Inferno

  • inferno_ver6‘ધ બિગ બૅંગ થિયરી’ના એક ઍપિસોડમાં ગીક ઍમી શૅલ્ડન કૂપર સામે એક બોમ્બ ફોડે છે, જેની અસરથી બાકીની નર્ડમંડળી ઘાયલ થઈ જાય છે. બોમ્બ એવો કે, ‘ઇન્ડિયાના જોન્સ એન્ડ ધ રેઇડર્સ ઑફ ધ લૉસ્ટ આર્કમાં ઇન્ડિયાના જોન્સનો કોઈ ફાળો હતો જ નહીં. જો એ ન હોત તોય નાઝીઓ આર્ક શોધી જ લેવાના હતા.’ રૉન હૉવાર્ડની ‘ઇન્ફર્નો’નું કામકાજ પણ એવું જ છે. રૉબર્ટ લૅંગ્ડન પોતાની બૅલેન્સમાં રહેલી CL-PL વાપરીને રજા પર ઊતરી ગયા હોત તોય ફિલ્મની મદામ સિએના બ્રૂક્સ આખો કૅસ સોલ્વ કરી જ નાખવાની હતી.
  • આમ તો ૨૦૧૩માં રાઇટર-ઍડિટર મનુ જોસેફે ડૅન બ્રાઉનની ‘ઇન્ફર્નો’ના દિલથી છોતરાં ફાડી નાખ્યાં હતાં. એટલે મનમાં ACP પ્રદ્યુમ્નની જેમ ગરબડની શંકા તો હતી જ. છતાં ટૉમ હેન્ક્સ અને ઇરફાન બંને એકસાથે એક જ ફિલ્મમાં હોય એટલે અમારે વહેવાર સાચવવા પણ શુક્રવારની સવારે પહેલી રિક્ષા પકડીને પહોંચી જવું પડે.
  • એક સાઇકો સાયન્ટિસ્ટે ઉધઈની જેમ વધી રહેલી દુનિયાની વસ્તી પર વૅક્યુમ ક્લિનર ફેરવવા માટે જોરદાર ‘બાઝીગર’છાપ આઇડિયા શોધી કાઢ્યો છેઃ ‘કભી કભી જીને કે લિયે કિસી કો મારના ભી પડતા હૈ!’ એણે પ્લૅગનો એક ખૂંખાર વાઇરસ બનાવ્યો છે. ૧૪મી સદીના ‘બ્લૅક ડૅથ’ની જેમ આ વાઇરસ પણ અડધી દુનિયાની વસ્તીને ડિલીટ કરીને રિસાઇકલ બિનમાં નાખી દેશે, એટલે અડધા પ્રોબ્લેમ્સ રાતોરાત ગાયબ! (વ્હાટ ઍ લાજિક, સરજી!) પણ આ વાઇરસ સીધો ફેલાવી દેવાને બદલે એણે તેને પ્લાસ્ટિકના ઝભલામાં નાખીને ક્યાંક સંતાડી રાખ્યો છે (લિટરલી, કોથમીર-મરચાં સાથે ફ્રીમાં આવે એવું ઝભલું!). એનું સરનામું કો’કને આપી રાખવાને બદલે સાહેબે ‘તીતર કે દો આગે તીતર’ જેવી ટ્રેઝર હન્ટ ક્રિએટ કરી છે (રામ જાણે શું લેવા?). હવે એ ઊકેલવા માટે ક્રિપ્ટોલોજિસ્ટ-સિમ્બોલોજિસ્ટ રૉબર્ટ લૅંગ્ડન કામે લાગે છે. એ યુનિવર્સિટીનો પ્રોફેસર હોવા છતાંય અમુક લોકો એની પાછળ પડી ગયા છે. એના પર એક હુમલો, એની યાદદાસ્તનો ભાજીપાલો એન્ડ ઑલ. તો ક્યા રૉબર્ટ લૅંગ્ડન દુનિયા કો બચા પાયેંગે? યે દેખોગે, તુમલોગ! (હમ તો દેખ ચુકે, બરખુરદાર!)
  • ફિલ્મની શરૂઆત લૅંગ્ડનના ‘મૈં કહાં હૂં?’ ટાઇપના કકળાટથી થાય છે. એ જોઇને જ મને બીક લાગી કે જો આ લૅંગ્ડનિયો પ્રોફેશનલ આસાસિન નીકળ્યો, તો ‘બૉર્ન આઇડેન્ટિટી’નું પ્રૌઢ વર્ઝન શરૂ થઈ જશે. લેકિન થૅન્ક ગોડ, એને થોડું ઘણું યાદ આવી ગયું કે એ માણસોને નહીં, બલકે ગમે તેવું અઘરું લખાણ ઊકેલી આપતો કોઈ ‘–લોજિસ્ટ’ છે. (મને તો પૂરેપૂરી ખાતરી છે કે એ લૅંગ્ડન ઇન્ડિયા આવીને આપણા ડૉક્ટરોનાં લખેલાં પ્રિસ્ક્રિપ્શન વાંચે તો તરત જ અશોકના શિલાલેખ પરથી પાનની પિચકારીના ડાઘા લૂછીને કહી આપે કે ‘પશાકાકાના ખેતરની માલીપા સોનાનો ચરૂ દાટેલો છે! ભેગી વ્યાપમની ફાઇલો, સ્વિસ બૅન્ક અકાઉન્ટ્સની ડિટેલ્સ અને સર્જિકલ સ્ટ્રાઇકના વીડિયોની પેનડ્રાઇવ પણ છે!’
  • હા, એટલે અહીં લૅંગ્ડન ભલે સુગરફ્રી ખાંડ ખાતો, પણ એની સાથે ફરતી નમણી ફેલિસિટી જોન્સ એના કરતાં દેઢશાણી છે. મૅડિકલ ડૉક્ટર હોવા ઉપરાંત એણે દાન્તેને પણ (પ)ચાવી નાખ્યા છે, ઍનાગ્રામ પણ ઊકેલતા આવડે છે, એનાં ઇતિહાસ-જ્યોગ્રાફી પણ જોરદાર અને જીનિયસ લોકો જેવું માઇલ્ડ OCD પણ ખરું (જોકે એ ત્યાં ઇટાલીના છાપામાં કોલમ લખતી કે કેમ એની કોઈ ચોખવટ ડૅન બ્રાઉને કરી નથી!). ખાલીપીલી લૅંગ્ડનનું રિટાયરમેન્ટ ખરાબ કર્યું છે.
  • એક તો આ દુનિયાને બચાવવાવાળી વાત મને ક્યારેય પલ્લે પડતી નથી. આપણે અહીંયા મહિનાને અંતે પગાર બચતો ન હોય, અને આ લોકો ‘એક જનાવર ઇતું, ને પૂંછડ પાણી પીતું’ જેવું ઉખાણું સોલ્વ કરીને પણ દુનિયા બચાવી લે! નો ડાઉટ, ટૉમ હેન્ક્સને જોઇને આપણને લાગે કે એ વાળમાં ધોળી ડાઈ લગાવીને નદીમાં પ્લૅન લૅન્ડ કરાવી શકતો હશે, એરપોર્ટના ટર્મિનલ પર કે કોઈ નિર્જન ટાપુ પર જીવતો રહી શકતો હશે, કે પછી LOC જેવા ગોળીબારની વચ્ચે કોઈ ‘પ્રાઇવેટ રાયન’ને બચાવી પણ શકતો હશે. અને આ ઉખાણાં ઊકેલવાનું કામ તો બૅલેન્સમાં પડેલી રજાઓ વાપરવા માટે જ કરતો હશે.
  • ભલે ખાસ્સી વારે, પણ ઇરફાનની એન્ટ્રી પડી એટલે મને થયું કે જોરથી સીટી વગાડું, પણ અડધા ભરેલા ઑડિટોરિયમમાં કોઈ સળવળ્યું જ નહીં {એટલે મેંય સીટી મારવા માટે મોઢામાં નાખેલી થૂંકવાળી આંગળીઓ (મારા પોતાના જ) પૅન્ટ પર લૂછી નાખી!}. ઇન્ટરવલ પહેલાં…

************ ઇન્ટરવલ***************

(આપણે ત્યાં હૉલીવુડની ફિલ્મોમાં આ જ રીતે ઍબ્રપ્ટ્લી ઇન્ટરવલ પડે છે!)

  • હાં, તો ઇન્ટરવલ પહેલાં ઇરફાન માત્ર આટલું જ કરે છેઃ કમ્પ્યુટરમાંથી માથું ઊંચકે છે, ચશ્માં કાઢે છે અને એક વીડિયો જુએ છે! ઇરફાનમાંય મને બીક લાગી કે એ કોઈ ખૂફિયા જગ્યાએ ‘ડાયનોસોર ઉત્પાદન કેન્દ્ર’ ચલાવતો હશે. પણ ના. એ ખૂફિયા જગ્યાએ ખૂફિયા સિક્યોરિટીનું કંઇક કરે છે. જોકે ઇન્ટરવલ પછી એ મેદાનમાં આવ્યો ખરો, એ પણ ફુલ ફોર્મમાં! (ટૉમ હેન્ક્સને એટલું જ કહેવાનું બાકી રાખેલું, ‘હમ ઇન્ડિયા કે વો એક્ટર હૈ, જિસકે બારે મેં સ્પીલબર્ગને તુમ્હેં નહીં બતાયા!’) લેકિન બૉસ, ઇરફાનની એક વાત આપણને હૃદયના વાલ્વ સુધી ટચ્ચ કરી ગઈ, બાય ગોડ! ‘એણે ફોવેનવ લાગવા માઠે ફૅક ઍક્સેન્ટ નથી ઝાડી.’ (ક્યા ભૈયે, હમ તો ઐસે હી બોલતે હૈ! રોલ દેતા હૈ તો દે, વરના કટ લે!)
  • જાસ્તી દિમાગ ન ચલાવો અને તમારા ‘દાન્તે’ ખોતરતાં ખોતરતાં ‘ઇન્ફર્નો’ જોયા કરો, તો મૉડરેટલી મજા પડી શકે. અગાઉની ફિલ્મોની જેમ જ ક્યાં ફૅક્ટની સીમ પૂરી થાય અને ફિક્શનનો વગડો શરૂ થાય, એ પતાઈચ નહીં ચલતા. માથા પર ઇજા પામેલા લૅંગ્ડનને દેખાતાં ‘વિઝન્સ’ ખરેખર સ્કૅરી છે. જોકે મુખ્ય સ્ટૉરીમાં એનું શું કામ છે એ શોધવા માટે ‘શેરલોક હૉમ્સ’, ‘ફેલુદા’ અને ‘સૅમ ડિસિલ્વા’ને કામે લગાડવા પડે. ‘પ્રોફેસર લોકોની ‘બૉર્ન’ ફિલ્મ બનતાં રહી ગયેલી ‘ઇન્ફર્નો’ ખાસ કશા ઍડ્વેન્ચર વિનાની ‘ઇન્ડિયાના જોન્સ’ છે. ‘લોસ્ટ આર્ક’માં સાપથી ડરતો ‘ઇન્ડિ’ બોલે છે, ‘આ દર વખતે સાપ જ શું કામ ગુડાતા હશે?’ ડિટ્ટો, રૉબર્ટ લૅંગ્ડન પણ અહીં કહે છે, ‘વ્હાય ઇઝ ઇટ ઑલ્વેઝ દાન્તે?’ અહીં તો એની સાથીદાર પણ ફેલિસિટી ‘જોન્સ’ છે! (બાય ધ વે, સિટીમાં ઇન્ડિયાના જોન્સનું ફેલિસિટેશન થાય તો એને ‘ફેલિસિટી જોન્સ’ કહેવાય? બૅડ જૉક. ઓકે, સૉરી!)
  • મને એ સમજાયું નહીં કે પૃથ્વીનો સૌથી મોટો રોગ માનવજાત પોતે જ હોય અને એને બર્ડફ્લુની મરઘીઓની જેમ સાફ કરવાથી જ પ્રોબ્લેમ સોલ્વ થવાનો હોય, તોય એ માટે કોઈ સાઇકો સાયન્ટિસ્ટે પ્લૅગ ફેલાવવાની ક્યાં જરૂર છે? આતંકવાદીઓ ઑલરેડી એ કામ કરી જ રહ્યા છે, મહાસત્તાઓએ ગ્લૉબલ વૉર્મિંગ પેદા કરીને પણ એ કામ સ્ટાર્ટ કરી દીધું છે, હિલેરી બુનને ચિંતા છે કે પાકિસ્તાનનાં ન્યુક્લિયર વૅપન્સ આતંકવાદીઓના હાથમાં પડી શકે તેમ છે અને સ્ટિફન હૉકિંગ બચાડા કેદા’ડાના કહી રહ્યા છે કે આ પૃથ્વી પર હવે બહુ કસ રહ્યો નહીં, બિસ્તરા પોટલાં બાંધો અને બીજા કો’ક ગ્રહની વાટ પકડો! હશે, બડે લોગોં કી ચાય ઐસી હી હોતી હોએંગી! પી જાવ તમતમારે, બે સ્ટાર સાથે.
    (‘ઇન્ફર્નો’ના મનુ જોસેફના મસ્ત રિવ્યૂ માટે અને ‘ઇન્ડિયાના જોન્સ’ના ‘Why did it have to be snakes?’વાળા સીન માટેની લિંક્સ પહેલી કમેન્ટમાં આપી છે.)

    Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

***

Related Links:

મનુ જોસેફનો લેખઃ

http://www.openthemagazine.com/article/voices/infernal-lessons

ઇન્ડિયાના જોન્સનો સીનઃ

Advertisements