પૅડમેન

સુપરહીરો હૈ યે પગલા!

***

રેટિંગઃ સાડા ત્રણ સ્ટાર (***1/2)

5a1e12a16bd08-image

  • ‘પૅડમેન’ની વાત શરૂ કરતાં પહેલાં થોડા આંકડાઃ ભારતની 88% મેન્સ્ટ્રુએટિંગ સ્ત્રીઓ સેનિટરી પૅડ્સનો ઉપયોગ નથી કરતી. 70% સ્ત્રીઓને તે પોસાતાં જ નથી. એટલે જ એમનામાં ‘રિપ્રોડક્ટિવ ટ્રેક્ટ ઇન્ફેક્શન’નો દર 70% જેટલો ઊંચો છે. બોરિંગ ફિગર્સ છે, પણ અલાર્મિંગ છે. ત્યારે એક ફિલ્મ બનાવવા માટે આ પર્ફેક્ટ સબ્જેક્ટ છે.
  • વિરોધાભાસોથી ભરેલા આપણા દેશનો ગજબ વિરોધાભાસ એ પણ છે કે અહીં ખૂન, બળાત્કાર, કૌભાંડોની વાત સાંભળીને કોઇને આઘાત નથી લાગતો, પણ મેન્સ્ટ્રુએશન, સેનિટરી પૅડ્સ, કોન્ડોમ આજે પણ કમ્પ્લિટલી ટૅબૂ સબ્જેક્ટ્સ છે.
  • ટેલિવિઝન એડ્સમાં જેને ‘ઉન દિનોં મેં’ અને ‘મુશ્કિલ દિનોં મેં’ કહે છે, એની વાત આજે પણ આપણે ત્યાં મોટાભાગનાં ઘરોમાં ખૂલીને થતી નથી. ચાર દિવસ ઘરની સ્ત્રીઓ ‘અડેલી બેસે’, ‘માસિક ધર્મ’ આવે અને એ જાણે કોઈ ઇબોલાની દર્દી હોય એમ એમને એક ખૂણામાં ધકેલી દેવામાં આવે. બધી વાતમાં બને છે એમ, સાપ જાય ને લિસોટાની બબાલો રહી જાય. હેવી બ્લડલોસને કારણે આવેલી વીકનેસમાં એમને આરામ મળે એ હેતુથી એમને ચારેક દિવસ કામકાજમાંથી મુક્તિ આપવા માટે આ રિવાજ બન્યો હોઈ શકે, પણ આપણે એને તિરસ્કારમાં બદલી નાખ્યો.
  • અર્બન સેન્ટરોમાં સેનિટરી પૅડ્સ ખરીદવા એ કદાચ નોર્મલ થઈ ગયું હશે, પણ નાનાં શહેરોમાં આજે પણ એ ડ્રગ્સ ખરીદવા જેવી જ ખૂફિયા વસ્તુ ગણાય છે.
  • આર. બાલ્કી અને ગૌરી શિંદે દંપતીની બધી જ ફિલ્મોમાં સ્ટ્રોંગ ફેમિનિસ્ટ અન્ડરટોન અને મજબૂત ફિમેલ કેરેક્ટર્સ અચૂક હોય છે. પછી એ ‘ચીની કમ’ની તબૂ હોય, ‘પા’ની વિદ્યા બાલન અને એની મમ્મી હોય, ‘ઇંગ્લિશ વિંગ્લિશ’ની શ્રીદેવી હોય, ‘શમિતાભ’ની અક્ષરા હાસન હોય કે પછી ‘ડિયર ઝિંદગી’ની આલિયા હોય. અહીં તો આખી ફિલ્મ જ સ્ત્રીઓના સબ્જેક્ટ પર છે.
  • હવે સૌને ખબર છે કે ‘પૅડ મેન’ કોઇમ્બતુરના અરુણાચલમ મુરુગનંતમની રિયલ લાઇફસ્ટોરી પરથી બની
    maxresdefault
    રિયલ ‘પૅડ મેન’ અરુણાચલમ મુરુગનંતમ

    છે. સ્કૂલ ડ્રોપઆઉટ અને ઇંગ્લિશ ન જાણતા એ માણસે સસ્તાં સેનિટરી પૅડ્સ બનાવવાનું મશીન શોધીને એક ક્રાંતિ લાવી. પણ આપણા સુધી એ ક્રાંતિનાં ન્યુઝ પહોંચાડવા માટે અક્ષય કુમાર જેવા સ્ટારને લઇને ફિલ્મ બનાવવી પડે છે. એનું પ્રચંડ કામ, ઇન્ટરનેશનલ મીડિયામાં લેવાયેલી નોંધ, બિલ ગેટ્સ સાથે એની સ્પીચ કે ઇવન ભારત સરકારે એનાયત કરેલો પદ્મશ્રી પણ એક ફિલ્મની તોલે આવતો નથી.

  • બાય ધ વે, ટ્વિન્કલ ખન્ના આ ફિલ્મની પ્રોડ્યુસર પણ છે અને એણે પોતાની બીજી બુક ‘ધ લેજન્ડ ઑફ લક્ષ્મી પ્રસાદ’માં અરુણાચલમની રિયલ સ્ટોરી પરથી એક ટૂંકી વાર્તા પણ લખી હતી. બટ, ટ્વિન્કલે હમણાં જ એક પ્રોગ્રામમાં કહ્યું હતું એમ, ‘વી આર અ કન્ટ્રી ઑફ વૉચર્સ, નોટ રિડર્સ!’ એટલે જ આ ફિલ્મ બને એ ખાસ જરૂરી હતું.
  • ફિલ્મ સીધી જ ‘આજ સે તેરી સારી ગલિયાં મેરી હો ગઈ’ સોંગથી સ્ટાર્ટ થાય છે, જેમાં લક્ષ્મીકાંત ચૌહાન ગાયત્રી ચૌબે સાથે ફેરા ફરી રહેલો દેખાય છે. આ સોંગ યુટ્યુબમાં જોશો તો ખબર પડી જ જશે કે એમાં લક્ષ્મીકાંત એટલે કે અક્ષય કેવો માણસ છે. પત્નીની એકદમ કૅર કરે છે. એને ડુંગળી સમારતાં આંખમાંથી આંસું ન નીકળે એટલે ડ્રમ વગાડતા રમકડાના હાથમાં ચપ્પુ પકડાવીને ચોપિંગ મશીન બનાવી દે છે. સાઇકલમાં બેસતાં ગોઠણ ન વાગે એટલે એને પાછળ સરસ ટેકાવાળી સીટ બનાવી આપે છે. યાને કે, એક, ભાઈ એકદમ કૅરિંગ હસબંડ છે, એનાં દુઃખ-દર્દ એ વગર કહ્યે સમજી જાય છે. બીજું, ભાઈ એકદમ ઇનોવેટિવ દિમાગના છે. બાય ધ વે, અક્ષય આ ફિલ્મમાં એક ફેબ્રિકેશનની દુકાનમાં કામ કરે છે. એટલે એની આ ખુરાફાતો જસ્ટિફાય પણ થાય છે.
  • અને એક પણ શબ્દ બોલ્યા વિના એસ્ટાબ્લિશ થઈ જાય છે કે આવો ઇનોવેટિવ દિમાગ ધરાવતો માણસ લો કોસ્ટ સેનિટરી પૅડ મેકિંગ મશીન બનાવી શકે જ. સિનેમાનો મારો ફેવરિટ રુલ ‘શો, ડોન્ટ ટેલ’નો મસ્ત ઉપયોગ.
  • ફિલ્મમાં બે વખત બીજી બે સિચ્યુએશન પણ બોલ્યા વિના ઘણું કહી જાય છે. એક મંદિરમાં હનુમાનજીની મિકેનિકલ ટ્રિકવાળી મૂર્તિના મોંમાં નાળિયેર મૂકીને પ્રસાદી આપવાના 51 રૂપિયા પડાવાય છે. લક્ષ્મીકાંત એ જોઇને જ તેનું મિકેનિઝમ સમજી જાય છે. બીજી વખત શ્રીકૃષ્ણના હાથે પ્રસાદ લેવા માટે આવું જ ગિમિક કરવામાં આવે છે. આ બંને વખતે ભક્તોની લાંબી લાઇનો લાગેલી દેખાય છે. કમેન્ટ એવી કે આપણે ત્યાં સેનિટરી પૅડ જેવી વસ્તુઓ પર કોઈ ધ્યાન નહીં દે, પણ ધર્મની વાત આવશે ત્યારે લોકો વગર વિચાર્યે પૈસા ખર્ચવા તૈયાર થઈ જશે. ઇવન સ્ત્રીઓ પણ.
  • ‘પૅડમેન’ ઓલમોસ્ટ કમ્પ્લિટલી ‘ટોઇલેટ એક પ્રેમકથા’ના ટેમ્પલેટ પર જ આગળ વધે છે. પહેલાં જાત સાથેનો સંઘર્ષ, પછી જીવનસાથી સાથેનો સંઘર્ષ, પછી પરિવાર સાથે સંઘર્ષ અને પછી સમાજ સાથેનો સંઘર્ષ. અને આ સંઘર્ષ પણ મોસ્ટ્લી વિચારોનો સંઘર્ષ છે. અલબત્ત, અહીં એને જાત સાથેનો સંઘર્ષ નથી.
  • અને થેન્ક ફુલ્લી આ ફિલ્મ ટોઇલેટ જેટલી લાઉડ પણ નથી. અક્ષયની ક્લાઇમેક્સમાં એક લાંબી સ્પીચને બાદ કરતાં ફિલ્મમાં ખાસ ભાષણબાજી પણ નથી.
  • અક્ષય એના ઘરમાં એકમાત્ર પુરુષ છે. મમ્મી છે, ત્રણ બહેનો છે, પણ એને મેન્સ્ટ્રુએશન સાઇકલ વિશે છેક લગ્ન પછી ખબર પડે છે. આપણે ત્યાં પુરુષોની હાલત આનાથી ખાસ અલગ નથી. ખુદ અરુણાચલમ જ કહે છે કે આપણે જેની સાથે આખી જિંદગી વીતાવીએ છીએ એના શરીરમાં શું થાય છે તે આપણને ખબર હોતી નથી.
  • બીજી એક આઇરની પણ ફિલ્મમાં મસ્ત રીતે એસ્ટાબ્લિશ થઈ છેઃ ફિલ્મનું શૂટિંગ નર્મદા કાંઠે આવેલા મધ્ય પ્રદેશના બ્યુટિફુલ મહેશ્વરમાં થયું છે. નર્મદા માતા ગણાય છે. ફિલ્મમાં અક્ષયના પાત્રનું નામ લક્ષ્મી છે, પત્નીનું નામ ગાયત્રી છે, રેણુકા દેવી મેડિકલ કોલેજ છે, સ્કૂલનું નામ અહલ્યા છે (જે ત્યાંનાં અહલ્યાદેવી હોલકર પરથી રખાયું હશે), દુકાનનું નામ ‘ચંદ્રિકા બેગ્સ હાઉસ’ છે… અરે, દીકરી પ્યુબર્ટીમાં પ્રવેશે એનું સેલિબ્રેશન પણ થાય છે… ચારેકોર સ્ત્રીઓનું સામ્રાજ્ય છે, પણ સ્ત્રીઓની આટલી મોટી સમસ્યા ક્યાંય કોઇને દેખાતી નથી.
  • પૅડમેનમાં શુદ્ધ હિન્દી શબ્દોની ભરમાર છેઃ વિજ્ઞાપન, ક્ષણ, ગ્રાહક, મુક્તિ, ચરિત્રહીન, આવિષ્કારો કી પ્રતિયોગિતા, મૌલિક આવિષ્કાર, અભિશાપ, વાતાવરણ, સાત્ત્વિક ભોજન, મંચ, સંબોધિત… છેલ્લે કઈ ફિલ્મમાં આ શબ્દો સાંભળ્યા હતા?
  • ૨૦૦૧ની સ્ટોરી છે એ બતાવવા ‘રાની મુખર્જી અને દેવિકા રાની’નો ડાયલોગ છે, ગૂગલનું જૂનું હોમપેજ અને ગોકળગાય જેવી ઇન્ટરનેટ સ્પીડની પણ વાત છે.
  • 2 કલાક 20 મિનિટની ફિલ્મ લગભગ ક્યાંય બોર કર્યા વિના અને એક પછી એક ઓબ્સ્ટેકલ સરસ રીતે વીંધતી આગળ વધે છે.
  • અરુણાચલમ મુરુગનંતમની સ્પીચ સાંભળશો એટલે સમજાશે કે આ ફિલ્મમાં બતાવાયેલા મોટાભાગના પ્રસંગો રિયલ છે. અને એટલે જ આવું ખરેખર કોઈ માણસે કર્યું હશે એ જાણીને ખરેખર આશ્ચર્ય થાય.
  • આવો રોલ કરવા માટે અને પૂરી ઓનેસ્ટીથી નિભાવવા માટે અક્ષય કુમારને ફુલ માર્ક્સ આપવા પડે. ટોઇલેટ વખતે મેં ટકોર કરેલી કે હજી આપણી ફિલ્મોમાં કે સ્ટાર્સમાં એટલી હિંમત નથી આવી કે હીરોને જાહેરમાં હાજતે બેસતો બતાવે (હા, હિરોઇનને બતાવી શકાય). પણ પૅડમેનમાં અક્ષયને ફિમેલ અન્ડરવેર પહેરતો બતાવ્યો છે. સો, બિગ એપલોઝ!
  • રાધિકા આપ્ટેના ભાગે ‘શરમ સે મરને’ કે અલાવા ખાસ કશું આવ્યું નથી, અને એમાં એણે પર્ફેક્ટ્લી પર્ફોર્મ કર્યું છે. રાધિકા આપ્ટે વિશે એક હળવું ઓબ્ઝર્વશન મેં કર્યું છેઃ એ પોતાના પતિઓ માટે પર્ફેક્ટ પ્રેરણામૂર્તિ છે. જુઓ, ‘શોર ઇન ધ સિટી’માં એને કારણે તુષાર કપૂર ઇંગ્લિશ વાંચતા શીખી જાય છે, ‘માંઝી’માં નવાઝુદ્દીન આખો પહાડ તોડી પાડે છે અને ‘પૅડમેન’માં અક્ષય લો કોસ્ટ સેનિટરી પૅડ્સ તૈયાર કરે છે!
  • ફિલ્મનો સૌથી મોટો માઇનસ પોઇન્ટ હોય તો એ છે સોનમ કપૂરનું કેરેક્ટર. સોનમ પ્રીમિયર ઇન્સ્ટિટ્યુટમાંથી MBA કરેલી યુવતી છે, જે તબલાં પ્લેયર પણ છે. પણ એને તબલાં વગાડતી જોઇને માથા પર નગારું મારવાનું મન થાય! ફિલ્મમાં સોનમનું કામ માત્ર અટકેલા અક્ષય માટે એક ચમત્કારિક પરી તરીકેનું જ છે. આપણે ઝાઝું વિચારવું ન પડે એટલે એનું નામ પણ ‘પરી વાલિયા’ જ રખાયું છે. પરંતુ એ બંનેનો પરાણે ઠૂંસેલો રોમેન્ટિક ટ્રેક જરાય કન્વિન્સિંગ નથી. લડકા ઔર લડકી દોસ્ત હો સકતે હૈ, મિસ્ટર બાલ્કી! પણ હા, ઝાઝી સેન્ટી-ઇમોશનલ થયા વિના એક ઇન્ડિપેન્ડન્ટ સ્ત્રી ફોકસ્ડ રહી શકે છે એવું બતાવવાનો બાલ્કીનો ટ્રેક રેકોર્ડ જળવાઈ ગયો છે.
  • ફિલ્મમાં ક્યાંક ક્યાંક અનઇન્ટેન્શનલી અને બોર્ડરલાઇન સેક્સિસ્ટ થઈ ગયેલા ડાયલોગ્સની સાથોસાથ ‘એક ઔરત કી મદદ કરને મેં નાકામિયાબ ઇન્સાન અપને આપ કો મર્દ કૈસે કહ સકતા હૈ’ જેવા આપણે ત્યાં ચિયરવર્ધી ડાયલોગ્સ પણ છે.
  • ‘પૅડ મેન’માં ધમાકેદાર સોંગ્સ વગર પણ ઇફેક્ટિવ સ્ટોરી બની જ શકી હોત. અહીં અમિત ત્રિવેદીએ કમ્પોઝ કરેલાં ‘આજ સે તેરી’ અને ‘સુપરહીરો’ (ટાઇટલ ટ્રેક) બંને સરસ બન્યાં છે.
  • આ ફિલ્મને ઘણા લોકોએ અઢી કલાકની પબ્લિક સર્વિસ એડ કહીને ઉતારી પણ પાડી છે. હા, સ્ક્રીનપ્લેમાં સાંધા દેખાઈ આવે છે. જેમ કે, માત્ર એક એક લાઇન બોલાવવા માટે આખા આખા સીન નાખવામાં આવ્યા છે વગેરે. પણ આવો મસ્ત મેસેજ આટલી સિમ્પલ રીતે આપવા માટે આવી સિમ્પ્લિસ્ટિક ફિલ્મ જ જોઇએ, તો જ આપણા જેવા દેશમાં આ મેસેજ વધુ ને વધુ લોકો સુધી પહોંચે.
  • સેનિટરી પૅડ્સ પર GST ન હટાવનારી સરકાર સેનિટરી પૅડ પરની ફિલ્મને ટેક્સ ફ્રી ન કરે તે સમજી શકાય તેમ છે. પરંતુ દુઃખની વાત એ છે કે આ ફિલ્મને નબળું ઓપનિંગ મળ્યું છે. ઘણા લોકોએ મને પૂછ્યું કે આ ફિલ્મ ફેમિલી સાથે જોવાય એવી છે ખરી? અરે, ફરજિયાતપણે ફેમિલી સાથે જ જોવી જોઇએ એવી ફિલ્મ છે. આ સવાલ જ કહી આપે છે કે આવી ફિલ્મોની આપણે ત્યાં સખત જરૂર છે. ‘પૅડમેન’એ લો કોસ્ટ સેનિટરી પૅડ્સ બનાવનારા અરુણાચલમની સ્ટોરી દેશની સામે મૂકી છે, પણ પિરિયડ્સને લઇને જે છોછ છે એની વાત ક્યાંય નથી. આ ફિલ્મથી એટલિસ્ટ એ છોછ દૂર થાય અને આ મુદ્દો મોકળાશથી ચર્ચાતો થાય તોય ઘણું. અરુણાચલમે એક સ્પીચમાં કહ્યું છે, ‘ભારત સ્ત્રીઓને માર્સ પર મોકલશે, અરે, પહેલાં એમને સેનિટરી પૅડ્સ તો આપો પછી ચંદ્ર કે મંગળ પર મોકલજો… સુપરપાવરનાં સપનાં જોવા તો પછીની વાત છે!’

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements

Phantom Thread

રેટિંગઃ *** (ત્રણ સ્ટાર)

phantom_thread_poster

એક્ટર રિટાયર થાય છે…

એક એક્ટર રિટાયર થાય ખરો? હા, માર્કેટ-ઑડિયન્સ એને ફેંકી દે અથવા તો એની તબિયત એનો સાથ ન આપે તો એને રિટાયરમેન્ટ લેવાની ફરજ પડે એવું બને. પણ આ તો અદાકારીની દુનિયામાં એક્ટરનો સિક્કો સોનાની લગડીની જેમ ચાલતો હોય, ચાહકો દસેય આંગળીઓના ટચાકા ફોડીને એનાં ઓવારણાં લેતાં હોય ત્યારે કોઈ એક્ટર ‘અચ્છા, તો હમ ચલતે હૈ’ કહીને લાઇમલાઇટથી દૂર જવાનું વિચારે ખરો? સામાન્ય સંજોગોમાં તો એવું ન બને. લેકિન એ એક્ટરનું નામ ડેનિયલ ડે લુઇસ હોય તો મામલો જરા ગંભીર બની જાય.

ત્રણ-ત્રણ વખત બેસ્ટ એક્ટિંગ માટે ઑસ્કર અવૉર્ડ જીતી ચૂકેલા ડેનિયલ ડે લુઇસને ‘ટાઇમ’ મેગેઝિને ‘વિશ્વના

20121105_600

મહાનતમ એક્ટર’નું બિરુદ આપેલું છે. ગયા વર્ષે એણે જાહેર કરેલું કે એક્ટિંગમાંથી હવે એ સત્તાવાર રીતે રિટાયર થાય છે અને આવતા વર્ષે આવનારી (એટલે કે 2 ફેબ્રુઆરી, 2018એ ભારતમાં રિલીઝ થયેલી) પૉલ થોમસ એન્ડરસનની ફિલ્મ ‘ફેન્ટમ થ્રેડ’ એની છેલ્લી ફિલ્મ હશે. જો એ પોતાના આ નિર્ણયમાં ફેરફાર ન કરે, તો નવી ફિલ્મ માટે ડેનિયલ ડે લુઇસને મોટા પડદે જોવાનો આ છેલ્લો ચાન્સ હશે. વેલ, અમે એ ચાન્સ જતો કરવા માગતા નહોતા અને ‘ફેન્ટમ થ્રેડ’ જોઈ નાખી.

***

‘ફેન્ટમ થ્રેડ’ સ્ટોરી છે એક અલ્ટ્રા પર્ફેક્શનિસ્ટ ડ્રેસમૅકર રેનોલ્ડ્સ વૂડકોક (ડેનિયલ ડે લુઇસ) અને એક વેઇટ્રેસ આલ્મા (વિકી ક્રિપ્સ)ની રિલેશનશિપની. અઘરી ભાષામાં કહીએ તો આ મે-ડિસેમ્બર જોડી છે, અને આપણા શાહબુદ્દીનભાઈ રાઠોડની સ્ટાઇલમાં કહીએ તો ‘એ બંનેને જોઇને એક જ વિચાર આવે કે આ બંને ભવેય ભેળાં થાય એમ નથી!’ જન્માક્ષર કઢાવ્યાં હોય તો બંનેનો એકેય ગુણ મળે તેમ નથી. રેનોલ્ડ્સ આધેડ વયનો, તો આલ્મા યંગ એન્ડ બ્યુટિફુલ. રેનોલ્ડ્સ અલ્ટ્રા પર્ફેક્શનિસ્ટ. એના સવારે ઉઠવાના ટાઇમિંગ્સ ફિક્સ, બ્રેક ફાસ્ટ ટેબલ પર કેવી રીતે બેસવું અને સહેજ પણ અવાજ કર્યા વિના કઈ રીતે બ્રેકફાસ્ટ ખાવો, ક્યારે શું કરવું-શું કહેવું-શું ન કહેવું-ક્યારે રૂમમાંથી અબાઉટ ટર્ન થઈ જવું… બધાના નિયમો ફિક્સ. શરીરની એકેએક કરચલી અને એકેએક વાળનો પણ હિસાબ એની પાસે હોય એવો પર્ફેક્શનિસ્ટ. ‘અંદાઝ અપના અપના’નો રામ ગોપાલ બજાજ (પરેશ રાવલ) જોઈ લો (સબ ચીઝ ટાઇમ ટુ ટાઇમ હોની ચાહિએ!). જ્યારે આલ્મા પડતી આખડતી ચાલે, પોતાનું ધાર્યું કરે, પોતાનું મનાવવા માટે ગમે તે હદ સુધી જવા તૈયાર અને રેનોલ્ડ્સના કોઇપણ નિયમનો ડૂચો વાળી નાખે તેવી કડક આર્ગ્યુમેન્ટ એની પાસે હાજર જ હોય… ડેનિયલ પોતાના કામના પ્રેમમાં એટલો ગળાડૂબ કે એને ક્યારેય લગ્ન કરવાનો ટાઇમ નહોતો મળ્યો, જ્યારે આલ્માની જવાનીના પતંગમાં હજી પવન ભરાયો જ છે… અપોઝિટ એટ્રેક્ટ્સના ન્યાયે બંને એક કન્ટ્રીસાઇડ રેસ્ટોરાંમાં મળ્યાં, એક જ ઝાટકે પ્રેમમાં પડ્યાં અને વાત આગળ પણ વધી.

આ સ્ટોરી લગભગ પચાસના દાયકાના લંડનની છે. ના, આપણને એવું કહેવામાં નથી આવતું, આપણે એ વખતનાં કપડાં, ઘર, ગાડીઓ, ન્યુ યર સેલિબ્રેશન વગેરે પરથી તાગ મેળવી લેવાનો છે. આ ફિલ્મમાં કશું જ સ્પૂન ફીડિંગ નથી. હા, તો આલ્મામાં રેનોલ્ડ્સને મ્યુઝ-પ્રેરણામૂર્તિ દેખાય છે. રેનોલ્ડ્સનાં મેઝરમેન્ટ્સ પ્રમાણે એનું શરીર પણ એકદમ પર્ફેક્ટ છે. પહેલી જ ડૅટમાં (જે મળ્યાના પહેલા જ દિવસે હોય છે) રેનોલ્ડ્સ આલ્માને પોતાના ડિઝાઇન સ્ટુડિયો પર લઈ જઈને એના શરીર પર જચે એવો પર્ફેક્ટ ડ્રેસ બનાવવાના કામે લાગી જાય છે. થોડા સમયમાં જ આલ્મા રેનોલ્ડ્સના ડિઝાઇન સ્ટુડિયોની પર્મનન્ટ મેમ્બર બની જાય છે.

ત્યારપછીની કહાની થોડી ટ્વિસ્ટવાળી છે. ડોન્ટ વરી, સ્પોઇલરવાળી નથી. રેનોલ્ડ્સ વૂડકોક એ વખતનો વર્સાચે કે મનીષ મલ્હોત્રા છે. એના ક્લાયન્ટ્સમાં મહારાણીઓ-પ્રિન્સેસ સામેલ છે. યુવતીઓ વૂડકોકને આવીને કહી જાય છે કે એ મરે ત્યારે એના શરીર પર રેનોલ્ડ્સનો બનાવેલો ગાઉન હોવો જોઇએ! સામે પક્ષે રેનોલ્ડ્સ પણ ડ્રેસ ડિઝાઇન કરે કે ક્લાયન્ટનું માપ લે કે પછી ડ્રેસના ટાંકા લે ત્યારે જાણે કોઈ શિલ્પી કે ચિત્રકાર પોતાની કળાકૃતિ રચતો હોય એવો ખૂંપી જાય. નૅચરલી, એનું આ હદ બહારનું પર્ફેક્શન-ડેડિકેશન જ આ ઑડ કપલ વચ્ચે ટેન્શનની ચિનગારી ફૂંકે છે. ના, બંને વચ્ચે શબ્દોની તડાફડી એ ટ્વિસ્ટ નથી, ટ્વિસ્ટ છે પોતાના પ્રિયપાત્રની નજીક જવા માટે કરાતી ક્વાયત, જે કમ્પ્લિટલી શૉકિંગ છે. ફિલ્મનાં મુખ્ય બંને પાત્રો અને અન્ય પાત્રો પણ સંબંધોના એક ‘ફેન્ટમ’ આભાસી-કાલ્પનિક-અદૃશ્ય-ન સમજાય તેવા ‘થ્રેડ’-તાંતણે બંધાયેલાં છે.

***

‘ફેન્ટમ થ્રેડ’માં એક એવરેજ દર્શકને કંટાળવાનો મસાલો લોકલ ટ્રેનના પેસેન્જરોની જેમ ઠાંસી ઠાંસીને ભર્યો છે. દેખીતી રીતે ટ્વિસ્ટ લાગે એવું ફિલ્મમાં કશું બને જ નહીં, પાત્રો એકબીજા સામે જોયા કરે, લાંબી લાંબી અસંબદ્ધ લાગે તેવી વાતો કર્યા કરે, ક્યાં કોને શા માટે વાંકું પડ્યું એ સમજાય નહીં, ક્યારે ફ્લેશબૅક સ્ટાર્ટ થઈ ગયો એ સમજાય નહીં અને ઇવન પાત્રો આવું બિહેવ શા માટે કરે છે એ પણ સમજાય નહીં. છતાં ગ્રીન ટીના ટેસ્ટની જેમ પહેલી નજરે ઇરિટેટિંગ લાગતી આ ફિલ્મને જરા દિમાગના મેગ્નિફાયિંગ ગ્લાસ નીચે મૂકો તો જાતભાતની પરતો દેખાવા માંડે.

પહેલાં તો નોટિસ થાય ડેનિયલ ડે લુઇસની ટેક્સ્ટ બુક એક્ટિંગ. જે રીતે એ તૈયાર થાય, ડ્રેસ ડિઝાઇન કરે, ક્લાયન્ટનું માપ લે, અકળાય, ગુસ્સે થાય, અનપ્રીડિક્ટેબલી પ્રેમ વ્યક્ત કરે… આખી ફિલ્મમાં માત્ર એને જ ઓબ્ઝર્વ કર્યો હોય તોય થઈ આવે કે આ માણસ ખાલીખોટું રિટાયરમેન્ટ જાહેર કરવાનું ગાંડપણ શા માટે કરી રહ્યો છે? (બાય ધ વે, એની ઉંમર પણ હજી 60 વર્ષ જ છે!) બેસ્ટ સપોર્ટિંગ એક્ટરની કેટેગરી માટે ઑસ્કરમાં નોમિનેટ થયેલી લેઝલી મેનવિલ (જે ફિલ્મમાં રેનોલ્ડ્સ વૂડકોકની બહેન સિરિલનો રોલ કરે છે)ને જુઓ તો સમજાય કે ‘અખિયોં સે ગોલી મારે’ શબ્દસમૂહનો ખરેખરો અર્થ શું થાય!

ચપ્પુ છૂરિયાં તેજ કરાવીને એકબીજાને નુકસાન પહોંચાવાની હદ સુધી જઇને પણ ઉત્કટ પ્રેમ થઈ શકે એવી વાત

phantom-thread-still-3

ઉપરાંત આ ફિલ્મમાં મજા લેવા જેવી બીજી ઘણી બાબતો છે. જેમ કે, ફિલ્મનું બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક. પિયાનોના મેક્સિમમ ઉપયોગવાળું આ ફિલ્મનું મ્યુઝિક સાંભળો તો લિટરલી કોઈ જૂની ક્લાસિક ઇંગ્લિશ મુવી જોતા હો એવી જ ફીલ આવે. અરે, ફિલ્મની સિનેમેટોગ્રાફી અને કલરિંગ પણ એવાં છે કે ફિલ્મ એક્ઝેક્ટ્લી કલરમાં ચાલી રહી છે કે બ્લેક એન્ડ વ્હાઇટમાં એની શંકા જાય! કારની સાથે કેમેરા ટ્રાવેલ કરતો હોય કે ઘરની સર્પાકાર સીડીઓ પર પતંગની જેમ ‘ઊડતો’ હોય એવું કેમેરાવર્ક પણ ખાસ્સું ઇન્ટરેસ્ટિંગ છે. જેમ ફૂડ રિલેટેડ મુવીમાં જાતભાતની વાનગીઓ પણ એક પાત્ર તરીકે ઊપસી આવે, એવું અહીં કપડાંનું છે. કાપડ, ડિઝાઇન, એની ફીલ, મટિરિયલ, એને પહેરનારની પસંદગી-રસ-રુચિ, કાપડ પર લેવાતો એક એક ટાંકો અને એ વસ્ત્રની કિંમત એને પહેરનાર માણસ કરતાં પણ વધારે છે એવી ફીલ એટલિસ્ટ ડેનિયલ ડે લુઇસ સ્ક્રીન પર હોય ત્યારે તો બખૂબી બહાર આવે છે. ફિલ્મમાં ઠેકઠેકાણે ડાર્ક હ્યુમર અને નોર્મલ્સીની બાઉન્ડરી વટાવીને સિનિસિઝમ સુધી પહોંચી જતા સ્વભાવ પણ દેખાય.

છતાં આ ફિલ્મ શાંતિથી જોવી અને માણવી એ દરેકના ટેસ્ટની વાત નથી. ફિલ્મનો એન્ડ પણ સમજાય નહીં એવુંય બને. એટલી સભાનતા સાથે 2018ના ઑસ્કર અવૉર્ડ્સમાં છ કેટેગરીમાં નોમિનેટ થયેલી ‘ફેન્ટમ થ્રેડ’ કંઈ નહીં તો આ લેજન્ડરી એક્ટરની ફેરવેલ ફિલ્મ તરીકે પણ જોવી જોઇએ. ઑસ્કરની રેસમાં તો ડેનિયલ ડે લુઇસ પોતે પણ છે જ.

‘ફેન્ટમ થ્રેડ’નું ટ્રેલરઃ

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

ચલ મન જીતવા જઇએ

chal-man-jeetva-jaiye-et00066642-06-12-2017-10-36-18‘શિવા ટ્રિલજી’થી જાણીતા લેખક અમીશ ત્રિપાઠીને એમની આ સુપર સક્સેસફુલ નવલકથા શ્રેણીના આઇડિયા વિશે અનેક વખત પૂછાઈ ગયું છે. 2010માં એમની સાથે પહેલી વાર વાત કરી ત્યારે મેં પણ આ સવાલ પૂછેલો. અમીશ કહે છે, ‘ઇવિલ-અનિષ્ટ-દાનવ-અસુર ખરેખર કોણ છે? આપણે તદ્દન અલગ હોવા માત્રથી એકબીજાને શા માટે ધિક્કારવા લાગીએ છીએ?’ ઇતિહાસના ચાહક-વાચક એવા અમીશે આ ફિલોસોફી પર એક નોનફિક્શન બુક લખવી શરૂ કરી. ફિલોસોફીની આ થિસિસ એણે પોતાના ભાઈ-ભાભીને બતાવી. થિસિસ અત્યંત બોરિંગ હતી. ભાઈ-ભાભીએ સલાહ આપી, ‘એક કામ કર, આ થિસિસને બદલે એક થ્રિલર-ઍડવેન્ચર વાર્તા લખ અને તારી ઑરિજિનલ ફિલોસોફીને તે કથામાં વણી લે.’ અમીશે એક્ઝેક્ટ્લી એવું જ કર્યું અને પછી જે કંઈ સર્જાયું તે ઇન્ડિયન પબ્લિશિંગ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં હિસ્ટરી છે.

પણ આ ઓલમોસ્ટ એક દાયકા જૂની વાત અત્યારે શા માટે યાદ કરી? યાદ કરી કારણ કે ગઇકાલે (શનિવારે) રાત્રે મેં ગુજરાતી ફિલ્મ ‘ચલ મન જીતવા જઇએ’ જોઈ. યસ, ફાઇનલી. પાછલાં બે અઠવાડિયાંમાં લગભગ ડઝનેક લોકો મને પૂછી ગયા હતા કે તમે આ ફિલ્મ જોઈ? તમારો ઑપિનિયન શું છે? ફ્રેન્ક્લી ટ્રેલર મને કંઈ ખાસ નહોતું લાગ્યું. સૂફિયાણી વાતો સિવાય કશું હતું પણ નહીં એમાં. એટલે જોવાનો ધક્કો પણ નહોતો વાગ્યો. પરંતુ મિત્રોએ વખાણ કરેલાં, ‘પદ્માવતી’ કોન્ટ્રોવર્સીને લીધે સ્પૅર ટાઇમ મળ્યો એટલે જોઈ જ નાખી. મારા આશ્ચર્ય વચ્ચે પુષ્કળ શૉઝ હતા અને અમે જે થિયેટરમાં ગયેલાં તે શૉ હાઉસફુલ હતો.

***

ફિલ્મની સિંગલ લાઇન સ્ટોરી કંઇક આવી છેઃ મુંબઈનો એક અતિ ધનાઢ્ય સંયુક્ત પરિવાર રાતોરાત એક મુશ્કેલીમાં આવી પડે છે. હવે એમની સામે બે રસ્તા છે, કાં તો નીતિનો રસ્તો છોડીને સ્વાર્થ સાધી લેવો, અથવા ભારોભાર મુશ્કેલી ભરેલા નીતિમત્તા-સંસ્કારના માર્ગે જ આગળ વધવું. નિર્ણય કપરો છે અને ઘરના લોકો પાસે ભલભલા મોટિવેશનલ સ્પીકર્સને પણ હંફાવી દે તેવો આર્ગ્યુમેન્ટ્સનો ખજાનો ભરેલો ખુલ્લો મુકાય છે.

***

પહેલાં ફિલ્મના પૉઝિટિવ-મને ગમેલા પોઇન્ટ્સની વાત. સૌથી પહેલું તો ફિલ્મનું કાસ્ટિંગ. ધર્મેન્દ્ર ગોહિલ ગજબ એક્ટર છે. અલબત્ત, એમને જુવાન દીકરાના પિતા તરીકે જોવા થોડું કઠે, પણ એ બોલે ત્યારે તમને બીજા કોઇને સાંભળવાની ઇચ્છા ન થાય. એક વીડિયોમાં એમણે કહ્યું છે કે રોલની બાબતમાં એ એકદમ ચૂઝી છે. દર્શકોનો લોસ બીજું શું! રાજીવ મહેતા aka ‘પ્રફુલ’. અહીં એ ખૂબ લાઉડ અને મૅલોડ્રામેટિક છે. પણ એ ધારે ત્યારે લાફ્ટર ક્રિએટ કરી શકે છે, માત્ર એક્સપ્રેશન્સથી પણ. સિનિયર ફિમેલ કાસ્ટ અને હેમેન ચૌહાણ પણ સરસ-એકદમ નૅચરલ. ફિલ્મની ભાષા. આમ તો આખી ફિલ્મ બોલવાને બદલે લખવાની ભાષાથી ફાટફાટ થાય છે. છતાં છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોમાં આવેલી ગુજરાતી ફિલ્મોની સરખામણીએ ‘ચલ મન…’ ભાષાની દૃષ્ટિએ સૌથી વધુ રિચ-વૈવિધ્યપૂર્ણ છે. એ માટે ફુલ માર્ક્સ ટુ રાઇટર-ડિરેક્ટર દિપેશ શાહ (વિપુલ શાહનું બચ્ચનવાળું ‘આંખે’ જોયું હશે તો ‘ડેલનાઝ ને બોલા રાઇટ તો રાઇટ’ બોલતા દિપેશ શાહ યાદ હશે જ!). દિપેશ શાહને એ વાતે પણ શાબાશી આપવી પડે કે આવા સબ્જેક્ટ પર, માત્ર રાઇટિંગ-પર્ફોર્મન્સના જોરે ઊભેલી, સોંગ્સ-રોમાન્સ અને ઓલમોસ્ટ એક જ લોકેશન પર આકાર લેતી ફિલ્મ બનાવવી એ પણ હિંમતનું કામ છે. ચોથો અને સૌથી મહત્ત્વનો સ્ટ્રોંગ પોઇન્ટ છે ફિલ્મનો મૅજર પોર્શન ખાઈ જતી તેની ડિબેટ અને તેનું કન્ટેન્ટ. પેરેન્ટલ પ્રેશર, એમાં બાળકનો રૂંધાઈ જતો વિકાસ, નીતિમત્તા, બિઝનેસ ઍથિક્સ, ફેમિનિઝમ, બ્રાન્ડ વેલ્યૂ, ફેમિલી વેલ્યૂઝ, પેરેન્ટિંગ, આત્મવિશ્વાસ-ઇનસિક્યોરિટીઝ… આ ફિલ્મે બહુ બધા મુદ્દા પર ખાસ્સી ક્વૉલિટેટિવ ડિબેટ આપી છે.

***

બટ ધ થિંગ ઇઝ, ધ ફિલ્મ ડિડન્ટ વર્ક ફોર મી. મને ફિલ્મમાં મજા ન આવી.  મારા માટે આ ફિલ્મ એક લંબી-ચૌડી, લાઉડ, ઉપદેશાત્મક ફિલોસોફિકલ બુક હતી. એવી બુક જેમાં હમણાં લખ્યા એ તમામ વિષયો પર હવામાં વાતો જ કરી હોય, એ પણ કૅસ સ્ટડી વિના. અને એવી બુક જેને વાંચવા અને જીવનમાં ઉતારવા કરતાં તેની ડઝનબંધ કૉપીઓ ખરીદીને લોકોને ગિફ્ટમાં આપવાનું માહાત્મ્ય વધારે હોય છે. એવી બુક જેની શરૂઆતમાં ગિફ્ટ કરતી વખતેનો મેસેજ લખવા માટેનું એક સ્પેશિયલ પાનું આપેલું હોય છે. મારા આ થૉટ પર કન્ફર્મેશનનો સિક્કો વાગ્યો ફિલ્મને અંતે, જ્યારે અલગ અલગ ક્ષેત્રની જાણીતી હસ્તીઓએ આવીને એ જ ફિલ્મ વિશે તારીફોના મહેલ બાંધવા માંડ્યા. કોઈ ફિલ્મમાં તે જ ફિલ્મ વિશેનું આવું ઑન યૉર ફૅસ માર્કેટિંગ અગાઉ ક્યારેય જોયું નથી. આવો આઇડિયા અમલમાં મૂકવા માટે પણ જુદા પ્રકારની હિંમત જોઇએ!

આ હદની પ્રીચી ફિલ્મ પણ મેં અગાઉ લગભગ ક્યારેય નથી જોઈ. હા, એક જ છત નીચે ૧૧ લોકો ભેગા થઇને કોઈ મુદ્દે ડિબેટ કરતા હોય અને એકબીજાને કન્વિન્સ કરવાનો પ્રયત્ન કરતા હોય એવો આઇડિયા 1957ના ટેલિપ્લે ‘12 એન્ગ્રી મેન’માં અજમાવાયો હતો, જેને બાસુ ચૅટર્જીએ 1986માં ‘એક રુકા હુઆ ફૈસલા’ નામે હિન્દીમાં બનાવી હતી. પરંતુ તેમાં અને ‘ચલ મન…’માં જે ફરક છે, ત્યાં જ શરૂઆતમાં ટાંક્યું તે અમીશ ત્રિપાઠીનું એક્ઝામ્પલ આવે છે. અમીશે પોતાની ફિલોસોફીને એક થ્રિલિંગ વાર્તામાં એ રીતે વણી લીધી જેથી વાંચનારને તે ફિલોસોફીના હેવી ડોઝનો જરાય ભાર ન લાગે. ફિલ્મમાં સોશિયલ મેસેજ વણી લેવાનું સ્પેક્ટ્રમ આપણે ત્યાં રાજ કપૂરથી લઇને રાજકુમાર હિરાણી સુધી વિસ્તરેલું છે. પરંતુ તેના કેન્દ્રમાં તો વાર્તા અને જીવતાં-જાગતાં-ધબકતાં પાત્રો જ હોય. હસતાં-હસાવતાં ક્યાં ઍજ્યુકેશન સિસ્ટમની ખામીઓ, ઇનર કૉલિંગ, ગાંધી વિચારધારા, મૅડિકલ ફીલ્ડમાં ઍમ્પથીનો અભાવ, ધર્મના નામે ભયનો બિઝનેસ જેવી વાતો આવી જાય તે ખબર જ ન પડે. પરંતુ ‘ચલ મન…’ જેવી હેવી હેન્ડેડનેસ તો એકદમ રૅર છે.

‘ચલ મન…’માં વાર્તાનું કોટિંગ છે, પરંતુ અંદરનું સ્ટફિંગ તો પૂરેપૂરું ઉપદેશોનું જ બનેલું છે. અહીં પાત્રો મોટેભાગે થૉટ્સ અને કાઉન્ટર થૉટ્સ, આર્ગ્યુમેન્ટ-કાઉન્ટર આર્ગ્યુમેન્ટ રજૂ કરવાનાં ટૂલ માત્ર છે. એમાંય એક-બે પાત્રને બાદ કરતાં આપણે કોઇને ઓળખતા નથી, એટલે એમની સાથે ઇમોશનલી કનેક્ટ થવું પણ અઘરું છે.

માત્ર લોજિકના ટ્રેક પર જ આર્ગ્યુમેન્ટ કરવાની શરત મૂકીને અંત આવતા સુધીમાં તો ફિલ્મ ઇમોશનલ મૅનિપ્યુલેશનના ટ્રેક પર ચડી જાય છે. ભલે ઑવર એક્સપેક્ટેશન્સ હેઠળ દબાયેલું દેવ સંઘવી (અભિનેતા કૃષ્ણ ‘તેનાલી રામન’ ભારદ્વાજ)નું કેરેક્ટર ઇન્ટલેક્ચ્યુઅલ પરંતુ પોતાની ઇનસિક્યોરિટીઝ નીચે કચડાયેલું હોય, પરંતુ જે રીતે તેને પેશ કરાયું છે તે જોતાં એ કોઈ ચિંતનની કોલમનો રાઇટર કે વધુ પડતી ચિંતનાત્મક ફાકીઓ ફાંકી ફાંકીને થયેલી સાઇડઇફેક્ટ્સથી પીડાતો હોય તેવું વધારે લાગે છે! અને અડધા રસ્તેથી ફિલ્મ મૂળ વાત પરથી ભટકીને તેને ઇનસિક્યોરિટીઝમાંથી બહાર કાઢવાના પાટે પણ ચડી જાય છે. વળી, એને સૂત્રધાર બનાવ્યો હોવા છતાં ફોર્થ વૉલ બ્રેક કરીને દર્શકો સાથે વાત કરાવવાનું લોજિક પણ સમજાયું નહીં!

ફિલ્મ જોવા ગયો ત્યાં સુધી મને તે એક જ સીનમાં પૂરી થઈ જશે તેવો કોઈ અંદાજ નહોતો. એટલે હું તે સીન પૂરો થવાની રાહ જોતો રહ્યો (અને એમાં જ ફિલ્મ પૂરી થઈ ગઈ)! શાહરુખ-આલિયાની ‘ડિયર ઝિંદગી’માં પણ આવાં લાઇફ ટિચિંગ્સની ભરમાર હતી. પરંતુ ગૌરી શિંદેએ બડી ચતુરાઈથી દરિયા કિનારો, સાઇક્લિંગ, વૉકિંગ વગેરેના સીન્સથી વિઝ્યુઅલ મોનોટોની બ્રેક કરી હતી. અહીંયા પણ ડિરેક્ટરે ધાર્યું હોત તો ઘરના એક જ લોકેશનને બદલે કોઈ ત્રીજી જગ્યા (જેમ કે, ફાર્મ હાઉસ વગેરે)એ જઇને વિઝ્યુઅલ મોનોટોની તોડી શક્યા હોત.

પરંતુ માત્ર ડાયલોગ્સ પે ડાયલોગ્સ ફેંકીને વાતોનાં વડાં તળવાને બદલે બે ફિલોસોફી પર પાત્રોને આગળ વધારીને પણ નીતિમત્તાની જીત બતાવી શકાઈ હોત. કંઇક અંશે ભગવદ ગીતાની વાત કહેતા ‘ઓહ માય ગોડ’માં કરાયેલું એવું. અહીં વાત ભલે રિયલ લાઇફની થતી હોય, પરંતુ છે માત્ર વાતો અને કેવળ વાતો. બીજાં રાજ્યો-દેશોની ખબર નથી, પરંતુ આપણે ત્યાં તો લોકોને પ્રવચનો સાંભળવામાં કંઇક વધારે પડતો જ રસ છે. એટલે જ બાવા-બાપુઓનાં પંડાલો, મોટિવેશનલ સ્પીકરોનાં હૉલ અને ચિંતનની કોલમોમાં લોકોની ગિરદી ક્યારેય ઓછી થતી નથી. અને જે રીતે સવાર પડ્યે આપણાં વ્હોટ્સએપમાં આખી દુનિયાનું જ્ઞાન ઠલવાય છે. લોકોને આ ફિલ્મ અપીલ કરી રહી હોવા પાછળ આ સાઇકોલોજી જવાબદાર હોય તોય નવાઈ નહીં.

બાકી ટીવી સિરીઝ ‘24’ની જેમ ઓલમોસ્ટ રિયલ ટાઇમમાં આકાર લેતી આ ફિલ્મમાં મીડિયા સર્કસ, ગલિબલ પોલીસ, ‘ધ ટ્રુમેન શૉ’ ફિલ્મ જેવું લાઇવ ટેલિકાસ્ટ અને તેના પર ઑવર રિએક્ટ કરતાં લોકો અને લોજિકની બાઉન્ડરીની બહાર આકાર લેતી ઘટનાઓ-વાતચીતોની ભાંજગડમાં તો આપણે હજી પડ્યા જ નથી.

ખેર, જે હોય તે, પરંતુ એ વાત તો ક્લિયર છે કે ફિલ્મનું હાર્ટ એની જગ્યાએ છે. ફિલ્મનો મેસેજ સરસ છે, પૉઝિટિવ છે. આ ફિલ્મ જોઇને સમાજમાં એકાદ ટકા પૉઝિટિવિટીનો-નીતિમત્તાનો સંચાર થાય તો મને આ ફિલ્મ ન ગમી એનો જરાય મલાલ નહીં રહે.

રેટિંગઃ ** (બે સ્ટાર)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

 

Jumanji: Welcome To The Jungle

રેટિંગઃ *** (ત્રણ સ્ટાર)

  • jumanji-welcome-to-the-jungle-2017-poster-jumanji-40796280-1000-6621995 કે 1996નું વર્ષ હતું. અમે તાજોતાજો જ ટીનએજમાં પ્રવેશ કરેલો. ઇન્ટરનેટ હજી આવ્યું નહોતું. સેટેલાઇટ ટેલિવિઝનનો માહોલ ‘પદ્માવતી’ની જેમ ગરમ થઈ રહ્યો હતો. આખી દુનિયાની ચેનલો અમારા માટે એક્સ્ટ્રા મનોરંજન અને એક્સપોઝરનો પ્રાઇમ સોર્સ હતો. ‘સ્ટાર મુવીઝ’ પર નાના અક્ષરે ‘18’ લખેલી ફિલ્મો આવી જતી! અમેય તે (ચોરીછૂપે) યથાશક્તિ તેનું પાન કરી લેતા. એમાં એક દિવસ વેકેશનમાં ‘જુમાનજી’ નામનું મુવી આવ્યું. અમે એ વખતે ‘શ્રીમાન-શ્રીમતી’ના (અને એના ટાઇટલ સોંગ ‘શ્રીમાનજી… બોલો શ્રીમતીજી’)ના ફૅન હતા. પણ આ મુવી જબરું અલગ હતું. એક બૉર્ડ ગેમ અને રમવાની ચાલુ થાય એટલે લિટરલી અંદર ખેંચી લે. પછી તો ગમે ત્યાંથી હાથી, ગેંડા, મગરમચ્છ, વાંદરાં, સ્કૂટરની સાઇઝના કરોળિયા ત્રાટકે… પિક્ચરમાં તો એવી મજા આવેલી કે પછી તો જેટલી વાર સ્ટાર મુવીઝમાં આવ્યું, અમેય તે કસ કાઢ્યો (એ વખતે ‘સૂર્યવંશમ’ની શોધ નહોતી થઈ!). એ વખતે એમાં બ્લ્યુ આંખોવાળો એક એક્ટર ગમી ગયેલો. પાછળથી ખબર પડી કે એનું નામ રોબિન વિલિયમ્સ હતું. પાણિયારે એના નામના બબ્બે દીવા કર્યા હોત તો બિચારો આજે હજી અલાઇવ અને કિકિંગ હોત! ખેર…
  • હવે એના ઓલમોસ્ટ બે દાયકા પછી એ ફિલ્મની સિક્વલ રિલીઝ થાય એટલે જોવી એટલે જોવી (એવું અમારાં ‘એ’નું પણ ફરમાન હતું. કેમકે એ પણ એ વખતે એ ભૂરી આંખોવાળા એક્ટરની અદાયગીના કાયલ હતાં!) રિલીઝ થયાનાં ત્રણ વીક પછી અમે ફાઇનલી એ ફિલ્મ જોઈ આવ્યાં (ત્રણ વીક શું કામે લગાડ્યાં એનું સિક્રેટ અમે કૉર્ટના ચુકાદાની જેમ રિઝર્વ રાખીએ છીએ).
  • આમ તો અમે કોઇપણ ભાષાની ફિલ્મો તેના મૂળ સ્વરૂપે જ જોવાનો આગ્રહ રાખીએ છીએ. પરંતુ આમાં સમય દેવતાએ ઐસા ટેંટવા દબાયા કિ હમ પહૂંચ ગયે સીધે ‘જુમાનજીઃ વેલકમ ટુ ધ જંગલ (3D-હિન્દી)’માં. એટલે આખી ફિલ્મમાં ‘ટુ-જી ઘોટાલા’, ‘ચારા ઘોટાલા’, ‘ડિમોનેટાઇઝેશન’ (ના, ત્યાં ઘોટાલા નહોતું. આ તો રિલીઝ થયેલું મુવી છે!), ‘હાર કર જીતનેવાલે કો બાઝીગર કહતે હૈ’ અને સૌથી ગ્રેટ ‘આઓ કભી હવેલી પે’ જેવા ડાયલોગ્સ અને શબ્દપ્રયોગોનો ફુલ ડોઝ હતો. બટ, એટલું તો કહેવું પડે કે ફિલ્મ ખરેખર સારી રીતે ટ્રાન્સલેટ થયેલી છે અને મોટાભાગના જોક્સ હિન્દીમાં પણ એટલી જ અસરકારકતાથી વર્ક કરે છે.
  • એક રીતે જોવા જાઓ તો આ ‘જુમાનજી-2’ પણ પાર્ટ વનની જેમ જ સ્ટાર્ટ થાય છે. કોઇને ગેમ મળે, કશુંક થાય, સ્ટોરી જમ્પ મારે, ગેમનો નવેસરથી આરંભ થાય અને રોલરકોસ્ટર રાઇડ શરૂ થાય. ભરચક જંગલમાં ગમે ત્યાંથી ગેંડા, હાથી, દીપડા, સાપ અને ‘ધૂમ સ્ટાઇલે’ ચલાવતા બાઇકસવારો આવી ચડે છે. અધવચ્ચે ખ્યાલ આવે કે હાઇલા, આમાં તો અગાઉની એક ઘટનાના તાર પણ જોડાયેલા છે. હવે ગેમમાંથી બહાર નીકળવું હોય તો ગેમ સફળતાપૂર્વક પૂરી કરવી પડે. હા, આ વખતે બદલાયેલા ટાઇમ પ્રમાણે બડી ક્યુટલી બૉર્ડગેમનું સ્થાન વીડિયોગેમે લઈ લીધું છે.
  • ફિલ્મ સતત દોડતી ભાગતી રહે છે અને ટ્વિસ્ટ્સ ટર્ન્સની સાથે લાફ્ટરનો સ્ટૉક પણ પૂરો પાડતી રહે છે. આમ તો આ ફિલ્મનું પ્રાઇમ ટાર્ગેટ ઑડિયન્સ બાળકો છે, પણ એમાં આવેલા ઘણા જોક્સમાં શરીરના બૉડીપાર્ટ્સને લઇને ઓલમોસ્ટ અશ્લીલ જોક્સ ઠૂંસવામાં આવ્યા છે. એવી લાલચ ખાળી હોત તો સારું થાત. ફની રાઇટિંગ ઉપરાંત આ ફિલ્મ જોવાની મજા આવી છે તેના ત્રણ મુખ્ય મેલ એક્ટર્સને કારણે. પડછંદ ટકલુ ડ્વેઇન ‘ધ રૉક’ જ્હોનસન, ગોળમટોળ જૅક બ્લેક અને સતત ગૂફી ફૅસ રાખીને ફરતા કૅવિન હાર્ટ, એ ત્રણેયની કેમિસ્ટ્રી અને કોમિક ટાઇમિંગ એકદમ સ્ફોટક છે.
  • ‘જુમાનજી-2’ ક્રિસ્મસ મુવી અથવા તો હૉલિડે મુવી છે. એટલે એમાં બાળકો-સમગ્ર પરિવારને સાથે બેસીને જોવાની મજા પડે એવા તમામ મરી-મસાલા છે. પ્લસ, ફિલ્મમાં આપણને દિમાગની હાર્ડડિસ્કમાં કાયમ માટે સૅવ કરી રાખવાનું મન થાય એવી જિંદગી જીતવાની જડીબુટીઓ પણ છે. આ જડીબુટીઓને અમે કંઇક આ રીતે જોઈઃ ‘જુમાનજી-2’નાં કેરેક્ટર્સ ટીનએજર્સ છે, જે એક સજાના ભાગરૂપે કોલેજના સ્ટોરરૂમમાં ભેગા થાય છે અને ત્યાંથી આ ગૅમમાં સલવાઈ જાય છે. ગૅમમાં એમણે પસંદ કરેલાં કેરેક્ટર્સનો અવતાર એમને મળી જાય. દરેક કેરેક્ટર સાથે અમુક સ્ટ્રેન્ગ્થ અને અમુક વીકનેસ પણ આવે. એમણે જો આ ગેમ સફળતાપૂર્વક પૂરી કરીને રિયલ લાઇફમાં પાછા ફરવું હોય, તો લાખ ડિફરન્સીસ છતાં એકબીજાની મદદ લેવી જ પડે.
    હવે આખી ‘જુમાનજી’ ગેમને લાઇફના મૅટાફર તરીકે જુઓ. આપણે સૌ જિંદગી નામની જુમાનજી ગૅમ જ રમી રહ્યા છીએ. લાઇફના ગોલ તરીકે ઓળખાતો હીરો આપણે શોધવાનો છે અને તેને લઇને એક ટોચે પહોંચવાનું છે. આપણા સૌની પાસે અમુક સ્ટ્રેન્ગ્થ અને અમુક વીકનેસ છે, જેને અફકોર્સ આપણે જ ઓળખવાની છે. સ્ટ્રેન્ગ્થનો ઉપયોગ કરીને આગળ વધતા રહેવાનું છે. વીકનેસને ઑવરકમ કરવાની છે. લેકિન આ ગેમ પણ એવી છે કે એમાં કોઈ વ્યક્તિ એકલી આગળ વધી શકે નહીં. એટલે ફેમિલી-ફ્રેન્ડ્સ અને અજાણ્યા અનેક લોકોની મદદ લેતાં લેતાં આગળ વધવાનું છે. ક્યારેક ‘રામાયણ’ના હનુમાનજીની જેમ કે કુરુક્ષેત્રના અર્જુનની જેમ આપણી સ્ટ્રેન્ગ્થ વીસરીને વિષાદયોગમાં સરી પડીએ તો બીજાની મદદ લઇને-બીજાને હિંમત આપીને એમને ઉત્સાહનાં ઇન્જેક્શન આપવાની પણ આપણી ફરજ છે. ગોલ પૂરો કરી લો તો તમારું અને બીજાનું જીવન પણ પૉઝિટિવલી ચૅન્જ થઈ શકે.

    ફિલ્મમાં લેવાયેલાં ચારેય ટીનેજર પણ પાછાં અલગ અલગ પર્સનાલિટી ધરાવે છે. એક શૉર્ટકટ શોધે છે, બીજો ઑવર પઢાકુ છે, ત્રીજી એક છોકરી પઢાકુ છે લેકિન બોલવામાં મૂંહફટ છે અને સોશિયલી ડિસકનેક્ટેડ છે. જ્યારે ચોથી ટીનએજર છોકરી સોશિયલી ઑવર કનેક્ટેડ છે, યાને કે આખો વખત ફોનમાં-સોશિયલ મીડિયામાં જ ચીપકેલી રહે છે. એ રીતે જુઓ તો આ ‘જુમાનજી-2’ એક ફેન્ટેસી-ઍડવેન્ચર ફિલ્મ હોવા ઉપરાંત એક કમિંગ ઑફ ઍજ મુવી પણ છે. યાને કે ફિલ્મના અંતે ટીનેજર્સ સમજદાર, મૅચ્યોર બને છે અને ફેમિલી-લાઇફની વેલ્યુ સમજે છે.

    ડૉન્ટ વરી, ફિલ્મમાં આવી બોરિંગ ફિલોસોફિકલ વાતો નથી. આ તો અમે જરા બારીક નજરે જોયું એટલે આવું બધું દેખાયું. તમને દેખાય તો વર્ચ્યુઅલ હાઈ-ફાઇવ. ન દેખાય તોય ફિલ્મના જલસામાં એક ટકો પણ ઘટાડો થવાનો નથી.

  • માંડ બે કલાકની આ મસાલા એન્ટરટેનર ફિલ્મ તમે થિયેટરમાં જુઓ કે અન્ય કોઈ સ્ક્રીન પર, એ તમારી ચોઇસ છે. હા, મસ્ત વીકએન્ડ એન્ટરટેનર છે એટલું પાકું છે. હજી આનો ત્રીજો પાર્ટ પણ આવવાનો છે. અમે તો જોવા જવાના છીએ!

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

ટાઇગર ઝિંદા હૈ

ટાઇગર ઠંડા હૈ

***

રેટિંગઃ **1/2 (અઢી સ્ટાર)

***

  • Caution: Some spoilers ahead…tiger-zinda-hai-new-poster-salman-khan-and-katrina-kaif-hunt-to-kill-the-enemies
    ભવિષ્યમાં ક્યારેક એવી ફિલ્મ પણ આવશે, જેની સ્ટોરી કંઇક આવી હશેઃ સલમાન ખાનના ફૅન્સે મળીને સલમાનની ફિલ્મોના રિવ્યુ કરનારા (વાંચો, એમાંથી લોજિક શોધીને તેની ટીકા કરનારા) રિવ્યુઅરોને પકડીને બંધક બનાવ્યા હશે. એ રિવ્યુઅરોને ટોર્ચર કરવા માટે KRKના તમામ ‘રિવ્યુઝ’ બેક ટુ બેક બતાવવામાં આવતા આવશે! (ના, બંધકોમાં ખુદ KRK નહીં હોય, કેમ કે, એનું અપહરણ ત્યાં સુધીમાં કોઇક ને કોઇક ફિલ્મસ્ટારે તો કરી જ લીધું હશે!) પછી ખુદ સલમાનભાઈ ગળે ચેક્સવાળો ગમછો વીંટીને એન્ટ્રી મારશે અને એ રિવ્યુઅરોને છોડાવશે. પછી એમના ફૅન્સ જ કહેશે કે, ‘દેખો, ભાઈ કા દિલ ઉનકી ફિલ્મો કે ટોટલ કલેક્શન સે ભી બડા હૈ!’
  • કહેવાનું તાત્પર્ય એ છે કે કોઈ ગમે તે કહે, ‘કિક’ વાગે કે ન વાગે, ‘ટ્યુબલાઇટ’ જલે કે ન જલે, ભાઈ, દરવર્ષે પોતાની એકાદ-બે બાળફિલ્મ, સોરી ફિલ્મ લઇને આવી જ જાય છે. રિવ્યુઅરો અને સેન્સિબલ સિનેમાના ચાહકો માથાં પછાડ્યાં કરે ને ફૅન્સ પોતાના ભાઈની ફિલ્મ 100-200-500 કરોડના ક્લબમાં નાખ્યા કરે. અને જો આ જ રીતે મોટી ફિલ્મોની રિલીઝ વખતે ટિકિટોના ભાવ વધતા રહ્યા તો ભવિષ્યમાં ‘પ્રધાનમંત્રી સિનેચાહક યોજના’, ‘સિનેબંધુ કલ્યાણ યોજના’, ‘સિનેમા જાઓ, સિનેમા બઢાઓ’, ‘દો ટિકટ સિનેમા કી’ ટાઇપની સબસિડી યોજનાઓ શરૂ કરવી પડશે! એની વે, ઑવર ટુ ધ મુવી…
  • ભાઈએ જ્યારે પારકાં છોકરાંવને ઘરે પહોંચાડવાનું ‘ગુમશુદા તલાશ કેન્દ્ર’ (સરનામું: નઈ કોતવાલી, દરિયાગંજ, નયી દિલ્લી-110011) ચાલુ કર્યું ને સાઇડમાં લંગોટ બાંધીને શર્માજી કી લડકી માટે કુશ્તી કરવાનું ચાલુ કર્યું એ પહેલાં એ RAWમાં ‘ટાઇગર’ કોડનેમથી જાસૂસ હતા. એના પરથી 2012માં ‘એક થા ટાઇગર’ નામની જૅકી શ્રોફને ન ગમે તેવું નામ ધરાવતી ફિલ્મ પણ બનેલી.
  • અત્યારે જૅકી શ્રોફને આનંદ થાય તેવા સમાચાર એ છે કે ‘ટાઇગર ઝિંદા હૈ’. સ્પોન્સર્ડ ન્યુઝ ચેનલોના સૂત્રો કહે છે કે ટાઇગર અને એમની પાકિસ્તાની જાસૂસ બેગમ ઝોયા બંને છેલ્લાં આઠ વર્ષથી અજ્ઞાતવાસમાં છે. ટાઇગર આઠ વર્ષ ગાયબ શું થયો કે આખી દુનિયામાં ઊથલપાથલ મચી ગઈ! ઇરાક-સિરિયામાં ISIS, સોરી, ISCના આતંકવાદીઓએ ઉપાડો લઈ લીધો, બોલો! હદ તો ત્યારે થઈ કે એ લોકોએ 25 ભારતીય નર્સોને પણ બંધક બનાવી લીધી, અટામણમાં 15 પાકિસ્તાની નર્સો પણ અડફેટે આવી ગઈ (વ્હોટ્સએપ યુનિ.ના વિદ્યાર્થીઓ જોગ GK ફેક્ટઃ 2014માં ISISએ કુલ 46 નર્સોને બંધક બનાવેલી અને એ તમામ ભારતીય-મોસ્ટ્લી કેરળની હતી. ફિલ્મમાં પાકિસ્તાની નર્સો નાખવી પડી, કેમકે ઝોયાભાભી પાકિસ્તાની છે!) સાત દિવસમાં એમને જ્યાં બંધક બનાવાઈ છે ત્યાંથી છોડાવવામાં નહીં આવે તો અમેરિકા ત્યાં ડ્રોન-બોમ્બિંગના પ્રયોગો ચાલુ કરી દેશે. હવે? મિનિમમ દિવસમાં મૅક્સિમમ પર્ફોર્મન્સ આપવાનો રેકોર્ડ ‘ભાઈ’ના નામે જ છે, એટલે RAW પાસે ‘ભાઈ અલર્ટ’ આપ્યા સિવાય કોઈ છૂટકો જ નહોતો! (કિડનૅપ થાય એવી કોઈ નર્સો અસ્તિત્વ જ ધરાવતી નથી તેવો ‘2G સ્પેક્ટ્રમ સ્ટાઇલ’નો આઇડિયા ત્યારે શોધાયો નહોતો!) લેકિન ભાઈના ફોનમાં માત્ર આઉટગોઇંગ છે, ઇન કમિંગ નહીં. યાને કે ભાઈ કા કોન્ટેક્ટ તભી હો સકતા હૈ, જબ ભાઈ ચાહતે હૈ! આ તો સારું થયું કે ભાઈનો મૂડ હતો, ભાઈનો કોન્ટેક્ટ થઈ ગયો ને આખા અડદની દાળ બનાવતાં બનાવતાં ભાઇએ ‘હા’ પણ પાડી દીધી. નહીંતર ભારતીય નર્સોને બચાવવા કોણ જાત? આમેય સૈફે અગાઉ ‘ફેન્ટમ’માં ભગો કરેલો, અક્ષય કેન્દ્ર સરકારની યોજનાઓનાં ઇમ્પ્લિમેન્ટેશનમાં વ્યસ્ત છે, સની પાજીએ ડંકી ઉખાડ યોજનાઓ બંધ કરી દીધી છે! બચા કૌન? ઑન્લી ભાઈ!
  • સલમાન ભલે ઝાઝું ન બોલે, પણ એની આ ફિલ્મ જોઇને અમે એના મનની પીડા જાણી ગયા છીએ. એક્ચ્યુઅલી, ભાઇને એમના છાતીના સ્નાયુઓની પેલે પાર હૃદય તરીકે ઓળખાતા અંગના એક ખૂણે ખટકો છે કે એમને હૉલિવૂડની ‘એ’ ગ્રેડ ફિલ્મોમાં કામ કરવા કોઈ બોલાવતું નથી. એમનું ‘મૅરિગોલ્ડ’ કરમાયે જમાનો થઈ ગયો. ઐશ્વર્યા-પ્રિયંકા-દીપિકા ત્યાં કામ કરી આવ્યાં, આમિર પણ કાળી શેરવાની સિવડાવીને ઑસ્કરમાં આંટો મારી આવ્યો. અરે, પેલો બારમાસી દેવદાસ અલી ફઝલ પણ ‘ફાસ્ટ ફ્યુરિયસ’ ને ‘વિક્ટોરિયા અબ્દુલ’ જેવી ફિલ્મોમાં જઈ આવ્યો છે. જ્યારે ભાઈ તો માશાઅલ્લાહ, ચલતી ફિરતી ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી છે. તો શું થયું કે હૉલિવૂડવાળા એમને ન બોલાવે, ભાઈએ એમની હૉલિવૂડ મુવી અહીં ઇન્ડિયા મેં હી ચ બના ડાલી છે. ધેટ ઇઝ ધીસ, ‘ટાઇગર ઝિંદા હૈ’. મને ખબર છે તમે નહીં જ માનો. સબૂત એ છે કે ‘ટાઇગર ઝિંદા હૈ’ની અડધી ફિલ્મ અંગ્રેજી ને ઇરાક બાજુની કોઈ ભાષામાંથી હિંદીમાં ડબ કરવામાં આવી છે. પ્રેઝન્ટેશન પણ એવું કે જાણે ‘બ્રહ્માંડ કે યોદ્ધા ઔર ભૂખે ભેડિયોં કા બદલા’ જેવી કોઈ ડબ્ડ હૉલિવૂડ મુવી ચાલતી હોય. (ખાનગી કારણ એવું છે કે ભાઈ કે ફૅન્સના બધા રૂપિયા ‘બીઇંગ હ્યુમન’ની પ્રોડક્ટ્સ ખરીદવામાં વપરાઈ ગયા છે, એટલે તેઓ ‘રેપિડેક્સ ઇંગ્લિશ સ્પીકિંગ કોર્સ’ ખરીદી જ શક્યા નથી!) ઇવન ભૂલથીયે કોઈ ઇંગ્લિશ લાઇન બોલાઈ ગઈ હોય તો તરત જ એનું હિન્દી ટ્રાન્સલેશન પણ બોલી નાખવામાં આવે. યુ નૉ, કન્ફુજિયા ગયે તો બિલન્ડરવા હો જાયેગા! (બીજી એક માહિતી પ્રમાણે આ ફિલ્મનાં ડબ્ડ અને વિધાઉટ ડબિંગ એમ બે વર્ઝન ચાલી રહ્યાં છે. ઇંગ્લિશ જાણતા લોકોનેય ભાઈને ગમાડવાની ઇચ્છા હોય કે નહીં?)
  • હવે ભાઈને ભલે ISIS, સોરી, ISCની ચુંગાલમાં ફસાયેલી નર્સોને બચાવવાની હોય, પણ ફિલ્મમાં એની દૂધની થેલી લેવા ગયો હોય ત્યારે કે પછી અખબારની કુપનો ચોંટાડીને સાબુની ગોટી કે પા કિલો ચાની ભૂકી લેવા ગયો હોય એ વખતે એન્ટ્રી પડે તો થોડું સારું લાગે? ભાભીયે ભાઈની ટક્કરનાં છે એવું એસ્ટાબ્લિશ કરવા માટે બંનેને ચાક્કા જેવા એન્ટ્રી સીન જોઈએ. ભાઈ છુટ્ટા હાથે વરુઓ સાથે બાખડે. અરે, ભાઈની પકડમાં આવેલું વરુ પણ ડરીને બેહોશ થઈ જાય. હા, ભાભી કરિયાણું લેવા જાય ખરાં, પણ ત્યાંય તે કલમમાં તલવાર કરતાં વધુ તાકાત છે તેનો પરચો બતાવે. સી, આપણને કોઈ પ્રોબ્લેમ નથી (ટિકિટ ખર્ચીને આવ્યા છીએ, બતાવો તમતમારે નિરાંતે બધું). આ તો પેલી નર્સો રાહ જોઈ રહી છે એટલે થોડી ચિંતા થાય તે સ્વાભાવિક છે. પ્લસ આખી ફિલ્મમાં ભાઈ કા સ્વૅગ, ભાઈ કે કિલર લુક્સ, ભાઈ કી બૉડી, ભાઈ કે સ્ટન્ટ્સ, ભાઈ કે ડાયલોગ્સ, ભાઈ કા ATV-હૉર્સ ડ્રાઇવિંગ, ભાઈ કા સ્કીઇંગ બધું યથાશક્તિ સ્લો મોશન સાથે બતાવવાનું હોય… એટલે અમારા જેવા બેઠાં બેઠાં લોહી ઉકાળા કરે કે હાયલા ફિલ્મ 161 મિનિટ લાંબી છે (બહાર નીકળીશું ત્યારે ગામમાં બુલેટ ટ્રેન ફરતી થઈ ગઈ હશે!).
  • હવે કહને કો તો આ ફિલ્મ રિયલ લાઇફ ઇન્સિડન્ટ પર આધારિત છે, પણ આખા ઘટનાક્રમને એવો ક્યુટ ટ્વિસ્ટ આપ્યો છે કે સ્થિતિ એવી આવીને ઊભી રહે કે, ‘ભાઈ, તુસ્સી તે તોપ હો, સાડી ઑન્લી હોપ હો.’ આગળ કહ્યું એમ રિયલ લાઇફની 46 ભારતીયને બદલે 25 ભારતીય નર્સ અને લટકામાં 15 પાકિસ્તાની નર્સ પણ ઉમેરવામાં આવી છે (નાખો ને તમતમારે, આમેય એમને રોકકળ સિવાય કશું કરવાનું આવ્યું નથી). ISISનું ICE, તિકરિતનું ઇકરિત કરી નખાયું છે, ISISનો બ્લેક ફ્લેગ લાલ થઈ ગયો છે. એ તો ઠીક, પણ RAWનું નામ RAW છે એની સામે કોઈની લાગણી કેમ દુભાઈ નથી એ મોટો પ્રશ્ન છે. કેમ કે આ ડૅન્જરસ મિશન માટે RAW પાસે એક માત્ર 45 વર્ષનો (એવું ફિલ્મમાં બતાવે છે, અમે નિર્દોષ છીએ!), પ્રિઝ્યુમ્ડ ડેડ ઍજન્ટ જ હોય, ને એય મિશન પત્યે પાછો વિજય માલ્યાની જેમ અદૃશ્ય થઈ જવાનો હોય, તો યાર, આપણું કોણ? મોદીસાહેબ, બિચારા કેટલે પહોંચે? એમનેય તે 2019ની તૈયારી કરવાની હોય કે નહીં?!
  • આ ફિલ્મમાં સ્પાય એજન્ટોનો કોડવર્ડ છે, ‘તુ તુ તુ તુતુ તારા… આ ગયા દોસ્ત હમારા’. સાંભળીને અમને તો બચ્ચનસાહેબની ‘પરવરિશ’ યાદ આવી ગઈ. એમાંય આવો જ કોડવર્ડ હતો, ‘આસમાન મેં કિતને તારે હૈ?… અબ આપ હમારે હૈ.’ કસમથી નોસ્ટેલ્જિક કરી નાખ્યા! (Sob… Sob!)
  • આમ ફિલ્મની પ્રોડક્શન ડિઝાઇન સારી છે. એટલે કે જોતાં જોતાં આપણને લાગે કે ઇરાક-બિરાકના સેટ સારા ઊભા કર્યા છે. ફિલ્મમાં જમીન પર, હવામાં, વાહનોમાં ઘણે ઠેકાણે બ્લાસ્ટ થાય છે. એની સ્પેશિયલ ઇફેક્ટ્સ નવું નવું ‘ફોટોશોપ’ શીખેલા ગ્રાફિક ડિઝાઇનરે બનાવી હોય એવી લાગે છે. હા, જ્યારે ભાઈ પોતાનું ટીશર્ટ ફાડીને ટૉપલેસ થાય છે, ત્યારે એમનું ગઠ્ઠાદાર બૉડી બતાવવામાં જે સ્પેશિયલ ઇફેક્ટ વાપરી છે, એ જબરદસ્ત છે! ઉપ્સ!
  • ભારતીય નર્સોને બચાવી લાવવામાં કદાચ એટલી બધી દેશભક્તિ એસ્ટાબ્લિશ નહીં થઈ શકે એવું ડિરેક્ટર અલી અબ્બાસ ઝફરને લાગ્યું હશે, એટલે એમણે બે દાયકા જૂનું દેશભક્તિનું પૅકેટ ખોલ્યું છે. ભારત અને પાકના ઍજન્ટો મળીને એ જ જે.પી. દત્તા સ્ટાઇલની ચર્ચાઓ કર્યા કરેઃ ‘સોચો અગર બટવારા ના હુઆ હોતા તો કિતના અચ્છા હોતા. સચિન-અક્રમ એક હી ટીમ સે ખેલતે, લતા ઔર આબિદા એક હી દેશ સે ગાતી…’ હજી ફીલ ન આવી હોય તો આવી લાઇન્સ પણ આવે, ‘ઇસ બૅગ મેં તિરંગા હૈ, યે ઉપર હી રહેગા…’, ‘RAW ઔર ISI પહલી બાર સાથ મેં મિશન મિશન કર રહે હૈ’… ભાભી ભાઈને કહી દે, ‘(ટાઇગર) તુમ મુઝસે ભી ઝ્યાદા પ્યાર અપને દેશ સે કરતે હો…’ અને એક તબક્કે ભારત-પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકતા દેખાય એટલે ભાઈના ભલભલા પ્રચ્છન્ન ફૅન્સ પણ કૅન્ડીફ્લોસ પૅટ્રિયોટિક થઈ જાય. પરંતુ થિયેટરમાં રાષ્ટ્રગીત વખતે ઊભા થવામાં પણ જેમને સંધિસુધા લગાવવી પડતી હોય એવા દેશદ્રોહી-ભાજપ વિરોધીઓને પરાસ્ત કરવા માટે ફિલ્મમાં દેશભક્તિનું એક બ્રહ્માસ્ત્ર છોડવામાં આવ્યું છે, પરેશ રાવલ. ફિલ્મમાં તેઓ પણ ભારત સરકારના ઍજન્ટની ભૂમિકામાં છે (હાઉ, રિયલિસ્ટિક!). જોકે એમનું કેરેક્ટર એટલું બધું લાઉડ છે કે સિક્રેટ ઍજન્ટને બદલે ‘બાબુભૈયા’ વધારે લાગે છે.
  • આઈ નૉ, સલમાનની ફિલ્મોમાંથી લોજિક શોધનારાઓને આપણા સમાજમાં માનભર્યું સ્થાન નથી મળતું. પરંતુ ભાઈનો પનારો ફિલ્મમાં જ કહે છે તેમ ‘દુનિયા કે સબસે ખતરનાક ટેરરિસ્ટ ઑર્ગેનાઇઝેશન’ સાથે પડે, ત્યારે થોડું રિઝનેબલ રાખવું જોઇએ એવું અમોને લાગે છે. આતંકવાદીઓના ગઢમાં-નર્સોને ગોંધી રાખી હોય તે હૉસ્પિટલમાં ઘૂસવું, ત્રાસવાદીઓને કાકડીની જેમ સમારી નાખવા, એમને બેવકૂફ બનાવવા વગેરે બધું અહીં એટલું ઇઝી બનાવી દેવાયું છે કે કોઈ થ્રિલ જેવું લાગે જ નહીં. ફિલ્મમાં જેટલી લોંગ રોપ આતંકવાદીઓએ ભાઈને આપી છે એટલી તો આપણી કૉર્ટોએ પણ નથી આપી. જસ્ટ ઇમેજિન, એક સાઇડ ભાઈ એકલા, સામે ડઝનબંધ આતંકવાદીઓ એમના પર ગોળીબાર કરી રહ્યા છે, લેકિન મજાલ છે એકેય ગોળી ભાઈને ટચ્ચ બી કરવાની હિંમત કરે?! આતંકવાદીઓનો સરગના અબુ ઉસ્માનના રોલમાં છે ઇરાનિયન એક્ટર સજ્જાદ ડેલફ્રૂઝ. એ ઇરાનિયન એક્ટર છે એટલે બાય ડિફૉલ્ટ ઇમ્પ્રેસિવ લાગે છે. પણ ફિલ્મમાં એ કિલર લુક્સ આપવા સિવાય ભાગ્યે જ કશું કરે છે. ‘બૅબી’ ફિલ્મમાં એ સાઉદી ડૉક્ટર બનેલો અને જે રીતે અક્ષય કુમાર એને બેવકૂફ બનાવી ગયેલો એ જોતાં મને ભાઈની સફળતા અંગે કોઈ જ ડાઉટ નહોતો. એમાંય અહીં તો એ ભાઈ સાથે આર્ગ્યુમેન્ટમાં ઊતરે છે, બોલો! ભાઈના કરિશ્મા ને વિશ્વમાં ટેરરિઝમના બિઝનેસની ચર્ચાઓ કરે. એક ગોળીથી કામ પતાવવાને બદલે ભાઈને મારવા માટે ઝહરીલી ગેસ છોડે. ખાલી ‘મુઘલ-એ-આઝમ’ સ્ટાઇલમાં ડાયલોગ જ બાકી રાખેલો, ‘પ્રોડ્યુસર તુમ્હેં મરને નહીં દેંગે ઔર હમ ટાઇગર, તુમ્હેં જીને નહીં દેંગે!’ અથવા તો ‘શાન’નો શાકાલ જોઈ લો, ‘યે ઝહરીલી ગૅસ ધીરે ધીરે મહેફિલ કો ઔર રંગીન બનાતી જાયેગી!’ અને ભાઈનો સ્વૅગ બી જોઈ લો, ‘વિશ્વના મોસ્ટ ડૅન્જરસ મેન’ને ચેલેન્જ મારે, ‘અગર ઉસકો (કૅટરિના કો) હાથ ભી લગાયા તો યહીં ઝિંદા ગાડ દૂંગા…’ અરે, એ ત્રાસવાદીઓના બૉસની હિંમત જુઓ, ભાઈને ચૅલેન્જ મારે, ‘ટાઇગર, દમ હૈ તો રોક લે!’ ઇડિયટ!
  • ઍક્ચ્યુઅલી, ગ્લોબલ ટેરરિઝમ, ઇન્ડિયન પૉલિટિક્સ, RAW, અમેરિકા, દેશભક્તિ, ઇન્ડિયા-પાક રિલેશન્સ એ બધાનો અહીં એવો બાલિશ અપ્રોચ છે કે ફિલ્મને પાંચ મિનિટ માટે પણ ટાઇમપાસ કેટેગરીથી ઉપર લઈ જઈ શકાય તેમ નથી.
  • આમ તો આખી ફિલ્મ ભાઈ કી ખાતિર જ છે, છતાં ભાઈને એકલું એકલું ન લાગે એ માટે અન્ય કલાકારો પણ લેવાયા છે. એમાં કૅટરિના, પરેશ રાવલ ઉપરાંત ‘પિંક’માં જેને ‘નો મીન્સ નો’ નહોતું સમજાયું એ અંગદ બેદી, પોતાના નામમાં ‘કુમાર’ ઉમેરાવીને આવેલા કુમુદ મિશ્રા, ફિલ્મમાં ઇન્ડિયા-અમેરિકા વચ્ચે અપ-ડાઉન કરતા ગિરિશ કર્નાડ, KBCમાંથી ફ્રી થયેલા સિદ્ધાર્થ બસુ એટસેટરાનો સમાવેશ થાય છે. કૅટરિના ફિલ્મમાં ઘણી બધી ભાષાઓ જાણે છે (હિન્દી સિવાય!).
  • ફિલ્મમાં રિયલ લાઇફ રેફરન્સિસ ધરાવતી મૅટા હ્યુમર પણ છે. જેમ કે, સલમાનનો ડાયલોગ છે, ‘શિકાર તો સબ કરતે હૈં, લેકિન ટાઇગર સે બહેતર શિકાર કોઈ નહીં કરતા’. એક સીનમાં પરેશભાઈ બોલે છે, ‘પ્રધાનમંત્રીજી કો યે બાત પતા હૈ?’ સૌથી વધુ મૅચ્યોરિટી આ બંને લાઇન્સમાં જ દેખાઈ છે!
  • રૅસ અગેન્સ્ટ ટાઇમ જેવી કોઈ થ્રિલ ફિલ્મમાં છે નહીં (એટલેસ્તો ‘એરસ્ટ્રાઇકને બે દિવસ બાકી’ ને ‘તમારી પાસે ચાર મિનિટ છે’ ને ‘લો આ સ્ટોપ વૉચ ચાલુ કરી’ ટાઇપની સિચ્યુએશન્સ મુકાઈ છે). પરિણામે છૂટક એક્શન સિક્વન્સીસમાંથી આપણી મતિ-શક્તિ પ્રમાણે થ્રિલ શોધી લેવાની રહે છે.
  • આમ તો હરિકથાની જેમ ભાઈકથા પણ અનંત છે, પરંતુ તમારી ધીરજની મર્યાદા છે. એટલે અમે અહીં જ રિવ્યુ-વિરામ જાહેર કરીએ છીએ. વાત એવી છે કે આ ફિલ્મ સંપૂર્ણપણે ‘ફૅન્સની, ફૅન્સ દ્વારા, ફૅન્સ માટે’ બનાવવામાં આવી છે. એટલે રિલીઝ વખતે ‘સર્જ પ્રાઇસ’માં ફિલ્મ ન જોવી હોય તો નિરાંતે DVD પર, ચૅનલ પર કે ‘એમેઝોન પ્રાઇમ’ પર આવે ત્યારે જોવામાં પણ કશો જ વાંધો નથી.
  • બેસ્ટ તો એ રહેશે કે ISIS દ્વારા ભારતીય નર્સોના કિડનૅપિંગ પર બનેલી સુપર્બ મલયાલમ થ્રિલર ફિલ્મ ‘ટૅક ઑફ’ જોઈ નાખો. ‘હૉટસ્ટાર’ પર ઇંગ્લિશ સબટાઇટલ્સ સાથે આ ફિલ્મ ઉપલબ્ધ છે. (તેના રિવ્યુ અને ફિલ્મની લિંક નીચે પોસ્ટ કરી છે.)
  • બાકી જે રીતે ભાઈ હવે ડૉમેસ્ટિક પ્રશ્નો સોલ્વ કરવાથી લઇને ભારત-પાક રિલેશન્સ અને હવે વિશ્વશાંતિ લાવવા સુધી પહોંચી ગયા છે, એ જોતાં એમને ‘એવેન્જર્સ’ના સુપરહીરોની ટીમમાં સામેલ કરીને સમગ્ર બ્રહ્માંડની રક્ષા કરવાનું કામ સોંપી દેવું જોઇએ. શું કહો છો?P.S.
    1. મલયાલમ મુવી ‘ટેઇક ઑફ’ના મેં કરેલા રિવ્યુની લિંકઃ https://jayeshadhyaru.wordpress.com/2017/03/28/take-off-malayalam-movie/
    2. ‘હોટસ્ટાર’ પર ‘ટેઇક ઑફ’ ફિલ્મ સબટાઇટલ્સ સાથે જોવા માટે ક્લિક કરો આ લિંકઃ http://www.hotstar.com/movies/take-off/1770015881

Reviewed for divyabhaskar.co.in)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

ફુકરે રિટર્ન્સઃ 10 પોઇન્ટ્સ રિવ્યુ

fukrey-30x20રેટિંગઃ **1/2 (અઢી સ્ટાર)

  1. 2013માં નોન પંજાબી-નોન દિલ્હીઆઇટ્સની વોકેબ્યુલરીમાં નવો શબ્દ ઉમેરાયેલો ‘ફુકરે’. ચાર નવરીબજાર જુવાનિયાંવની આ ક્વર્કી કોમેડી સરપ્રાઇઝ હિટ થઈ એટલે ચાર વર્ષે ડિરેક્ટર મૃગદીપ સિંહ લાંબાની મૃગતૃષ્ણા ઊઘડી ને ફરહાનના એક્સેલ એન્ટરટેનમેન્ટને પણ મનીક્ષુધા જાગ્રત થઈ. એટલે રિલીઝ થઈ ‘ફુકરે રિટર્ન્સ’.
  2. ‘ફુકરે રિટર્ન્સ’ ફેઇથફુલ સિક્વલ છે. ‘ફુકરે’ની ઑરિજિનલ કાસ્ટના સ્વર્ગસ્થ થયેલા એક્ટર અશરફુલ હકને પણ યાદ કરાયો છે, એટલી ફેઇથફુલ સિક્વલ છે આ. કોઇએ પ્રિક્વલ ન જોઇ હોય તેમના માટે સોંગમાં રિકેપ મુકાયો છે. મસ્ત ઇનોવેટિવ આઇડિયા.
  3. ‘ફુકરે’ સિરીઝનું કાસ્ટિંગ એટલું જબરદસ્ત છે કે હની, લાલી, ભોલી પંજાબન કે પંડિતજી તો લોકોને યાદ છે જ, પણ ખાસ કરીને ‘ચૂચા’ને ઓળખતા લોકો હાર્ડલી એનું સાચું નામ જાણતા હશે.
  4. પ્રિક્વલના એક વર્ષ પછીથી શરૂ થતી આ ‘રિટર્ન્સ’માં સૌથી મોટો વિલન છે એનો અટપટો, વિચિત્ર, કન્ફ્યુઝિંગ, દિમાગની બાઉન્ડરી પર ટપ્પી જ ન પડે તેવો પ્લોટ અને નાહકની 2 કલાક 21 મિનિટની લંબાઈ. ગુંડી ‘ભોલી પંજાબન’ (રિચા ચઢ્ઢા) જેલમાંથી બહાર આવવા નેતા સાથે કરોડોનો કડદો કરે અને એ નાણાં ભરપાઈ કરવા માટે એને જેલભેગા કરનારી ચાર ફુકરાઓની ગેંગને ધંધે લગાડે. એ પછી પ્લોટ એકના ડબલ કરી આપે એવી એક સ્કીમ, બંધ પડેલા ઝૂમાંથી પ્રાણીઓની તસ્કરી, હ્યુમન ઑર્ગન ટ્રાફિકિંગ, એક જૂનું સ્પોર્ટ્સ કૌભાંડ, ખજાનાની શોધ, હરીફ ચીફ મિનિસ્ટર જેવી જાતભાતની ગલીઓમાંથી પસાર થાય છે. લેકિન થેન્ક ગોડ, ચૂચા ઇઝ ધેર!
  5. આમ તો વરુણ શર્માની બૉલિવૂડમાં એન્ટ્રી થઈ ત્યારથી એ ‘ભાઈ’થી શરૂ થતા અને ‘ભાઈ’થી પૂરા થતા ડાયલોગ્સવાળા રોલ જ કરે છે (‘ફુકરે રિટર્ન્સ’ની તો શરૂઆત જ એના ‘ભાઈ’ બોલવાથી થાય છે!). પરંતુ હવે આજીવન એના પર ‘ચૂચા’નો સિક્કો લાગી જવાનો છે. બટ, એટલું માનવું પડે કે એક ડમ્બ પાવલી કમ જુવાનિયા તરીકે એનું કોમિક ટાઇમિંગ પર્ફેક્ટ છે. આખી ફિલ્મમાં સૌથી વધુ લાફ્ટર એણે જ ઊસેટ્યું છે. દરઅસલ, એને લઇને હૉલિવૂડની ‘ડમ્બ એન્ડ ડમ્બર’ ટાઇપની આઉટ એન્ડ આઉટ સિલી કોમેડી ફિલ્મ બનાવી શકાય એવો દમ છે એનામાં. વરુણ શર્માની સાથે કોમેડીમાં કોમ્પ્લિમેન્ટ કર્યું છે પંકજ ત્રિપાઠીએ. રિચા ચઢ્ઢાને સ્ક્રીન સ્પેસ સરસ મળી છે, પણ એ અને બાકીના કલાકારો (પુલકિત સમ્રાટ, મનજોત સિંઘ, અલી ફઝલ)ના ભાગે કશું જ આવ્યું નથી. એમાંય અલી ફઝલ સતત રોતલ ડાચું રાખીને ફરતા દેવદાસ જેવા રોલ કરતાં કરતાં ‘વિક્ટોરિયા એન્ડ અબ્દુલ’ અને ‘ફાસ્ટ એન્ડ ફ્યુરિયસ-7’ જેવી ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મો કેવી રીતે મેળવી લે છે એ આ વિશ્વની આઠમી અજાયબી છે! આ ફિલ્મમાં ભ્રષ્ટ મંત્રી બાબુલાલ ભાટિયા તરીકે દેખાયેલા એક્ટર રાજીવ ગુપ્તા આ ફિલ્મમાં બરાબર ખીલ્યા છે. અત્યાર સુધી તેઓ છૂટક ભૂમિકાઓમાં જ દેખાયા છે. તેઓ વધુ સારા-મોટા રોલ મેળવવાને હકદાર છે જ.
  6. ફિલ્મમાં અમુક ઠેકાણે ખરેખર સારાં વનલાઇનર્સ, જોક્સ કે ગૅગ્સ છેઃ ‘જાત કે ઝમાને લત ગયે પાપાજી, અબ ઝમાના ઔકાત કા હૈ’, ‘ઉમ્મીદ પે નહીં, જુગાડ પે દુનિયા કાયમ હૈ’, ‘જન્નત કે ખ્વાબ જિહાદીઓં કો દેખને દે, તુ મધર અર્થ કી બાત કર’, ‘ઝહર સે મુઝે ઍલર્જી હૈ’, ‘યે શેર કે લિયે બીફ બૅન નહીં હૈ ક્યા?’, ‘જબ ચૂચે કો ફ્યુચર દિખે તો ઉસે દેજાચૂ કહતે હૈ’, ‘અબે, યહાં તો લાઇફ ઑફ ચૂ ચલ રહી હૈ…’ હિન્દી ફિલ્મોમાં ઑડ-ઇવન સ્કીમ કે યોગા ડૅ સેલિબ્રેશનની આસપાસ પહેલી હળવી-સટાયરિકલ કોમેડી આવી છે.
  7. ચૂચાનો શાહરુખ સ્ટાઇલ રોમેન્સ, માઉથ ટુ માઉથ રિસસ્કિટેશન આપવું, શરીરના ચોક્કસ ભાગ પર સાપ કરડી જવો, ચૂચાનું લવારીએ ચડી જવું, ગર્લફ્રેન્ડને પ્રાણીસંગ્રહાલયમાં મળવા બોલાવવી અને એની પાસેથી કંઇક ભળતું જ કામ કરાવવું (ના અશ્લીલ નથી, ડૉન્ટ વરી!) વગેરે ગૅગ્સ ગૅરન્ટીડ લાફ્ટર છે.
  8. સોંગ્સ કમ્પ્લિટલી અનનેસેસરી અને કંગાળ છે. સોંગ્સની સ્થિતિ એ વાત પરથી જ ખબર પડી જાય છે કે પ્રિક્વલનું હિટ સોંગ ‘અંબર સરિયા’ અને જૂના ‘ઓ મેરી મેહબૂબા’નું રિમિક્સ અહીં ઠપકારી દેવામાં આવ્યું છે.
  9. પ્રિક્વલમાં પૈસા માટે વલખાં મારતા ચાર ફુકરા લોગની બરાબરની વાટ લાગી છે તેવું આપણને ફીલ થતું હતું. અહીં એ જ કેરેક્ટર્સ છે, પણ એવી સેન્સ ઑફ અર્જન્સી ક્યાંય ફીલ થતી નથી.
  10. ઇન શૉર્ટ, આ ફિલ્મ એક તદ્દન ટાઇમપાસ ફિલ્મ છે, જેને પૈસા ખર્ચીને થિયેટરમાં ન જોવા જઇએ તો કશું જ ગુમાવવા જેવું નથી. ફિલ્મના સ્ટાર્ટિંગમાં આવતો લોગો કહે છે કે થોડા સમયમાં આ ફિલ્મ ‘એમેઝોન પ્રાઇમ’ પર પણ આવી જ જવાની છે. ત્યારે નિરાંતે જોઈ શકાય. સારું પોટેન્શિયલ ધરાવતી હોવા છતાં નક્કર સ્ટોરીના અભાવે એવરેજ બનીને રહી ગયેલી ‘ફુકરે રિટર્ન્સ’ને અઢી સ્ટાર આપી શકાય.

    (Reviewed for divyabhaskar.co.in)

    Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

તુમ્હારી સુલુ

સુલુ ડેફિનેટલી કર સકતી હૈ

***

નો બોરિંગ ઉપદેશ, બટ એકદમ મસ્તી સાથે ફેમિનિઝમ અને પૉઝિટિવિટીની વાતો કહેતી આ ફિલ્મ કમ્પ્લિટલી મસ્ટ વૉચ છે.

***

રેટિંગઃ **** (ચાર સ્ટાર)

***

tumhari-sulu-poster_016 નવેમ્બર ગુરુવારે રાત્રે નવી ગુજરાતી ફિલ્મ ‘લવની ભવાઈ’ના પ્રીમિયર શૉમાંથી બહાર નીકળ્યા ત્યારે મગજમાં બે વાતો ડ્રોનની જેમ ચકરાવા લઈ રહી હતી. એક તો યોગાનુયોગની કે એક જ દિવસે (17 નવેમ્બર, શુક્રવારે) રિલીઝ થઈ રહેલી ગુજરાતી અને હિન્દી એમ બે ભાષાની ફિલ્મોનું સેન્ટ્રલ કેરેક્ટર એક સ્ત્રી છે અને બંને RJ એટલે કે રેડિયો જોકી જ છે (FB પર મૂકેલું મારું આ ઑબ્ઝર્વેશન તો બહુ બધા લોકોએ ઉઠાવીને પોતાના નામે ચડાવ્યું!). બીજી વાત એ કે રેડિયો જોકીની એક ફન્કી-બબલી ચૅટરબૉક્સ યંગસ્ટર અને જાણે સતત કોઈ માદક પદાર્થની અસર હેઠળ ‘હાઈ’ હોય એ ટાઇપની ઇમેજ બહુ થઈ, ચવાઈ ગઈ, કહો કે ક્લિશૅ થઈ ગઈ. શું બધા રેડિયો જોકી એવા જ હોય? રેડિયોના એક કૂલ-અદૃશ્ય પરપોટાની બહાર એમની કોઈ લાઇફ જ નહીં હોય? એમને આપણા જેવા રિયલ લાઇફ પ્રશ્નો નહીં થતા હોય? RJની ફન-હેપનિંગ જોબની વરવી વાસ્તવિકતા- જેમ કે, રેડિયો જોકી બનવાની સ્ટ્રગલ, FM સ્ટેશનના લોકોએ પણ જાહેરખબરોની આવક રળવા માટે ક્લાયન્ટની ધૂન પર નાગિન ડાન્સ કરવો પડે છે-એવું કંઈ કેમ બતાવી ન શકાય? અને કોઈ અનલાઇકલી-જેની આપણે કલ્પના જ ન કરી શકીએ એવી વ્યક્તિની RJ બનવાની સ્ટ્રગલ કેમ બતાવી ન શકાય?

આ સવાલોના જવાબો મેળવવા માટે મારે પૂરા બાર કલાકની પણ રાહ ન જોવી પડી. કેમ કે, સવારે મોર્નિંગ શૉમાં જોયેલી ડિરેક્ટર સુરેશ ત્રિવેણીની વિદ્યા બાલન સ્ટારર ફિલ્મ ‘તુમ્હારી સુલુ’માં એમાંની ઘણી બધી બાબતો આવરી લેવાઈ હતી! ‘તુમ્હારીન સુલુ’ની વાત ડિટેઇલમાં માંડતા પહેલાં એટલું તો ગળું ખોંખારીને કહી શકાય કે હિન્દી સિનેમાની ફ્રેશનેસ, ફ્લેવર, ક્વૉલિટી બધું જ ‘તુમ્હારી સુલુ’ જેવી સ્મૉલ બજેટ ફિલ્મોએ જ જાળવી રાખ્યાં છે.

ફ્રીડમવાલે સપને

મુંબઈની સુલોચના ઉર્ફ સુલુ પર જો એની ટીનએજમાં ફિલ્મ બની હોત તો તે ‘કભી હાં કભી ના’, ‘વેક અપ સિદ’ કે ‘લક્ષ્ય’ જેવી જ બની હોત. જે લોકો ‘તુમ્હારી સુલુ’ની સુલુ (વિદ્યા બાલન)ને હજી મળ્યા નથી એમના માટે સુલુનો એક પરિચય. સુલુ એટલિસ્ટ 40 વર્ષની એક મિડલક્લાસ ગૃહિણી છે. ના, ફિલ્મમાં ક્યાંય એની ઉંમર કહેવાતી નથી, પરંતુ અમે કેલ્ક્યુલેશન કર્યું છે કે બારમાની ત્રીજી ટ્રાય વખતે એ પોતાના ભાવિ પતિ અશોક (માનવ કૌલ)ને મળેલી, પ્રેમમાં પડેલી અને અત્યારે એમનો 11 વર્ષનો એક દીકરો પણ છે. સુલુ એના પિયરનું પંચિંગ બૅગ છે. કેમ કે એક તો એણે બૉયફ્રેન્ડ ટર્ન્ડ પતિ સાથે મળીને-બહેનો પાસેથી 30 હજાર રૂપિયા ઉછીના લઇને ચિટ ફંડ શરૂ કરેલું, જે ‘સ્ટાર્ટઅપ’ ડૂબી ગયું (એનાં મહેણાં આજે પણ એ સાંભળે છે). ઉપરથી એણે બારમામાં ત્રણ વખત નિષ્ફળ ટ્રાય મારી. આજે પણ એની બે મોટી જુડવા બહેનો અને પપ્પા આ મુદ્દે સુલુનું રેગિંગ કર્યા કરે છે. એક્ચ્યુઅલી, એનો પરિવાર ભારતના લાખો પરિવારો જેવો જ હતો, જે બૉર્ડ એક્ઝામને જ બાળકનાં ભવિષ્ય અને ટેલેન્ટનું સર્ટિફિકેટ ગણી લે અને બૅન્ક જેવી ‘સિક્યોર’ જોબને જ ફ્યુચરનો-કરિયર પર્યાય માની લે. એટલે એમની દૃષ્ટિએ તો સુલુ એક ફેઇલ્ડ ચાઇલ્ડ છે.

ખરેખર તો સુલુ એક મિસઅન્ડરસ્ટુડ ચાઇલ્ડ છે. જાતભાતની એક્સ્ટ્રા કરિક્યુલર એક્ટિવિટીઝમાં એની માસ્ટરી છે. લીંબુ ચમચીની રેસથી લઇને લતા મંગેશકરનાં સૅડ સોંગ્સ અને જાતભાતના સવાલોના જવાબો આપવાની સ્પર્ધાઓમાં એ જીતતી રહે છે. એના શબ્દોમાં જ કહીએ તો ‘મૈં વિનર હૈ.’ એક્ચ્યુઅલી, સુલુમાં એક આંત્રપ્રેનર-ઇન્ડિપેન્ડન્ટ વુમન બનવાનાં તમામ લક્ષણો છે, પણ એ ઘરની ચાર દીવાલોમાં કેદ થઈ ગઈ છે. એના ઘરના મુખ્ય દરવાજાના જેલની કોટડી જેવા ઊભા સળિયા આ કેદની ચાડી ખાય છે. પાંજરે પુરાયેલા પોપટની જેમ એ પોતે જ પોતાનો દરવાજો બંધ કરી દે છે. પણ એને બહારના ખુલ્લા આકાશમાં ઊડવું છે, પોતાની જાતને પ્રૂવ કરવી છે. જાતને પ્રૂવ કરવાની આ જદ્દોજહદને કારણે જ એ જાતભાતની સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેતી રહે છે, નિતનવા બિઝનેસના પ્લાન બનાવતી રહે છે. મિડલક્લાસ ગૃહિણી સુલુના ઘરની એક્ઝેક્ટ સામેના ફ્લૅટમાં બે એરહોસ્ટેસ રહે છે. સુલુ એમની સાથે વાતો કરવાના પ્રયત્નો કર્યા કરે. અંદરખાને ઇચ્છા તો એવી કે પોતે પણ એમની જેમ હવાહવાઈ બનીને-પવન પાવડી પગમાં પહેરીને આકાશે ઊડે. ઘરમાં એમની જેમ ખભે પર્સ લટકાવીને અરીસા સામે સ્ટાઇલો પણ મારે. એ જે અપાર્ટમેન્ટમાં રહે છે તેના નામ ‘જલપદ્મ’ની જેમ એ પોતે પણ નોટ સો ક્લીન પાણીમાં ઊગેલું કમળ છે જે વધુ સારી પ્લેસ મેળવવાને હકદાર છે.

પણ ના, સુલુ સૅડ નથી. લાઇફની એકેએક મોમેન્ટ માણતા એને આવડે છે. વાયડા સિક્યોરિટી ગાર્ડની કે ગ્રોસરી સ્ટોરના દુકાનદારની મસ્તી પણ કરી લે ને ઝાડ પરથી ફૂલો ખરે તો એમાં ફિલ્મી ડ્રીમ સિક્વન્સનો આનંદ પણ માણી લે. આખો વખત ઘરમાં જ રહેતી હોવા છતાં એના આત્મવિશ્વાસમાં જરાય ઊણપ નથી. ઘરમાંથી પણ ગમે તેટલો વિરોધ થાય, એને જે સાચું લાગે તે જ એ કરે છે-કહે છે. અવળચંડા પુરુષોને સીધા કરતા પણ એને આવડે છે અને સ્ત્રીઓની સીટ પર બેસવા માટે અચકાતા એક કિન્નરને પણ એ પ્રેમથી પોતાની બાજુની સીટ પર બેસાડે એવી બ્રોડમાઇન્ડેડ પણ ખરી.  પાછી સુલુ એક નંબરની ફિલ્મી છે. જાતભાતનાં ફિલ્મી ગીતો એની જીભ પર રમતાં હોય, પતિને એ સવારે શ્રીદેવીની ‘ચાલબાઝ’ સ્ટાઇલમાં ‘બલ…મા’ કહીને ઉઠાડે. ઘરની બારીએ આવતા કબૂતરનું નામ એણે ‘ભાગ્યશ્રી’ પાડ્યું છે (રિમેમ્બર, ‘કબૂતર જા જા જા..’?). એ કબૂતર જોકે ઘરમાં પુરાયેલી સુલુનું મૅટાફર છે, જે એને ઉડાન મળે ત્યારે ઊડે છે અને એક તબક્કે ઊડીને ફરી પાછું બારી પર પણ આવી જાય છે. એની જીભને પણ જરાય બ્રેક નથી. મનમાં જે હોય તે વગર વિચાર્યે બોલી નાખે છે અને પતિ સાથે પણ ગમે તેવો ઝઘડો થાય, એ ઝાઝો વખત અબોલા પણ રાખી શકતી નથી. ટૂંકમાં કહીએ તો સુલુ સાડીમાં લપેટાયેલી એક ધસમસતી નદી છે.

ફોર્ચ્યુનેટલી, એનો પતિ અશોક પણ એકદમ સપોર્ટિવ છે. એ અશોકની પાછી ડિફરન્ટ સ્ટોરી છે. અશોકમાં આત્મવિશ્વાસની તાણ છે, થોડો બીકણ પણ ખરો. નોકરી બદલીને બહારની દુનિયા સામે બથોડા લેવાને બદલે એ ‘મથુરાદાસ એન્ડ સન્સ’ નામની ટેલરિંગ ફર્મમાં બાર વર્ષથી કામ કરે છે. આ એણે સ્વીકારેલી અદૃશ્ય કેદ છે. એ જગ્યા એટલા બધા બુઢ્ઢાઓથી ભરેલી છે કે એમની ઉંમર જાણવા માટે સીધું એમનું રેડિયોમેટ્રિક ડેટિંગ જ કરવું પડે. એના બુઢિયા માલિકોની દવાઓના ટાઇમના અલાર્મ પણ એ મૂકી રાખે છે અને યાદ કરીને એમને દવાઓ પણ ખવડાવે છે. હવે તો મથુરાદાસની ચોથી પેઢીનો વછેરો આવીને અશોક પર તબલાં વગાડવા માંડ્યો છે. પણ અશોકમાં હિંમત નથી કે એ પોતાના માટેય અવાજ ઉઠાવે. ફ્રસ્ટ્રેશન વધી જાય તો પીને ઘરે આવે. સ્વભાવે ચીકણો પણ છે. બગડેલા ટીવીના રિપ્લેસમેન્ટ માટે કૉલ સેન્ટરમાં રોજ ફોન કરે છે. ત્યાં ‘1’ નંબર પર હિન્દીને બદલે ઇંગ્લિશ બોલતો એક્ઝિક્યુટિવ શા માટે આવે છે એ મુદ્દે પણ કચકચ કરે છે. અશોક સુલુના એક ફ્રી વુમન બનવાના પ્લાન્સને સપોર્ટ કરે છે, ક્યારેક મજાકમાં પણ ઉડાવી દે. પરંતુ એ સુલુના પ્રેમમાં ગળાડૂબ. સુલુ કહે તો પ્રેમથી એના પગ પણ દબાવી આપે. એનું સર્ટિફિકેટ ફાડતાં સુલુ પોતાની બૉસને કહે છે, ‘મેરા અશોક તો ગાય હૈ ગાય..!’ સુલુ અશોકના પ્લસ-માઇનસ પોઇન્ટ્સને બરાબર જાણે છે, છતાં એને કોઈ જ ફરિયાદ નથી. કદાચ સુલુનો કોન્ફિડન્સ અને અશોકનો લૅક ઑફ કોન્ફિડન્સ બંને એકબીજાનાં પૂરક છે.

એમનો અગિયાર વર્ષનો દીકરો પ્રણવ (ચાઇલ્ડ એક્ટર અભિષેક શર્મા) આમ તો મીઠડો છે. ઘરમાં બધા લોકોનાં સિક્રેટના વટાણા વેરતો ફરે છે, પણ પોતે દફતરમાં એક સિક્રેટ લઇને ફરે છે.

આ સુલુના ડ્રીમને ટૅક ઑફ મળે છે એક રેડિયો સ્ટેશનના RJ યાને કે ‘રેડિયો જોકી’ હન્ટમાં. ઘરે પુષ્કળ FM સાંભળી ચૂકેલી સુલુને ખાતરી છે કે RJની જોબ ‘વો કર સકતી હૈ.’ કેમ કે (ક્યારેક પ્લેફુલ, તો ક્યારેક માદક અને ક્યારેક ડરામણી રેન્જવાળો) અવાજ તો એની પાસે છે જ, કૉન્ફિડન્સ પણ માશાઅલ્લાહ છે જ, ફિલ્મોનું-ગીતોનું નૉલેજ પણ છે અને સેન્સ ઑફ હ્યુમર પણ છે (યાને કે એક RJ માટે તો એ ઑવરક્વોલિફાઇડ છે!)… જરૂર છે બસ એક ચાન્સની. પણ અહીં બબલી-ચિબાવલી RJનું કામ નથી, બલકે મોડી રાત્રે પોતાના પ્રિયપાત્રને મિસ કરતા એકલવાયા પુરુષોની સાથે માદક અવાજે વાતો કરવાની છે, ‘તુમ્હારી સુલુ’ બનીને.

હવે ધારો કે એ રેડિયો જોકી બની પણ ગઈ તો સફર આસાન છે ખરી? દરરોજ વિરારથી BKC (બાંદ્રા-કુર્લા કોમ્પ્લેક્સ) આવવાનું. અલબત્ત, ‘રેડિયો WOW!’ આવવા-જવાની ટેક્સી પૂરી પાડે, પણ ઘરનું કામ પતાવીને સાંજે એટલિસ્ટ 65 કિલોમીટરનું અંતર કાપીને ઑફિસે આવવાનું. શૉ પતાવીને મોડી રાત્રે ફરીથી બીજા 65 કિલોમીટર કાપીને ઘરે પહોંચવાનું. એટલે પોતાનું જમવાનું પણ ઑફિસે પતાવવું પડે, બીજા દિવસનું શાક પણ ઑફિસે જ સમારવું પડે. પત્ની આ રીતે એકાએક નોકરી કરતી થાય-એ પણ રાતની-એટલે ઘરનાં શાંત પાણીમાં પણ વમળો સર્જાય, રૂઢિચુસ્ત પિયરિયાં પણ નાકનાં ટીચકાં ચડાવે-ઉતારી પાડે…

સેન્સ, સેન્સિટિવ એન્ડ સેન્સિબિલિટી

અગાઉ 2015ના ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ વખતે સુપર હિટ ‘મૌકા મૌકા’ સિરીઝની જાહેરખબરો બનાવી ચૂકેલા ઍડ ફિલ્મમૅકર સુરેશ ત્રિવેણીએ પોતાના પહેલા જ બૉલે સિક્સર મારી છે એવું કહીએ તો કોઈ કહેશે, ‘ક્લિશૅ ક્લિશૅ’! પરંતુ હકીકત જ એ છે કે એમણે બડી નજાકતથી અને ઘરેણાં બનાવતા કારીગરની નજાકતથી સુલુનું પાત્ર સર્જ્યું છે. એક ઍડ ફિલ્મમૅકર હોવાને નાતે એક જ સીનમાં-વાક્યમાં ઘણું બધું કહી દેવાની ઇકોનોમિકલ ટેવ એમનામાં ઇન-બિલ્ટ છે. એ કારણે પણ આ ફિલ્મ રિચ બની છે. આમ જોવા જાઓ તો ‘તુમ્હારી સુલુ’ એક સામાન્ય વ્યક્તિને અસામાન્ય સંજોગોમાં મૂકી દેવાની કે એક અન્ડરડૉગની જ સ્ટોરી છે. છતાં એમણે અને ફિલ્મના ડાયલોગ રાઇટર વિજય મૌર્યે (જે ફિલ્મમાં પંકજ રાય ‘બાગી’ કવિની ભૂમિકામાં દેખાય છે) જે ડિટેલિંગ આપ્યું છે અને જે લૅયર્સ ઉમેર્યાં છે એનાથી આ ફિલ્મની રિચનેસ ક્યાંય વધી ગઈ છે. ભલે લાંબી થાય, પણ નિરાંતે વાત કરીએ.

આગળ ઉપર આપણે સુલુની પર્સનાલિટીનાં ઘણાં પાસાં વિશે વાત કરી જ ગયા છીએ. છતાં એક ગૃહિણી તરીકે સુલુની ચીવટ, દીકરાના અભ્યાસમાં ધ્યાન આપવાની એક માતા તરીકેની ફરજ, નોકરી કરવા જાય ત્યારે પણ ઘરનું બૅલેન્સ ન ખોરવાય તેની કાળજી એ બધું પણ માર્ક કરવા જેવું છે.

બે અલગ અલગ ઇમેજ-વિઝ્યુઅલને સાથે રાખીને કરાતું જક્સ્ટાપોઝિશન અને મૅટાફર-રૂપકનો પણ ડિરેક્ટર સાહેબે બરાબર ઉપયોગ કર્યો છે. જેમ કે, એક ગૃહિણીની રોજિંદી જદ્દોજહદનું પાર્કર (Parkour) સાથે સરખાવવું (‘ફર્રાટા’ સોંગમાં), આગળ લખ્યું તેમ ઘરમાં કેદ અને પછી ઊડતી સુલુની કબૂતર અને પછી સુપરમેન સાથે સરખામણી, વર્ષોની વફાદારી છતાં કોઈ કારણ વિના સતત અપમાનિત થતા અશોકની દુકાનની બહાર રાખેલા મૅનિકિન સાથે કમ્પેરિઝન, એ જ અશોક-જેનામાં નોકરી છોડવાની હિંમત નથી એટલે એ- કાગળનું વિમાન ઉડાડીને સંતોષ માને છે, RJ બનવાનું સપનું સુલુની ઘરની ડાયરીના એક પાના પર હોય અને તેની આગળના પાને ઘરનો કરિયાણાનો હિસાબ લખેલો હોય, ટેક્સીમાં વાગતો FM રેડિયો બંધ થાય ત્યારે અચાનક બહારના ટ્રાફિકનો ઘોંઘાટ ઘેરી વળે-યાને કે FMનું મ્યુઝિક તમને બહારની વાસ્તવિકતાથી ડિસકનેક્ટ કરી દે (અથવા તો સૂધિંગ આનંદ આપે), રેડિયો પર સૂફિયાણી વાત કહેવાતી હોય કે ‘ઘિસતે ઘિસતે હી હીરા ચમકતા હૈ’ અને ત્યારે સુલુ હલવો બનાવવા માટે ગાજર છીણતી હોય (મીનિંગ સમજાવવાની જરૂર ખરી?)…

ડિટેલિંગ અને ડાયલોગ્સ એવા જબરદસ્ત છે કે જો સભાન ન હોઇએ તો ડિરેક્ટરે ક્યાં કઈ વાત કહી દીધી એનો ખ્યાલ પણ ન આવે. જેમ કે, પરંપરાગત અર્થમાં પોતે કદાચ ‘સૅક્સી’ નથી એવું માનતી સુલુને બહારથી કહેવામાં આવે કે એનો અવાજ ‘સૅક્સી’ છે, ત્યારે એ વાતનો પરચો એ મૅલ શૉવિનિસ્ટ-ઠરકી દુકાનદારને બતાવી દે, ઇંગ્લિશ મીડિયમ સ્કૂલનાં છોકરાં હિન્દીમાં ઝઘડે તો ટીચર ખીજાઇને કહે, ‘બૉય્ઝ, ઇંગ્લિશ!’, ભલે હિટ હોય પણ રમતિયાળ પર્સનાલિટી રિફ્લેક્ટ કરવા માટે ‘અલબેલી’ જેવું લટકણિયું લગાવીને ફરતી RJ અંજલિ (RJ મલિશ્કા મેન્ડોન્સા), જ્યારે કોઈ અણગમતી વ્યક્તિ રેડિયો પર કૉલ કરે ત્યારે ફટ્ દઇને ચૅન્જ થતા ‘અલબેલી’ના હાવભાવ-કટ્ કરાતો ફોન અને એમાંથી રિફ્લેક્ટ થતો એનો બૉર્ડરલાઇન દંભ (અને ચુલબુલા RJ લોગની રિયાલિટી), ‘મૈં કોન્વેન્ટ મેં પઢેલી હૂં ઔર દાલ-ચાવલ કી બાતે કરું તો અચ્છા લગતા હૈ?’ કહેતી દંભી ફેમિનિઝમના પ્રતિક જેવી રિસેપ્શનિસ્ટ, પતિની નોકરી જોખમમાં છે એવું વગર કહ્યે સમજી લઇને સુલુનું એક જિમમાં રિસેપ્શનિસ્ટની નોકરી શોધવા જવું (ત્યાં પણ વર્તમાન રિસેપ્શનિસ્ટ પ્રેગ્નન્ટ છે એટલે વેકેન્સી પડી છે તેવું પણ વગર કહ્યે કહી દેવું), મિડલ ક્લાસ ઘરનું ડિટેલિંગ એવું બારીક કે ઘરના દરવાજે (મોસ્ટ્લી) દૂધ માટે થેલી પણ લટકાવેલી હોય, પોતે કંઈ ટ્રેનમાં રૂમાલ-કાંસકા નથી વેચતા-બલકે એક વિદ્રોહી કવિ છે એવું કહેતા પ્રોગ્રામ પ્રોડ્યુસર (વિજય મૌર્ય) પછી જરાય ભાવ ન દેતા ક્લાયન્ટની ફરમાયેશ પર પાપડ વેચવાનાં જિંગલ લખતો હોય, મોબાઇલ ફોન કેવી રીતે બાળકોને બગાડી રહ્યો છે, રેડિયોની ફન, હૅપનિંગ દુનિયાનું વર્કિંગ પહેલીવાર જોઇને (જેમાં ઑફિસમાં બે કર્મચારી ટેબલ ટેનિસ રમી રહ્યા છે) સુલુના ચહેરા પરના આશ્ચર્ય-એક્સાઇટમેન્ટના ભાવ, પત્નીને કામ કરવા માટે સપોર્ટ કરતા પતિમાં પણ કેવું વખત આવ્યે મૅલ શૉવિનિઝમ જાગી જાય-એની ઇનસિક્યોરિટી ફૂંફાડો મારી બેસે, જો સુલુ પગભર-પોપ્યુલર થાય તો પોતાનો ઇગો હર્ટ થાય એવી અદેખાઈથી બળી મરતી મોટી બહેનો કોઇપણ વાતને એની (સો કૉલ્ડ ‘ગંદી’) નોકરી સાથે જોડી દે, બાળકો સાચવવાનું-એમને સંસ્કાર આપવાનું કામ તો માત્ર માતાનું જ હોય એવી આઉટડેટેડ પૅટ્રિયાર્કિયલ મેન્ટાલિટી, સુલુ પોતાના જ પ્રોગ્રામનો પ્રોમો રેડિયો પર સાંભળતી હોય, ઑફિસની પાર્ટીમાં વોડકા, ટકીલા, બીયરનાં પીપડાં જ ભરેલાં હોય, કામવાળી સામે પૈસાની વાત નીકળે તો ઘરના લોકો એને ત્યાંથી તગેડી મૂકે, એક સ્ત્રી નવી નવી બહારની દુનિયામાં પગ મૂકે ત્યારે જે ફિઅર-બદલાવ આવે તેને ઇગ્નોર કરવા માટે સમજુ બૉસ-FM સ્ટેશન હૅડ મરિયા સૂદ (નેહા ધુપિયા) દ્વારા અપાતી સલાહ, ‘ઉપર ચડતે વક્ત નીચે મત દેખો, ડર જાઓગી…’, ‘ફિલ્મી લોગ હૈ, નહાતે ધોતે હૈ નહીં’ (એટલે જ ડિઓ લગાવીને ફરે) એવા ડાયલોગમાં પતિની થોડી જલન, ઇનસિક્યોરિટી અને ફિલ્મસ્ટાર્સ પ્રત્યેની માનસિકતા રિફ્લેક્ટ થાય… આવા જથ્થાબંધ ડિટેલિંગ ઉપરાંત વધુ એક મસ્ત વાત છે બેસ્ટ પ્રોડક્ટ પ્લેસમેન્ટનું.

બાકીની ફિલ્મોની જેમ ખર્ચો કાઢવા માટે અહીં પણ ‘પ્રેસ્ટિજ’ પ્રેશર કૂકર, ‘બોરોસિલ’ ક્રોકરી, એક જ્વેલરી બ્રાન્ડ, અદાણી રિઅલ્ટીનું BKC ખાતે આવેલું ‘ઇન્સ્પાયર’ નામનું કોમ્પ્લેક્સ જેવી સ્પોન્સર્ડ આઇટેમ્સ દેખાય છે. પણ બેસ્ટ પ્રોડક્ટ પ્લેસમેન્ટ છે ‘ઓલા’ ટેક્સીનું. કંપની સુલુને રાત્રે ઘરેથી પિકઅપ-ડ્રોપ માટે ‘ઓલા’ ટેક્સીની સર્વિસ આપે છે. એક તો તે ટેક્સી એક સ્ત્રી ચલાવે છે અને રખે ને કોઈ મવાલીએ દાદાગીરી કરી, તો સેફ્ટી માટે એ મહિલા ડ્રાઇવર પાસે પૅપર સ્પ્રે પણ છે. યાને કે લોકોને ખ્યાલ પણ ન આવે કે કંપનીની જાહેરાત થઈ ગઈ અને અદૃશ્ય રીતે આપણને તે ટેક્સી ડ્રાઇવર-ટેક્સી સર્વિસ વિશે હુંફાળી ફીલ આવવા માંડે. પાકિસ્તાની સ્ટાર્સ-સિંગર્સ પ્રત્યે આપણો દંભી વિરોધ પણ તે મહિલા ટેક્સી ડ્રાઇવર દ્વારા બોલાતા એક જ ડાયલોગમાં કહી દેવાયો છે, ‘યે પાકિસ્તાની લોગ ક્યા મસ્ત ગાતે હૈ… લેકિન મૈંને ના વો ગાને બજાના બંદ કર દિયા હૈ… ક્યા પતા કબ કોઈ ભી આ કે કાચ-બિચ તોડ દે…’

***

મને ઘણા સમયથી થતું હતું કે RJની લાઇફ પર ફિલ્મ બને તો તેમાં સ્ટોરીને અનુરૂપ વચ્ચે વચ્ચે જૂની ફિલ્મોનાં સોંગ્સ પ્લે કરવાં જોઇએ. એક્ઝેક્ટ તો નહીં, પણ કંઇક અંશે અહીં મારું એ ડ્રીમ પણ પૂરું થયું છે. જેમ કે, અહીં ‘હવા હવાઈ’, ‘કોયલ સી તેરી બોલી’ (જે સુલુનો રિંગટોન છે અને પોતાના અવાજ વિશે એનો ‘હમ્બલ’ ઓપિનિયન પણ છે), ‘ધીરે ધીરે સે મેરી ઝિંદગી મેં આના’, ‘અદાયેં ભી હૈ’, ‘દિલ હૈ કિ માનતા નહીં’, ‘મેરે રંગ મેં રંગને વાલી’, ‘મેરે દિલ ગાયે જા ઝુબી ઝુબી’ અને ‘હિફાઝત’નું ક્વર્કી સોંગ ‘બટાટાવડા’… ‘ટી-સિરીઝ’ આ ફિલ્મનું પ્રોડ્યુસર છે એટલે એમના રાઇટ્સવાળા સોંગ્સ જ પ્લે થયાં છે એ જસ્ટ નોંધવા ખાતર.

***

નૅચરલી, વિદ્યા બાલન આ ફિલ્મની કરોડરજ્જુ છે. એની અને માનવ કૌલની જોડી કદાચ ‘ઑડ કપલ’ જેવી લાગી શકે, પરંતુ એ બંને વચ્ચેની કેમિસ્ટ્રી ડિરેક્ટરે જે રીતે ક્રિએટ કરી છે, એ જોઇને બંને ખરેખરું 12 વર્ષથી સાથે જીવતું કપલ જ લાગે. પાણી જેવી સ્વાભાવિકતાથી વિદ્યા અને માનવ પોતાનાં પાત્રોમાં ઢળી ગયાં છે. અને સ્પેશિયલ મૅન્શન ‘બાગી’ કવિ બનતા વિજય મૌર્ય (ફન ફૅક્ટઃ ‘જબ વી મૅટ’માં ‘હૉટેલ ડિસન્ટ’ના ‘એકદમ કડક’ ફૅમ રિસેપ્શનિસ્ટ કલાકાર ટેડી મૌર્ય અને વિજય મૌર્ય ભાઇઓ થાય.) પાત્રાલેખન એટલું જબરદસ્ત છે કે સુલુની બહેનો, ગ્રોસરી સ્ટોરનો માલિક, મહિલા ટેક્સી ડ્રાઇવર, FM સ્ટેશનની રિસેપ્શનિસ્ટ જેવાં નાનકડાં પાત્રો પણ યાદ રહી જાય એવાં બન્યાં છે.

***

આટલી લાં…બી વાતો કરી હોય એટલે સહેજે લાગે કે આ તો અમારા મતે ઑલ ટાઇમગ્રેટ ક્લાસિક મુવીમાં સ્થાન પામે તેવી હશે. પરંતુ બહુ લિબરલ થઇને વિચારીએ તોય સૅકન્ડ હાફમાં આવતા સબપ્લોટ્સ ખાસ્સા લાંબા અને પરાણે ઘુસાડેલા લાગે છે. તેને કારણે સૅકન્ડ તો હાફ સ્લો પડ્યો જ છે, ફિલ્મ પણ 2 કલાક ને 20 મિનિટની થઈ ગઈ છે. વધારે ઝીણું કાંતીએ તો લાગે કે ‘તુમ્હારી સુલુ’ની ઑલરેડી પ્રીડિક્ટેબલ વાર્તામાં ટ્રાઇડ એન્ડ ટેસ્ટેડ રસ્તો જ પસંદ કરાયો છે. દીકરાના સબપ્લોટને બદલે કંઇક બીજું પણ પસંદ કરી શકાયું હોય.

***

લવિંગ કેરી લાકડીથી ફટકારવા જેવા આ નુક્સ કાઢ્યા છતાં ‘તુમ્હારી સુલુ’ એક પર્ફેક્ટ સ્લાઇસ ઑફ લાઇફ મુવી છે. કશી જ દંભી વાતો કર્યા વિના, ઉપદેશો આપ્યા વિના આ ફિલ્મ ‘ફેમિનિઝમ’નો મસ્ત સંદેશો આપી જાય છે ને કોઇને પણ ઉત્સાહ-પૉઝિટિવિટીનાં ઇન્જેક્શન આપે તેવી ફિલ્મ બની છે. છેલ્લા દૃશ્યમાં સુલુને કારની અને લાઇફની ડ્રાઇવિંગ સીટ પર બેસે એનાથી સુધિંગ-પર્ફેક્ટ ક્લાઇમેક્સ બીજો કોઈ હોઈ પણ ન શકત.

(Reviewed for divyabhaskar.co.in)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.