જગ્ગા જાસૂસ

મ્યુઝિકલ કંટાળો

***

અનુરાગ બસુ એકસાથે ઘણું બધું એક્સપરિમેન્ટલ  એકસાથે કરવા ગયા તેમાં આ મ્યુઝિકલ થ્રિલર ફિલ્મ અતિશય લાંબી અને કંટાળાજનક બની ગઈ છે.

***

jagga-jasoos-poster_650x950_81482151534ખુલ્લાં હરિયાળાં ખેતરોમાં કંઇક શૂટિંગ ચાલી રહ્યું છે. દૂર પાટા પરથી એક ટ્રેન આવી રહી છે અને ઘાસની વચ્ચેથી કેમેરા આ બધું જોઈ રહ્યો છે. ફિલ્મોના જાણકાર લોકોને તરત જ લાઇટ થઈ જાય કે આ સીન તો સત્યજિત રાયની પહેલી ક્લાસિક ફિલ્મ ‘પથેર પાંચાલી’થી પ્રેરિત છે અથવા તેને અંજલિ આપવા માટે મુકાયો છે. આમેય આવી ‘અંજલિ’ઓ આપવા માટે અનુરાગ બાસુ કુખ્યાત છે. ‘જગ્ગા જાસૂસ’ની શરૂઆતમાં તેઓ રાજ કપૂરને અંજલિ આપે છે અને ત્યારપછી આવતું આ દૃશ્ય જોઇને એટલી તો ફાળ પડે જ કે આ ભાઈ કોઈ ક્લાસિક બનાવવાની ફિરાકમાં છે. આવું વિચારીને જ કદાચ બાસુદાએ આ ફિલ્મમાં શક્ય તેટલાં હટ કે ઍલિમેન્ટ્સ ઠૂંસ્યાં છે. તેને કારણે આ ફિલ્મ બે-ત્રણ ક્વિઝિન ભેગાં કરીને બનાવી હોય તેવી ભેળપુરી જેવી બની ગઈ છે.

હમ શેરલોક કે ઝમાને કે જાસૂસ હૈ

વાર્તા છે જગ્ગા (રણબીર કપૂર)ની. જગ્ગાનું ડાકુ જેવું નામ પાડીને એનાં માતાપિતા તો ક્યારનાંય ગુજરી ગયાં છે. આઠેક વર્ષના જગ્ગાને મળે છે પોતાને ‘ટૂટીફૂટી’ તરીકે ઓળખાવતો એક ભેદી માણસ (‘કહાની’ ફૅમ શાશ્વત ચૅટર્જી). ટૂટીફૂટી એને દત્તક લે, અને જીવન જીવતાં શીખવે. જગ્ગાનો એક પ્રોબ્લેમ એ કે એને સ્ટેમરિંગનો યાને કે જીભ અચકાવાની તકલીફ છે. ટૂટીફૂટી પાસે આઇડિયા છે, જો ભી બોલો સંગીત મેં બોલો. ત્યારથી જગ્ગા બધું જ ગાઇને બોલે છે. અચાનક એક દિવસ પોલીસ ટૂટીફૂટીને શોધતી આવે છે અને ટૂટીફૂટી જગ્ગાને હૉસ્ટેલમાં મૂકીને ગાયબ થઈ જાય છે. વર્ષો પછી ફરી એક દિવસ પોલીસ અધિકારી સિંહા (સૌરભ શુક્લા) ન્યુઝ આપે છે કે ટૂટીફૂટી યાને કે જગ્ગા કે પાપા અબ ઇસ દુનિયા મેં નહીં રહે. જગ્ગા કહે, ‘ખોટી વાત. મારી પાસે સબૂત છે.’ પોલીસ કંઇક એવી છડી ઘુમાવે છે કે જગ્ગા જાતે જ પોતાના પિતાને શોધવા નીકળી પડે છે. મીન્સ કે જગ્ગા ટૂટીફૂટી કે પીછે, પુલીસ જગ્ગા કે પીછે, ટૂ મચ ફન. રિયલી? જોઇએ.

બાર હાથની સ્ટોરી ને તેર હાથની ટ્રીટમેન્ટ

હૉલિવૂડવાળાઓના મતે આપણી બધી જ ફિલ્મો ‘મ્યુઝિકલ’ હોય છે. કેમ કે, આપણને આપણાં દરેક ઇમોશનને સેલિબ્રેટ-વ્યક્ત કરવા માટે ગીતોની જરૂર પડે છે. પરંતુ અનુરાગ બાસુએ વિચાર્યું કે આપણે ‘સિંગિંગ ઇન ધ રેઇન’, ‘મામ્મા મિયા’ કે ‘લા લા લૅન્ડ’ ટાઇપની બ્રૉડવે જેવી મ્યુઝિકલ ફિલ્મ બનાવીએ. પરંતુ કહાની મેં ટ્વિસ્ટ, એ રોમેન્ટિક નહીં, બલકે મ્યુઝિકલ થ્રિલર મિસ્ટ્રી ટાઇપની ફિલ્મ હશે. કહાની મેં એક ઓર ટ્વિસ્ટ, એ ફિલ્મનું ટાર્ગેટ ઑડિયન્સ હશે બાળકો. એટલે એમને હસાવવા ફિલ્મમાં સાઇલન્ટ ફિલ્મોના જમાનાની સ્લૅપસ્ટિક કોમેડી પણ હશે. હવે આ રુબિક્સ ક્યુબનાં અલગ અલગ પાસાં જેવી બાબતોને બૅલેન્સ કરતાં કરતાં બાસુદાએ જે રંગોળી બનાવી છે એનું જ નામ ‘જગ્ગા જાસૂસ’. આપણે એક પછી એક પાસું પકડીએ.

‘જગ્ગા જાસૂસ’ ફિલ્મ દેખીતી રીતે જ બૅલ્જિયમના કોમિક બુક્સના ટીનએજ ડિટેક્ટિવ પાત્ર ‘ટિનટિન’થી ઇન્સ્પાયર્ડ છે. રણબીર કપૂરની હેરસ્ટાઇલથી લઇને ફિલ્મની અનેક સિક્વન્સ તેના પરથી સીધી જ લઈ લેવામાં આવી છે (જોકે વાર્તાની ક્વૉલિટી ટિનટિનથી પચાસ પચાસ કોસ દૂર છે). ઇન્ટરનેટ પર ઘણા સમયથી તેની સરખામણીની તસવીરો ફરે છે. આ એક ફિલ્મમાં ટિનટિન કોમિક્સમાં હોય છે તેવી ત્રણ અલગ અલગ સ્ટોરીઝને સમાવવામાં આવી છે. પહેલી સ્ટોરી એસ્ટાબ્લિશ કરે છે કે જગ્ગા કેવોક ડિટેક્ટિવ છે. બીજી સ્ટોરી જગ્ગાને શ્રુતિ સેનગુપ્તા (કેટરિના કૈફ) સાથે મેળાપ કરાવી આપે છે. ત્રીજી સ્ટોરી એટલે જગ્ગાની પોતાના પિતાને શોધવા નીકળવાની જદ્દોજહદ. પ્રોબ્લેમ એ છે કે એક તો આ ત્રણેય વાર્તાઓને એકબીજા સાથે ખાસ સંબંધ નથી. બીજું, આ ત્રણેય વાર્તાઓને બહેલાવીને મ્યુઝિકલ સ્ટાઇલમાં કહેવાની લ્હાયમાં આ ફિલ્મ પોણા ત્રણ કલાક જેટલી લાંબી થઈ ગઈ છે. વળી, એમની વાર્તાઓ અહીંથી તહીં એટલી બધી જગ્યાએ દોડતી રહે છે કે સ્ક્રીન પર રીતસર અંધાધૂંધી ફેલાઈ જાય છે અને એક્ઝેક્ટ્લી શું થઈ રહ્યું છે એ જ સમજાતું નથી. પરિણામે છેલ્લે જ્યારે સિક્રેટ ખૂલે ત્યાં સુધીમાં આપણે જગ્ગાની ઇમોશનલ યાત્રાથી તદ્દન કપાઈ ગયા હોઇએ. વળી, બાળકોને ધ્યાનમાં રાખીને બનેલી આ ફિલ્મમાં બાળકોની ફિલ્મમાં ન હોવી જોઇએ એટલી ખૂનામરકી છે.

બીજો ઍન્ગલ છે મ્યુઝિકનો. ખરેખરી મ્યુઝિકલ ફિલ્મનો પાયો જ ગ્રેટ મ્યુઝિક અને તેને કેવી રીતે ફિલ્માવવામાં આવ્યું છે તેના પર હોય છે. ફોર એક્ઝામ્પલ, તમે સાડા છ દાયકા પહેલાંની ‘સિંગિંગ ઇન ધ રેઇન’નાં ગીતો સાંભળો કે તેનું પિક્ચરાઇઝેશન જુઓ તો આજે પણ તેમાં એટલી જ તાજગી અને તરવરાટ અનુભવાય. સંગીતકાર પ્રીતમે આ ફિલ્મ માટે કંઇક ત્રીસથી વધુ ગીતો કમ્પોઝ કર્યાં છે. નો ડાઉટ, તેમાં ‘ઉલ્લુ કા પઠ્ઠા’, ‘ટિમ્બકટુ’, ‘ખાના ખા કે’ જેવાં અમુક જ ગીત ખરેખર ઇન્ટરેસ્ટિંગ બન્યાં છે. બાકીનાં ગીતો ફિલ્મની સ્ટોરીને મ્યુઝિકલ સ્ટાઇલમાં આગળ વધારવા સિવાય ખાસ કામ આવ્યાં નથી. ક્યાંક ગીતોનો અતિરેક ફિલ્મ પર હાવી થયો છે, તો ક્યાંક ફિલ્મની અજગરછાપ લંબાઈ મ્યુઝિકને ગળી ગઈ છે. એમાંય પિક્ચરાઇઝેશનની દૃષ્ટિએ તો ખાસ ક્રિએટિવિટી નથી જ. અનુરાગ બસુ હજુયે ‘બરફી’ના હૅન્ગઑવરમાં હોય તેવું લાગે છે, કેમ કે ઘણાં દૃશ્યોમાં બરફીની ફીલ આવે છે.

ત્રીજો ઍન્ગલ છે કોમેડી. ટ્રેલર પરથી એટલું સમજાતું હતું કે આ ફિલ્મ સ્લૅપસ્ટિક ગૅગ્સથી ભરેલી કોમિક થ્રિલર હશે. પરંતુ શરૂઆતના તબક્કે આવેલાં થોડાંક ગૅગ્સ (કોમિક સિચ્યુએશન) પછી ફિલ્મમાં ભાગ્યે જ ક્યાંય તે દેખાય છે. મતલબ કે કોમેડી એકદમ વરાળ બનીને ઊડી જાય છે. આ કોમિક ટોન જો છેક સુધી બરકરાર રહ્યો હોત તો ફિલ્મ આટલી લાંબી કે અટપટી ન લાગી હોત. અગેઇન, બાળકોને કેન્દ્રમાં રાખીને ફિલ્મ બનાવાઈ હોય ત્યારે તો આ વાતનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઇતું હતું.

હા, એક વાત માનવી પડે કે આ ફિલ્મ સિનેમેટોગ્રાફી અને કલર્સની દૃષ્ટિએ એકદમ ભરચક છે. દાર્જિલિંગ, મણિપુર, આસામ, કોલકાતાથી લઇને મોરોક્કો, થાઇલૅન્ડ વગેરેનાં લોકેશન્સ એટલાં અફલાતૂન છે કે ફિલ્મને મ્યુટ પર રાખીને માત્ર વિઝ્યુઅલ્સ જ જોયા કરીએ તોય આંખો ભરાઈ જાય. ફિલ્મની એક્ઝોટિક વેલ્યૂ વધારવા માટે જિરાફ, ચિત્તા, શાહમૃગ, મીરકેટ જેવાં દુર્લભ પ્રાણીઓ અને ગળામાં ડઝનેક રિંગ પહેરીને ફરતાં મ્યાનમારના આદિવાસીઓ વગેરેનાં વિઝ્યુઅલ્સ મુકાયાં છે. જોકે આ તમામ માત્ર ‘નૅશનલ જ્યોગ્રાફિક’ની બ્યુટિફુલ તસવીરો જેવાં બનીને રહી ગયાં છે. તે વાર્તામાં ક્યાંય મર્જ થતાં નથી. અને આમેય માત્ર વિઝ્યુઅલ્સથી પેટ ભરાતું નથી અને આપણને સંતોષનો ઓડકાર આવતો નથી.

એક વાત ગગનભેદી આલાપ લઇને સ્વીકારવી પડે કે રણબીર કપૂર આ ફિલ્મનો આત્મા છે. એકેક એક્સપ્રેશન એના ચહેરા પર સ્પષ્ટ વાંચી શકાય છે. ઇવન જીભ અચકાવાની એની ઍક્ટિંગ પણ ક્યાંય નકલી લાગતી નથી (દુઃખની વાત એ છે કે ફિલ્મમાં ઘણે ઠેકાણે અચકાતી જીભનો પણ કોમેડી પેદા કરવામાં ઉપયોગ કરાયો છે, જે ક્યારેય ન થવું જોઇએ). અફસોસ કે કેટરિના આ બાબતમાં તદ્દન અપોઝિટ છે. ચહેરા પર એક્સપ્રેશન સાથે તો એને કશી લેવાદેવા નથી એ જૂની વાત છે, પરંતુ એક્ટિંગ, સ્લૅપસ્ટિક કોમિક એક્ટરને છાજે તેવી સ્ફૂર્તિ એનામાં ક્યાંય દેખાતી નથી. અરે, એણે તો સંગીતમય ડાયલોગ્સમાં હોઠ ફફડાવવામાં પણ દાટ વાળ્યો છે. કેટરિના આ ફિલ્મમાં એક સુંદર ચહેરાથી વિશેષ કશું જ નથી. સૌરભ શુક્લા આ ફિલ્મમાં કોમેડી કરે છે કે વિલનગીરી એ નક્કી કરવામાં જ ફિલ્મ પૂરી થઈ જાય છે. હા, ધરખમ બંગાળી અભિનેતા શાશ્વત ચૅટર્જી (‘કહાની’ના બોબ બિશ્વાસ)ના અને નાનકડા જગ્ગાનાં દૃશ્યો ખરેખર હૃદયસ્પર્શી બન્યાં છે. આ ફિલ્મમાં નાનકડી લાગતી સયાની ગુપ્તા પણ છે, જેને શોધવા માટે કોઈ કોન્ટેસ્ટ રમાડવી પડે.

વધુ એક વાત, અહીં અનુરાગ બાસુએ જગ્ગાની સ્ટોરી સાથે ‘પુરુલિયા શસ્ત્રકાંડ’ અને ઇન્ટરનેશનલ આર્મ્સ પોલિટિક્સ, ત્રાસવાદ-નક્સલવાદને પણ નાખ્યો છે. મતલબ કે વાર્તામાં ઓર ખીચડો.

ફિલ્મની શરૂઆતમાં અનુરાગ બસુએ પોતાના પિતાની સાથોસાથ રાજ કપૂરને પણ અંજલિ અર્પી છે. ‘બરફી’માં એમણે અંજલિ આપવાના નામે જ અઢળક હૉલીવુડ મુવીઝમાંથી ફ્રેમ બાય ફ્રેમ દૃશ્યો ઉઠાવી લીધેલાં. અહીં પણ એવું જ કર્યું છે. છતાં આવા એકેય સ્રોતને અંજલિ આપવાની એમણે તસ્દી લીધી નથી.

હો ગઈ પિક્ચર ખતમ

એક ખરેખરી મ્યુઝિકલ-થ્રિલર અને બાળકો માટેની ફિલ્મ બનાવવાના પ્રયાસરૂપે ડિરેક્ટર અનુરાગ બાસુને દાદ દેવી પડે. પરંતુ તેને શક્ય તેટલી અદભુત બનાવવાની લાલચમાં મૂળ વાર્તા અને તેનો ફ્લો વિખેરાઈ ગયો છે. હા, એક એક્સપરિમેન્ટ તરીકે આ ફિલ્મને મોટા પડદે એક વખત અવશ્ય જોવી જોઇએ. ફિલ્મના ઍન્ડ પરથી ખબર પડે છે કે બાસુદા તેની સિક્વલ પણ બનાવી રહ્યા છે. આશા રાખીએ કે આ ભાગની ભૂલો સુધારીને પાર્ટ ટુમાં વધુ જાનદાર મુવી બને અને બૉલીવુડમાં એક નવી જ મ્યુઝિકલ પરંપરાનો પ્રારંભ થાય.

રેટિંગઃ **1/2 (અઢી સ્ટાર)

(Reviewed for Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements

Baby Driver

baby-driver-posterજસ્ટ ઇમેજિન, તમે એક મોટો કાંડ કરીને ભાગ્યા છો. પોલીસ તમારી પાછળ શિકારી કૂતરાની જેમ પડી છે. હવે જરા સરખું પણ મોડું થયું તો થોડી વાર પછી તમારું બૉડી મૅડિકલ સ્ટુડન્ટ્સને હ્યુમન એનાટોમી ભણાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતું હશે. દોડતાં દોડતાં તમે એક કારમાં ઘૂસો છો. અગાઉ શીખેલી કળા વાપરીને કાર સ્ટાર્ટ પણ કરી દો છો. પણ તમે ગાડીને ગિયરમાં નથી નાખી શકતા. કેમ કે કારના રેડિયો પર કોઈ ભંગાર સોંગ વાગી રહ્યું છે. તમે વન બાય વન FM સ્ટેશનો ફેરવતા જાઓ છો અને ત્યાં કયાં કયાં સોંગ્સ પ્લે થઈ રહ્યાં છે તે ચૅક કરો છો (રિમેમ્બર, બૅકગ્રાઉન્ડમાંથી પોલીસ વૅનની સાઇરનો વધુ ને વધુ લાઉડ થઈ રહી છે). ઍન્ડ યસ્સ, ફાઇનલી તમારું ફેવરિટ સોંગ મળી જાય છે અને તમે જમણા પગથી કારના ઍક્સલરેટરને સૅન્ડવિચ કરી દો છો.

જો આ સિક્વન્સ ક્રેઝી લાગી હોય તો વેલકમ ટુ ધ વર્લ્ડ ઑફ ડિરેક્ટર ઍડગર રાઇટ્સ ‘બૅબી ડ્રાઇવર’.

***

લેખકને પોતાના ક્રાફ્ટ પર પૂરેપૂરી પકડ હોય અને એ પછી એ શબ્દોને જે રીતે પોતાની ઉંગલિયોં પે નચાવે એ માણવાની એક અલગ જ લિજ્જત છે. ડિટ્ટો, ફિલ્મમૅકર પણ જ્યારે પોતાનું ક્રાફ્ટ જાણતો હોય, પછી એ પૂરેપૂરી મસ્તીથી જે ફિલ્મ બનાવે, તેમાં સબસ્ટન્સ કદાચ ઓછું હોય તોય એની સ્ટાઇલ પર આપણે આખું હૉલિવૂડ ઓવારી જઇએ. એ ફિલ્મ યાને કે ‘બૅબી ડ્રાઇવર’.

‘બૅબી ડ્રાઇવર’ સ્ટોરી છે બૅબી ફેસ સ્માર્ટ યંગમેન કૉલ્ડ ‘બૅબી-B-A-B-Y, બૅબી’ (એન્સલ અલ્ગોર્ટ)ની. નાનપણમાં બૅબી એક ઍક્સિડન્ટનો ભોગ બનેલો, જેને કારણે એના કાનમાં સતત તમરાં બોલતાં રહે છે. મૅડિકલ ભાષામાં એને ‘ટિનિટસ’ કહે છે. આ તમરાંની બોલતી બંધવા માટે એ આખો વખત પોતાના આઇપોડમાં ગીતો સાંભળતો રહે છે. બૅબી બોલે છે ઓછું, પણ કામમાં એકદમ સોલિડ. એની ડાર્ક ગોગલ્સ પાછળ છુપાયેલી આંખોથી એ લિપરીડિંગ કરી શકે છે. એ બોલાયેલા શબ્દોને જૂના પોર્ટેબલ ટેપરેકોર્ડરથી રેકોર્ડ કરતો રહે છે અને પછી એનાં રીમિક્સ ટાઇપનાં સોંગ્સ બનાવે છે. અને ડ્રાઇવિંગ તો એવું કે ડોમિનિક ટોરેટો (વિન ડિઝલ ફ્રોમ ‘ફાસ્ટ એન્ડ ફ્યુરિયસ’) પણ એની પાસેથી ડ્રાઇવિંગનાં ટ્યુશન લે. અગાઉનો એક સ્કોર સેટલ કરવા માટે એને હાઇસ્ટ (Heist) પ્રકારની ચોરીઓના માસ્ટરમાઇન્ડ ડોક (કેવિન સ્પૅસી)ના ‘ગૅટવે ડ્રાઇવર’ બનવું પડે છે. મતલબ કે બૅન્કમાં ધાડ પાડી હોય, તો આ મહાશય કારના સ્ટિયરિંગ પર જ બેઠા રહે અને બાકીના સાથીદારો લૂંટનો માલ લઇને આવે કે તરત જ બુલેટ ટ્રેનની સ્પીડે કાર ભગાડી મૂકવાની. પરંતુ અહીંયે એના કાનમાં તો ચોક્કસ મ્યુઝિક વાગવાનું ચાલુ જ હોય.

હવે એન્ટ્રી થાય છે એક બ્યુટિફુલ ગર્લની, અને ત્યારપછી કહાનીમાં આવે છે એકદમ ડાર્ક ટ્વિસ્ટ્સ.

***

ઝોનરા (Genre) એટલે કે ફિલ્મના પ્રકારની પંચાતમાં પડવું હોય તો કહી શકાય કે ‘બૅબી’એ એક ક્રાઇમ-થ્રિલર-હાઇસ્ટ મુવી છે, લેકિન અબોવ ઑલ એ મ્યુઝિકલ ક્રાઇમ થ્રિલર છે. દંતકથા કહે છે કે નેવુંના દાયકામાં ડિરેક્ટર ઍડગર રાઇટને એક મ્યુઝિક કોન્સર્ટમાં ‘બેલબોટમ્સ’ સોંગ સાંભળતી વખતે મ્યુઝિકલ હાઇસ્ટ મુવીનો આઇડિયા આવેલો. એ જ આઇડિયા પરથી એણે મ્યુઝિક ગ્રૂપ ‘મિન્ટ રોયાલ’ માટે ‘બ્લ્યુ સોંગ’નો વીડિયો ડિરેક્ટ કરેલો. એ વીડિયોમાં ત્રણ જણા બૅન્ક લૂંટવા જાય છે. નીકળતાં પહેલાં કારનો ગોગલ્સધારી ખેંખલી (ગૅટવે) ડ્રાઇવર બાકીના સાથીઓને પૂછે છે, તમને કેટલી વાર લાગશે? સળી કરવા એક સાથીદાર કહે છે, ‘2.54 મિનિટ.’ ડ્રાઇવર પોતાના CD કલેક્શનમાંથી એક્ઝેક્ટ એટલી જ મિનિટના સોંગની CD કાઢીને ડિસ્કમૅનમાં ચડાવે છે અને બાકીની પાર્ટીઓ લૂંટવા માટે નીકળી જાય છે. બાકીનું આખું સોંગ પાર્કિંગ લોટમાં પાર્ક કરેલી કારની અંદર મસ્તીથી તે સોંગ માણતા ડ્રાઇવર પર ફોકસ્ડ છે. બસ, એ સુપરહીટ વીડિયોનું એક્સ્ટેન્શન એટલે આ ‘બૅબી ડ્રાઇવર’ મુવી.

એક ટ્રાય કરજો. કાનમાં ઇઅરફોન્સ ઠૂંસીને કોઈ ફાસ્ટ સોંગ સાંભળતાં સાંભળતાં રસ્તે નીકળજો. તમને આખી

"Baby Driver" - European Premiere - Red Carpet Arrivals
રાઇટર-ડિરેક્ટર ઍડગર રાઇટ

દુનિયા એ સોંગ પર ડાન્સ કરતી દેખાશે. આ બૅબી ડ્રાઇવરના બૅબીને એક્ઝેક્ટ એવું જ લાગે છે. એની આખી લાઇફ બદલાતાં સોંગ્સનું કલેક્શન જ છે. એની પાસે દરેક પ્રસંગ માટે સોંગ્સ છે અને દરેક મૂડ પ્રમાણેનાં આઇપોડ છે. પરંતુ આ ફિલ્મનો ખરેખરો DJ છે, ડિરેક્ટર ઍડગર રાઇટ. એણે ફિલ્મનું શૂટિંગ કરતાં પહેલાં ફિલ્મના સાઉન્ડટ્રેકમાં કયાં કયાં સોંગ્સ હશે તે ફાઇનલ કરેલાં. પછી એ જૂનાં નવાં સોંગ્સ ભેગાં કરીને તેની આસપાસ એવી ફિલ્મ રચી કે ક્યાંય એકેય સોંગ, એકેય ટ્યુન, એકેય બીટ આઉટ ઑફ સિંક ન લાગે. એટલે સુધી કે ફિલ્મમાં જ્યાં પણ કારનું ગિઅર પડે, દરવાજા ખોલ-બંધ થાય, સ્વિચ ઑન-ઑફ થાય, કારનાં ટાયર ઘસાય, કારનું ઍન્જિન હણહણાટી કરે, ટૅબલ પર ગ્લાસ મુકાય, નોટોની થપ્પીઓ ગોઠવાય કે ઇવન બંદૂકના ધડાકા પણ બૅકગ્રાઉન્ડમાં વાગતાં સોંગ્સની સાથે જ સિંક્ડ હોય.

ડિરેક્ટરે ફિલ્મને મસ્ત રીતે રમાડી છે તેનું બીજું મસ્ત એક્ઝામ્પલ એટલે ફિલ્મની સિનેમેટોગ્રાફી અને સીન ટ્રાન્ઝિશન. યાદ છે, ગયા વર્ષની ઑસ્કર વિનર મ્યુઝિકલ મુવી ‘લા લા લૅન્ડ’ની શરૂઆતમાં ચોકઅપ થયેલા ટ્રાફિકમાં ફ્લાયઑવર પર એક લાંબી સિંગલ ટૅક સોંગ-સિક્વન્સ હતી? ડિટ્ટો અહીં એ જ રીતે બૅબી કાનમાં એક સોંગ સાંભળતો રસ્તે ચાલતાં ચાલતાં પોતાના સાથીદારો માટે નજીકના કૅફેમાંથી કૉફી લેવા જાય છે. બૅકગ્રાઉન્ડમાં સોંગ (Harlem Shuffle) ચાલે, તેના પર હીરો મસ્તીથી ચાલતો ડોલતો જાય, સાથે ટાઇટલ ક્રેડિટ્સ ચાલે (અને ગીતમાં એ જ્યાં જ્યાંથી પસાર થાય ત્યાં બૅકગ્રાઉન્ડમાં ગીતના શબ્દો પણ લખેલા દેખાય). અને આ આખી સોંગ-સિક્વન્સ સિંગલ ટૅકમાં (વેલ મોસ્ટ્લી). {આ ગીત જોઇને મને નીરજ શ્રીધર ફૅમ ‘બોમ્બે વાઇકિંગ્સ’નું ‘ક્યા સૂરત હૈ’ રિમિક્સ સોંગનું પિક્ચરાઇઝેશન યાદ આવી ગયું. જેમાં સ્ક્રીન પર ક્યુટ માલિની શર્માની સાથે હૅડફોન પર નાચતો રાજુ સુંદરમ દેખાય છે, જે કોરિયોગ્રાફર છે અને ‘રોજા’ના ‘રુક્મિણી રુક્મિણી’ સોંગમાં પણ હતો. એની બીજી ઓળખ એ છે કે એ પ્રભુદેવાનો મોટો ભાઈ થાય.}

એ જ રીતે ક્યાંક ગોગલ્સના કાળા કાચનો એક્સ્ટ્રીમ ક્લોઝઅપ કારની બારીઓમાં કન્વર્ટ થઈ જાય, કે ગ્રામોફોન પર ફરતી વિનાઇલ રેકર્ડ કારના ટાયરમાં કન્વર્ટ થઈ જાય કે પછી કૉફી કપનું ઢાંકણ લિફ્ટના બટનમાં કન્વર્ટ થઈ જાય એવાં સીન ટ્રાન્ઝિશન્સ પણ ડિરેક્ટરે એકદમ મસ્તીથી ફિલ્માવ્યા છે. એક સીનમાં લૉન્ડ્રી રૂમમાં હીરો-હિરોઇન ડાન્સ કરતાં હોય અને બૅકગ્રાઉન્ડમાં હરોળબંધ રહેલાં વૉશિંગમશીનોની અંદર અલગ અલગ બ્રાઇટ કલરનાં કપડાં ગોળ ગોળ ફરતાં ધોવાતાં હોય. એઝ ઇફ, એમની લાઇફ પણ એક રોમેન્ટિક મ્યુઝિક વીડિયો જ છે.

આખું બૅબી ડ્રાઇવર મુવી અત્યંત કાળજીપૂર્વક સિલેક્ટ થયેલાં ત્રીસથી પણ વધુ સોંગ્સનું ઝન્નાટેદાર મ્યુઝિક આલ્બમ છે. (લેખના અંતે આપેલી લિંક પર ક્લિક કરીને) આ સોંગ્સને વન બાય વન સાંભળશો તોય ફિલ્મની ઍનર્જી ફીલ થશે. તેમાં એક જગ્યાએ જૂનું ‘ટૅકિલા’ (Tequila by Champs, 1958) સોંગ પણ સાંભળી શકશો (જેના પરથી અજય દેવગણની ‘હકીકત’ ફિલ્મનું ‘લે પપિયાં ઝપિયાં પા લે હમ’ સોંગ બનાવાયેલું.)

રાઇટર-ડિરેક્ટર ઍડગર રાઇટના કહેવા પ્રમાણે ‘બૅબી ડ્રાઇવર’ એ નેવુંના દાયકાની હાઇસ્ટ ફિલ્મોને અને મ્યુઝિકલ ફિલ્મોને અપાયેલી ‘હોમેજ’-અંજલિ છે. તેમાં તમે ટેરેન્ટિનો કે માર્ટિન સ્કોર્સેઝીની ફિલ્મોની અસર જોઈ શકો. આવી ફીલ આપવા માટે ડિરેક્ટરે ગાડીઓ પણ જાણે અઢી દાયકા પહેલાંની આયાત કરી હોય એવી જ વાપરી છે. હીરો પોતાના ઘરે ટેલિવિઝન પર ચૅનલો ફેરવતો હોય ત્યારે અલગ અલગ ફિલ્મોનાં દૃશ્યો દેખાય છે. જેમ કે, ‘લિટલ રાસ્કલ્સ’નું સ્ટેજ પર્ફોર્મન્સ, ‘ઇટ્સ કોમ્પ્લિકેટેડ’ની મૅરિલ સ્ટ્રીપ, (મોસ્ટ્લી) ‘ઑશન્સ ઇલેવન’નો બ્રૅડ પિટ વગેરે. આ તમામ પાત્રોને કે એમની સિચ્યુએશન્સને આ ફિલ્મ સાથે પણ જોડી શકાય તેવું છે. ફિલ્મને ઓર બહેલાવવા માટે ડિરેક્ટરે તેમાં જાતભાતનાં ઇસ્ટર ઍગ્સ પણ નાખ્યાં છે, એ શોધવા માટે તે ઍન્ગલથી ફિલ્મને બીજી વખત જોવી પડે તેમ છે! (જેમ કે, ફિલ્મમાં બૅબીનાં કપડાંનો રંગ, કારની નંબર પ્લેટ્સ, બૅકગ્રાઉન્ડમાં દેખાતું મેઘધનુષ અને એક ગીત સાથે તેનો સંબંધ, જેલમાં કેદીના યુનિફોર્મ પરનો નંબર વગેરે.) ડિરેક્ટરે ફિલ્મમાં વિવિધ વાતોનાં ડૉટ્સને પણ જે રીતે કનેક્ટ કર્યા છે તે પણ માર્ક કરજો.

બૅબી ડ્રાઇવરમાં ત્રણથી ચાર લાંબી કાર ચૅઝ સિક્વન્સીસ છે, જેમાં (F&F સિરીઝની જેમ) ગાડીઓની કોઇપણ જાતની ગિમિકરી કર્યા વિના નોર્મલ ગાડીઓની જ શ્વાસ અધ્ધર થઈ જાય એવી ચૅઝ ફિલ્માવવામાં આવી છે. અલબત્ત, બૅબી ડ્રાઇવરનો ૨૨-૨૩ વર્ષનો બૅબીફેસ બૅબી કેવી રીતે આ રીતે ગાડીઓ ચલાવતાં શીખ્યો, કયા સંજોગોમાં એ પોતાના ફોસ્ટર (પાલક) પિતા પાસે પહોંચ્યો, એની વિઝ્યુઅલ મેમરી આટલી શાર્પ કેવી રીતે છે તેવી કોઈ વાતની ચોખવટ કરાઈ નથી. કહેવા માટે તો આ હાઇસ્ટ મુવી છે, પણ એક્ચ્યુઅલ હાઇસ્ટ યાને કે બૅન્ક વગેરેની અંદર જઇને થતી ચોરી ક્યાંય બતાવવામાં આવી નથી. એ તમામ સમય દરમ્યાન કેમેરા બૅબી પર જ ફોકસ્ડ રહે છે.

કૅવિન સ્પેસી (‘યુઝવલ સસ્પેક્ટ્સ’, ‘હાઉસ ઑફ કાર્ડ્સ’ ફૅમ) તમામ ક્રાઇમના માસ્ટરમાઇન્ડના રોલમાં છે, જેના ચહેરા પર મોટે ભાગે એક જ એક્સપ્રેશન રહે છે, ‘જોયું, આ બાબલાને આપણે શોધી કાઢ્યો છે! ધેટ્સ માય બૅબી!’ એમના ભાગે લગભગ કોઈ આઉટડૉર સીન પણ નથી આવ્યો. સાઇકો ક્રિમિનલના રોલમાં રહેલો જૅમી ફોક્સ એક સીનમાં આપણું બી.પી. હાઈ થઈ જાય એવો ડરાવી દે છે. છતાં મોટા ભાગની ફિલ્મમાં એક ડાર્ક હ્યુમરસ ટોન બરકરાર રહે છે (એમાં આપણા હાઇપર સેન્સિટિવ, અલ્ટ્રા પૅટ્રોનાઇઝિંગ સેન્સર બૉર્ડે પોતાનો ફજેતો કરેલો પણ દેખાય છે. એક દૃશ્યમાં જૅમી ફોક્સ બે આંગળીઓથી સિગારેટ પીવાની ઍક્ટિંગ, રિપીટ માત્ર ઍક્ટિંગ કરે છે, છતાં નીચે ‘સ્મોકિંગ કિલ્સ’ની ચેતવણી આવે છે!)

તેમ છતાં મને સ્ટોરીમાં થોડી અધૂરપ લાગી. કેમ કે, એક તબક્કે પહોંચ્યા પછી ફિલ્મ પાસે ખાસ વિકલ્પો રહેતા નથી. તે ‘બચ કૅસિડી એન્ડ સનડૅન્સ કિડ’, ‘થેલ્મા એન્ડ લુઇસ’ અને ‘બોની એન્ડ ક્લાઇડ’ની જ કૅટેગરીમાં આવીને પડે છે. (આ ફિલ્મ સેલ્ફ અવૅર છે, એટલે કે પોતે ગામ આખાનાં રેફરન્સીસ લઇને બેઠી છે, એટલે એક સીનમાં કોઈ પાત્ર જાતે જ બોલે છે, ‘જુઓ આ રહ્યાં બોની એન્ડ ક્લાઇડ!’ Btw, બોની એન્ડ ક્લાઇડ એટલે આપણાં બન્ટી અને બબલી!) એ જ રીતે ‘બૅબી’ ઍનિમેટેડ ફિલ્મ ‘મોન્સ્ટર્સ ઇન્ક’ની લાઇનો ફટકારતો હોય, તો કૅવિન સ્પૅસી કહે છે, ‘ઓહ, ડૉન્ટ ફીડ મી લાઇન્સ ફ્રોમ મોન્સ્ટર્સ ઇન્ક!’ એને કહેવાય સ્માર્ટ સૅલ્ફ અવેર રાઇટિંગ! (ઉઠાવવાનું, પણ કહીને. ‘બરફી’ની જેમ હોમેજનું કહીને ઉઠાંતરીને પોતાના નામે નહીં ચડાવવાની!)

ફિલ્મમાં બૅબીએ ભલે ગમે તેવા આડાતેડા રસ્તા લીધા હોય, પણ ફિલ્મ પોતે ‘ક્રાઇમ નૅવર પેય્ઝ’ની લાઇન પરથી જરાય ચસકતી નથી. તેને કારણે જ ફિલ્મ બીજા ઍક્ટમાં સ્લો પડે છે, જે ફોર્ચ્યુનેટલી ત્રીજા એક્ટમાં ફરી પાછી ફુલ થ્રોટલમાં ભાગે છે. પરંતુ ફિલ્મ થોડી પ્રીડિક્ટેબલ બની જાય છે. લેકિન ફિલ્મના ઍક્સપિરિયન્સમાં કોઈ જ ઘટાડો થતો નથી. જો હાઇસ્ટ, કાર ચૅઝ, એક્શન, ડાર્ક હ્યુમર, રોમેન્ટિક અને અબોવ ઑલ ધમ્માલ મ્યુઝિકલ ફિલ્મો જોવામાં મજા પડતી હોય તો આ ફિલ્મમાં પાંચ ગણો મજો પડશે. કોઈપણ ભોગે ન ચૂકવા જેવી ફિલ્મ.

‘બૅબી ડ્રાઇવરનાં બધાં જ ગીતો સાંભળવા હોય તો ક્લિક કરો અહીં.

રેટિંગઃ ***1/2

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Rock On 2

પુરાની જિન્સ ઔર ગિટાર

***

આ ફેઇથફુલ મ્યુઝિકલ સિક્વલ સાથે આઠ વર્ષ જૂનું બૅન્ડ તો રિયુનાઇટ થયું છે, પણ તેમાં અગાઉના જેવો ‘મૅજિક’ નથી.

***

masterદક્ષિણ કોરિયાની ‘ધ હૅપી લાઇફ’ પરથી પોસ્ટર સહિત ઇન્સ્પાયર થઇને અભિષેક કપૂરે આઠ વર્ષ પહેલાં ‘રૉક ઑન’ બનાવેલી. ઑફ બીટ સ્ટોરી અને સ્ટારકાસ્ટ, રિયલ બૅન્ડની ફીલ, ખરેખરી મ્યુઝિકલ મુવી અને પેડેસ્ટ્રિયન શબ્દોવાળાં ગીતો સહિતનું બધું જ લોકો સાથે એવું કનેક્ટ થયું કે ‘રૉક ઑન’ રાતોરાત સ્લીપર હિટ થઈ ગઈ. હવે ‘રૉક ઑન-2’ સ્વરૂપે તેની એકદમ ફેઇથફુલ સિક્વલ આવી છે, જેમાં નોસ્ટેલ્જિક ફીલ તો છે પણ ઑરિજિનલ ફિલ્મ જેવો જાદુ ક્યાંક મિસિંગ છે.

આઠ સાલ બાદ

આજે આઠ વર્ષ પછી રોબ (લ્યુક કૅની) તો જાણે સ્વર્ગવાસી થઈ ગયો છે, એટલે ‘મૅજિક’ બૅન્ડના લીડ સિંગર આદિત્ય શ્રોફ (ફરહાન અખ્તર)એ પોતાના દીકરાને એની જ યાદમાં ‘રોબ’ નામ આપ્યું છે. પરંતુ આદિત્ય કોઈ પસ્તાવાની આગમાં સળગી રહ્યો છે, એટલે જ મેઘાલયના કોઈ ગામડામાં રહીને ખેડૂતોની મદદ કરી રહ્યો છે. એક સમયે કારમી નાણાંભીડ અનુભવતો જોસેફ મસ્કરન્હાસ ઉર્ફ ‘જો’ (અર્જુન રામપાલ) હવે સફળ ક્લબનો માલિક છે અને રિયાલિટી શૉઝનો જજ છે. કેદાર ઝવેરી ઉર્ફ ‘કે.ડી.’ ઉર્ફ ‘કિલર ડ્રમર’ (પુરબ કોહલી) પોતાના સ્ટુડિયોમાં બીજા લોકો માટે મ્યુઝિક બનાવી આપે છે. બૅન્ડ ઝાંખું પડ્યું છે, પણ દોસ્તી હજી એવી જ અકબંધ છે. અચાનક આ લોકોની લાઇફમાં એક સરોદવાદક પંડિત વિભૂતિ શર્મા (કુમુદ મિશ્રા)ની દીકરી જિયા (શ્રદ્ધા કપૂર)ની એન્ટ્રી થાય છે. પીડા અને મ્યુઝિકનું પૅશન એની રગોમાં પણ વહે છે. આ તમામ લોકોની પર્સનલ, પ્રોફેશનલ અને સોશ્યલ લાઇફમાં બહુ બધા પડકારો આવીને ઊભા રહે છે જેનો જવાબ એક જ છે, મ્યુઝિક.

રિશ્તા વહી, ફીલ નહીં

‘રૉક ઑન-2’ જોવી તે આપણા કોઈ જૂના દોસ્તારને મળવા જેવી ફીલ આપે છે. કોઈ જૂના ફ્રેન્ડને વર્ષો પછી મળીએ ત્યારે આપણી અપેક્ષા અગાઉના જેવી જ ઉષ્માભરી ફીલ મેળવવાની હોય, પણ એ ઉષ્મા પર સમયની રાખ બાઝી જાય છે. ‘રૉક ઑન-2’નાં પાત્રો એ જ છે, પણ હવે એ બદલાઈ ગયાં છે. અગાઉ તેઓ પોતાના ટ્રુ કૉલિંગ એવા મ્યુઝિકને ભૂલીને બીજી લાઇફ જીવવા મજબૂર હતા. હવે એમની લાઇફમાં એવી કોઈ સ્ટ્રગલ નથી, છતાં એમનામાં મ્યુઝિક પ્રત્યેની ખરેખરી છટપટાહટ, એવું ઝનૂન દેખાતું નથી. મ્યુઝિક હવે એમની લાઇફમાં ક્યાંય પાછળ ધકેલાઈ ગયું છે. આપણને આવું ફીલ થાય છે તેનું કારણ છે આ ફિલ્મની આડા ફાટેલા રૉકેટની જેમ આમ તેમ ફંટાયા કરતી અને અવાસ્તવિક લાગે તેવી સ્ટોરી. પોતાનું પૅશન એક્સ્પ્લોર કર્યા પછી મુંબઈની પૉશ લાઇફ, પરિવાર છોડીને હીરો મેઘાલયના કોઈ ગામડામાં ખેડૂતોનો મસીહા બનીને રહેતો હોય અને એમના માટે ગમે તેવાં જોખમો ઉઠાવતો ફરતો હોય એ જરાય ગળે ઊતરે તેવું નથી. ફિલ્મની મૂળ વાર્તા અને શ્રદ્ધા કપૂરના ટ્રેક વચ્ચે ગુંદરપટ્ટીથી પરાણે મારેલો સાંધો દેખાઈ આવે છે. મૅજિક બૅન્ડના દોસ્તો, એમની પર્સનલ લાઇફ, હીરોની હીરોગીરી, શ્રદ્ધા કપૂરની સ્ટોરી આ બધું લશ્કર એટલા બધા મોરચે લડે છે કે તેને જોડવા માટે પણ સતત પૂરબ કોહલીના વોઇસ ઑવરની જરૂર પડે છે.

મ્યુઝિક એ ‘રૉક ઑન’નો આત્મા છે. પહેલા ભાગમાં જાવેદ અખ્તરે લખેલાં શંકર-એહસાન-લોયે કમ્પોઝ કરેલાં ગીતો આજે પણ એટલાં જ ફ્રેશ લાગે છે. લેકિન અફસોસ આ મ્યુઝિશ્યન ટ્રાયો આ પાર્ટમાં એવો જાદુ ક્રિએટ નથી કરી શક્યા. ઑરિજિનલ ટાઇટલ સોંગ ઉપરાંત ‘મંઝર નયા’ જેવું એકાદું સોંગ જ અપીલિંગ છે. ઇવન એક ગીત ‘ચલો ચલો’માં ઉષા ઉથુપ પણ (એમના ટ્રેડમાર્ક જાયન્ટ ચાંદલા વિના) સ્ક્રીન પર દેખાય છે. પરંતુ ઑવરઑલ ફિલ્મનું મ્યુઝિક અત્યંત નબળું છે, જે આ ૨ કલાક ૨૦ મિનિટની ફિલ્મને જબ્બર લાંબી બનાવી દે છે.

છતાં ‘રૉક ઑન-2’માં આપણને અપીલ કરી જાય એવી ઘણી બધી મોમેન્ટ્સ છે. જેમ કે, એક તો મેઇનસ્ટ્રીમ હિન્દી ફિલ્મોમાં ઈસ્ટ ઇન્ડિયા સંપૂર્ણપણે અવગણવામાં આવે છે. જ્યારે આ ફિલ્મની સ્ટોરીનો મોટો હિસ્સો મેઘાલયમાં જ શૂટ થયો છે અને ત્યાંના જ લોકોની વાત કરવામાં આવી છે. આ ફિલ્મમાં શિલોંગ, ચેરાપુંજીનાં દૃશ્યો જોઇને આવતા વેકેશનમાં ત્યાં જવા માટે પડાપડી થાય તો નવાઈ નહીં. એ જ રીતે શાસ્ત્રીય સંગીતના સમારંભો પૂરતું મર્યાદિત રહી જતું સરોદ જેવું વાદ્ય પણ અહીં એકદમ કૂલ સ્વરૂપે પેશ થયું છે.

રૉક ઑનના પહેલા પાર્ટમાં પોતાની અંદરના અવાજને સાંભળવાની વાત હતી. અહીં પણ એ વાત તો છે જ. એટલે જ એક ઠેકાણે કહેવાયું છે કે માર્કેટમાં જે વેચાય તે જ અંદરનો અવાજ બની જાય એવું ન હોવું જોઇએ. એ ઉપરાંત અહીં ભૂતકાળ ભૂલીને વર્તમાનમાં જીવવાની, પોતાનાથી અલગને સ્વીકારવાની, બીજાને માફ કરવાની વાતો પણ છે. આપણે આપણી આસપાસ સલામતીનો એવો અદૃશ્ય પરપોટો રચીને જીવીએ છીએ કે એ સિવાયના વિશ્વમાં શું થાય છે તેની આપણને કશી જ પરવા નથી હોતી. જરા ઝીણી આંખ કરીને ફિલ્મ જોઇએ તો એવું પણ દેખાય કે ખરેખરો રૉકસ્ટાર એ નથી જે ડ્રગ્સનો નશો કરીને સ્ટૅજ પર આવે, લોકોને મિડલ ફિંગર બતાવે, સ્ટેજ પરથી પેશાબ કરે, આખી રાત દારૂ પીને પાર્ટી કરવાનાં અને છોકરીઓ પટાવવાનાં વાહિયાત ગીતો ગાય. બલકે એનાં ગીતો સાંભળીને લોકોને પોતાના આત્માનો અવાજ સંભળાવા લાગે, બીજા માટે કંઇક કરી છૂટવાની અને અન્યાય સામે અવાજ ઉઠાવવાની લાગણી ફૂંફાડા મારીને બેઠી થઈ જાય, જે મ્યુઝિક સાંભળીને ઉત્સાહનાં ઇન્જેક્શન લાગે એવો જાદુ એના સંગીતમાં, એના અવાજમાં હોવો જોઇએ. પરંતુ આમાંનું લગભગ કશું જ ઑડિયન્સ સુધી પહોંચતું નથી. મેઘાલયના લોકોની ટ્રેજેડી પણ આપણને સ્પર્શતી નથી. તેમાં પૂરેપૂરો વાંક ફિલ્મના નબળા રાઇટિંગનો કાઢી શકાય. ઇવન સ્ટોરી સતત ભૂતકાળ અને વર્તમાન વચ્ચે શટલકૉક થયા કરે છે, એને લીધે પણ પાત્રોની લાગણીઓનાં સંપેતરાં આપણા સુધી પહોંચતાં નથી. ખરેખર તો મૅજિક ગ્રૂપ ઇસ્ટના કોઈ રાજ્યમાંથી નવું ટેલેન્ટ શોધીને દુનિયાની સામે લાવે એવી કોઇક સ્ટોરી રાખી હોત તો આખી વાર્તા મ્યુઝિકને વધુ વફાદાર રહેત.

અગાઉની જેમ જ આ સિક્વલનું કાસ્ટિંગ પણ એકદમ પર્ફેક્ટ છે. ફરહાન, અર્જુન, પૂરબ કોહલી ત્રણેય એકસરખા ચાર્મિંગ અને ઇફેક્ટિવ લાગે છે. એમની દોસ્તી, એમની વચ્ચે થતી બોલાચાલી બધું જ એકદમ રિયલ લાગે છે. ઇવન ફરહાન અખ્તરે લખેલા ડાયલોગ્સ પણ એટલા જ સ્માર્ટ છે. એમાં ફરહાને ‘મિસ્ટર ઇન્ડિયા’ની ‘જબ ભૂખ લગતી હૈ તો કૈસા લગતા હૈ’ની લાઇન લખીને પપ્પા જાવેદ અખ્તરને પણ અંજલિ આપી છે. ક્યુટ પૂરબ કોહલી સતત આ મિત્રોના ઇનર વોઇસ તરીકે વર્તીને એમને સાચી વાત કહેતો રહે છે. ફિલ્મની બેસ્ટ નવી એન્ટ્રી શ્રદ્ધા કપૂર છે. એ છોકરી મસ્ત ડાન્સરની સાથોસાથ જબરદસ્ત એક્ટર છે, જેની સાબિતી એના ક્યુટ ચહેરા પર સતત બદલાતા અને અફલાતૂન રીતે રિફ્લેક્ટ થતા હાવભાવ પરથી મળી જાય છે. બસ, એની પાસે પરાણે ગીતો ગવડાવવાની જિદ્દ નહોતી કરવા જેવી. સરોદ વાદક પંડિત વિભૂતિ શર્મા તરીકે એવર ડિપેન્ડેબલ કુમુદ મિશ્રા પણ પર્ફેક્ટ છે. બસ, શાલ ઓઢીને ફરતા સદમાગ્રસ્ત સંગીતકાર પિતા તરીકે એ સતત ‘હમ દિલ દે ચૂકે સનમ’ના વિક્રમ ગોખલેની યાદ અપાવ્યા કરે છે. એમ તો ફિલ્મમાં ‘તિતલી’ ફેઇમ શશાંક અરોરા પણ છે, પણ એ બિચારાના ભાગે સરોદ લઇને ફરવા સિવાય ખાસ કશું આવ્યું નથી.

નિરાશાનો સૂર

‘રૉક ઑન-2’નો પ્રોબ્લેમ એ છે કે તેની સરખામણી તેની જ દમદાર પ્રિક્વલ સાથે થાય છે અને ત્યાં જ તે માર ખાઈ જાય છે. બાકી, ઘરની અંદર ફરહાન સ્ટવ સળગાવવાની કોશિશ કરતો હોય અને બહાર આખું જંગલ-ગામ ભડકે બળતું હોય તેવી ઘણી સિનેમેટિક મોમેન્ટ્સ આ ફિલ્મમાં વેરાયેલી છે. નોસ્ટેલ્જિયા માટે આ ફિલ્મને એકવાર જોઈ શકાય, પરંતુ એક સ્વતંત્ર ફિલ્મ તરીકે આ ફિલ્મ ખાસ્સી નિરાશ કરે છે.

રેટિંગઃ **1/2 (અઢી સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

ધ એક્સપોઝે

સિક્સટીઝની મ્યુઝિકલ સસ્પેન્સ ખીચડી

***

સ્ટાઈલના ઓવરડોઝમાં દબાઈ ગયેલી સસ્પેન્સ સ્ટોરીવાળી આ ફિલ્મ એવરેજ મ્યુઝિકલ ફિલ્મ બનીને રહી ગઈ છે.

***

the-xpose-poster_139651188100ઈમેજિન કરો, સાઠના દાયકાની હિન્દી ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રી. દસ માળની બિલ્ડિંગના ટેકે જેનું કટઆઉટ મૂક્યું હોય તોય નાનું પડે એવા લાર્જર ધેન લાઈફ હીરોલોગ, હિરોઈનો વચ્ચે ખુલ્લેઆમ ચાલતી કેટફાઈટ્સ, એકબીજાની ફિલ્મ ફ્લોપ કરાવવા માટે ડિરેક્ટરો-પ્રોડ્યુસરો વચ્ચે ચાલતા કાવાદાવા, પૈસા માટે અને આગળ આવવા માટે પોતાનું શરીર વેચતી અભિનેત્રીઓ, પોતે જે બોલે તે સ્ક્રિપ્ટ બની જાય એવો આગ્રહ રાખતા સ્ટાઈલિશ અભિનેતાઓ અને આજની તારીખે પણ પપ્પા-મમ્મીઓ પોતાનાં સંતાનોને ફિલ્મસ્ટાર્સની જે ગોસિપ કરતાં હતાં એ અને ઉપરથી એક ‘હુ ડન ઈટ’ પ્રકારની મર્ડર-મિસ્ટ્રી આ બધાની સ્ટાઈલિશ મ્યુઝિકલ ખીચડી એટલે હિમેશ રેશમિયાની ફિલ્મ ‘ધ એક્સપોઝી’.

સ્ટાર યાર કલાકાર

સમય છે 1967-68ના બોલિવૂડનો. માથાફરેલ પણ સ્ટાઈલિશ પોલીસમેન (હિમેશ રેશમિયા) સાઉથની ફિલ્મોમાં ‘રવિ કુમાર’ તરીકે સુપરહીટ થઈ જાય છે. હવે એને ‘ઉજ્જ્વલ નિર્મલ શીતલ’ નામની ફિલ્મ દ્વારા હિન્દી ફિલ્મોમાં લૉન્ચ કરવાનો છે. પરંતુ સામે બીજો એક કટ્ટર હરીફ ડિરેક્ટર ‘રીના મેરા નામ’ નામની ફિલ્મ બનાવી રહ્યો છે. નસીબજોગે રીના મેરા નામ હીટ થાય છે અને અને ઉજ્જવલ નિર્મલ શીતલ ફ્લોપ. ત્યાં જ આખી કહાનીમાં ટ્વિસ્ટ આવે છે. ઢગલાબંધ એવોર્ડ જીત્યા બાદની પાર્ટીમાં બિલ્ડિંગ પરથી નીચે ફેંકાઈને રીના મેરા નામની હિરોઈન ઝારા ફર્નાન્ડિસની હત્યા થાય છે. એક હત્યા અને અગિયાર શકમંદો. કોણ હશે ઝારાનો હત્યારો?

જલસા પાર્ટી

ધ એક્સપોઝીની સ્ટોરી હિમેશ રેશમિયાએ લખી છે. એટલું જ નહીં, હીરો પણ હિમેશ પોતે છે, પ્રોડ્યુસ પણ એણે કરી છે અને ફિલ્મનું મ્યુઝિક પણ એણે જ આપ્યું છે. હવે આટલા બધા મોરચે એ એકલો પહોંચી વળે નહીં એટલે ડિરેક્ટર તરીકેનું કામ અનંત નારાયણ મહાદેવનને આપ્યું છે. ફિલ્મની શરૂઆતમાં આપણને એવું કહેવામાં આવે છે કે આ ફિલ્મ સાઠના દાયકામાં બનેલી સાચી ઘટનાઓ પરથી પ્રેરિત છે. જે લોકોને આ દાયકામાં ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીની ગોસિપ ખબર હશે તેઓ આ ફિલ્મની મોટા ભાગની ઘટનાઓને હકીકત સાથે જોડી શકશે. જેમ કે, હિમેશ રેશમિયાનું પાત્ર ફિલ્મસ્ટાર ‘જાની’ રાજકુમાર પરથી પ્રેરિત છે. આ ઉપરાંત સુનીલ દત્તે નરગિસને ફિલ્મ ‘મધર ઈન્ડિયા’ના સેટ પર લાગેલી આગમાંથી બચાવેલી તે, સત્યમ શિવમ સુંદરમ ફિલ્મની ઝીનત અમાન, પરવીન બાબીની જેમ દરિયામાંથી સ્વિમિંગ કોશ્ચ્યુમમાં બહાર આવતી હિરોઈન, જ્હોની મેરા નામ અને મેરા નામ જોકરની રિલીઝ વચ્ચે થયેલી રસાકસી, મીનાકુમારીનું કસમયે થયેલું મૃત્યુ અને એને કારણે પાકિઝાનું હિટ જવું… આ બધી જ વાતો અહીં એક સ્ટોરીમાં વણી લેવાઈ છે.

એક સુપરસ્ટાર દેખાવા માટે હિમેશ રેશમિયાએ પોતે હિરોઈન સાથે કોમ્પિટિશનમાં ઊતરી શકે એટલી ગજબનાક હદે વજન ઉતારી નાખ્યું છે. આખી ફિલ્મને મ્યુઝિકલ મર્ડર મિસ્ટ્રી તરીકે પ્રમોટ કરવામાં આવી છે, એટલે હિમેશે ખરેખર જલસો પડી જાય એવાં ગીતો પણ કમ્પોઝ કર્યાં છે. એટલું જ નહીં, સૂત્રધાર તરીકેની જવાબદારી ઉમદા અભિનેતા ઈરફાન ખાનને સોંપાઈ છે. અત્યારે જુવાનિયાઓ જેની પાછળ ગાંડા છે એ યો યો હની સિંઘે પોતાની આગવી સ્ટાઈલમાં અહીં ગીતડાં તો ગાયા છે ઉપરથી એ અહીં એક્ટિંગ કરવા પણ પહોંચી ગયો છે.

સાઠના દાયકાનો જાદુ, પુરાણી વિન્ટેજ ગાડીઓ, રેડિયો સિલોન, ગણીને બે-ત્રણ ફિલ્મી ગોસિપ મેગેઝિન્સ અને એક જ ફિલ્મ એવોર્ડ, વિશાળ સ્ટુડિયોઝ, મસમોટાં પોસ્ટર્સ, જથ્થાબંધ કલાકારો… આ બધું જ ફિલ્મને એક સ્ટાઈલિશ મ્યુઝિકલ થ્રિલર ફિલ્મની ફીલ આપવા માટે પૂરતું છે.

લોચા લાપસી

ધ એક્સપોઝીમાં મુખ્ય ફોકસ ખુદ હિમેશ પર જ હોઈ, તે ‘ઓફ ધ હિમેશ, ફોર ધ હિમેશ બાય ધ હિમેશ’ બનીને રહી ગઈ છે. ફિલ્મના ચટાકેદાર કેચી સંવાદો પણ એણે પોતાની પાસે જ રાખ્યા છે. એટલે બીજા કલાકારોના ભાગે સ્ટોરીને આગળ ધપાવવા સિવાય ખાસ મસાલો આવ્યો નથી.

જે લોકો સાઠના દાયકાની ફિલ્મોને જીવ્યા નથી અને ખાસ કરીને અત્યારના યંગસ્ટર્સ, એ લોકો આ ફિલ્મમાં બતાવેલી ઘટનાઓ સાથે રિલેટ જ નહીં કરી શકે. એ બચાડાઓ તો સતત ‘યે ક્યા હો રહા હૈ’ બોલતાં બોલતાં આખી ફિલ્મમાં વ્હોટ્સ એપ્પ જ ચેક કર્યા કરશે.

ફિલ્મનું પ્રમોશન મર્ડર મિસ્ટ્રી તરીકે કરાયું છે, પણ એક્ચ્યુઅલ મર્ડર ફિલ્મની અધવચ્ચે થાય છે અને છેક સુધી એની થ્રિલ ઊભી જ નથી થતી. આપણને સતત એવું બતાવવાનો પ્રયાસ કરાય છે કે આટલા શકમંદો છે, પણ એમાંથી ખૂની કોણ હશે એ જાણવાની તાલાવેલી ઊભી જ નથી થતી. વળી, ઘણા શકમંદો પાસે તો ખૂન કરવા માટેનું નક્કર કારણ પણ નથી. હા, ફિલ્મમાં છેલ્લે આવતો ટ્વિસ્ટ મજાનો છે. જોકે જે રીતે હિમેશ પાંચ મિનિટમાં મિસ્ટ્રી સોલ્વ કરી નાખે છે એ હજમ કરવા માટે કાયમચૂર્ણનો હેવી ડોઝ લેવો પડે એવું છે!

ફિલ્મમાં ઈરફાન, આદિલ હુસૈન, દયાશંકર પાંડે, રાજેશ શર્મા જેવા મંજાયેલા કલાકારો છે, પણ એમને પૂરતી સ્ક્રીન સ્પેસ મળતી જ નથી. આંખોમાં આંજણ આંજીને અને હાથમાં લાકડી લઈને અભિનેતા પ્રાણ જેવા ગેટઅપમાં ફરતો યો યો હની સિંઘ જુવાનિયાંવની સીટીઓ મેળવશે, પણ ઝાઝા સીનમાં તો એ પણ નથી. નવી હિરોઈનો સોનાલી રાઉત અને ઝોયા અફરોઝ પણ ઝાઝું ઉકાળી શકી નથી.

એક્સપોઝીને બહુમતી ખરી?

જુઓ, તમે હિમેશ રેશમિયા કે યો યો હની સિંઘના ફેફસાંફાડ ફેન હો, તમને સાઠના દાયકાની હિન્દી ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રી પડદા પર જીવંત થતી જોવામાં રસ હોય અને કેટલાંક સારાં ગીતો માણવામાં રસ હોય, તો થિયેટર સુધી લાંબું થવું. નહીંતર, હમણાં થોડા દિવસોમાં જ તેની ડીવીડી બહાર પડી જશે, ત્યાં સુધી ધીરજ રાખવામાં જ માલ છે.

રેટિંગઃ ** (બે સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.