેસવું, વતનનાં ખેતરોમાં છોડ પર (હાથના ક્લોઝ અપ સાથે) હળવેકથી હાથ (કે દુપટ્ટો) ફેરવવો, કોઈ વિદેશી શહેરમાં બાર-ક્લબ ફાઇટ, હિરોઇનનું અજાણ્યા શહેરનાં અજાણ્યાં લોકેશન્સમાં જવું ને મુશ્કેલીમાં ફસાવું (અને નૅચરલી હીરોનું તેને આવીને બચાવવું)… આવી ઢગલાબંધ બાબતો હવે ક્લિશૅની કેટેગરીમાં ઘૂસી ગઈ છે.

જોકે સાવ એવુંય નથી કે અમે હૅરી-સેજલની લવસ્ટોરીમાંથી સાવ કોરાધાકોર બહાર આવ્યા છીએ. શાહરુખ અને અનુષ્કાની મહેનત અમને દેખાય છે. બંનેનું કોમિક ટાઇમિંગ કે ઇમોશનલ અપીલ અમારા સુધી પહોંચે છે પણ ખરી. પરંતુ કોઈ પંચ, કોઈ સ્માર્ટનેસ વિનાના સિટકોમ બનવાના વ્યર્થ પ્રયત્ન કરતા લાંબા લાંબા સીનમાં કોઈ આર્ટિસ્ટ ક્યાં સુધી ખેંચી શકે? આ ફિલ્મ મ્યુઝિકલ છે એવો દાવો તમે ક્યાંય કર્યો નથી, પણ પ્રીતમ પાસે બનાવીને ડઝનેક ગીતો તો નાખ્યાં જ છે. કોઈ જ ઑર્ગેનિક સિચ્યુએશન વિના પરાણે ગીતો આવ્યાં કરે છે. એટલે અમને એ કન્ફ્યુઝન થઈ જાય છે કે અમે ગીતોના વધુ પડતા પ્રમાણથી કંટાળી રહ્યા છીએ કે બાકીની સ્લો, ટૉકી ફિલ્મથી? હા, એટલું તો અમારે કાનની બુટ પકડીને માનવું પડે કે ‘બીચ બીચ મેં’, ‘સફર’, ‘હવાયેં’, ‘ઘર’ જેવાં ગીતો ખરેખર સરસ બન્યાં છે. એમાંય ઇર્શાદ કામિલના શબ્દોઃ ‘સફર કા હી થા મૈં, સફર કા હી રહા… ઇતના કડવા હો ગયા કિ ઝહર હુઆ’, ‘ખાલી હૈ જો તેરે બિના, મૈં વો ઘર હૂં તેરા’… વલ્લાહ, ક્યા બાત હૈ!

ઇમ્તિયાઝભાઈ, તમે ભલે ‘તમાશા’માં કહેલું કે ‘વોહી કહાની ફિર એક બાર’, પરંતુ તેને સાવ આમ લિટરલી લઈ લો એ તો કેમ ચાલે? ભારત તો વાર્તાઓનો દેશ છે, અને એટલે જ તમે ‘તમાશા’ના ‘વેદ’ને સ્ટોરીટેલર બનાવેલો. તો એ વેદને બનાવનારા તમારી પાસે વાર્તાઓનો દુકાળ હોય અને તમે સાવ આવું આત્મા વિનાનું ખોળિયું પધરાવી દો એ પણ કેમ ચાલે?

બસ, તમારી પાસેથી નવી ફ્રેશ વાર્તાની અપેક્ષા રાખતો,
તમારો એક સમયનો ચાહક અને ગુજરાતી દર્શક.

રેટિંગઃ ** (બે સ્ટાર)

(Reviewed for Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

જગ્ગા જાસૂસ

મ્યુઝિકલ કંટાળો

***

અનુરાગ બસુ એકસાથે ઘણું બધું એક્સપરિમેન્ટલ  એકસાથે કરવા ગયા તેમાં આ મ્યુઝિકલ થ્રિલર ફિલ્મ અતિશય લાંબી અને કંટાળાજનક બની ગઈ છે.

***

jagga-jasoos-poster_650x950_81482151534ખુલ્લાં હરિયાળાં ખેતરોમાં કંઇક શૂટિંગ ચાલી રહ્યું છે. દૂર પાટા પરથી એક ટ્રેન આવી રહી છે અને ઘાસની વચ્ચેથી કેમેરા આ બધું જોઈ રહ્યો છે. ફિલ્મોના જાણકાર લોકોને તરત જ લાઇટ થઈ જાય કે આ સીન તો સત્યજિત રાયની પહેલી ક્લાસિક ફિલ્મ ‘પથેર પાંચાલી’થી પ્રેરિત છે અથવા તેને અંજલિ આપવા માટે મુકાયો છે. આમેય આવી ‘અંજલિ’ઓ આપવા માટે અનુરાગ બાસુ કુખ્યાત છે. ‘જગ્ગા જાસૂસ’ની શરૂઆતમાં તેઓ રાજ કપૂરને અંજલિ આપે છે અને ત્યારપછી આવતું આ દૃશ્ય જોઇને એટલી તો ફાળ પડે જ કે આ ભાઈ કોઈ ક્લાસિક બનાવવાની ફિરાકમાં છે. આવું વિચારીને જ કદાચ બાસુદાએ આ ફિલ્મમાં શક્ય તેટલાં હટ કે ઍલિમેન્ટ્સ ઠૂંસ્યાં છે. તેને કારણે આ ફિલ્મ બે-ત્રણ ક્વિઝિન ભેગાં કરીને બનાવી હોય તેવી ભેળપુરી જેવી બની ગઈ છે.

હમ શેરલોક કે ઝમાને કે જાસૂસ હૈ

વાર્તા છે જગ્ગા (રણબીર કપૂર)ની. જગ્ગાનું ડાકુ જેવું નામ પાડીને એનાં માતાપિતા તો ક્યારનાંય ગુજરી ગયાં છે. આઠેક વર્ષના જગ્ગાને મળે છે પોતાને ‘ટૂટીફૂટી’ તરીકે ઓળખાવતો એક ભેદી માણસ (‘કહાની’ ફૅમ શાશ્વત ચૅટર્જી). ટૂટીફૂટી એને દત્તક લે, અને જીવન જીવતાં શીખવે. જગ્ગાનો એક પ્રોબ્લેમ એ કે એને સ્ટેમરિંગનો યાને કે જીભ અચકાવાની તકલીફ છે. ટૂટીફૂટી પાસે આઇડિયા છે, જો ભી બોલો સંગીત મેં બોલો. ત્યારથી જગ્ગા બધું જ ગાઇને બોલે છે. અચાનક એક દિવસ પોલીસ ટૂટીફૂટીને શોધતી આવે છે અને ટૂટીફૂટી જગ્ગાને હૉસ્ટેલમાં મૂકીને ગાયબ થઈ જાય છે. વર્ષો પછી ફરી એક દિવસ પોલીસ અધિકારી સિંહા (સૌરભ શુક્લા) ન્યુઝ આપે છે કે ટૂટીફૂટી યાને કે જગ્ગા કે પાપા અબ ઇસ દુનિયા મેં નહીં રહે. જગ્ગા કહે, ‘ખોટી વાત. મારી પાસે સબૂત છે.’ પોલીસ કંઇક એવી છડી ઘુમાવે છે કે જગ્ગા જાતે જ પોતાના પિતાને શોધવા નીકળી પડે છે. મીન્સ કે જગ્ગા ટૂટીફૂટી કે પીછે, પુલીસ જગ્ગા કે પીછે, ટૂ મચ ફન. રિયલી? જોઇએ.

બાર હાથની સ્ટોરી ને તેર હાથની ટ્રીટમેન્ટ

હૉલિવૂડવાળાઓના મતે આપણી બધી જ ફિલ્મો ‘મ્યુઝિકલ’ હોય છે. કેમ કે, આપણને આપણાં દરેક ઇમોશનને સેલિબ્રેટ-વ્યક્ત કરવા માટે ગીતોની જરૂર પડે છે. પરંતુ અનુરાગ બાસુએ વિચાર્યું કે આપણે ‘સિંગિંગ ઇન ધ રેઇન’, ‘મામ્મા મિયા’ કે ‘લા લા લૅન્ડ’ ટાઇપની બ્રૉડવે જેવી મ્યુઝિકલ ફિલ્મ બનાવીએ. પરંતુ કહાની મેં ટ્વિસ્ટ, એ રોમેન્ટિક નહીં, બલકે મ્યુઝિકલ થ્રિલર મિસ્ટ્રી ટાઇપની ફિલ્મ હશે. કહાની મેં એક ઓર ટ્વિસ્ટ, એ ફિલ્મનું ટાર્ગેટ ઑડિયન્સ હશે બાળકો. એટલે એમને હસાવવા ફિલ્મમાં સાઇલન્ટ ફિલ્મોના જમાનાની સ્લૅપસ્ટિક કોમેડી પણ હશે. હવે આ રુબિક્સ ક્યુબનાં અલગ અલગ પાસાં જેવી બાબતોને બૅલેન્સ કરતાં કરતાં બાસુદાએ જે રંગોળી બનાવી છે એનું જ નામ ‘જગ્ગા જાસૂસ’. આપણે એક પછી એક પાસું પકડીએ.

‘જગ્ગા જાસૂસ’ ફિલ્મ દેખીતી રીતે જ બૅલ્જિયમના કોમિક બુક્સના ટીનએજ ડિટેક્ટિવ પાત્ર ‘ટિનટિન’થી ઇન્સ્પાયર્ડ છે. રણબીર કપૂરની હેરસ્ટાઇલથી લઇને ફિલ્મની અનેક સિક્વન્સ તેના પરથી સીધી જ લઈ લેવામાં આવી છે (જોકે વાર્તાની ક્વૉલિટી ટિનટિનથી પચાસ પચાસ કોસ દૂર છે). ઇન્ટરનેટ પર ઘણા સમયથી તેની સરખામણીની તસવીરો ફરે છે. આ એક ફિલ્મમાં ટિનટિન કોમિક્સમાં હોય છે તેવી ત્રણ અલગ અલગ સ્ટોરીઝને સમાવવામાં આવી છે. પહેલી સ્ટોરી એસ્ટાબ્લિશ કરે છે કે જગ્ગા કેવોક ડિટેક્ટિવ છે. બીજી સ્ટોરી જગ્ગાને શ્રુતિ સેનગુપ્તા (કેટરિના કૈફ) સાથે મેળાપ કરાવી આપે છે. ત્રીજી સ્ટોરી એટલે જગ્ગાની પોતાના પિતાને શોધવા નીકળવાની જદ્દોજહદ. પ્રોબ્લેમ એ છે કે એક તો આ ત્રણેય વાર્તાઓને એકબીજા સાથે ખાસ સંબંધ નથી. બીજું, આ ત્રણેય વાર્તાઓને બહેલાવીને મ્યુઝિકલ સ્ટાઇલમાં કહેવાની લ્હાયમાં આ ફિલ્મ પોણા ત્રણ કલાક જેટલી લાંબી થઈ ગઈ છે. વળી, એમની વાર્તાઓ અહીંથી તહીં એટલી બધી જગ્યાએ દોડતી રહે છે કે સ્ક્રીન પર રીતસર અંધાધૂંધી ફેલાઈ જાય છે અને એક્ઝેક્ટ્લી શું થઈ રહ્યું છે એ જ સમજાતું નથી. પરિણામે છેલ્લે જ્યારે સિક્રેટ ખૂલે ત્યાં સુધીમાં આપણે જગ્ગાની ઇમોશનલ યાત્રાથી તદ્દન કપાઈ ગયા હોઇએ. વળી, બાળકોને ધ્યાનમાં રાખીને બનેલી આ ફિલ્મમાં બાળકોની ફિલ્મમાં ન હોવી જોઇએ એટલી ખૂનામરકી છે.

બીજો ઍન્ગલ છે મ્યુઝિકનો. ખરેખરી મ્યુઝિકલ ફિલ્મનો પાયો જ ગ્રેટ મ્યુઝિક અને તેને કેવી રીતે ફિલ્માવવામાં આવ્યું છે તેના પર હોય છે. ફોર એક્ઝામ્પલ, તમે સાડા છ દાયકા પહેલાંની ‘સિંગિંગ ઇન ધ રેઇન’નાં ગીતો સાંભળો કે તેનું પિક્ચરાઇઝેશન જુઓ તો આજે પણ તેમાં એટલી જ તાજગી અને તરવરાટ અનુભવાય. સંગીતકાર પ્રીતમે આ ફિલ્મ માટે કંઇક ત્રીસથી વધુ ગીતો કમ્પોઝ કર્યાં છે. નો ડાઉટ, તેમાં ‘ઉલ્લુ કા પઠ્ઠા’, ‘ટિમ્બકટુ’, ‘ખાના ખા કે’ જેવાં અમુક જ ગીત ખરેખર ઇન્ટરેસ્ટિંગ બન્યાં છે. બાકીનાં ગીતો ફિલ્મની સ્ટોરીને મ્યુઝિકલ સ્ટાઇલમાં આગળ વધારવા સિવાય ખાસ કામ આવ્યાં નથી. ક્યાંક ગીતોનો અતિરેક ફિલ્મ પર હાવી થયો છે, તો ક્યાંક ફિલ્મની અજગરછાપ લંબાઈ મ્યુઝિકને ગળી ગઈ છે. એમાંય પિક્ચરાઇઝેશનની દૃષ્ટિએ તો ખાસ ક્રિએટિવિટી નથી જ. અનુરાગ બસુ હજુયે ‘બરફી’ના હૅન્ગઑવરમાં હોય તેવું લાગે છે, કેમ કે ઘણાં દૃશ્યોમાં બરફીની ફીલ આવે છે.

ત્રીજો ઍન્ગલ છે કોમેડી. ટ્રેલર પરથી એટલું સમજાતું હતું કે આ ફિલ્મ સ્લૅપસ્ટિક ગૅગ્સથી ભરેલી કોમિક થ્રિલર હશે. પરંતુ શરૂઆતના તબક્કે આવેલાં થોડાંક ગૅગ્સ (કોમિક સિચ્યુએશન) પછી ફિલ્મમાં ભાગ્યે જ ક્યાંય તે દેખાય છે. મતલબ કે કોમેડી એકદમ વરાળ બનીને ઊડી જાય છે. આ કોમિક ટોન જો છેક સુધી બરકરાર રહ્યો હોત તો ફિલ્મ આટલી લાંબી કે અટપટી ન લાગી હોત. અગેઇન, બાળકોને કેન્દ્રમાં રાખીને ફિલ્મ બનાવાઈ હોય ત્યારે તો આ વાતનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઇતું હતું.

હા, એક વાત માનવી પડે કે આ ફિલ્મ સિનેમેટોગ્રાફી અને કલર્સની દૃષ્ટિએ એકદમ ભરચક છે. દાર્જિલિંગ, મણિપુર, આસામ, કોલકાતાથી લઇને મોરોક્કો, થાઇલૅન્ડ વગેરેનાં લોકેશન્સ એટલાં અફલાતૂન છે કે ફિલ્મને મ્યુટ પર રાખીને માત્ર વિઝ્યુઅલ્સ જ જોયા કરીએ તોય આંખો ભરાઈ જાય. ફિલ્મની એક્ઝોટિક વેલ્યૂ વધારવા માટે જિરાફ, ચિત્તા, શાહમૃગ, મીરકેટ જેવાં દુર્લભ પ્રાણીઓ અને ગળામાં ડઝનેક રિંગ પહેરીને ફરતાં મ્યાનમારના આદિવાસીઓ વગેરેનાં વિઝ્યુઅલ્સ મુકાયાં છે. જોકે આ તમામ માત્ર ‘નૅશનલ જ્યોગ્રાફિક’ની બ્યુટિફુલ તસવીરો જેવાં બનીને રહી ગયાં છે. તે વાર્તામાં ક્યાંય મર્જ થતાં નથી. અને આમેય માત્ર વિઝ્યુઅલ્સથી પેટ ભરાતું નથી અને આપણને સંતોષનો ઓડકાર આવતો નથી.

એક વાત ગગનભેદી આલાપ લઇને સ્વીકારવી પડે કે રણબીર કપૂર આ ફિલ્મનો આત્મા છે. એકેક એક્સપ્રેશન એના ચહેરા પર સ્પષ્ટ વાંચી શકાય છે. ઇવન જીભ અચકાવાની એની ઍક્ટિંગ પણ ક્યાંય નકલી લાગતી નથી (દુઃખની વાત એ છે કે ફિલ્મમાં ઘણે ઠેકાણે અચકાતી જીભનો પણ કોમેડી પેદા કરવામાં ઉપયોગ કરાયો છે, જે ક્યારેય ન થવું જોઇએ). અફસોસ કે કેટરિના આ બાબતમાં તદ્દન અપોઝિટ છે. ચહેરા પર એક્સપ્રેશન સાથે તો એને કશી લેવાદેવા નથી એ જૂની વાત છે, પરંતુ એક્ટિંગ, સ્લૅપસ્ટિક કોમિક એક્ટરને છાજે તેવી સ્ફૂર્તિ એનામાં ક્યાંય દેખાતી નથી. અરે, એણે તો સંગીતમય ડાયલોગ્સમાં હોઠ ફફડાવવામાં પણ દાટ વાળ્યો છે. કેટરિના આ ફિલ્મમાં એક સુંદર ચહેરાથી વિશેષ કશું જ નથી. સૌરભ શુક્લા આ ફિલ્મમાં કોમેડી કરે છે કે વિલનગીરી એ નક્કી કરવામાં જ ફિલ્મ પૂરી થઈ જાય છે. હા, ધરખમ બંગાળી અભિનેતા શાશ્વત ચૅટર્જી (‘કહાની’ના બોબ બિશ્વાસ)ના અને નાનકડા જગ્ગાનાં દૃશ્યો ખરેખર હૃદયસ્પર્શી બન્યાં છે. આ ફિલ્મમાં નાનકડી લાગતી સયાની ગુપ્તા પણ છે, જેને શોધવા માટે કોઈ કોન્ટેસ્ટ રમાડવી પડે.

વધુ એક વાત, અહીં અનુરાગ બાસુએ જગ્ગાની સ્ટોરી સાથે ‘પુરુલિયા શસ્ત્રકાંડ’ અને ઇન્ટરનેશનલ આર્મ્સ પોલિટિક્સ, ત્રાસવાદ-નક્સલવાદને પણ નાખ્યો છે. મતલબ કે વાર્તામાં ઓર ખીચડો.

ફિલ્મની શરૂઆતમાં અનુરાગ બસુએ પોતાના પિતાની સાથોસાથ રાજ કપૂરને પણ અંજલિ અર્પી છે. ‘બરફી’માં એમણે અંજલિ આપવાના નામે જ અઢળક હૉલીવુડ મુવીઝમાંથી ફ્રેમ બાય ફ્રેમ દૃશ્યો ઉઠાવી લીધેલાં. અહીં પણ એવું જ કર્યું છે. છતાં આવા એકેય સ્રોતને અંજલિ આપવાની એમણે તસ્દી લીધી નથી.

હો ગઈ પિક્ચર ખતમ

એક ખરેખરી મ્યુઝિકલ-થ્રિલર અને બાળકો માટેની ફિલ્મ બનાવવાના પ્રયાસરૂપે ડિરેક્ટર અનુરાગ બાસુને દાદ દેવી પડે. પરંતુ તેને શક્ય તેટલી અદભુત બનાવવાની લાલચમાં મૂળ વાર્તા અને તેનો ફ્લો વિખેરાઈ ગયો છે. હા, એક એક્સપરિમેન્ટ તરીકે આ ફિલ્મને મોટા પડદે એક વખત અવશ્ય જોવી જોઇએ. ફિલ્મના ઍન્ડ પરથી ખબર પડે છે કે બાસુદા તેની સિક્વલ પણ બનાવી રહ્યા છે. આશા રાખીએ કે આ ભાગની ભૂલો સુધારીને પાર્ટ ટુમાં વધુ જાનદાર મુવી બને અને બૉલીવુડમાં એક નવી જ મ્યુઝિકલ પરંપરાનો પ્રારંભ થાય.

રેટિંગઃ **1/2 (અઢી સ્ટાર)

(Reviewed for Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

દંગલ

  • dangal-poster-large-listicleપહેલાં તો વેરી વેરી સોરી અને બિગ બિગ થેન્ક યુ. સોરી, કેમકે આટલી મચ અવેઇટેડ મુવી રિલીઝ થઈ અને બરાબર એ જ વખતે હું ‘મિસ્ટર ઇન્ડિયા’ થઈ ગયો. અને થેન્ક યુ સો વેરી મચ, કેમકે જે રીતે ગયા ગુરુવારની રાતથી જ જે રીતે લોકોએ પ્રેમપૂર્વકના હક્કથી ‘રિવ્યુ લાવો’ની માગણી કરી એ જોઇને હું તો રણથંભોરની હૉટેલના બાથરૂમમાં જઇને બંધ બારણે ચાર આંસુડાં સારી આવ્યો, ટચ (ટાઇગર) વૂડ્સ!
  • છેલ્લા ચાર દિવસમાં મેં ‘દંગલ’ બે વખત જોયું. પહેલી વાર જયપુરના ‘રાજ મંદિર’માં. ત્યાં જે ભયાવહ અનુભવો થયા એનાથી ત્રાસીને બીજીવાર અમદાવાદના PVR, એક્રોપોલિસમાં જઇને શાંતિથી જોઈ આવ્યો. રાજ મંદિરના અનુભવ વિશે તો અલાયદી પોસ્ટ ઠપકારવાનો છું. અહીં PVRમાં જાણે એનું વળતર આપતા હોય તેમ ફિલ્મ ભેગાં અંગ્રેજી સબટાઇટલ્સ પણ હતાં અને ફુલહાઉસમાં ઑડિયન્સ પણ એકદમ શાંત. (બંને વખતની ટિકિટ દીઠ છસ્સો રૂપિયાની અડી ગઈ. ઉપરથી આવવા જવાની ‘ઉબર’, પેટ્રોલ, છૂટ્યા પછી ચા-બોઇલ્ડ ઍગ્સ… છોડો હવે, ક્યાં ફેમિલી ઑડિયન્સ વચ્ચે ‘ઍગ્સ’ની ‘નોન વેજ’ વાતો કરવી?!)
  • અત્યારે હું માની લઉં છું કે સર્વે ફેસબુકજનોએ ‘દંગલ’ જોઈ લીધી હશે. ન જોઈ હોય તો ‘સ્પોઇલર્સ અહેડ’ના લાલ વાવટા સાથે અહીંથી વાંચવાનું અટકાવો અને પહેલાં ફિલ્મ જોઈ આવો બાકી બાતેં બાદ મેં. જોઈ નાખી હોય તો હાલો મારી ભેળા.
  • ફ્રેન્ક્લી કહું તો ‘દંગલ’ પાસેથી મને ખાસ આશા નહોતી. ‘ચક દે..’થી લઇને ‘સુલ્તાન’ સુધીની આપણી પ્રીડિક્ટેબલ સ્પોર્ટ્સ ફિલ્મોથી આગળ શું પિરસશે, અને ખાસ તો ‘કેવી રીતે’ પિરસશે તે જાણવામાં જ રસ હતો. ‘દંગલ’ પ્રીડિક્ટેબલ તો છે જ, પણ આખા પૅકેજમાં મને મુઠો ભરીને વાતો ગમી ગઈ અને ચપટીક વાતો ન પણ ગમી. પહેલાં ગમી ગયેલી વાતોની વાત…
  • ‘દંગલ’ના ટાઇટલ ટ્રેકમાં અમિતાભ ભટ્ટાચાર્યે લખ્યું છે, ‘માં કે પેટ સે મરઘટ (=સ્મશાન) તક હૈ તેરી કહાની પગ પગ પ્યારે દંગલ દંગલ…’ એક્ઝેક્ટ્લી. સિમ્પલ સ્ટોરીમાં એક કોન્ફ્લિક્ટ-સંઘર્ષ હોય. સ્માર્ટ સ્ટોરીમાં એક જ વાર્તામાં એકથી વધુ કોન્ફ્લિક્ટ વણી લીધા હોય. દંગલની સિમ્પલ પરંતુ એકદમ સ્માર્ટ રીતે લખાયેલી સ્ટોરીમાં એક પછી એક આવતા જતા કોન્ફ્લિક્ટની હારમાળા છે. પહેલાં આમિર એટલે કે મહાવીર ફોગાટના પોઇન્ટ ઑફ વ્યુથી જુઓ. એનો પહેલો સંઘર્ષ છે પોતાની જાત સામે. છોરો જ મૅડલ લાવે, છોરી તો ચુલ્હા-ચૌકા કરે. એ મેન્ટાલિટીના કોન્ફ્લિક્ટ જીત્યો તો બીજો સંઘર્ષ આવ્યો પરિવારને મનાવવાનો, ‘હાય હાય, છોડીને તે વળી અખાડામાં ઉતારાય? માંસ ખવાય?’ પત્નીને-ભાઈને મનાવ્યાં, તો ત્રીજો સંઘર્ષ આવ્યો ગામલોકોનો-સમાજનો. સૌના ઉપહાસ-કટાક્ષ-ટીકાઓને અવગણીને એણે પોતાનું કામ ચાલુ રાખ્યું. છતાંય મહાવીરની પોતાની અંદર એક પ્રેમાળ-પ્રોગ્રેસિવ બાપ અને કડક રૅસલિંગ કૉચનું મલ્લયુદ્ધ પણ ચાલતું હોય. લોકોએ ફેંકેલા પથ્થરોનાં પગથિયાં બનાવીને થોડા સફળ મુકામે પહોંચ્યો ત્યાં પછાત માનસિકતાવાળી સિસ્ટમ સામેના દંગલનું નવું સ્ટેપ આવ્યું. એક તો નોન ક્રિકેટિંગ સ્પોર્ટ, એમાંય ફીમેલ સ્પોર્ટ, એટલે પ્રોફેશનલ ટ્રેનિંગના ખર્ચાને પહોંચી વળવાની મદદના નામનું તો નાહી જ નાખવાનું. તે અડચણ પણ પાર કરીને દીકરીને ઇન્ટરનેશનલ લૅવલ સુધી પહોંચાડી, ત્યાં આખું ચક્કર પૂરું કરીને અર્જુનની જેમ પોતાની જ દીકરી સાથે અને પોતે આપેલી ટ્રેનિંગની સામે જ નવો સંઘર્ષ ઊભો થયો.

    હવે થોડો ઍન્ગલ બદલીને દીકરીઓના દૃષ્ટિકોણથી વિચારો. હિટલર જેવો ‘હાનિકારક બાપુ’ પોતાનું સપનું પૂરું કરવા બેહિસાબ ત્રાસ જેવી લશ્કરી ટ્રેનિંગ આપે, સ્કૂલમાં દોસ્તો દ્વારા મશ્કરી થાય, વાળનું કટિંગ થાય, બાળપણ છિનવીને અખાડાની માટી પકડાવી દેવાય, હાડોહાડ કોન્ટેક્ટ સ્પોર્ટ એવી કુસ્તીમાં છોકરાઓ સામે બથ્થંબથ્થા લડવાનું, આખી દુનિયા વિરુદ્ધમાં હોવા છતાં પિતાનું સપનું પૂરું કરવાનું પ્રેશર વેંઢારવાનું, બહારની દુનિયા જોયા પછી ઉંમરસહજ આનંદ કરવાનો કે નહીં? બહારનું શિક્ષણ સાચું કે પિતાએ શીખવ્યું એ? એવી દ્વિધામાં અટવાવાનું. એટલે ‘દંગલ’ મહાવીર ફોગાટની જર્ની હોવા ઉપરાંત એની દીકરીઓની પણ જર્ની છે. જે રીતે આમિરની જ ‘જો જીતા વોહી સિકંદર’ સ્પોર્ટ મુવી હોવા છતાં એક ‘કમિંગ ઑફ ઍજ’ મુવી હતી, તેવો ટ્રેક અહીં ગીતા ફોગાટની સ્ટોરીમાં પણ છે.

  • ‘દંગલ’માં બીજી મસ્ત વાત છે ડિટેલિંગ. આમિરના શરીરનું ટ્રાન્સફર્મેશન તો આપણને ખબર છે, પણ એની સાથોસાથ ફિલ્મમાં એની ચાલ-બૉડી લૅંગ્વેજમાં પણ ફેરફાર થતા રહે છે. એટલે જ લોટામાં અધ્ધરથી પાણી પીતો આમિર સ્ટાર કરતાં એક પાત્ર વધારે લાગે છે. (હવે બૉલિવૂડમાં થોડી ઑવરડૉઝ થઈ રહેલી) હરિયાણવી બોલી, મિડલ ક્લાસ પરિવારનું ઘર, ગામ-ગલીઓ, પહેરવેશ તો પર્ફેક્ટ લાગે જ, પણ તે ઉપરાંત વાર્તાને ઑથેન્ટિક બનાવતી સાવ નાની વાતો પણ જુઓ. પ્રોફેશનલ રૅસલિંગની મૅચ ચાલતી હોય ત્યારે મૅટ પર કુસ્તીબાજનાં રબરનાં શૂઝના સોલ ઘસાય એનો અવાજ પણ આપણને સંભળાય તેનુંય અહીં ધ્યાન રખાયું છે. બારણા પાસે પુરાયેલા આમિરના શ્વાસમાંથી નીકળેલી વરાળથી બારણાનો કાચ પણ ઝાંખો થયેલો જોઈ શકાય. પહેલીવાર ઘરના ટીવીમાં રિશિ કપૂરની ‘રફૂચક્કર’ ચાલતી હોય, બીજી વાર સ્પોર્ટ્સ એકેડમીમાં ‘DDLJ’ અને થોડા સમય પછી ‘જાને તૂ યા જાને ના’નો અવાજ પણ સાંભળી શકાય. એટલે માત્ર સ્ક્રીન પર દેખાતી સાલથી જ નહીં, બલકે આ રીતે પણ પસાર થતો સમય જોઈ શકાય.
  • (સહેજ રઝા મુરાદ જેવા દેખાતા) કાસ્ટિંગ ડિરેક્ટર મુકેશ છાબડાએ ખરેખર દિલથી કલાકારો પસંદ કર્યા છે. એમાંય નાની ગીતા-બબીતા (અનુક્રમે ઝાઇરા વસીમ અને સુહાની ભટનાગર) તો ૨૦૦૦ની નવી નોટથી નજર ઉતારવાનું મન થાય એવી ક્યુટ પ્લસ ઇફેક્ટિવ છે. જે સીનમાં આમિરને સ્ટ્રાઇક થાય છે કે મ્હારી છોરિયાં ભી કુસ્તી લડ સકે હૈ એ સીન ટ્રેલરમાં જુઓ. જ્યારે છોટી ગીતા ‘મૈંને ભી ધર દી દો-ચાર’ બોલે ત્યારે એની બૉડી લૅંગ્વેજ અને ચહેરા પરનાં એક્સપ્રેશન જોઇએ ત્યારે પહેલીવાર એનામાં રહેલો ફાઇટ સ્પિરિટ દેખાય. એટલો જ સુપર ઇફેક્ટિવ છોટો ઓમકાર (‘ફેરારી કી સવારી’ ફેમ રિત્વિક સહોરે) છે. અને આમિર તો માશાઅલ્લાહ પાણીની જેમ ગમે તે પાત્રમાં ઢળી જાય એવો ધાકડ એક્ટર છે જ! એના સૂપડા જેવા કાન સતત ઇજાઓને કારણે-ખેંચાઇને કુસ્તીબાજોના ‘કૉલિફ્લાવર ઇઅર્સ’ તરીકે કામમાં આવી ગયા છે એ ખાસ માર્ક કરજો! આ ઉપરાંત તમે અહીં (કમનસીબે દીપક ડોબ્રિયાલ જેવા ઑવર એક્ટિંગનુમા થઈ ગયેલા) યુવાન ઓમકાર (અપારશક્તિ ખુરાના), બડી ‘ગીત્તા-બબીત્તા’ (ફાતિમા સના શેખ-સાન્યા મલ્હોત્રા)થી લઇને ચિકનના વેપારી, પુત્ર પેદા કરવાની સલાહ આપતા બોખા ડોસા જેવાં નાનકડાં પાત્રોને લઈ લો તો એ લોકો પણ એટલા જ સ્વાભાવિક લાગશે. એવું જાડું નિવેદન કરી શકાય કે આખી ફિલ્મમાં ક્યાંય કોઈ ઍક્ટિંગ કરતું હોય એવું લાગતું જ નથી. (જોકે નાની ગીતા મોટી થઈ એટલા સુધીમાં એના બંને ગાલમાં ડિમ્પલ કેવી રીતે પડી ગયા એ સમજાયું નહીં! જોકે આટલાં બધાં ક્યુટ લાગતાં હોય તો મેલો ને પંચાત, ભૈશાબ!)
  • હવે ફરીવાર જ્યારે ‘દંગલ’ જુઓ ત્યારે માત્ર બધા જ કલાકારોના ચહેરા પર ફોકસ કરજો. આમિર, સાક્ષી તંવર, છોટી-બડી ગીતા-બબીતા, છોટા-બડા ઓમકાર વગેરે સૌએ ચહેરાથી જેટલી વાતો કહી છે એ સિનેમાના ગ્રામરના મસ્ત ઉપયોગ (‘બતાઓ મત, દિખાઓ’)નું પર્ફેક્ટ એક્ઝામ્પલ છે. એટલે જ માત્ર ચહેરો જોઇને આપણે હસી પડીએ, આંખના ખૂણા ભીંજાય અને જોશ પણ ચડે. (આટલી સટલ્ટી હોવા છતાં ફિલ્મમાં વોઇસ ઓવરની ભરમાર છે. ઇવન આમિરના મનોભાવ જાણવા માટે પણ આપણે ગીતા-બબીતાના કઝિન ‘ઓમકાર’ના વોઇસ ઓવરની રાહ જોવી પડે!)
  • ફિલ્મની ગીતા-બબીતા નાની હોય કે મોટી બંને બહેનો વચ્ચેની કેમિસ્ટ્રી ખરેખર હાઇડ્રોજન-ઑક્સિજન જેવી પર્ફેક્ટ છે. માર્ક કરવા જેવી એક વસ્તુ એ પણ છે કે બંને બહેન એક જ પ્રોફેશનલ સ્પોર્ટમાં હોવા છતાં બંને વચ્ચે જરાય સિબલિંગ રાઇવલરી નથી. બંને બહેન સતત એકબીજાને સપોર્ટ કરતી, પાનો ચડાવતી દેખાય છે. એકની સફળતાથી બીજીને ઇર્ષ્યા, ઇનસિક્યોરિટી થતી નથી. આમાં તમે એમના કઝિન ઓમકારને પણ ઉમેરી શકો. પ્લસ આ વાતને મહાવીર ફોગાટના કૉચિંગ સાથે પણ જોડી શકો. એક સારા કૉચનું-ગુરુનું કામ માત્ર ટકોરાબંધ ખેલાડી-વિદ્યાર્થી તૈયાર કરવાનું જ નથી, બલકે તેની ક્ષમતામાં સતત વિશ્વાસ રાખવાનું-રેડવાનું પણ છે. એવો વિશ્વાસ જે તેની હારમાં પણ ટકી રહે. એવો વિશ્વાસ જે વિદ્યાર્થીની અંદર પણ આત્મવિશ્વાસ પેદા કરે, જેથી એને પોતાને પણ પોતાની ક્ષમતા અંગે પ્રશ્નો ન ઉપસ્થિત થાય, ક્યારેય ઇનસિક્યોરિટી ન આવે. સારા અને નૉટ સો સારા શિક્ષક વચ્ચેનો આ તફાવત મહાવીર ફોગાટ અને કોમનવેલ્થના કૉચ પ્રમોદ કદમ (મસ્ત મરાઠી એક્ટર ગિરીશ કુલકર્ણી)નાં પાત્રો દ્વારા એકદમ સરળ રીતે સમજાવી દેવાયો છે. એવો આડકતરો સંદેશ પણ વાંચી શકાય કે આપણા દેશમાં મહાવીર ફોગાટ જવા સારા કૉચ વેડફાઈ જાય છે અને લેભાગુઓ ચડી બેસે છે.
  • જો ‘દંગલ’નું ઍડિટિંગ સરસ ન હોત, તો તે એક ટિપિકલ અન્ડરડૉગ સ્ટોરી કે વિકિપીડિયા પૅજનું ફિલ્મ વર્ઝન બનીને રહી ગઈ હોત. પરંતુ વાર્તામાં આગળ બંદૂક દેખાડી હોય તો ક્યારેક એ ફૂટવી જોઇએ, એ ન્યાયે ‘હાનિકારક બાપુ’ સોંગમાં આમિર બંને દીકરીઓને નદીમાં જમ્પ મારવાનો હુકમ કરે છે, પછીના જ શૉટમાં બંને દીકરીઓ ભીના શરીરે ધ્રુજતી દેખાય છે. એની વચ્ચે ગુરુ આમિરે શું શીખવેલું તે આપણને છેક છેલ્લી ફાઇટ વખતે બતાવાય. એ જ રીતે પાંચ પોઇન્ટવાળો દાવ કયો હશે તે પણ પ્રેક્ટિસ વખતે ભલે હસવામાં કાઢી નખાયો હોય, પણ દર્શક તરીકે અંદરખાને આપણને થાય જ કે આ ‘ઇન્દ્રધનુષ’ છેલ્લી ફાઇટ વખતે દોરાવાનું છે જ. આ મજબૂત રાઇટિંગ-ઍડિટિંગનો જ કમાલ છે કે ‘કોમનવેલ્થ 2010’ની ત્રણ ફાઇટ ફિલ્મમાં એક્ઝેક્ટ ૩૦ મિનિટ સુધી ભારે લિજ્જત અને પૂરી ડિટેઇલ કે સાથ ચાલે છે, છતાં આપણને તેનો થાક-ભાર લાગતો નથી. ઇવન ૧૬૧ મિનિટની હોવા છતાં ફિલ્મ લાંબી લાગતી નથી. જે રીતે ફિલ્મ સતત એક હળવો ટૉન પકડી રાખે છે એ વાત પણ મને તો ગમી ગઈ. આગલા સીનમાં આંખનો ખૂણો ભીંજવ્યો હોય, તો તરત જ હાસ્યનો રૂમાલ લઇને એક હળવો સીન હાજર થઈ જાય. જોકે એ કોમિક રિલીફ આપવાની લ્હાયમાં જ બડ્ડા ઓમકાર (અપારશક્તિ ખુરાના)નું પાત્ર હાસ્યાસ્પદ થઈ ગયું છે.
  • હવે મને ખૂંચેલી ચપટીક વાતો (મારી ચપટી થોડી મોટી છે, બાય ધ વે!). ‘દંગલ’ હરિયાણા જેવા હાડોહાડ મૅલ શૉવિનિસ્ટ, સ્ત્રીઓને દબાવીને રાખતા, દીકરીઓને સાપનો ભારો સમજતા અને ભયંકર હદે અસંતુલિત જૅન્ડર રૅશિયો ધરાવતા રાજ્યમાં દીકરીઓને સમાન તક આપીને આગળ લાવવાની વાત કરે છે. થ્રી ચિયર્સ ફોર ધેટ. છતાં ફિલ્મમાં સતત એક પુરુષવાદી અન્ડરટૉન વહેતો તમે અનુભવી શકો. જેમ કે, મહાવીર ફોગાટ ઘરમાં-રૂમમાં પ્રવેશે ત્યારે સૌ, ખાસ કરીને સ્ત્રીઓ ઊભી થઈ જાય, એને પોતાની વાત વચ્ચેથી કોઈ કાપે તે ગમે નહીં વગેરે. ચલો, આ તો મહાવીર ફોગાટની પર્સનાલિટીનું એક પાસું છે, પરંતુ ફિલ્મમાં નેશનલ ચેમ્પિયનશિપ વખતે ઓમકારના મુખે કહેવાયેલી વાતમાં પણ આવું કહેવાની જરૂર હતી ખરી કે ‘ગીતા ને તો અખાડો કે લડકોં કો પછાડ દિયા થા, યે તો ફિર ભી લડકિયાં થી’?!
  • મને તો એ જાણવામાં પણ રસ હતો કે મહાવીર ફોગાટ આટલો બધો રિઝર્વ્ડ કેમ છે? એના મનની અંદર ખરેખર શું ચાલે છે? જો એ આખી દુનિયાની સામે લડીને દીકરીઓને પહેલવાન બનાવી શકે એવો મજબૂત હતો, તો એણે પોતાને આખી જિંદગી અંદરથી સળગતા રાખે એવું પોતાનું રૅસલિંગનું સપનું આટલી સહેલાઈથી અભેરાઈ પર ચડાવીને નોકરી કેમ સ્વીકારી લીધી? ત્યાં કેમ એણે પોતાનો ફાઇટિંગ સ્પિરિટ ન દાખવ્યો?
  • (આગળ કરેલી કૉચવાળી વાતનું અનુસંધાન) ચલો માન્યું કે મહાવીર ફોગાટ રિયલ લાઇફ દ્રોણાચાર્ય છે. પરંતુ કોમનવેલ્થ વખતના નેશનલ કૉચ આટલા બધા ડફોળ હોય, કે તે પોતાના ખેલાડીની નૅચરલ ગેમ પણ સમજી ન શકે? નાની અમથી વાતનો આટલો મોટો ઇગો ઇશ્યૂ બનાવી દે અને છેક છેલ્લી પાટલીએ જઇને બેસે? ફિલ્મમાં એ વાતનું જસ્ટિફિકેશન નથી, એટલે એવું જ સમજાય છે કે કૉચ તરીકે મહાવીરની લીટી મોટી કરવા (અને ફિલ્મમાં ડ્રામાનો શૉર્ટકટ ઉમેરવા) માટે જ કૉચ પ્રમોદ કદમના પાત્રને સાવ છિછરું ચીતરવામાં આવ્યું છે. બે દિવસ પહેલાં જ એ વખતે નેશનલ કૉચ રહી ચૂકેલા પી. આર. સોંઢીએ આ વાતે વિધિવત્ વાંધો ઉઠાવ્યાના સમાચાર આવ્યા છે.
  • અલબત્ત, ફિલ્મની શરૂઆતમાં જ ચોખવટ કરી દેવાઈ છે કે ‘દંગલ’માં ગીતા, બબીતા અને મહાવીર સિવાયની બધી વાતોમાં આર્ટિસ્ટિક લિબર્ટીનું મોણ નાખ્યું છે. એટલે જ મૅચ વખતે આમિરને રૂમમાં પૂરી દેવાનો, ગીતાની કોમનવેલ્થ ગેમ્સની ફાઇનલ મૅચના બેને બદલે ત્રણ રાઉન્ડના બાઉટ, મહાવીરના પિતા, એમના કૉચ, મહાવીરના ભાઈ અને એમની હત્યા બાદ મહાવીરે દત્તક લીધેલી એમની બે દીકરીઓ વગેરે કશું જ અહીં લેવાયું નથી. ધેટ્સ ફાઇન.
  • પણ તો પછી ફિલ્મમાં જ્યારે સિમ્બોલિક જૅસ્ચર તરીકે ભારતનું રાષ્ટ્રગીત વાગે ત્યારે દર્શકોએ ઊભું થવું કે નહીં? ચાલુ ફિલ્મે ઊભા થતા દર્શકો સન્માનથી ઊભા થાય છે? બીકથી થાય છે? માસ હિસ્ટિરિયામાં થાય છે? કે પછી કન્ફ્યુઝનમાં થાય છે? ન ઊભા થનારા લોકો એને પોતાની ‘પૅટ્રિયૉટિક લિબર્ટી’ ગણીને બેસી રહી શકે? જો ફિલ્મમાં આખું રાષ્ટ્રગીત વગાડવું હતું અને ફિલ્મ મૅકર્સ દર્શકોને ત્યાં ઊભા કરવા ઇચ્છતા હતા, તો વાતે વાતે આળા થઇને ‘સ્મોકિંગ કિલ્સ’ ટાઇપની સૂચનાઓ ડિસ્પ્લે કરતા સૅન્સર બૉર્ડે એ સીનમાં કેમ કોઈ લેખિત સૂચના ન આપી? ધ નૅશન વૉન્ટ્સ ટુ નૉ!
  • આખી ફિલ્મ પ્રોગ્રેસિવ મેસેજથી ભરચક હોય, તો તેમાં સ્ટેમરિંગવાળા યુવાનની મજાક ઉડાવવાની શી જરૂર હતી? બૉક્સિંગ-રૅસલિંગ વગેરે ગેમ્સમાં મૅચ પૂર્વે મીડિયા સામે એકબીજાને ટોણા મારવાની સાઇકોલોજિકલ ગૅમ જૂની છે. મોહમ્મદ અલી તો એમાં ચૅમ્પિયન હતો. પણ તો પછી માત્ર ઑસ્ટ્રેલિયાની કુસ્તીબાજને જ શા માટે મહેણાં મારીને ઉદ્ધત બતાવવી? ગીતા પ્રત્યે આપણને અન્ડરડૉગની, સિમ્પથીની ફીલ આવે એ માટે? (હકીકતમાં ગીતાએ એને સળંગ બે રાઉન્ડમાં ચારોં ખાને ચિત્ત કરી નાખેલી. ગીતા એ વખતે અન્ડરડૉગ નહોતી જ.)
  • મન્ને તો યો બાત ભી સમજ મેં ના આઈ, કે જો ગામનો ચિકનવાળો પોતાની બે દીકરીઓને લઇને ગીતા ફોગાટની મૅચ જોવા આવી શકતો હોય, તો એની સગી મા ગીતાની બાકીની બંને સગી બહેનોને લઇને મૅચ જોવા કેમ ન આવે? અલબત્ત, ફિલ્મનું સ્ટૉરીટેલિંગ અને મૂળ મેસેજ એટલાં બધાં ફોર્સફુલ છે કે મારા આ બધા વાંધા અત્યારે ATMમાં પડેલી કૅશની જેમ ક્યાંય ગાયબ થઈ જાય છે.
  • આટલું કહ્યું છે તો બે વાત ફિલ્મના મસ્ત મ્યુઝિક વિશે પણ કહેવી પડે. પ્રીતમ ભલે અહીંતહીંની ભેળપુરી પિરસતો હોય, પણ અહીં એની મહેનત દેખાય છે. કાળજીપૂર્વકના પ્રસંગોએ મુકાયેલાં ગીતોમાં એ પણ ખબર પડે પાનો ચડાવવો હોય ત્યારે મિકા, હની, બાદશાહ ન ચાલે, ત્યારે બડે ભૈયા દલેરપાજી સિવાય મેળ ન પડે. પરંતુ દંગલનાં ગીતોનો અસલી હીરો છે ગીતકાર અમિતાભ ભટ્ટાચાર્ય. બે અઠવાડિયાં પહેલાં ‘મિન્ટ લાઉન્જ’ને આપેલી મુલાકાતમાં એણે ‘હાનિકારક બાપુ’ ગીતની રચના વિશે મસ્ત વાત કરેલી. ઑવર ટુ અમિતાભ, ‘પ્રીતમના પંચગનીના બંગલે બેસીને આ ગીત વિશે અમે ઘણા આઇડિયા વિચારેલા. ગામડાની બે દીકરીઓ પોતાના માથાફરેલ બાપ વિશે ફરિયાદ કરતી હોય તો કેવા શબ્દો હોય? અમે ‘ફસ ગયે રે બાપુ’, ‘બાપુ મોગેમ્બો’, ‘હન્ટરવાલા બાપુ’ વિચારેલા. જમીને હું ગાર્ડનમાં સિગારેટ પીવા ગયો ત્યારે મારું ધ્યાન પૅકેટ પરની સૂચના પર ગયું. બસ, લાઇન સૂઝી ગઈ, ‘સેહત કે લિયે હાનિકારક બાપુ!’
  • એટલે નિતેશ તિવારીની ‘દંગલ’માં આમ જુઓ તો એવું કશું જ નવું નથી, જે અગાઉ ન કહેવાયું હોય. છતાં બધા જ ડિપાર્ટમેન્ટના ઑલ રાઉન્ડ પર્ફોર્મન્સને કારણે આ ફિલ્મ ન જોઇએ તો હળાહળ પાપ લાગે તેવી મસ્ટ વૉચની કૅટેગરીમાં આવી ગઈ છે. મેં ગણાવેલા વાંધા છતાં ફિલ્મને સ્ટાર આપવા જ હોય તો હસતાં હસતાં (અને પીઠમાં એક સબાકો નીકળી જાય એવા ટિકિટના ભાવ છતાં) **** (ચાર સ્ટાર) આપી શકાય.

P.S.-1 મહાવીર ફોગાટની જરાય ફિક્શનના મોણ વિનાની ખરેખરી લાઇફ સ્ટોરી જાણવામાં રસ હોય તો સૌભર દુગ્ગલે 91hv1qsd0wlલખેલી હમણાં જ રિલીઝ થયેલી એમની સત્તાવાર બાયોગ્રાફી ‘અખાડાઃ ધ ઑથોરાઇઝ્ડ બાયોગ્રાફી ઑફ મહાવીર સિંહ ફોગાટ’ અચૂક વાંચવી જોઇએ.

P.S.-2 ‘દંગલ’ ફિલ્મમાં બતાવવામાં આવેલી અમુક સિક્વન્સ ખરેખર બનેલી કે કેમ એવો પ્રશ્ન થયો હોય, અને આખી બુક વાંચવાની આળસ આવતી હોય તો શૉર્ટકટ રૂપે આ લિંક પર પહોંચી જાઓઃ http://www.thebetterindia.com/79838/dangal-facts-mahavir-singh-phogat-geeta-phogat/

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

ઢિશૂમ

ધવન કરેંગે ધવન કરેંગે
***
ટિપિકલ બડ્ડી કૉપ ફિલ્મોની ફોર્મ્યૂલા પર ચાલતી ધવનપુત્રોની આ ફિલ્મ ફાસ્ટફૂડિયું મનોરંજન માત્ર છે.
***
dishoom-movie-posterએક જગ્યાએ ક્રાઇમ બને. તેને સોલ્વ કરવા માટે બે હીરો આયાત કરવામાં આવે. એમાં એક હાથેથી નાળિયેર વધેરી નાખે એવો કડક હોય. જ્યારે બીજો થોડો પાવલી કમ અથવા તો ડેઢ શાણો હોય. એમની લૉરલ એન્ડ હાર્ડી જેવી નોકઝોક આપણને હસાવે પણ ખરી અને વિલનની પાછળ જિંજર પુડિંગ ખાઈને પડી જાય એમાં આપણને બે ઘડી પેટમાં પતંગિયાં પણ ઊડવા માંડે. છેવટે ખાધું પીધું ને ફ્રેન્ડશિપ બૅન્ડ બાંધીને રાજ કીધું જેવો ઍન્ડ આવે. ‘બડ્ડી કૉપ’ એટલે કે ‘દોસ્તાર પોલીસવાળા’ પ્રકારની ફિલ્મોની આ સ્ટાન્ડર્ડ રૅસિપી જૅપનીઝ ડિરેક્ટર અકીરા કુરોસાવાએ છેક ઈ.સ. ૧૯૪૯માં ‘સ્ટ્રે ડૉગ’ નામની ફિલ્મમાં તૈયાર કરેલી. તેનો ઉપયોગ કરીને હૉલીવુડમાં ‘લીથલ વૅપન’, ‘રશ અવર’ કે આપણે ત્યાં ‘મૈં ખિલાડી તુ અનાડી’થી લઇને ‘ધૂમ’ જેવી અનેક વાનગીઓ બની ચૂકી છે. હવે દાદી અમ્માના વખતની આ રૅસિપી પર બડે પાપા ડૅવિડ ધવનના દીકરા ફિલ્મ બનાવે એ કેવી હોય? વેલ, એ ડિશ ‘ઢિશૂમ’ જેવી હોય. બસ, એમાં સ્વાદાનુસાર પણ લોજિક નામનું તત્ત્વ નહીં નાખવાનું.

હિટવિકેટ ક્રિકેટર, રનર પોલીસ
અબુ ધાબીમાં ભારત-પાકિસ્તાનની ફાઇનલ મૅચની પહેલાં ક્રિકેટર વિરાટ, સોરી, વિરાજ શર્મા (શાકિબ સલીમ) કિડનૅપ થઈ ગયો છે. જો કિડનૅપરની માગ પૂરી ન થાય, તો વિરાજનું બોટીકબાબ બનવાનું નક્કી. સુષમા સ્વરાજ જેવું સ્વેટર પહેરીને ફરતાં ભારતનાં વિદેશ મંત્રિણી (મોના અંબેગાંવકર) સિગારેટથી ચાલતા એક કડક પોલીસવાળાને પાર્સલ કરી આપે છે. એ પોલીસવાળો એટલે કબીર શેરગિલ (જૉન અબ્રાહમ). કબીરનો પનારો પડે છે ખોવાયેલો ડૉગી શોધવામાં પણ ફેલ થતા જુનિયર ઇન્સ્પેક્ટર જુનૈદ અન્સારી (વરુણ ધવન) સાથે. એક પછી એક અંકોડા મેળવતાં આ બંને જણા ઇશિકા (જૅકલિન ફર્નાન્ડિઝ) નામની પૉકેટમારની મદદથી વિલન વાઘા (અક્ષય ખન્ના) સુધી પહોંચે છે. પણ એક મિનિટ, એ વાઘો પેલા ક્રિકેટર વિરાજને ક્લિન બોલ્ડ કરી નાખશે તો? આ ‘તો’નો જવાબ મેળવવા તમારે શું કરવાનું છે એ તમે જાણો છો.

ફિલ્મ કા ચાર્જર
ટીવી પર વરુણ ધવન ભલે ‘ફેસ કા ચાર્જર’ જેવો ફેરનેસ ક્રીમ વેચતો હોય, પણ અહીં એ આખી ફિલ્મનું ચાર્જર છે. એની એન્ટ્રી સાથે જ પાર્ટીમાં રોનક આવી જાય છે. જૉન અબ્રાહમે તો જાણે હવે ઍક્ટિંગ ન કરવાની અને ચહેરા પર કોઈ એક્સપ્રેશન ન આપવાની બાધા લીધી છે. એનો પૂરેપૂરો ફાયદો વરુણ ધવનને મળ્યો છે. એનો ચોકલેટી ચાર્મ, ચેપ લાગી જાય એવું સ્માઇલ, પ્લીઝિંગ પર્સનાલિટી, વિટ્ટી વનલાઇનર્સ અને પર્ફેક્ટ કોમિક ટાઇમિંગ ફિલ્મને સતત હળવીફુલ રાખે છે. એક્ચ્યુઅલી, જૉનના પાત્રને થોડું ઓર આકર્ષક બનાવવાની જરૂર હતી. અહીં તો બિચારો વરુણ કાળમીંઢના પથ્થર સાથે માથું પછાડતો હોય એવું જ લાગે છે.

દિમાગ કી બત્તી બુઝા દે
‘ધૂમ’ સ્ટાઇલમાં લખાયેલું ફિલ્મનું નામ અને એ નામ સાથેના પાર્ટી સોંગ સાથે ફિલ્મ સ્ટાર્ટ થાય. એ સાથે જ ‘મૅન્ટોસ’ ખાધા વગર પણ આપણા દિમાગમાં બત્તી થઈ જાય કે અહીં દિમાગ ચલાવવાનું નથી. બસ, બે કલાક આનંદ કરવાનો છે. છતાંય તમારું દિમાગ ક્યારેક સળવળી ઊઠે તો આવા સવાલો વરસાદી દેડકાંની જેમ કૂદાકૂદ કરવા માંડે કે, વાત વાતમાં લોકોને ભડાકે દેતા પોલીસ અધિકારીને કૅસ સોલ્વ કરવા વિદેશ મોકલાય? વિદેશ ગયા પછી એ એવી તે કઈ મોટી કારીગરી કરે છે જે ત્યાંની પોલીસ ન કરી શકે? વિલન કહે અને બીજી જ સૅકન્ડે સરકાર ૫૦૦ કરોડ રૂપિયા આપી પણ દે? એ પણ સલામતીની ખાતરી કર્યા વગર? ક્રિકેટરનો ખભો ફોલ્ડિંગ છે? જો સેવમમરા ખાતા હોય એવી આસાનીથી બોમ્બ ડિફ્યુઝ થઈ શકતો હોય તો વિલનને પૈસા આપવાની જરૂર ખરી? માત્ર 36 કલાકમાં આટલું બધું થઈ શકતું હોય, તો શું અબુ ધાબીમાં સમય અટકી ગયો હશે? આવું બધું વિચારવા માંડો એટલે તરત તમારે દિમાગની બત્તી બંધ કરવી પડે.

પાપા ધવન પાસેથી ટ્યુશન લીધા પ્રમાણે ડિરેક્ટર રોહિત ધવનનો ફન્ડા ક્લિયર છે, પબ્લિક ખુશ હોની ચાહિયે, બસ. એક તો ફિલ્મની વાર્તા રેસ અગેન્સ્ટ ટાઇમ પ્રકારની છે, એટલે કે સતત માથા પર ઘડિયાળ ચાલતી રહે છે. તેને કારણે જ ઇન્ટરવલ પહેલાં ફિલ્મ ફૂટબૉલની મૅચની જેમ ફટાફટ ભાગતી રહે છે. ધડાધડ પાત્રો ઇન્ટ્રોડ્યુસ થાય અને સ્ટોરી આગળ વધતી રહે. લેકિન ઇન્ટરવલ પછી સ્ટૉરી કોઈ અજાણ્યા મુલકમાં પહોંચે અને ફિલ્મની બૅટરી ડાઉન થવાનું શરૂ થાય. ફિલ્મનું સૌથી બેસ્ટ ગીત ‘સૌ તરહ કે’ એટલા ભંગાર પોઇન્ટ પર મુકાયું છે ગીતની ફીલ અને ફિલ્મની થ્રિલ બંનેનું ઢિશૂમ થઈ જાય છે.

અક્ષય ખન્ના લાંબા સમયે પડદા પર દેખાયો છે. અત્યારે હૉલીવુડના એક્ટર જૅસન સ્ટેધામ જેવા લુકમાં આવેલા અક્ષયનું પાત્ર સખત ભેદી લાગે છે. પરંતુ જેમ જેમ એની આડેનાં આવરણો હટતાં જાય, તેમ આપણને તેનો ખોફ લાગવાનું બંધ થઈ જાય. ક્લાઇમેક્સ આવતાં સુધીમાં તો એના ઉદ્દેશમાં પણ ખાસ કશો ભલીવાર નથી એ પરખાઈ આવે. એમાંય રાઇટર-ડિરેક્ટર રોહિતે સ્ટોરીમાં એવાં સગવડિયાં લાકડે-માંકડાં વળગાડ્યાં છે કે ફિલ્મ બાળ-થ્રિલર લાગવા માંડે. આમેય ફિલ્મનું ઑડિયન્સ ટીનેજર-યંગસ્ટર્સ જ છે. એટલેસ્તો ફિલ્મમાં વનલાઇનર્સ પણ એવા જ રખાયાં છે, અને ચકાચક ગાડીઓ, બાઇક, હૅલિકૉપ્ટર, લક્ઝરી બૉટ, ફોર્મ્યૂલા વન રૅસિંગ સર્કિટ વગેરેનો ઉદારતાથી છંટકાવ કરાયો છે.

ક્યુટ જૅકલિનના ભાગે ટૂંકાં કે ફાટેલાં કપડાં પહેરીને ફરવા સિવાય ખાસ કશું આવ્યું નથી. એ જ રીતે ‘અઝહર’ જેવી ક્રિકેટિંગ ફિલ્મનો અનુભવ ધરાવતી હોવાને નાતે નરગિસ ફખરીને પણ બિકિનીની મૉડલની જેમ લીધી છે. જાણે ‘ધવન ટ્રાવેલ્સ’ની ‘ચોક્કસ ઊપડે છે’ પ્રકારની બસ કરી હોય એમ અહીં જથ્થાબંધ લોકોનાં ગેસ્ટ અપિયરન્સ છે. અંબોડાવાળો અક્ષય કુમાર, ઝીરો ફિગરવાળી પરિણીતી ચોપરા, મોટી ઝુલ્ફોવાળા વિજય રાઝ, માત્ર સાઉન્ડવાળા સતીષ કૌશિક, ક્રિકેટવાળા મોહિન્દર અમરનાથ, આકાશ ચોપરા, રમીઝ રાજા વગેરે. સંગીતકાર પ્રીતમે માત્ર એક જ ગીતમાં મહેનત કરી છે. જ્યારે બાકીનાં ગીતો માત્ર સ્ટાઇલ મારવા અને કૂલ દેખાવા સિવાય ખાસ કશા ખપનાં નથી. ફિલ્મમાં અમુક ઠેકાણે બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક તરીકે ‘ABBA’ના વિખ્યાત ગીત ‘મામા મિયા’ના (જેના પરથી આપણે ત્યાં તેરે લિયે, ઝમાના તેરે લિયે’ ગીત બનેલું) સ્ટાર્ટિંગની ટ્યૂનનો ઉપયોગ કરાયો છે.

સોચો મત, બસ દેખતે જાઓ
આ બડ્ડી કૉપ મુવીમાં નવું કહી શકાય તેવું એક ગ્રામ મટિરિયલ પણ નથી. તેમ છતાં આ ફિલ્મ લગભગ ક્યાંય બોર કરતી નથી. ઇન ફૅક્ટ, ‘ધૂમ’ જેવી સિરીઝ બનાવી શકાય એવો મસાલો પણ આમાં છે. બસ, માત્ર રાઇટિંગમાં મહેનત કરવાની જરૂર છે. આ ‘ઢિશૂમ’ને કોઇપણ જાતની અપેક્ષા વિના માત્ર ફાસ્ટફૂડિયા મનોરંજનાર્થે એકાદ વખત જોઈ શકાય.

રેટિંગઃ **1/2 (અઢી સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.