સરકાર-3

ઇડિયટ્સ-૩

***

જૂની ગુડવિલ, ગળે ન ઊતરે તેવો પ્લોટ, પૂરતું ન દેખાય તેવા કેમેરા ઍન્ગલ્સ અને બહેરા કરી મૂકે તેવું બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિકનો સરવાળો એટલે રામ ગોપાલ વર્માની આ નવી ફિલ્મ.

***


વિવિધ અવાજોને તીવ્રતાના ચડતા ક્રમમાં કંઇક આમ ગોઠવી શકાયઃ મચ્છરનો ગણગણાટ, પક્ષીઓનો કલબલાટ, માણસનો અવાજ, ટેલિવિઝનનો સાઉન્ડ, પાટા પર દોડતી ટ્રેન, જસ્ટિન બીબરના કોન્સર્ટનાં સ્પીકર, ટેક ઑફ થતું પ્લેન, સુપરસોનિક વિમાનની સોનિક બૂમનો ધડાકો અને ત્યારપછી રામ ગોપાલ વર્માની ફિલ્મનું બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક. એમની આ ‘સરકાર-૩’નું મ્યુઝિક એટલું બધું ઘોંઘાટિયું છે કે ફિલ્મની શરૂઆતમાં ઍન્ટિ સ્મોકિંગની સાથોસાથ કાનની સલામતીની પણ જાહેરાત મૂકવા જેવી છે. બૅકગ્રાઉન્ડ નોઇઝ ઉપરાંત પણ ફિલ્મમાં ઘણા બધા પ્રોબ્લેમ છે.

ઍન્ગ્રી ઓલ્ડ મેન

બે ફિલ્મોમાં બબ્બે દીકરા-વહુ ગુમાવ્યાનાં વર્ષો પછીયે સુભાષ નાગરે (અમિતાભ બચ્ચન)નો ‘સરકાર’ તરીકેનો દબદબો બરકરાર છે. કેટલાક વિશ્વાસુ માણસો સાથે તેઓ પોતાના અંધારિયા ઘરમાં બીમાર પત્ની (સુપ્રિયા પાઠક) સાથે રહે છે. પહેલા પાર્ટમાં ટ્રાઇસિકલ ચલાવતો છોકરો ચીકુ હવે યુવાન શિવાજી (અમિત સાધ) બનીને પાછો આવ્યો છે. પરંતુ એનાં લખ્ખણ સારાં નથી. ઉપરથી ગોકુલ (રોનિત રોય) જેવા એકલ-દોકલ વફાદારોને બાદ કરતાં મુંબઈથી દુબઈ સુધીના લોકો સરકારના દુશ્મન છે. દુબઈનો એક પાણી અને પ્રાણીપ્રેમી ડૉન માઇકલ વાલ્યા (જૅકી શ્રોફ), રાજકારણી મા-બેટા રક્કુબાઈ (રોહિણી હતંગડી) અને ગોવિંદ દેશપાંડે (મનોજ બાજપાઈ), કાજળધારી અન્નુ (યામી ગૌતમ), યુનિયન લીડર ગોરખ (ભરત દાભોળકર) વગેરે ‘સરકાર હૅટર્સ’ નામની IPL ટીમ બનાવી શકાય એટલા બધા લોકો એમની સામે પડ્યા છે. ૧૩૨ મિનિટની આ ‘કાનલેવા’ ફિલ્મમાં સરકારનું શું થશે?

લાઉડ, કેમેરા, એક્શન

એક સમય હતો જ્યારે પોસ્ટરમાં ‘અ રામ ગોપાલ વર્મા ફિલ્મ’ જોઇને લોકો થિયેટર ભણી દોટ મૂકતા. જ્યારે હવે આ જ શબ્દપ્રયોગ લોકોને ડરાવવા માટે વપરાય છે. કેમ કે, ફિલ્મ ગમે તે હોય અમુક તત્ત્વો વિના અપવાદે સરખા જ રહેવાનાં. જેમ કે, ફિલ્મના કેન્દ્રમાં કોઈ નકારાત્મક પાત્ર જ હશે અને એના દ્વારા બદલાની ભાવનાથી કરાયેલી હિંસાને જસ્ટિફાય કરાઈ હશે. CCTV કે જાસૂસી કેમેરાની જાહેરખબર માટે વાપરી શકાય તેવા ગાંડાઘેલા કેમેરા ઍન્ગલ્સ હશે, બહાર આવ્યા પછી ગરમ તેલમાં કકડાવેલાં લસણનાં ટીપાં નાખવા પડે એવું ગગનભેદી બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક હશે, મચ્છરની જેમ લોકો મરતા હશે ને ફિલ્મ જોયા પછી આ દુનિયા હવે જીવવા જેવી રહી જ નથી એવો વિષાદયોગ છવાઈ જશે. આ તમામનો વધુ એક સરવાળો એટલે ‘સરકાર-૩’.

‘ગોડફાધર’ના ભારતીય વર્ઝન તરીકે દાયકા પહેલાં રજૂ થયેલી ‘સરકાર’માં રામ ગોપાલ વર્મા પાસે નવું કહેવા માટે કશું જ નથી. ઇન ફૅક્ટ, ઘણે અંશે આ ફિલ્મ ‘સરકાર-૧’ની રિમેક જેવી જ છે. પરંતુ જેમ એક સ્ટારનો ચાર્મ જતો રહે અને તે પોતાના ભવ્ય ભૂતકાળના પડછાયા જેવો બનીને રહી જાય એવું આ ફિલ્મનું થયું છે. ‘સરકાર-૧’ની પહેલી દસ-પંદર મિનિટમાં જ સરકાર અને અન્ય પાત્રો એસ્ટાબ્લિશ થઈ જતાં હતાં. મ્યુઝિક, કેમેરા ઍન્ગલ્સ અને પાત્રોની નજર બધું જ તેને પૂરક હતું. જ્યારે આ ફિલ્મ રામુજીએ પોતાની જ પૅરડી બનાવી હોય તેવી લાગે છે.

અહીં બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક અને ‘ગોવિંદા ગોવિંદા’ની સિગ્નેચર ટ્યુન કોઈ જ કારણ વિના એટલી લાઉડ છે કે સરહદ પર વગાડ્યાં હોય તો ત્રાસવાદીઓ એના ડરથી જ ભાગી જાય. અમિતાભ સહિત તમામ પાત્રો દરેક વખતે કંઇક અગત્યનું જ બોલે છે એવું પુરવાર કરવા માટે સૌ શબ્દે શબ્દ છૂટા પાડીને ભાર દઈ દઈને બોલે છે. શૂટિંગ પહેલાં સૌને કડક કાથા-ચૂના જેવું કંઇક ખવડાવી દીધું હોય એમ બધાના અવાજને ખખરી બાઝી ગઈ છે. અગાઉ સરકાર પોતાના વિશ્વાસુ લોકો સામે સૂચક નજરે જુએ તેની પાછળ કોઈ સંદેશ-આદેશ છુપાયેલો રહેતો. અહીં બધા જ લોકો જાણે આંખમાંથી લૅસર કિરણો કાઢવાની પ્રેક્ટિસ કરતા હોય એ રીતે ડોળા કાઢીને જોયા કરે છે. આ બધું શા માટે? રામુ જાણે.

‘સરકાર-૩’માં સૌથી વધુ ક્રિએટિવિટી દાખવી છે સિનેમેટોગ્રાફરે. ઓશિકાની પડખે, પડદા પાછળ, સ્ટ્રેચર નીચે, ચાના કપના નાકાની આરપાર, થેપલાંની ડિશ લંબાવતા હોય એ રીતે ડાઇનિંગ ટેબલ પર, શાર્ક માછલીની નીચે, ટેલિવિઝન-મોબાઇલ ફોનની પાછળ… ટૂંકમાં તમે કલ્પના પણ ન કરી શકો એવા સ્થળોએ કેમેરા ગોઠવવામાં આવ્યા છે. શા માટે? રામુ જાણે. વળી, પાત્રો જ્યારે કોઈ ખૂંખાર પ્લાન બનાવતા હોય કે ગંભીર વાત ચર્ચતા હોય ત્યારે એમની પાસે કરાવવું શું? રામુ પાસે સિમ્પલ સોલ્યુશન છે, કુછ ભી પીવડાવી દો. સરકાર રકાબી મોઢે માંડીને સ્ટિરિયોફોનિક સબડકા લે ત્યાં સુધી બરાબર છે, પરંતુ આ તો ખુદ સરકાર બબ્બે વખત ચા બનાવે, દૂધ પીવે, બાકીના લોકો વિના અપવાદે ચા-કૉફી પીવે, વાઇન-વ્હિસ્કી પીવે, અને આખી ફિલ્મ યુ નૉ, આપણું બ્લડ પીવે. વિના અપવાદે બધાનાં ઘરોમાં ઘોર અંધારાં. સરકારના ઘરનું અંધારું કદાચ એકલા પડી ગયા બાદ સરકારની લાઇફમાં વ્યાપેલા અંધકારનો મૅટાફર હોય, પરંતુ બાકીના લોકો શુંકામ અંધારે કુટાય છે? એમના રૂમમાં પણ દૂર ક્યાંક કોઈ ઝાંખો પીળો બલ્બ ચાલતો હોય એવું ઝાંખું અજવાળું આવ્યા કરે. એટલો પ્રકાશ પણ ખમાતો ન હોય, એમ પાછા અંદર પણ કાળા ગોગલ્સ પહેરી રાખે, TV જોતી વખતે પણ.

આખી ફિલ્મમાં માત્ર એક જ ટ્વિસ્ટ રસપ્રદ છે (જોકે એનુંય પૂરું જસ્ટિફિકેશન તો નથી જ). બાકીની પોણા ભાગની ફિલ્મનું રાઇટિંગ અનહદ કંગાળ છે. અગાઉ સરકાર નિષ્ફળ ગયેલી સિસ્ટમનો સમાંતર વિકલ્પ અને એક વિચારધારા હતો. અહીં એવું કશું જ નથી. કાર્ટૂન જેવા અડધો ડઝન વિલનો ભેગા મળીને પણ સરકારને કે એમની સોચને ખતમ કરવાનો એક પર્ફેક્ટ પ્લાન ઘડી શકતા નથી. મળે છે તો  માત્ર આવા ડાયલોગઃ ‘મછલી કિતની ભી તેઝ ક્યૂં ન હો, ઉસકી આવાઝ નહીં આતી, પતા હૈ ક્યોં? પાની કી વજહ સે’, ‘અગર તૂ ઔર મૈં દોનો સમઝ ગયે તો સમઝ કા ક્યા ફાયદા?’ બોલો, તમને સમજાયું કંઈ? આ બંને મહાન ડાયલોગ બોલાયેલા છે આ ફિલ્મના સૌથી ખૂંખાર અને સૌથી અનઇન્ટેન્શનલ કોમિક પાત્ર ટાઇગર પિતા જૅકી શ્રોફના મુખે. આખી ફિલ્મમાં તેઓ વિવિધ જળચર પ્રાણીઓ અને એક અલ્પ વસ્ત્રધારી કન્યા સાથે રહીને ઇન્ટરનેશનલ કૉલિંગ જ કર્યા કરે છે. ધેટ્સ ઇટ.

અમિતાભ બચ્ચનની હાલત ડૂબતા જહાજના કૅપ્ટન જેવી થઈ છે. સારા ડાયલોગ્સ કે સ્ક્રિપ્ટ ન મળે તો સરકારને પણ કયા સરકાર બચાવે? અમિત સાધના ભાગે ફિલ્મમાં ફૂંફાડા મારવા સિવાય ખાસ કંઈ આવ્યું નથી. યામી ગૌતમને તો સીધી જ ‘ફેર એન્ડ લવલી’ની ઍડમાંથી ઊંચકીને ‘નજર સુરક્ષા કવચ’ના પાત્રમાં બેસાડી દીધી હોય તેવી બિહામણી લાગે છે. એક્ટિંગની તો વાત જ નથી થતી. વધુ પડતાં પાત્રો અને ફાલતુ સીનમાં રોનિત રોય જેવો ઉમદા એક્ટર વેડફાઈ ગયો છે. રોહિણી હતંગડી થોડી વાર માટે દેખાયાં અને એક ગ્લાસ દારૂ પીને ગાયબ થઈ ગયાં. એકમાત્ર મનોજ બાજપાઈ ફોર્મમાં દેખાય છે. સુપ્રિયા પાઠકનું મરાઠી સમજવા માટે કોઈ દુભાષિયાની જરૂર પડે એવું છે. હા, અભિષેક બચ્ચન પણ તસવીર સ્વરૂપે ફિલ્મમાં છે (છતાંય એના ચહેરા પર જ્હોન અબ્રાહમ કરતાં વધુ એક્સપ્રેશન્સ દેખાય છે, બોલો).

‘સરકાર-૩’માં વધુ એક વાંધો ગાંધીજીના દુરુપયોગ સામે પણ લઈ શકાય. એક તો અહીં ગાંધીજીનું પૂતળું ‘લગે રહો મુન્નાભાઈ’ના દિલીપ પ્રભાવલકર જેવું દેખાય છે. ઉપરથી એક માફિયા પાત્રની અટક ગાંધી છે, જેને યામી ગૌતમ ‘ગાંધીજી ગાંધીજી’ કહીને બોલાવે છે. આટલું પૂરતું ન હોય તેમ ફિલ્મમાં બાપુના લક્ષ્ય અને સાધનશુદ્ધિના વિચારને પણ તોડી-મરોડીને વિકૃત રીતે પેશ કરાયો છે. આ બધું શા માટે, ભઈ?

બસ કરો, રામુ

‘સરકાર-૩’ એક સરસ ફિલ્મશ્રેણીને હાસ્યાસ્પદ કેવી રીતે બનાવી શકાય તેનો પર્ફેક્ટ નમૂનો છે. અમિતાભ બચ્ચનનો પ્રામાણિક પ્રયત્ન, મનોજ બાજપાઈના બે-ત્રણ લાઉડ-કેરિકેચરિશ છતાં ઇમ્પ્રેસિવ સીન અને એકાદ જગ્યાએ સરસ કટ્સ દ્વારા થયેલું જક્સ્ટાપોઝિશન, આવા જૂજ પૉઝિટિવ્સને બાદ કરતાં આખી ફિલ્મ ટૉર્ચર મટિરિયલ છે. આશા રાખીએ કે આ ‘સરકાર’ હવે અહીં જ પડી ભાંગે. અને હા, તમારે આ ફિલ્મ જોવી હોય તો ઘરે TV પર જ જોજો, કમ સે કમ તેમાં વોલ્યુમ ધીમું તો કરી શકાય.

રેટિંગઃ * (એક સ્ટાર)

(Reviewed for Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements

બ્રધર્સ

આંસુ બને અંગારે

***

ફર્સ્ટ હાફમાં રડારોળ અને સેકન્ડ હાફમાં ઢીકાપાટું. એ પછી તમે કહેશો, બધું જોયેલું છે મારું બેટું.

***

brothers-hindi-movie-posters-3કલ્પના કરો કે આપણું બૉલીવુડ એક જાયન્ટ સાઇઝનું અનોખું કૉપીઅર મશીન છે. તેમાં એક છેડેથી ગમે તેવો ફોરેનનો માલ નાખો, પરંતુ બીજા છેડેથી આપણી ટિપિકલ બૉલીવુડિયન સ્ટાઇલની કૉપી જ બહાર નીકળે. તેનું એકદમ ગરમાગરમ એક્ઝામ્પલ છે બાબા અક્ષય કુમાર સ્ટારર ફિલ્મ ‘બ્રધર્સ.’ સૌ જાણે છે તેમ આ ફિલ્મ ૨૦૧૧ની હૉલીવુડની મસાલા મુવી ‘વૉરિયર’ની સત્તાવાર રિમેક છે. સત્તાવાર મીન્સ કે એમણે આ ફિલ્મ ક્યાંથી આયાત કરી છે તેનાં નામ-ઠામ સાથે ક્રેડિટ પણ આપી છે. પરંતુ હૉલીવુડની એ ફિલ્મ જોઇને બેઠેલા લોકો પોપકોર્નનો ફાકડો મારતાં મારતાં કહે છે કે એ અંગ્રેજી ફિલ્મ તો નખશિખ મસાલા મુવી હતી, જ્યારે અહીં તો એટલી બધી રડારોળ છે કે આખો રૂમાલ પલળી જાય. વાત સાચી છે, પરંતુ સાથોસાથ બીજા કેટલાક મુદ્દા પણ ચર્ચવા જેવા છે.

લડ મેરે ભાઈ

ગાર્સન ફર્નાન્ડિઝ (જૅકી શ્રોફ) ફાઇટર જોરદાર, લેકિન એક નંબરનો બેવડો. દારૂના નશામાં જ એણે એવાં બે પાપ કરી નાખ્યાં કે આખ્ખી લાઇફ બરબાદ થઈ ગઈ. પાપની સજા પૂરી થઈ, તો ખબર પડી કે જેને ફાઇટર બનાવવા માટે આટલી મહેનત કરેલી એ મોટો દીકરો ડેવિડ (અક્ષય કુમાર) તો જૅની (જૅક્લિન ફર્નાન્ડિઝ) નામની એક પોટ્ટી સાથે શાદી બનાવીને ખુશ છે. એની એક છ વર્ષની બૅબી પણ છે. ઉપરથી એનું મોઢું જોવા પણ રાજી નથી. ગાર્સનનો નાનો દીકરો મોન્ટી (સિદ્ધાર્થ મલ્હોત્રા) પણ હવે તો ક્વાર્ટરમાંથી પટિયાલા જેવો લાંબો થઈ ગયો છે. એય બાપ કી માફિક સ્ટ્રીટ ફાઇટર છે. પરંતુ નીલી છતરીવાલા ગોડની ગેમ એવી છે કે મોટા દીકરાને સગા બાપ અને નાના ભાઈ બંને સાથે જરાય બનતું નથી. નાનો દીકરો પણ મોટા ભાઈ પ્રત્યેના ધિક્કારના જ્વાળામુખી પર બેઠો છે. બડે ભૈયાની મજબુરી અને લિટલ બ્રધરના વોલ્કેનોને ફાટવાનું સ્ટેજ મળે છે ‘રાઇટ ટુ ફાઇટ’ નામની ‘મિક્સ્ડ માર્શલ આર્ટ્સ’ની કોમ્પિટિશનમાં. એક જ સ્ટેજ પર બંને ભાઇઓ સામસામે.

ભાઈ, તુમ ફાઇટ કરોગે યા નહીં?

ફિલ્મનું નામ ‘બ્રધર્સ’ અને ટૅગલાઇન ‘બ્લડ અગેઇન્સ્ટ બ્લડ’ રાખવાનો સૌથી મોટો ગેરફાયદો એ થયો કે ફિલ્મ જોયા પહેલાં જ ક્લિયર થઈ ગયેલું કે ‘દીવાર’ ફિલ્મની જેમ અહીં બે ભાઈ સામસામે ટકરાવાના છે. એટલા પૂરતી ફિલ્મ પ્રીડિક્ટેબલ થઈ ગઈ. એટલે સસ્પેન્સ માત્ર કયા સંજોગો બંને ભાઇઓને એકબીજાની સામે લાવીને મૂકી દે છે તે જ વિચારવામાં રહ્યું.

મેલોડ્રામા ભલે ગમે તેટલો લાઉડ અને ફિલ્મી લાગે, પરંતુ આપણે ત્યાં લોકો પાણીપૂરીની જેમ તેને સિસકારા બોલાવતાં પણ ચાટી જાય છે. પછી ફિલમવાળાઓ આખી વસઈની ખાડી ભરાઈ જાય એટલો મેલોડ્રામા ઠપકારે જ ને. એટલે જ એક્શન ફિલ્મની રિમેક પણ અહીં ઇમોશનલ થઈ જાય છે. ફર્સ્ટ હાફમાં શેખર કપૂરની ‘માસૂમ’ની ફીલ આપતી ‘બ્રધર્સ’ વિશે જોકે એટલું કહેવું પડે કે જૅકી શ્રોફ અને અક્ષય કુમાર બંનેની ઇમોશનલ બૅકસ્ટોરી અફલાતૂન રીતે ઝીલાઈ છે. જેમ કે, જૅકી શ્રોફનો શરૂઆતનો આખો ટ્રેક કરુણ હોવાની સાથોસાથ એટલો જ ડરામણો લાગે છે. એ જ રીતે અક્ષય કુમારની ફેમિલી લાઇફમાં પણ કૂટી કૂટીને ક્યુટનેસ ભરી છે.

પરંતુ સમજાતું એ નથી કે જથ્થાબંધ મેલોડ્રામા કર્યા પછીયે આપણી ફિલ્મોને લાગણીઓ વ્યક્ત કરવા માટે ગીતોની શા માટે જરૂર પડે છે? મમતા બતાવવા માટે એક ગીત, પર્ફેક્ટ ફેમિલી છે તો નાખો એનું એક સોંગ. ઇવન પાત્રો એકાદા આઇટેમ સોંગ વિના તો ખુશ જ ન થઈ શકે. એડિટિંગ ટેબલ પર બેઠેલા એડિટર તથા ડિરેક્ટરને એક વાર પણ એવો વિચાર ન આવે કે આ બધો પોચો પોચો મસાલો નાખવામાં ફિલ્મ લંબાઈ રહી છે અને તેની ગતિ અત્યંત ધીમી પડી રહી છે. ડિરેક્ટર કરણ મલ્હોત્રાએ અગાઉ બનાવેલી ‘અગ્નિપથ’માં પણ એમની સાથે મ્યુઝિક ડિરેક્ટર તરીકે અજય-અતુલ જ હતા. એ ફિલ્મનું ‘અભી મુઝ મેં બાકી હૈ’ ગીત હીટ ગયું એટલે ડિટ્ટો એવું જ ગીત ‘સપના જહાં’ ઠપકાર્યું છે. ત્યાં ‘ચિકની ચમેલી’ ચાલી ગયું એટલે અહીં કશી જરૂર નહોતી તોય કરીના પાસે ‘મેરા નામ મૅરી’ જેવું સાવ સસ્તું આઇટેમ સોંગ કરાવડાવ્યું છે. મજાની વાત એ છે કે આ ગીત સંગીતકાર અજય-અતુલે પોતાની  ૨૦૦૬માં આવેલી મરાઠી ફિલ્મ ‘જત્રા’ના ગીત ‘યે ગો યે યે મૈના’ને જ રિસાઇકલ કર્યું છે. યાને કે ગીતની પણ રિમેક.

આ ફિલ્મ મિક્સ્ડ ફીલિંગ્સથી ભરચક છે. એક તરફ આપણને તેનાં દુખિયારાં પાત્રોથી કંટાળો આવવા માંડે, તો બીજી તરફ તેમાં શેફાલી શાહની અને જૅકી શ્રોફની એક્ટિંગ સારી પણ લાગે. એમાંય જૅકી શ્રોફના હૅલુસિનેશનવાળો સીન અને આંસુઓ ખાળીને હસતી શેફાલી શાહની એક્ટિંગ બંને દમદાર છે. એક તરફ થાય કે આખો સૅકન્ડ હાફ તદ્દન પ્રીડિક્ટેબલ અને અક્ષય કુમારની જ ‘ખિલાડીયોં કા ખિલાડી’માં જોઈ ચૂક્યા છીએ તેવી ‘WWE’ ટાઇપની ફાઇટિંગને જ હવાલે કરી દીધો છે. પરંતુ એ જ ફાઇટિંગ જોતી વખતે આપણું જડબું ભીંસાઈ જાય અને ઑડિયન્સની ચિચિયારીઓની વચ્ચે આપણનેય મજા તો આવી જ જાય. એક તરફ થાય કે આપણા બંને હીરોને એકદમ મસ્ક્યુલાઇન અને સિરિયસ બતાવવા માટે જ એમના હરીફોને સાવ કાર્ટૂન જેવા ચીતરી દીધા છે. તો બીજી તરફ જોઇને લાગે કે દાઢી ભલે સફેદ રહી, પણ અક્ષય કુમાર આજેય એવો જ ફિટ છે. એક તરફ ફિલ્મમાં લગભગ કોઈ યાદગાર સંવાદો નથી, તો બીજી બાજુ ‘હર બેટા બાપ નહીં હોતા’ જેવી છૂટક લાઇન્સ પણ આશુતોષ રાણા ઉપાડી ગયો છે. એક બાજુ થાય કે સિદ્ધાર્થ મલ્હોત્રાએ માત્ર બૉડી જ બનાવી છે, એક્સ્પ્રેશન્સ પર ધ્યાન આપ્યું નથી, પરંતુ સાથોસાથ એવોય વિચાર આવે કે એનું પાત્ર સતત એક લાગણીઓના સુષુપ્ત વોલ્કેનો પર બેઠું છે, જે ગમે ત્યારે ફાટશે.

એક જ સ્થળે બાપ-બેટાઓના ભૂતકાળ અને વર્તમાનનાં પાત્રો હોય કે લોહિયાળ જગ્યાએ ક્યુટ બાળક ઊભેલું દેખાય, આ બંને શૉટ્સ વિઝ્યુઅલી એકદમ સુપર્બ લાગે છે. પરંતુ એ જ વખતે બૅકગ્રાઉન્ડમાં રાજ ઝુત્સીની તદ્દન વાહિયાત કોમેન્ટરી સતત સંભળાતી રહે છે (એના કરતાં ‘પોગો’ ચેનલ પર આવતા ‘તાકાશીસ કૅસલ’ પ્રોગ્રામમાં જાવેદ જાફરીની કોમેન્ટરી ક્યાંય રસપ્રદ હોય છે). ગુસ્સો ત્યારે આવે કે કુલભૂષણ ખરબંદા, આશુતોષ રાણા, કિરણ કુમાર જેવા દમદાર એક્ટરો કરતાં પણ રાજ ઝુત્સીના કાર્ટૂનિયા પાત્રને ક્યાંય વધારે ફૂટેજ મળતું દેખાય. જૅક્લિનને હવે શ્રીલંકન મૅનિકિન બનવાનું ફાવી ગયું છે, એટલે એના ચાહકોએ તો એને ટૂંકું ખોખલું ટૉપ પહેરીને કૂદતી જોવામાં જ ખુશ થવાનું છે. લેખકોએ રાઇટિંગમાં એટલી આળસ કરી છે કે જુલિયસ સિઝરના પ્રખ્યાત ક્વૉટ ‘વેની વિદી વિકી’નું ‘વો આયે, વો લડે ઔર વો ચલે ગયે’ જેવું સીધું જ હિન્દી ટ્રાન્સલેશન કરી નાખ્યું છે.

નૉકઆઉટ પંચ

કુલ મિલા કે, તમામ બૉલીવુડિયા મસાલા સાથેની આ ફિલ્મમાં આપણે અગાઉ ન જોયું હોય એવું કશું જ નથી. તેમ છતાં દર થોડા સમયાંતરે પાણીપુરી ખાવાની ઇચ્છા થાય, એ રીતે આ ફિલ્મ જોઈ શકાય. મીન્સ કે તમે જો અક્ષય કુમારના ફૅન હો, ચપટી જેટલી જૅક્લિનને જોવામાં પણ ધન્ય થઈ જતા હો અને અમુક ખરેખર સારા બનેલા સીન, સારી રીતે કોરિયોગ્રાફ થયેલી ફાઇટ સિક્વન્સીસ તથા હિન્દી ફિલ્મોમાં દુર્લભ એવું લખાણ ‘અડેપ્ટેડ સ્ક્રીનપ્લે’ના સાક્ષી બનવું હોય, તો આ ફિલ્મ જોઈ શકાય. પરંતુ ફુરસદે ટીવી પર જોશો તો પણ તમારી મજામાં કંઈ ખાસ ઘટાડો (કે વધારો) નહીં થાય.

રેટિંગઃ **1/2 (અઢી સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

હેપી ન્યૂ યર

શાહરુખ શાહરુખ હોતા હૈ!

***

ત્રણ કલાકની તોતિંગ લંબાઈ ધરાવતી આ ફિલ્મમાં કશું જ નવું નથી, છતાં રજાઓમાં મજા કરાવે એવી ફિલ્મ તો છે જ.

***

10547243_10152631255869596_9046159849784897034_oચોરીની વાર્તાઓમાં એક ‘હાઇસ્ટ’ (Heist) નામનો કથાપ્રકાર છે, જેમાં એક ગુંડાટોળકી ચોરીનો કાંડ કરવા માટે ભેગી મળે, ચોરીનું પ્લાનિંગ કરે અને પછી ચોરીનું ઓપરેશન પાર પાડે. શાહરુખની ફારાહ ખાને ડિરેક્ટ કરેલી લેટેસ્ટ ફિલ્મ ‘હેપ્પી ન્યૂ યર’ આવી જ એક હાઇસ્ટ ફિલ્મ છે. યકીન માનો, આ ફિલ્મમાં સમ ખાવા પૂરતું એક પણ એલિમેન્ટ નવું નથી, તેમ છતાં આ ફિલ્મ પરફેક્ટ દિવાલી એન્ટરટેનર છે.

મ્યુઝિકલ ચોરી

સ્ટાઇલથી ફાટ ફાટ થતો ચંદ્રમોહન શર્મા ઉર્ફ ચાર્લી (શાહરુખ ખાન) એઇટ પેક એબ્સ બનાવીને ચરન ગ્રોવર (જેકી શ્રોફ) નામના માણસની પાછળ પડ્યો છે. શાહરુખનું ટાર્ગેટ છે કે એ ગમે તે ભોગે એ ગ્રોવરની  ગેમ ઓવર કરી નાખવી. ત્યાં એને ખબર પડે છે કે એ ગ્રોવર એક પાર્ટીના ત્રણસો કરોડ રૂપિયાની કિંમતના હીરા દુબઈ ખાતે લાવવાનો છે. જે દિવસે એ હીરા ત્યાં આવશે એ જ દિવસે એક ડાન્સ કોમ્પિટિશન પણ છે. એટલે શાહરુખભાઈ નક્કી કરે છે કે આપણે ડાન્સ કોમ્પિટિશનમાં ભાગ લેવો અને સાથોસાથ એ હીરા પણ સફાચટ કરી લેવા. હવે આ કામ એકલાથી તો થાય નહીં. એટલે એ જેક (સોનુ સૂદ), ટૅમી (બમન ઇરાની), નંદુ ભીડે (અભિષેક બચ્ચન) અને એક કમ્પ્યુટર હેકર રોહન (વિવાન શાહ)ની મદદ લે છે.

પરંતુ આ પાંચેય જણા નાચે તો સાંઢિયો કૂદતો હોય એવું લાગે. એટલે એમને ડાન્સ શીખવવા માટે એક બાર ડાન્સર મોહિની જોશી (દીપિકા પદુકોણ)ની મદદ લેવાય છે. આ છ જણાની ટીમ ભારતમાંથી સિલેક્ટ થઈને ફાઇનલ રાઉન્ડ માટે દુબઈ પહોંચે છે અને ત્યાં હીરાની ચોરીનું પરાક્રમ અમલમાં મૂકે છે.

એક મિનિટ, પણ આ ચાર્લી પેલા ગ્રોવરની પાછળ શું કામ પડ્યો છે? અને બાકીના લોકો પણ એની સાથે શા માટે જોડાય છે? અને સૌથી મોટો સવાલ, એ લોકો સફળ થશે? વેલ, હવે એ માટે તો તમારે આખી ફિલ્મ જ જોવી પડે, અેમાં અમે કશું જ ન કરી શકીએ!

શાહરુખ શૉ

શાહરુખ ખાન માટે એક સનાતન ફરિયાદ એવી છે કે એ કોઈ પણ ફિલ્મમાં શાહરુખ જ હોય છે. મતલબ કે એ ઇરફાન કે આમિરની જેમ પોતાના પાત્રમાં ડૂબી જવાને બદલે પોતે શાહરુખ-ધ સુપરસ્ટાર તરીકે જ વર્તતો હોય છે. અગાઉ ચેન્નઈ એક્સપ્રેસમાં પણ એવું જ હતું અને અહીં હેપ્પી ન્યૂ યરમાં પણ એવું જ થયું છે. શાહરુખ પોતે પોતાની અગાઉની ફિલ્મોના જ ડાયલોગ્સ બોલે છે અને એનો એ જ જૂનો બે હાથ પહોળા કરવાનો ટ્રેડમાર્ક ડાન્સ કરે છે.  ફારાહ ખાને પણ શાહરુખની સુપરસ્ટાર ઇમેજને વટાવવામાં કોઈ કસર છોડી નથી.

ફેમિલી એન્ટરટેનર

અમુક ઠેકાણે ગાલીપ્રયોગને બાદ કરતાં આ ફિલ્મ તહેવારો માટે શ્યોર શોટ ફેમિલી એન્ટરટેનર ફિલ્મ છે. પરંતુ બીજા પોઇન્ટ ઓફ વ્યૂથી પણ આ ફિલ્મને ફેમિલીની વ્યાખ્યામાં મૂકવી પડે એવું છે. એક તો આ ફિલ્મનું પ્રોડક્શન શાહરુખની કંપની રેડ ચિલીઝે અને શાહરુખની પત્ની ગૌરીએ સંભાળ્યું છે. ફારાહ ખાન સાથે શાહરુખ આણિ મંડળીને ફેમિલી જેવા સંબંધો છે. ફિલ્મમાં પણ સાજિદ ખાન પોતે દેખા દે છે. અરે, માત્ર સાજિદ જ નહીં, શાહરુખનો સૌથી નાનો ટેણિયો દીકરો અબરામ અને ફારાહ ખાનનાં ટ્રિપલેટ્સ સંતાનો પણ પડદા પર આંટાં મારી જાય છે. આ ઉપરાંત હેપ્પી ન્યૂ યરના જથ્થાબંધ મહેમાન કલાકારોમાં ફિલ્મ મેકર અનુરાગ કશ્યપ, સંગીતકાર વિશાલ દદલાણી, મલાઇકા અરોરા, પ્રભુ દેવા, અનુપમ ખેર, ડીનો મોરિયા, કોરિયોગ્રાફર ગીતા કપૂર, ડેઇઝી ઇરાની, એન્કર્સ વિશાલ મલ્હોત્રા અને લોલા કુટ્ટી… ઉફ્ફ ગણતાં થાકો એટલાં મહેમાન કલાકારો છે ફિલ્મમાં. હવે એમાં એવું છે કે ફારાહ ખાન આખી ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીને પોતાનું ફેમિલ જ ગણે છે. એટલે એ બંને ભાઈ-બહેન પોતાની ફિલ્મોમાં ગમે તેની મજાક ઉડાવતાં ફરે છે. આ વખતે એમણે પીઢ કોરિયોગ્રાફર સરોજ ખાનની મજાક ઉડાવીને લોકોનું લાફ્ટર ઉસેટવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે. હા, આ ફિલ્મમાં અન્ય ફિલ્મોના એટલા બધા સંદર્ભો છે કે તમે શોધી શકો તો એ મજા તમારી.

હેપ્પી બાતેં

શરૂઆતથી છેક છેલ્લે સુધી આ ફિલ્મ હળવો ટોન જાળવી રાખે છે. દરેક પાત્રની આગવી લાક્ષણિકતાઓ ફારાહે બખૂબી ઉપસાવી છે. જેમ કે, સોનુ સૂદ એક કાને બહેરો છે અને માનું નામ સાંભળીને ઇમોશનલ થઈ જાય છે. મોહિની એટલે કે દીપિકા પદુકોણ કોઇને ઇંગ્લિશ બોલતાં સાંભળીને એના પર ઓવારી જાય છે. બમન તાળાં ખોલવામાં માસ્ટર છે, પણ એની મમ્મીથી ડરે છે અને એની થેલીમાંથી એ કંઈ પણ વસ્તુ કાઢી શકે છે. ઇન ફેક્ટ, આ ફિલ્મનું સૌથી ધારદાર પરફોર્મન્સ બમન ઈરાનીનું જ છે. લોકોને એન્ટરટેઇન કરવા માટે એને એઇટ પેક એબ્સ બનાવવાની કે કપડાં ઉતારવાની પણ જરૂર પડી નથી. એ માત્ર પોતાની એક્ટિંગથી જ આ કામ કરી બતાવે છે.

અમુક અમુક કોમેડી સીન્સ ખરેખર સારા બન્યા છે. જેમ કે, એક સીનમાં દીપિકા શાહરુખની ચક દે ઇન્ડિયાવાળી સ્પીચ આપે છે, બીજા એક સીનમાં છએ છ પાત્રો એક જ લિફ્ટમાં ભરાઇને કશું બોલ્યાં વગર માત્ર વિચારીને જ એકબીજાં સાથે જીભાજોડી કરે છે, ‘નોનસેન્સ કી નાઇટ’ ગીતનું અનોખું પિક્ચરાઇઝેશન વગેરે. અરે એકે સીનમાં તો મોદીસાહેબ (અલબત્ત ડુપ્લિકેટ તરીકે) પણ દેખાય છે! સારી સિનેમેટોગ્રાફી અને દુબઈદર્શનને કારણે હવે દુબઈ જનારા ભારતીયોમાં ઓર વધારો થવાનો.

સૅડ બાતેં

અત્યારના ફાસ્ટ જમાનામાં ત્રણ કલાકની તોતિંગ લંબાઈ અસહ્ય પુરવાર થઈ પડે છે. અમુક બિનજરૂરી ફાઇટિંગ, ગીતો વગેરે કાપી નખાયાં હોત તો ફિલ્મ હજી ચુસ્ત બની શકી હોત. પહેલા પોણા કલાક સુધી તો બધાં પાત્રોનો પરિચયવિધિ જ ચાલ્યા કરે છે. અરે, ખુદ દીપિકા પદુકોણની એન્ટ્રી પણ ખાસ્સા એક કલાક પછી થાય છે. એ પછી છેક મૂળ વાર્તાનાં મંડાણ થાય છે. વળી, આગળ કહ્યું એમ આ ફિલ્મમાં કશું જ નવું નથી. ઉપરથી આખી સ્ટોરી એટલી પ્રીડિક્ટેબલ છે કે આપણે અનુમાન લગાવતાં જઇએ અને તેવું જ બનતું જાય. વળી, આપણને થાય કે શાહરુખ એટલો બધો સેલ્ફ ઓબ્સેસ્ડ હશે કે દરેક ફિલ્મમાં એને પોતાની  જાતને જ રિપીટ કરવી પડે? અને જો ફિલ્મમાં લોજિક શોધવા ગયા તો દિમાગને ભડાકે દેવાનું મન થઈ આવે. જાણે ફ્રિજમાંથી આઇસક્રીમનો કપ કાઢવાનો હોય એ રીતે નાચતાં નાચતાં હીરા ચોરી લાવવાનું આખું ઓપરેશન તદ્દન ચાઇલ્ડિશ લાગે છે. વચ્ચે વચ્ચે આપણને એવું પણ થાય કે આ ફિલ્મ તો ‘ધૂમ થ્રી’ જોતા હોઇએ એવી કેમ લાગે છે? અને હા, અનુરાગ કશ્યપ અને વિશાલ દદલાણીએ સસ્તા ગે જોક્સ કરવાનું કેમ સ્વીકાર્યું હશે?

મનવા લાગે અને ઇન્ડિયાવાલે ગીતો કંઇક સહ્ય છે, બાકીનાં ગીતો તો ફિલ્મને લાંબી કરવા સિવાય કશા ખપનાં નથી.

શાહરુખ કે નામ પર

આમ તો શાહરુખ ખાનના ભક્તો તો કોઇપણ ભોગે આ ફિલ્મ જોવા ધસી જ જવાના છે. પરંતુ જેમને પૈસા ખર્ચવા કે નહીં તેની અવઢવ હોય એમને એટલું તો કહી શકાય કે ભયંકર લાંબી હોવા છતાં આ ફિલ્મ સાવ ‘હથોડો’ની કેટેગરીમાં મૂકી શકાય એવી નથી. બલકે બચ્ચાંલોગને તો મજા પડે એવી છે. જો પેલી ગંદી ગાળો ન નાખી હોત તો બાળકોને લઈ જવામાં જરાય કચવાટ ન થાત. અને હા, ફિલ્મ પૂરી થયા પછી છેલ્લા ગીત માટે બેસી રહેજો. ફારાહ ખાને એની સ્ટાઇલ પ્રમાણેના અનોખાં એન્ડ ક્રેડિટ્સ અહીં પણ મૂક્યાં છે.

રેટિંગઃ *** (ત્રણ સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

હીરોપન્તી

એક્ટિંગવાલે પાપા કા એક્શનવાલા બેટા

***

પ્રોજેક્ટ ટાઈગર (શ્રોફ) જેવી આ ફિલ્મમાં બોરિંગ લવસ્ટોરીએ અદભુત એક્શનનો શિકાર કર્યો છે.

***

05-heropantiઆજથી 31 વર્ષ પહેલાં વાંસળીની જે ટ્યૂન પર પાપા જેકી શ્રોફે સ્ટારડમ મેળવેલું, એ જ ટ્યૂન પર આજે એનો દીકરો ટાઈગર ડાન્સ કરી રહ્યો છે. જેકીપુત્ર ટાઈગર અને નવોદિત કૃતિ સેનનને ચમકાવતી ફિલ્મ ‘હિરોપન્તી’ તેલુગુ ફિલ્મ ‘પરુગુ’ની રિમેક છે, જે હિરો-હીરોઈન અને થોડીક અદભુત ફાઈટ્સને બાદ કરતાં કશું જ નવું ઓફર કરતી નથી.

વહી પુરાના, પ્યાર કા દુશ્મન ઝમાના

હીરોપન્તી હરિયાણા નામના ભારતના એવા પ્રદેશની વાર્તા છે, જ્યાં ગમે તે કરો તો ચાલે પણ પ્રેમ કરો તો ત્રીજું વિશ્વયુદ્ધ ફાટી નીકળે. તોય ત્યાંના એક માથાભારે ચૌધરી સૂરજ સિંઘ (પ્રકાશરાજ)ની દીકરી રશ્મિ પ્રેમમાં પડે છે અને બરાબર લગ્નના દિવસે પોતાના પ્રેમી સાથે ભાગી છૂટે છે. ચૌધરીના મોભાદાર પરિવારમાં એક એન્કાઉન્ટર સ્પેશિયલિસ્ટ, એક બાઉન્સર સપ્લાયર, પોતાની જ પેરેલલ આર્મી ચલાવતો ફાટેલ મગજનો ગગો વગેરે બાવડેબાજ માથાભારે લોકોનો કાફલો ભર્યો છે. અરે, ખુદ ચૌધરી સાહેબનો બાયોડેટા કહે છે કે એકવાર એમણે એક રાતમાં અઢાર લોકોને ઠાર મારેલા! આ કાફલો ભાગેલી દીકરી અને એના પ્રેમીને શોધવા નીકળે છે. એ લોકો ક્યાં હશે એની એના પ્રેમીના દોસ્તારોને જરૂર ખબર હશે એમ માનીને તાઉની સેના દોસ્તારોને કિડનેપ કરીને પોતાના ગાંવમાં પૂરી રાખે છે. એ સેનામાં એક છે બબલુ (ટાઈગર શ્રોફ), જે વાઘની જેમ તરાપ મારે છે, સિક્સપેક એબ્સ ધરાવે છે અને (એક્ટિંગની જેમ) એને કોઈનાથી ડરતાં આવડતું નથી.

જીભ અને મગજનું કામ હાથ પાસેથી લેતા ચૌધરીના ભાઈલોગ ટાઈગરને વોશિંગ મશીનમાં કપડાં ધોવાતાં હોય એ રીતે ધોઈ નાખે છે પણ એ ભાગેલાં પ્રેમીપંખીડાંનું લોકેશન જણાવતો નથી. આ ભાંજગડમાં ટાઈગરબાબાને ખબર પડે છે કે જેને જોઈને એને પહેલી નજર મેં પહલા પ્યાર થઈ ગયેલો એ છોકરી ડિમ્પી (કૃતિ સેનન) તો આ જ ચૌધરી સૂરજ સિંઘની નાની દીકરી છે.

આખરે દોસ્તારોને મારી નાખવાની ધમકીને વશ થઈને ટાઈગર કહે છે કે પ્રેમીપંખીડાં દિલ્હીમાં છે. તાઉનો આખો કાફલો જાન જોડીને દિલ્હી જાય છે, સાથે ડિમ્પીબેનને પણ લે છે. આ દિલ્હીદર્શન દરમિયાન ટાઈગર-કૃતિ વચ્ચે પણ લાગણીનાં વાવેતરથી પ્રેમનાં અંકુર ફૂટી નીકળે છે. ફરી પાછો ગ્લોબલ વોર્મિંગ જેવો પાપા પ્રકાશરાજનો ગુસ્સો ફાટે છે અને ડિમ્પીનાં લગ્ન બીજે ઠેકાણે ગોઠવાઈ જાય છે. હવે આ બંનેને માત્ર એક જ ચીજ ભેગાં કરી શકે છે, ધ ગ્રેટ ઈન્ડિયન ઈમોશનલ ડ્રામા!

ઓછી એક્શન, ઝાઝાં ઈમોશન

અગાઉ અક્ષયકુમાર અને કરીના કપૂર સ્ટારર ‘કમ્બખ્ત ઈશ્ક’ બનાવી ચૂકેલા ડિરેક્ટર શબ્બીર ખાનની આ ફિલ્મ ‘હીરોપન્તી’ જેકી શ્રોફના દીકરા ટાઈગરને લૉન્ચ કરવા માટે જ બનાવાઈ હોય એવું સ્પષ્ટ દેખાઈ આવે છે. ફિલ્મનું નામ પણ પાપા જેકીને જેનાથી સ્ટારડમ મળેલું એ ‘હીરો’ પરથી જ રખાયું છે. એટલું જ નહીં, દીકરો હીરો ફિલ્મની સિગ્નેચર ટ્યૂન પર જ આખી ફિલ્મમાં જાતભાતના કરતબ કરે છે. છેલ્લા થોડા દિવસથી ટાઈગરના નામ અને એના સફચટ ચહેરા વિશે ટ્વિટર પર જોક્સનું ઘોડાપુર વહી રહ્યું છે, પણ એટલું તો માનવું પડે કે એણે બોડી બિલ્ડિંગ માટે જિમ્નેશિયમમાં સારો એવો પરસેવો પાડ્યો છે. જે સ્ફૂર્તિથી એ કુદાકૂદ કરે છે એટલી જ સરળતાથી હૃતિક રોશન છાપ ડાન્સ પણ કરી શકે છે. પરંતુ હીરો બનવા માટે આટલાથી જ જો કામ ચાલતું હોત તો અત્યારે હર્મન બવેજાએ હૃતિકને રિટાયર કરી દીધો હોત! ટાઈગર એક્ટિંગમાં અત્યંત કાચો પડે છે. ઈવન એની સિગ્નેચર લાઈન ‘સબ કો આતી નહીં, મેરી જાતી નહીં’ બોલવામાં પણ એ જાણે કબજિયાત મટાડવાની દવા વેચતો હોય એવું લાગે છે!

ટાઈગરબાબાને એક્ટિંગમાં એટીકેટી આવે છે. તો હિરોઈન બનતી કૃતિબેબી દેખાવમાં સરસ ફેર એન્ડ લવલી છે, પણ એક્ટિંગમાં તો એ પણ કંઈ યાદ રહી જાય એવું ઓફર કરતી નથી. અહીં વિલનગીરી કરવા માટે પ્રકાશરાજ છે, જે હવે એકસરખા રોલ કરવા માટે કદાચ ગિનેસ બુકમાં પોતાનું નામ નોંધાવશે! અહીં ફરી પાછા ફરી પાછા એના એ જ જયકાંત શિક્રે ટાઈપના પાત્રમાં આવ્યા છે. પણ હા, એટલું માનવું પડે કે એવી કડક એક્ટિંગ એમને પરફેક્ટ આવડે છે. આ સિવાય આખી ફિલ્મમાં એક પણ પાત્રનો ઉલ્લેખ કરી શકાય એવું વેઈટેજ કોઈને મળ્યું નથી. માત્ર એક સીનમાં (કોમેડી નાઈટ્સની ‘ગુત્થી’ ફેઈમ) સુનીલ ગ્રોવર આવે છે, અને ખરેખર યાદ રહી જાય છે.

પ્રેમીઓને પકડીને ધોકાવવા સિવાય બીજો કોઈ કામધંધો ન હોય એવી સ્ટોરીવાળી ફિલ્મોની આપણે ત્યાં નવાઈ નથી. જ્યારે એ જ લાઈન પર ફિલ્મ બનાવવી હોય ત્યારે ફિલ્મમાં કંઈક તો નવું જોઈએ ને. અરે, હીરો હિરોઈનને ગુંડાઓથી બચાવે અને એ જોઈને હિરોઈન હીરોના પ્રેમમાં પડી જાય એ ટ્રેક તો કદાચ ડાયનોસોરના જમાનામાં પણ આઉટડેટેડ ગણાતો હશે! આટલી હદે એસેમ્બલી લાઈન પ્રોડક્શન જેવી બીબાંઢાળ ફિલ્મ હોવા છતાં તે લગભગ અઢી કલાક જેટલી તોતિંગ લાંબી છે. જો વિપશ્યના કે મેડિટેશન કરવાનો અનુભવ હોય તો જ આટલો સમય ધીરજ રાખીને બેસી શકીએ.

તેમ છતાં

એક્શન ક્રેઝી યંગસ્ટર્સને મજા પડે એવી એક્શન અને ચેઝ સિક્વન્સીસમાં ટાઈગરબાબા ફુલ માર્ક્સે પાસ થાય છે. પરંતુ એની આ ખૂબીનો ઝાઝો ઉપયોગ કર્યો હોત તો આ ટાઈગરની એક્ટિંગની ઊણપ ઢંકાઈ જાત. હા, ફિલ્મમાં સાજિદ-વાજિદે સારું મ્યુઝિક આપ્યું છે. ખાસ કરીને ‘જિયા લાગે ના’ તથા ‘હો જાઉંગા તબાહ’ તો મોબાઈલમાં ફરી ફરીને સાંભળવાની ઈચ્છા થાય એવાં સરસ બન્યાં છે.

પ્રોજેક્ટ ટાઈગરમાં જોડાવું કે નહીં?

બ્રૂસ લી અને જેકી ચેનની યાદ અપાવી દે એવી ફાઈટ્સ કરતા ટાઈગર શ્રોફને જોવો હોય, તો આ ફિલ્મ જોવા જઈ શકાય. પરંતુ એની થોડી ફાઈટ્સ જોવા માટે બાકીની લાંબી કંટાળાજનક ફિલ્મ સહન કરવાની તૈયારી રાખવી પડે. બાકી સારાં સોંગ્સ માટે સ્માર્ટ ફોન તો છેજ ને. હવે ચોઈસ ઈઝ યોર્સ!

રેટિંગઃ ** (બે સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

કોચ્ચડયાન (Kochadaiyaan)

નબળા એનિમેશનમાં રજની મેજિકનો કચ્ચરઘાણ

*** 

જો મોશન કેપ્ચર એનિમેશનના ગાજ્યા મેહ વરસ્યા હોત તો આ ફિલ્મ ભારતીય સિનેમાનું નવું સિમાચિહ્ન સાબિત થાત.

***

kochadaiyaan-movie-posters2‘સુપરસ્ટાર રજનીકાંત’ની ફિલ્મ હોય, એ પણ થ્રીડીમાં,  ડિરેક્ટર તરીકે એની જ દીકરી ઐશ્વર્યા હોય, નવ ભાષાઓમાં એકસાથે રિલીઝ થતી હોય અને અબોવ ઓલ, ભારતમાં પહેલીવાર આવેલી ફોટોરિયલિસ્ટિક મોશન કેપ્ચર ટેક્નિકથી બનેલી ભારતની સૌથી મોંઘી એનિમેટેડ ફિલ્મ (આ ટેક્નિક વિશેનો મારો મસ્ત માહિતી લેખ વાંચવા માટે ક્લિક કરો અહીં)… આવું જબરદસ્ત કોમ્બિનેશન હોય તો સમગ્ર દેશમાં જબરદસ્ત ક્રેઝ ઊભો થવો જોઈતો હતો. પરંતુ ચૂંટણીની ધમાલ વચ્ચે એકથી વધુ વાર પાછી ઠેલાયા પછી રિલીઝ થયેલી કોચ્ચડયાન મોઢું પહોળું થઈ જાય એવી અદભુત ફિલ્મ નથી જ.  આ ફિલ્મની વિરુદ્ધમાં જતું મુખ્ય પાસું તેનું નબળું એનિમેશન છે.

ધ લેજન્ડ

અમિતાભ બચ્ચનના વોઈસ ઓવરથી શરૂ થતી કોચ્ચડયાન વાર્તા છે એક અનાથ બાળકની, જે મોટો થઈને પ્રતાપી સૈનિક રાણા રણવિજય (રજનીકાંત) બને છે. ભારતના યુગો પૂર્વેના ઈતિહાસમાં દર્જ થયેલી દંતકથા પ્રમાણે કલિંગપુરી અને કોટ્ટઈપટ્ટનમ નામનાં બે રાજ્યો વચ્ચે દુશ્મની છે. કલિંગપુરીનો રાજા છે રિપુદમન (જેકી શ્રોફ). જ્યારે કોટ્ટઈપટ્ટનમનો રાજા છે મહેન્દ્રરાજ (નાસિર). રાણા એટલે કે રજનીકાંતના કૌશલ્યથી પ્રભાવિત થઈને કલિંગપુરીનો યુવરાજ રાણાને રાજ્યનો મહાસેનાપતિ બનાવે છે. મહાસેનાપતિ બનતાંવેંત રાણા પ્રસ્તાવ મૂકે છે કે આપણા રાજ્યમાં ગુલામ તરીકે મજૂરી કરતા શત્રુરાજ્ય કોટ્ટઈપટ્ટનમના સૈનિકોને આપણી સેનામાં સામેલ કરી લઈએ જેથી યુદ્ધ થાય ત્યારે એ લોકો જ ખપે. આ વાતનો અમલ કરતાંવેંત રાણા શત્રુરાજ્ય સાથે સંધિ કરી લે છે અને ગુલામ સૈનિકોને ત્યાં પાછા મોકલી આપે છે. કલિંગપુરીનો સેનાપતિ થઈને એ શત્રુરાજ્યને મદદ કરીને એની સાથે ભળી જવા બદલ કલિંગપુરીમાં રાણાને દેશદ્રોહી ઘોષિત કરાય છે.

આ બાજુ કોટ્ટઈપટ્ટનમના યુવરાજનો પરમમિત્ર બની ગયેલો રાણા ત્યાં જઈને ત્યાંની રાજકુમારી વંદના (દીપિકા પદુકોણ)ના પ્રેમમાં પડી જાય છે. એમાંય એક દુર્ઘટનામાં રાણા મહારાજા મહેન્દ્રરાજ અને યુવરાજના જીવ બચાવે છે એટલે ત્યાંના લોકોનો વિશ્વાસ ઓર ગાઢ બની જાય છે. પરંતુ છુપાવેશે આવેલો એક હુમલાખોર રાજા મહેન્દ્રરાજની હત્યા કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, જે બદલ એને મૃત્યુદંડ ફરમાવાય છે. પરંતુ સૌના આઘાત વચ્ચે એ હુમલાખોર બીજું કોઈ નહીં, રાણા એટલે કે રજનીકાંત પોતે જ નીકળે છે. હવે રાણા બંને રાજ્યનો દ્રોહી બની ચૂક્યો છે. પરંતુ એણે આવું શા માટે કર્યું? અને સૌથી મોટી વાત, કોચ્ચડયાન (લાંબી જટા ધરાવતો પ્રતાપી રાજા) કોણ છે?

રજની મેનિયાની પેલે પાર

થોડી કન્ફ્યુઝિંગ સ્ટોરી ધરાવતી આ ફિલ્મની શરૂઆતમાં તેનું શૂટિંગ કઈ રીતે કરાયું અને શા માટે આ ફિલ્મ ખાસ છે, તેની ટૂંકી ડોક્યુમેન્ટરી પણ બતાવાય છે. આ ફિલ્મ જે ટેક્નિકથી બની છે એ જ ટેક્નિકથી હોલિવૂડમાં જેમ્સ કેમેરોને અવતાર ફિલ્મ બનાવી હતી. એટલે આપણી અપેક્ષાઓ વધી જાય તે સ્વાભાવિક છે. પરંતુ આટલી બધી હો હા કર્યા પછી રિલીઝ થયેલી ફિલ્મનું એનિમેશન ખાસ્સું શીખાઉ કક્ષાનું લાગે છે. રજનીકાંત સહિત મોટા ભાગના કલાકારોના આંખો-ચહેરા પર જીવંતતા દેખાતી નથી. એટલું જ નહીં, ચહેરા અને હાથની મુવમેન્ટ્સમાં સંકલન ખૂટતું હોય એવું લાગે છે. સ્ક્રીન પર જાણે પપેટ શો ચાલતો હોય એવું લાગે છે. જો આ બાબત તમે ઈગ્નોર કરી શકો તો ધીમે ધીમે ફિલ્મની વાર્તામાં ઓતપ્રોત થતા જશો.

ઈન્ટરવલ પહેલાં રજનીકાંત હીરો થઈને આવું શા માટે કરે છે એવા પ્રશ્નો મૂંઝવશે. ઉપરથી દર થોડી વારે આવતાં ગીતો સરસ બન્યાં હોવા છતાં હાઈવે પર આવતાં સ્પીડબ્રેકર જેવાં લાગશે. પરંતુ એકવાર રહસ્યો પરથી એક પછી એક પડદા ઊંચકાતા જશે એટલે ફિલ્મની વાર્તાના પ્રવાહમાં તણાતા જશો.

ફિલ્મનું સૌથી સ્ટ્રોંગ પાસું સ્વાભાવિક પણે જ રજનીકાંત અને એની દક્ષિણ ભારતીય છાંટવાળું હિન્દી છે. ઉપરથી કે. એસ. રવિકુમારના સશક્ત ડાયલોગ્સ રંગ જમાવે છે. સેમ્પલઃ ‘રાજા કભી બંજર ઝમીન પર રાજ નહીં કરતા, અસલી રાજા વો હૈ જો લોગોં કે દિલોં પે રાજ કરે.’ રજનીકાંતની કોઈ જિમ્નાસ્ટને શરમાવે એવી એક્રોબેટિક એક્શન ફેન્સની તાળીઓ ઉઘરાવી જશે.

આમ તો રજનીકાંત હીરો હોય એટલે બાકી બધાં કલાકારો માત્ર ફોર્માલિટી માટે હોય એવી સ્થિતિ સર્જાતી હોય છે. તેમ છતાં વિલન બનતા દક્ષિણના સિનિયર કલાકાર નાસિર હિરો-વિલનનું પલ્લું બેલેન્સ કરતા રહે છે. દીપિકા હિરોઈન છે, પણ એના ભાગે નાચગાના અને એક ફાઈટ સિક્વન્સ સિવાય ઝાઝું કશું કામ આવ્યું નથી. હા, ફિલ્મમાં જેકી શ્રોફ અને ડાન્સર-અભિનેત્રી શોભના પણ છે, પરંતુ એ બંને પણ મહેમાન કલાકાર જેવાં જ છે.

ફિલ્મનાં ગ્રાફિકમાં પણ ખાસ્સી મહેનત કરાઈ છે. વિશાળ મહેલો, પહાડો, દરિયો વગેરે કાળજીથી ક્રિયેટ કરાયાં છે. એટલું જ નહીં, ફાઈટ સિક્વન્સિસમાં પણ ફટાફટ ઘૂમતા કેમેરા એન્ગલ્સ રોમાંચ જગાવતા રહે છે. ખાસ કરીને રજનીકાંતનો જટાધારી અવતાર અને એમાંય શિવતાંડવ તો એકદમ સુપર્બ કેપ્ચર થયું છે.

થલૈવા માટે જોખમ લઈ શકો

આ રજનીકાંતની ફિલ્મ છે એટલે એના ચાહકોમાં સ્વાભાવિકપણે જ ઉન્માદ જગાવશે. પરંતુ આપણે જો એના જોક્સની મજા લેવા જેટલા જ અને મનોરંજન ખાતર જ રજનીકાંતની ફિલ્મો જોતા દર્શક હોઈએ તો ઓવારણાં લેવાની ઈચ્છા થઈ આવે એવી ફિલ્મ કોચ્ચડયાન નથી. તેમ છતાં એક નવા એક્સપિરિયન્સ તરીકે આ ફિલ્મ જોઈ શકાય. પરંતુ સ્ટ્રિક્ટ્લી એને અવતાર જેવી ફિલ્મો સાથે સરખાવશો નહીં.  આ ફિલ્મની સિક્વલની પણ પૂરેપૂરી તૈયારી થઈ ચૂકી છે. આશા રાખીએ કે આ પહેલા ભાગમાં રહેલી એનિમેશનની નબળાઈઓ તેની સિક્વલમાં દૂર થઈ જાય. બાય ધ વે, ફિલ્મના એન્ડ ક્રેડિટ્સમાં ફરીથી ફિલ્મનું મેકિંગ બતાવાયું છે જે જોવા ઊભા રહેશો. એજ્યુકેશનના ભાગરૂપે પણ એ જોવાની મજા પડે એવું છે.

રેટિંગઃ *** (ત્રણ સ્ટાર)

P.S. મોશન કેપ્ચર એનિમેશન ટેક્નિક વિશે વધુ જાણવા માટે મારા મસ્ત માહિતી લેખની લિંકઃ https://jayeshadhyaru.wordpress.com/2014/04/18/motion-capture-animation/

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

ગેંગ ઑફ ઘોસ્ટ્સ

ભૂતના નામે ફારસનું કલેક્શન

***

ભૂતોની ક્રિકેટ ટીમ બનાવવી હોય એટલાં જથ્થાબંધ ભૂત ભેગાં મળીને પણ એક સારી ફિલ્મ બનાવી શક્યાં નથી.

***

gang-of-ghosts-first-look-2ધારો કે, તમારી બાજુમાં રહેતાં બંગાળી મિશ્ટિબેન કોઇ બંગાળી વાનગી બનાવે છે. એ જોઇને આપણાં (એટલે કે પોતપોતાનાં) શ્રીમતીજી એ જ રેસિપી પરથી પોતાની સ્ટાઇલમાં વાનગી બનાવે, ત્યાં સુધી તો સમજી શકાય. પરંતુ મૂળે એ બંગાળી વાનગી જ સાવ ભંગાર હોય તો એનું નવું વર્ઝન ક્યાંથી સારું બનવાનું? કૂવામાં હોય તો હવાડામાં આવે ને! બસ, એવી જ સ્થિતિ આ શુક્રવારે રિલીઝ થયેલી બીજી ભૂતપ્રેતની ફિલ્મ ‘ગેંગ ઓફ ઘોસ્ટ્સ’ની થઇ છે. 2012માં આવેલી બંગાળી ફિલ્મ ‘ભૂતેર ભવિષ્યત’ની ફ્રેમ બાય ફ્રેમ રિમેક એટલે ગેંગ ઓફ ઘોસ્ટ્સ. મૂળ એ બંગાળી ફિલ્મ જ નબળી પોટબોઇલર મુવી છે, પછી તેની હિન્દી રિમેકમાં શી ભલીવાર હોય!

ભૂત જુડતે ગયે, ભૂતબંગલા બનતા ગયા

‘કહાની’ ફિલ્મમાં સાત્યકિ બનેલો પરંબ્રત ચેટર્જી એક નવોદિત ડિરેક્ટર છે, જે પોતાની પહેલી જ ફિલ્મ માટે એક સો વરસ જૂના ભૂતિયા બંગલામાં શૂટિંગ માટેનું લોકેશન જોવા આવે છે. પરંતુ ત્યાં એને એક સ્ટ્રગલ ફિલ્મ રાઇટર રાજુ (શરમન જોશી) મળે છે, જે કહે છે કે મારી પાસે ભૂતોની એક ફેન્ટાસ્ટિક સ્ટોરી છે. શરમન પરંબ્રતને સ્ટોરી સંભળાવવી શરૂ કરે છે. કે એ ભૂતબંગલાના માલિક રાયબહાદૂર ગૈંદામલ હેમરાજ (અનુપમ ખેર)ને એની મિલના કામદારો બંગલા સાથે જીવતો સળગાવી મારે છે. ગૈંદામલનો નાનો ભાઇ ગુલાબચંદ (ચંકી પાંડે) બગડેલો રઇસઝાદો છે, જેના પ્રેમમાં દેવદાસી બનીને ફિલ્મની હિરોઇન મનોરંજના કુમારી (માહી ગિલ) આત્મહત્યા કરે છે. આ બધાં એક પછી એક મૃત્યુ પામે છે અને ભૂત બનીને એ બંગલામાં ભેગાં થાય છે.

પરંતુ સમય વીતતાં મુંબઇમાં જૂની ઇમારતો તૂટીને, વૃક્ષો કપાઇને તેની જગ્યાએ નવાં મૉલ, મલ્ટિપ્લેક્સ, સ્કાયસ્ક્રેપર્સ બનવા લાગે છે અને ભૂતો બિચારાં બેઘર થઇ જાય છે. એટલે ભૂતભાઇ અનુપમ અને બીજા એક અંગ્રેજ ભૂતભાઇ મિસ્ટર રામસે મળીને નક્કી કરે છે કે આપણા બંગલાને આપણે ભૂતોનું અનાથાશ્રમ જેવું બનાવવું, જ્યાં બેઘર ભૂતો બિન્ધાસ્ત રહી શકે. આ માટે ઇન્ડિયન આઇડલ સ્ટાઇલમાં એક ઇન્ટરવ્યૂ ગોઠવાય છે, જેમાં ભાંતિ ભાંતિના ભૂતો આવે છે અને કેટલાંક ફાઇનલી સિલેક્ટ પણ થાય છે. સિલેક્ટ થયેલાં ભૂતોમાં સૌરભ શુક્લા, યશપાલ શર્મા, રાજપાલ યાદવ, અસરાની, એક યુવા કન્યા (નવોદિત મીરાં ચોપરા) અને એક હરિયાણવી ગિટારિસ્ટનો સમાવેશ થાય છે. થોડી નોકઝોંક અને પેલી હિરોઇન માહી ગિલની પાછળ ભૂતોની લટ્ટુગીરી પછી કહાનીમાં ટ્વિસ્ટ આવે છે કે એક બિલ્ડર નામે ભૂતોરિયા (રાજેશ ખટ્ટર) એ બંગલો ખરીદીને તેની જગ્યાએ મૉલ બનાવવાનું પ્લાનિંગ કરી રહ્યો છે. એટલે બધાં જ ભૂત ભેગાં મળીને એ બિલ્ડરને રોકવા માટે એક ખૂનખાર ભાઇના ભૂત બાબુ હાથકટા (જેકી શ્રોફ)ને સુપારી આપે છે. પછી આગળ ઉપર આ આખી ભૂત કંપની પોતાનું ઘર બચાવી શકે છે કે કેમ અને જે ડિરેક્ટર (પરંબ્રત) આ સ્ટોરી સાંભળી રહ્યો છે, તેનું શું થાય છે એ વાત ક્લાઇમેક્સમાં આવે છે.

થોડી કોમેડી, ખૂબ બધા લોચા

‘રાગિણી એમએમએસ-2’ એટલી બાલિશ ફિલ્મ છે કે તમને ડરવાને બદલે હસાવે છે, જ્યારે આ ફિલ્મ ‘ગેંગ ઓફ ઘોસ્ટ્સ’ તમને હસાવવાના પ્રોમિસ સાથે જ બની છે. પરંતુ અહીં પણ એ જ લોચા છે. ફિલ્મમાં એટલાં બધાં પાત્રો છે કે જેનાં ઇન્ટ્રોડક્શનમાં જ ઇન્ટરવલ પડી જાય છે. એટલે ખરેખર સ્ટોરી તો ઇન્ટરવલ પછી જ શરૂ થાય છે. એક તો ફિલ્મની વાર્તા જ નબળી છે, ઉપરથી પડ્યા પર પાટું મારતા હોય એ રીતે ફિલ્મમાં સાત ગીતો ઠપકારવામાં આવ્યાં છે. અને સમ ખાવા પૂરતું એક પણ ગીત સારું બન્યું નથી.

હા, ફિલ્મને ન્યાય કરવા માટે એટલું કહેવું પડે કે તેના રાઇટિંગમાં વનલાઇનર્સના ચમકારા છે (જોકે ત્રણેક ઠેકાણે અશ્લીલ વનલાઇનર્સ નિવારી શકાયા હોત). છૂટક છૂટક સીન્સ પણ સારા બન્યા છે. પરંતુ મૂળે વાર્તા જ નબળી હોય, તો સ્ટીવન સ્પીલબર્ગ પણ સારી ફિલ્મ ન બનાવી શકે, જ્યારે આ તો સતીષ કૌશિકની ફિલ્મ છે! વધુ પડતાં ગીતોને કારણે મૂળ બંગાળી ફિલ્મ નબળી પડી ગયેલી એ વાતની જાણ હોવા છતાં સતીષભાઇએ આટલાં બધાં અને એ પણ આટલાં ગંદાં ગીતો શા માટે ફિલ્મમાં ઠાંસ્યાં હશે એ જ સમજાતું નથી. જો ગીતો પર કાતર ચલાવીને ફિલ્મની વાર્તાને ફટાફટ આગળ ચલાવી હોત તો ફિલ્મ સારી બની શકી હોત.

વળી, એન્સેમ્બલ કાસ્ટ તરીકે એટલાં બધાં કલાકારો ફિલ્મમાં છે કે દરેકના ભાગે થોડી થોડી મિનિટ્સ જ આવી છે. એટલામાં માત્ર સૌરભ શુક્લા અને માહી ગિલ જ આપણું ધ્યાન ખેંચવામાં સફળ રહે છે, બાકીનાં લોકોએ બસ પોતાના ભાગે આવેલું પાત્ર નિભાવી જાણ્યું છે. ફિલ્મની શરૂઆતમાં અન્ય હોરર ફિલ્મોની મજાક ઉડાવવામાં આવી છે કે તેમાં લોજિક હોતું નથી, પરંતુ ખુદ આ જ ફિલ્મમાં લોજિકને દેશવટો આપી દેવાયો છે. ફોર એક્ઝામ્પલ, ભૂત પોતાને મનફાવે ત્યારે અદૃશ્ય રહે અને મન ફાવે ત્યારે ગમે તેને દેખાય, એવું?!

હા, ફિલ્મનો મેસેજ સારો છે, કે આપણા વારસાને ભૂલીને આડેધડ ઇમારતો બાંધીને આપણે આપણું પોતાનું જ નુકસાન કરી રહ્યા છીએ. પરંતુ જો મેસેજ માત્રથી સારી ફિલ્મ બનતી હોત તો એન્ટિ સ્મોકિંગ કેમ્પેઇન પણ સિલ્વર જ્યુબિલી થતાં હોત!

એક તક ભૂતને આપવા જેવી ખરી?

ના, જરાય નહીં. જો આ વીકએન્ડ પર ખાલી ટાઇમપાસ કરવા માટે ફિલ્મમાં જવું હોય તો ગેંગ ઓફ ઘોસ્ટ્સમાં લગભગ સવા બે કલાક બગાડી શકાય, બાકી ઘરે બેઠાં ટી-ટ્વેન્ટી વર્લ્ડ કપ જોવો વધારે ફાયદાનો સોદો સાબિત થશે.

રેટિંગઃ *1/2 (દોઢ સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

મહાભારત (એનિમેટેડ મુવી)

આના કરતાં ચૌદ વર્ષનો વનવાસ સારો!

***

મહાભારત જેવી શાશ્વત કથા પરથી કેવી એનિમેટેડ ફિલ્મ ન બનાવવી જોઇએ તેનું પરફેક્ટ ઉદાહરણ છે આ ફિલ્મ.

***

mahabharat-3d-animation-movie-posterમહાભારત, ધ ગ્રેટેસ્ટ સ્ટોરી એવર ટોલ્ડ. સંખ્યાબંધ પાત્રો, દરેક પાત્રની બેકસ્ટોરી અને અત્યારના સંદર્ભમાં ચકાસવા બેસો તો તેનું જ્યોગ્રાફિકલ અનુસંધાન પણ મળી આવે. તેના વિશે સાચું જ કહેવાયું છે કે જે અહીં છે તે જ સઘળે છે, અને જે અહીં નથી તે ક્યાંય નથી. આ સંસારની બધી જ સ્ટોરીઓનું, દરેક પ્લોટનું અનુસંધાન મહાભારતની કથામાં મળી આવે. પ્રેમ, દોસ્તી, દગો, રાજકારણ, મિસ્ટ્રી, ફેન્ટેસી, ચમત્કાર, યુદ્ધ, ભક્તિભાવ કે ઇવન સાયન્સ ફિક્શનની કડીઓ પણ તમે મહાભારતમાંથી શોધી શકો. મહાભારત એટલે ભારતીય સંસ્કૃતિની એવી મહાગાથા, જે ક્યારેય જૂની થતી નથી. હજારો વર્ષો થયા પછીયે આપણને એવી ને એવી જ તરોતાજા અને નવી લાગે છે. યુગો યુગોથી અનેક સર્જકો પોતપોતાની શક્તિ અને મતિ પ્રમાણે આ કથા ફરી ફરીને કહેતા આવ્યા છે અને આવનારાં સૈકાઓમાં પણ આ ક્રમ ચાલુ જ રહેવાનો છે. આ જ ક્રમમાં વધુ એક કડી એટલે અમાન ખાન દિગ્દર્શિત એનિમેટેડ ફિલ્મ ‘મહાભારત’. પરંતુ બોલિવૂડના જથ્થાબંધ સ્ટાર્સને લઇને બનાવાયેલી આ ફિલ્મ વિશે ખુશ થવા જેવી એકેય વાત નથી.

એનિમેશન નહીં, ઝોમ્બિફિકેશન

આ ફિલ્મની સ્ટોરી એટલે કે મૂળ મહાભારતની સ્ટોરી તો ગજિનીના આમિર ખાન જેવો દિમાગી કેમિકલ લોચો ધરાવતા લોકોને પણ ખબર હોય, એટલે એમાં ઊંડા ઊતરવાની કશી જરૂર નથી. ઇવન ફિલ્મના મેકર્સ પણ મહાભારતની કથાના મુખ્ય મુખ્ય બનાવોને બાદ કરતાં એમાં ઊંડા ઊતર્યા નથી.

મહાભારત ફિલ્મ વિશે ઊડીને આંખે ખૂંચે એવી પહેલી વાત છે તેનું અત્યંત નબળું અને રાધર, ગંદું એનિમેશન. આ ફિલ્મ મોટી ઉંમરના લોકોને તો અપીલ કરી શકે એવી છે નહીં, એટલે એવું સ્વીકારી લઇએ કે બાળકો તેનું ટાર્ગેટ ઓડિયન્સ છે, તો પછી તેનું એમેચ્યોરિશ એનિમેશન બાળકોને પણ અપીલ કરી શકે એવું નથી. કારણ કે, અત્યારનાં બાળકો હોલિવૂડની લાયન કિંગ, આઇસ એજ, માડાગાસ્કર, બ્રેવ, ટેન્ગલ્ડ વૉલ ઇ, ફાઇન્ડિંગ નિમો જેવી સુપર્બ એનિમેશનવાળી ફિલ્મો જોઇ જ ચૂક્યાં છે. એટલું જ નહીં, બાળકોની ચેનલ્સમાં પણ અફલાતૂન ક્વોલિટીનું એનિમેશન પિરસાય છે. ત્યારે આ ફિલ્મનું એનિમેશન બાળકોને પણ ચાઇલ્ડિશ લાગે એ હદે બાલિશ છે. આ પ્રકારના એનિમેશનમાં નથી કોઇ પાત્રના ચહેરા પર હાવભાવ આવતા, નથી એમનું હલનચલન સ્વાભાવિક કે નથી એમના હોઠ પ્રોપર્લી ફફડતા. સોરી ટુ સે, પણ બધાં જ પાત્રો હાલતાં ચાલતાં ઝોમ્બી જેવાં દેખાય છે.

મહાભારતનું બોલિવૂડીકરણ

વળી, લોકોને આકર્ષવાના એક ભાગરૂપે હોલિવૂડ સ્ટાઇલમાં અહીં દરેક મુખ્ય પાત્ર માટે બોલિવૂડનાં સુપરસ્ટાર્સનો અવાજ લેવામાં આવ્યો છે. જેમ કે, અમિતાભ બચ્ચન (ભીષ્મ પિતામહ), શત્રુઘ્ન સિંહા (શ્રીકૃષ્ણ), અજય દેવગણ (અર્જુન), અનિલ કપૂર (કર્ણ), સન્ની દેઓલ (ભીમ), મનોજ બાજપાઇ (યુધિષ્ઠિર), જેકી શ્રોફ (દુર્યોધન), વિદ્યા બાલન (દ્રૌપદી), અનુપમ ખેર (શકુનિ), દીપ્તિ નવલ (કુંતી) વગેરે. આ સ્ટાર વેલ્યૂ ઉમેરવાની લાલચમાં દરેક પાત્રનો ચહેરો પણ જે તે સ્ટાર જેવો જ કરવામાં આવ્યો છે. એટલે ભીષ્મ પિતામહ અમિતાભ જેવા અને અર્જુન અજય દેવગણ જેવો દેખાય એવું. એટલે સુધી કે મનોજ બાજપાઇના લમણે છે તે મસો પણ અહીં યુધિષ્ઠિરના લમણે મુકાયો છે! એટલે કોઇ પાત્ર મહાભારતનું હોય એવું લાગતું જ નથી, બલકે તદ્દન ફિલ્મી લાગે છે. એમાંય સન્ની દેઓલવાળું ભીમનું પાત્ર તો એટલું ફિલ્મી લાગે છે કે જાણે હમણાં બોલી ઊઠશે, ‘યે હાથ નહીં, ઢાઇ કિલો કા હથૌડા હૈ. એક બાર પડતા હૈ તો…!’ શકુનિનો અવાજ આપનાર અનુપમ ખેરે વીતેલા જમાનાના ખલનાયક જીવનની યાદ અપાવે એવો અવાજ કાઢ્યો છે, જ્યારે એમનો લુક અનુપમના જ ભાઇ રાજુ ખેર જેવો લાગે છે. સૌથી નિરાશાજનક પોર્ટ્રેયલ શ્રીકૃષ્ણનું છે. એક તો એમનો લુક ‘અશોકા’ ફિલ્મમાં હતો એ દક્ષિણના હીરો અજિતકુમાર જેવો છે અને અવાજ શત્રુઘ્ન સિંહાએ આપ્યો છે, જે શ્રીકૃષ્ણની રમતિયાળ પર્સનાલિટીને જરાય મેચ નથી કરતો.

રિસર્ચના નામે મીંડું

આ ફિલ્મ ભારતની અત્યાર સુધીની સૌથી મોંઘી એનિમેટેડ ફિલ્મ હોવાનું અને સાત વર્ષની મહેનત પછી બની હોવાનું કહેવાય છે. જો એ વાત સાચી હોય તો થોડોક ખર્ચો રિસર્ચ માટે પણ કરી લેવો જોઇતો હતો! આ તો કોઇએ માત્ર બી. આર. ચોપરાની મહાભારત સિરિયલ જોઇને આ ફિલ્મ બનાવી નાખી હોય એવું લાગે છે. કેમ કે, એક તો મહાભારતના જાણીતા પ્રસંગો સિવાય એક પણ સબપ્લોટના ઉંડાણમાં જવામાં નથી આવ્યું. એટલું પૂરતું ન હોય એમ, હસ્તિનાપુરના રાજમહેલ જયપુરના સિટી પેલેસ જેવા લાગે છે. એનાથી પણ ખરાબ, ઘણા પેલેસમાં ચોખ્ખી ઇસ્લામિક આર્કિટેક્ચરની છાંટ દેખાઇ આવે છે. હવે ઇતિહાસ કહે છે કે મહાભારતકાળમાં ઇસ્લામ ધર્મનું અસ્તિત્વ જ નહોતું. પાત્રો પાસે જે હિન્દી બોલાવવામાં આવ્યું છે તે પણ ઉર્દૂમિશ્રિત છે, જે ન હોવું જોઇએ. ઘણાં બધાં પાત્રો અને ઘટનાઓ અહીં મિસિંગ છે અથવા તો તેનો ઉપરછલ્લો જ ઉલ્લેખ છે.

હસ્તિનાપુરનું સભાગૃહ, માયામહલનું ડિઝાઇનિંગ અને યુદ્ધનાં દૃશ્યો સારાં બન્યાં છે, પરંતુ બાકીના પ્રસંગો જોઇએ તેટલા ભવ્ય નથી લાગતા, જે એક એનિમેશન મુવી પાસેથી અપેક્ષિત હોય છે. જો આ ફિલ્મનું એનિમેશન રિયલિસ્ટિક હોત અને ફિલ્મને થ્રીડીમાં બનાવવામાં આવી હોત તો તેની આભા જ કંઇક ઓર હોત.

ખરેખર તો મહાભારત જેવી મહાગાથા પરથી ફિલ્મ બનાવવી હોય તો કાં તો તેની કોઇ સબસ્ટોરી કે કોઇ પાત્ર પરથી ફિલ્મ બનાવવી જોઇએ, અથવા તો તેને અલગ એંગલથી કે અલગ પરિપ્રેક્ષ્યમાં મૂકવી જોઇએ. નહીંતર આ રીતે એકની એક રીતે સ્ટોરી કહેવામાં સમય, શક્તિ અને (મેકર્સ તથા પ્રેક્ષકો બંનેના) પૈસાની બરબાદી સિવાય કશું જ નથી.

આ મહાભારત જોવું કે ન જોવું?

જો આપ ‘ધૂમ-3’ના આઘાતમાંથી બહાર આવી ગયા હો અને બાળકોને મહાભારતની કથા વિશે ઉપરછલ્લી માહિતી આપવા માગતા હો તો આ ફિલ્મ એમને બતાવી શકાય. બાકી, બી. આર. ચોપરાની મહાભારત સિરીયલ આજે પણ એટલી જ અસરદાર છે. છતાં આ ફિલ્મને જે કંઇ રેટિંગ મળે છે એ માત્ર સારા ઇરાદા, અત્યારે આ સ્ટોરી કહેવાની હિંમત અને અમુક સારી સિક્વન્સીસને જ આભારી છે.

રેટિંગઃ * (એક સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.