ફુકરે રિટર્ન્સઃ 10 પોઇન્ટ્સ રિવ્યુ

fukrey-30x20રેટિંગઃ **1/2 (અઢી સ્ટાર)

  1. 2013માં નોન પંજાબી-નોન દિલ્હીઆઇટ્સની વોકેબ્યુલરીમાં નવો શબ્દ ઉમેરાયેલો ‘ફુકરે’. ચાર નવરીબજાર જુવાનિયાંવની આ ક્વર્કી કોમેડી સરપ્રાઇઝ હિટ થઈ એટલે ચાર વર્ષે ડિરેક્ટર મૃગદીપ સિંહ લાંબાની મૃગતૃષ્ણા ઊઘડી ને ફરહાનના એક્સેલ એન્ટરટેનમેન્ટને પણ મનીક્ષુધા જાગ્રત થઈ. એટલે રિલીઝ થઈ ‘ફુકરે રિટર્ન્સ’.
  2. ‘ફુકરે રિટર્ન્સ’ ફેઇથફુલ સિક્વલ છે. ‘ફુકરે’ની ઑરિજિનલ કાસ્ટના સ્વર્ગસ્થ થયેલા એક્ટર અશરફુલ હકને પણ યાદ કરાયો છે, એટલી ફેઇથફુલ સિક્વલ છે આ. કોઇએ પ્રિક્વલ ન જોઇ હોય તેમના માટે સોંગમાં રિકેપ મુકાયો છે. મસ્ત ઇનોવેટિવ આઇડિયા.
  3. ‘ફુકરે’ સિરીઝનું કાસ્ટિંગ એટલું જબરદસ્ત છે કે હની, લાલી, ભોલી પંજાબન કે પંડિતજી તો લોકોને યાદ છે જ, પણ ખાસ કરીને ‘ચૂચા’ને ઓળખતા લોકો હાર્ડલી એનું સાચું નામ જાણતા હશે.
  4. પ્રિક્વલના એક વર્ષ પછીથી શરૂ થતી આ ‘રિટર્ન્સ’માં સૌથી મોટો વિલન છે એનો અટપટો, વિચિત્ર, કન્ફ્યુઝિંગ, દિમાગની બાઉન્ડરી પર ટપ્પી જ ન પડે તેવો પ્લોટ અને નાહકની 2 કલાક 21 મિનિટની લંબાઈ. ગુંડી ‘ભોલી પંજાબન’ (રિચા ચઢ્ઢા) જેલમાંથી બહાર આવવા નેતા સાથે કરોડોનો કડદો કરે અને એ નાણાં ભરપાઈ કરવા માટે એને જેલભેગા કરનારી ચાર ફુકરાઓની ગેંગને ધંધે લગાડે. એ પછી પ્લોટ એકના ડબલ કરી આપે એવી એક સ્કીમ, બંધ પડેલા ઝૂમાંથી પ્રાણીઓની તસ્કરી, હ્યુમન ઑર્ગન ટ્રાફિકિંગ, એક જૂનું સ્પોર્ટ્સ કૌભાંડ, ખજાનાની શોધ, હરીફ ચીફ મિનિસ્ટર જેવી જાતભાતની ગલીઓમાંથી પસાર થાય છે. લેકિન થેન્ક ગોડ, ચૂચા ઇઝ ધેર!
  5. આમ તો વરુણ શર્માની બૉલિવૂડમાં એન્ટ્રી થઈ ત્યારથી એ ‘ભાઈ’થી શરૂ થતા અને ‘ભાઈ’થી પૂરા થતા ડાયલોગ્સવાળા રોલ જ કરે છે (‘ફુકરે રિટર્ન્સ’ની તો શરૂઆત જ એના ‘ભાઈ’ બોલવાથી થાય છે!). પરંતુ હવે આજીવન એના પર ‘ચૂચા’નો સિક્કો લાગી જવાનો છે. બટ, એટલું માનવું પડે કે એક ડમ્બ પાવલી કમ જુવાનિયા તરીકે એનું કોમિક ટાઇમિંગ પર્ફેક્ટ છે. આખી ફિલ્મમાં સૌથી વધુ લાફ્ટર એણે જ ઊસેટ્યું છે. દરઅસલ, એને લઇને હૉલિવૂડની ‘ડમ્બ એન્ડ ડમ્બર’ ટાઇપની આઉટ એન્ડ આઉટ સિલી કોમેડી ફિલ્મ બનાવી શકાય એવો દમ છે એનામાં. વરુણ શર્માની સાથે કોમેડીમાં કોમ્પ્લિમેન્ટ કર્યું છે પંકજ ત્રિપાઠીએ. રિચા ચઢ્ઢાને સ્ક્રીન સ્પેસ સરસ મળી છે, પણ એ અને બાકીના કલાકારો (પુલકિત સમ્રાટ, મનજોત સિંઘ, અલી ફઝલ)ના ભાગે કશું જ આવ્યું નથી. એમાંય અલી ફઝલ સતત રોતલ ડાચું રાખીને ફરતા દેવદાસ જેવા રોલ કરતાં કરતાં ‘વિક્ટોરિયા એન્ડ અબ્દુલ’ અને ‘ફાસ્ટ એન્ડ ફ્યુરિયસ-7’ જેવી ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મો કેવી રીતે મેળવી લે છે એ આ વિશ્વની આઠમી અજાયબી છે! આ ફિલ્મમાં ભ્રષ્ટ મંત્રી બાબુલાલ ભાટિયા તરીકે દેખાયેલા એક્ટર રાજીવ ગુપ્તા આ ફિલ્મમાં બરાબર ખીલ્યા છે. અત્યાર સુધી તેઓ છૂટક ભૂમિકાઓમાં જ દેખાયા છે. તેઓ વધુ સારા-મોટા રોલ મેળવવાને હકદાર છે જ.
  6. ફિલ્મમાં અમુક ઠેકાણે ખરેખર સારાં વનલાઇનર્સ, જોક્સ કે ગૅગ્સ છેઃ ‘જાત કે ઝમાને લત ગયે પાપાજી, અબ ઝમાના ઔકાત કા હૈ’, ‘ઉમ્મીદ પે નહીં, જુગાડ પે દુનિયા કાયમ હૈ’, ‘જન્નત કે ખ્વાબ જિહાદીઓં કો દેખને દે, તુ મધર અર્થ કી બાત કર’, ‘ઝહર સે મુઝે ઍલર્જી હૈ’, ‘યે શેર કે લિયે બીફ બૅન નહીં હૈ ક્યા?’, ‘જબ ચૂચે કો ફ્યુચર દિખે તો ઉસે દેજાચૂ કહતે હૈ’, ‘અબે, યહાં તો લાઇફ ઑફ ચૂ ચલ રહી હૈ…’ હિન્દી ફિલ્મોમાં ઑડ-ઇવન સ્કીમ કે યોગા ડૅ સેલિબ્રેશનની આસપાસ પહેલી હળવી-સટાયરિકલ કોમેડી આવી છે.
  7. ચૂચાનો શાહરુખ સ્ટાઇલ રોમેન્સ, માઉથ ટુ માઉથ રિસસ્કિટેશન આપવું, શરીરના ચોક્કસ ભાગ પર સાપ કરડી જવો, ચૂચાનું લવારીએ ચડી જવું, ગર્લફ્રેન્ડને પ્રાણીસંગ્રહાલયમાં મળવા બોલાવવી અને એની પાસેથી કંઇક ભળતું જ કામ કરાવવું (ના અશ્લીલ નથી, ડૉન્ટ વરી!) વગેરે ગૅગ્સ ગૅરન્ટીડ લાફ્ટર છે.
  8. સોંગ્સ કમ્પ્લિટલી અનનેસેસરી અને કંગાળ છે. સોંગ્સની સ્થિતિ એ વાત પરથી જ ખબર પડી જાય છે કે પ્રિક્વલનું હિટ સોંગ ‘અંબર સરિયા’ અને જૂના ‘ઓ મેરી મેહબૂબા’નું રિમિક્સ અહીં ઠપકારી દેવામાં આવ્યું છે.
  9. પ્રિક્વલમાં પૈસા માટે વલખાં મારતા ચાર ફુકરા લોગની બરાબરની વાટ લાગી છે તેવું આપણને ફીલ થતું હતું. અહીં એ જ કેરેક્ટર્સ છે, પણ એવી સેન્સ ઑફ અર્જન્સી ક્યાંય ફીલ થતી નથી.
  10. ઇન શૉર્ટ, આ ફિલ્મ એક તદ્દન ટાઇમપાસ ફિલ્મ છે, જેને પૈસા ખર્ચીને થિયેટરમાં ન જોવા જઇએ તો કશું જ ગુમાવવા જેવું નથી. ફિલ્મના સ્ટાર્ટિંગમાં આવતો લોગો કહે છે કે થોડા સમયમાં આ ફિલ્મ ‘એમેઝોન પ્રાઇમ’ પર પણ આવી જ જવાની છે. ત્યારે નિરાંતે જોઈ શકાય. સારું પોટેન્શિયલ ધરાવતી હોવા છતાં નક્કર સ્ટોરીના અભાવે એવરેજ બનીને રહી ગયેલી ‘ફુકરે રિટર્ન્સ’ને અઢી સ્ટાર આપી શકાય.

    (Reviewed for divyabhaskar.co.in)

    Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements

તુમ્હારી સુલુ

સુલુ ડેફિનેટલી કર સકતી હૈ

***

નો બોરિંગ ઉપદેશ, બટ એકદમ મસ્તી સાથે ફેમિનિઝમ અને પૉઝિટિવિટીની વાતો કહેતી આ ફિલ્મ કમ્પ્લિટલી મસ્ટ વૉચ છે.

***

રેટિંગઃ **** (ચાર સ્ટાર)

***

tumhari-sulu-poster_016 નવેમ્બર ગુરુવારે રાત્રે નવી ગુજરાતી ફિલ્મ ‘લવની ભવાઈ’ના પ્રીમિયર શૉમાંથી બહાર નીકળ્યા ત્યારે મગજમાં બે વાતો ડ્રોનની જેમ ચકરાવા લઈ રહી હતી. એક તો યોગાનુયોગની કે એક જ દિવસે (17 નવેમ્બર, શુક્રવારે) રિલીઝ થઈ રહેલી ગુજરાતી અને હિન્દી એમ બે ભાષાની ફિલ્મોનું સેન્ટ્રલ કેરેક્ટર એક સ્ત્રી છે અને બંને RJ એટલે કે રેડિયો જોકી જ છે (FB પર મૂકેલું મારું આ ઑબ્ઝર્વેશન તો બહુ બધા લોકોએ ઉઠાવીને પોતાના નામે ચડાવ્યું!). બીજી વાત એ કે રેડિયો જોકીની એક ફન્કી-બબલી ચૅટરબૉક્સ યંગસ્ટર અને જાણે સતત કોઈ માદક પદાર્થની અસર હેઠળ ‘હાઈ’ હોય એ ટાઇપની ઇમેજ બહુ થઈ, ચવાઈ ગઈ, કહો કે ક્લિશૅ થઈ ગઈ. શું બધા રેડિયો જોકી એવા જ હોય? રેડિયોના એક કૂલ-અદૃશ્ય પરપોટાની બહાર એમની કોઈ લાઇફ જ નહીં હોય? એમને આપણા જેવા રિયલ લાઇફ પ્રશ્નો નહીં થતા હોય? RJની ફન-હેપનિંગ જોબની વરવી વાસ્તવિકતા- જેમ કે, રેડિયો જોકી બનવાની સ્ટ્રગલ, FM સ્ટેશનના લોકોએ પણ જાહેરખબરોની આવક રળવા માટે ક્લાયન્ટની ધૂન પર નાગિન ડાન્સ કરવો પડે છે-એવું કંઈ કેમ બતાવી ન શકાય? અને કોઈ અનલાઇકલી-જેની આપણે કલ્પના જ ન કરી શકીએ એવી વ્યક્તિની RJ બનવાની સ્ટ્રગલ કેમ બતાવી ન શકાય?

આ સવાલોના જવાબો મેળવવા માટે મારે પૂરા બાર કલાકની પણ રાહ ન જોવી પડી. કેમ કે, સવારે મોર્નિંગ શૉમાં જોયેલી ડિરેક્ટર સુરેશ ત્રિવેણીની વિદ્યા બાલન સ્ટારર ફિલ્મ ‘તુમ્હારી સુલુ’માં એમાંની ઘણી બધી બાબતો આવરી લેવાઈ હતી! ‘તુમ્હારીન સુલુ’ની વાત ડિટેઇલમાં માંડતા પહેલાં એટલું તો ગળું ખોંખારીને કહી શકાય કે હિન્દી સિનેમાની ફ્રેશનેસ, ફ્લેવર, ક્વૉલિટી બધું જ ‘તુમ્હારી સુલુ’ જેવી સ્મૉલ બજેટ ફિલ્મોએ જ જાળવી રાખ્યાં છે.

ફ્રીડમવાલે સપને

મુંબઈની સુલોચના ઉર્ફ સુલુ પર જો એની ટીનએજમાં ફિલ્મ બની હોત તો તે ‘કભી હાં કભી ના’, ‘વેક અપ સિદ’ કે ‘લક્ષ્ય’ જેવી જ બની હોત. જે લોકો ‘તુમ્હારી સુલુ’ની સુલુ (વિદ્યા બાલન)ને હજી મળ્યા નથી એમના માટે સુલુનો એક પરિચય. સુલુ એટલિસ્ટ 40 વર્ષની એક મિડલક્લાસ ગૃહિણી છે. ના, ફિલ્મમાં ક્યાંય એની ઉંમર કહેવાતી નથી, પરંતુ અમે કેલ્ક્યુલેશન કર્યું છે કે બારમાની ત્રીજી ટ્રાય વખતે એ પોતાના ભાવિ પતિ અશોક (માનવ કૌલ)ને મળેલી, પ્રેમમાં પડેલી અને અત્યારે એમનો 11 વર્ષનો એક દીકરો પણ છે. સુલુ એના પિયરનું પંચિંગ બૅગ છે. કેમ કે એક તો એણે બૉયફ્રેન્ડ ટર્ન્ડ પતિ સાથે મળીને-બહેનો પાસેથી 30 હજાર રૂપિયા ઉછીના લઇને ચિટ ફંડ શરૂ કરેલું, જે ‘સ્ટાર્ટઅપ’ ડૂબી ગયું (એનાં મહેણાં આજે પણ એ સાંભળે છે). ઉપરથી એણે બારમામાં ત્રણ વખત નિષ્ફળ ટ્રાય મારી. આજે પણ એની બે મોટી જુડવા બહેનો અને પપ્પા આ મુદ્દે સુલુનું રેગિંગ કર્યા કરે છે. એક્ચ્યુઅલી, એનો પરિવાર ભારતના લાખો પરિવારો જેવો જ હતો, જે બૉર્ડ એક્ઝામને જ બાળકનાં ભવિષ્ય અને ટેલેન્ટનું સર્ટિફિકેટ ગણી લે અને બૅન્ક જેવી ‘સિક્યોર’ જોબને જ ફ્યુચરનો-કરિયર પર્યાય માની લે. એટલે એમની દૃષ્ટિએ તો સુલુ એક ફેઇલ્ડ ચાઇલ્ડ છે.

ખરેખર તો સુલુ એક મિસઅન્ડરસ્ટુડ ચાઇલ્ડ છે. જાતભાતની એક્સ્ટ્રા કરિક્યુલર એક્ટિવિટીઝમાં એની માસ્ટરી છે. લીંબુ ચમચીની રેસથી લઇને લતા મંગેશકરનાં સૅડ સોંગ્સ અને જાતભાતના સવાલોના જવાબો આપવાની સ્પર્ધાઓમાં એ જીતતી રહે છે. એના શબ્દોમાં જ કહીએ તો ‘મૈં વિનર હૈ.’ એક્ચ્યુઅલી, સુલુમાં એક આંત્રપ્રેનર-ઇન્ડિપેન્ડન્ટ વુમન બનવાનાં તમામ લક્ષણો છે, પણ એ ઘરની ચાર દીવાલોમાં કેદ થઈ ગઈ છે. એના ઘરના મુખ્ય દરવાજાના જેલની કોટડી જેવા ઊભા સળિયા આ કેદની ચાડી ખાય છે. પાંજરે પુરાયેલા પોપટની જેમ એ પોતે જ પોતાનો દરવાજો બંધ કરી દે છે. પણ એને બહારના ખુલ્લા આકાશમાં ઊડવું છે, પોતાની જાતને પ્રૂવ કરવી છે. જાતને પ્રૂવ કરવાની આ જદ્દોજહદને કારણે જ એ જાતભાતની સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેતી રહે છે, નિતનવા બિઝનેસના પ્લાન બનાવતી રહે છે. મિડલક્લાસ ગૃહિણી સુલુના ઘરની એક્ઝેક્ટ સામેના ફ્લૅટમાં બે એરહોસ્ટેસ રહે છે. સુલુ એમની સાથે વાતો કરવાના પ્રયત્નો કર્યા કરે. અંદરખાને ઇચ્છા તો એવી કે પોતે પણ એમની જેમ હવાહવાઈ બનીને-પવન પાવડી પગમાં પહેરીને આકાશે ઊડે. ઘરમાં એમની જેમ ખભે પર્સ લટકાવીને અરીસા સામે સ્ટાઇલો પણ મારે. એ જે અપાર્ટમેન્ટમાં રહે છે તેના નામ ‘જલપદ્મ’ની જેમ એ પોતે પણ નોટ સો ક્લીન પાણીમાં ઊગેલું કમળ છે જે વધુ સારી પ્લેસ મેળવવાને હકદાર છે.

પણ ના, સુલુ સૅડ નથી. લાઇફની એકેએક મોમેન્ટ માણતા એને આવડે છે. વાયડા સિક્યોરિટી ગાર્ડની કે ગ્રોસરી સ્ટોરના દુકાનદારની મસ્તી પણ કરી લે ને ઝાડ પરથી ફૂલો ખરે તો એમાં ફિલ્મી ડ્રીમ સિક્વન્સનો આનંદ પણ માણી લે. આખો વખત ઘરમાં જ રહેતી હોવા છતાં એના આત્મવિશ્વાસમાં જરાય ઊણપ નથી. ઘરમાંથી પણ ગમે તેટલો વિરોધ થાય, એને જે સાચું લાગે તે જ એ કરે છે-કહે છે. અવળચંડા પુરુષોને સીધા કરતા પણ એને આવડે છે અને સ્ત્રીઓની સીટ પર બેસવા માટે અચકાતા એક કિન્નરને પણ એ પ્રેમથી પોતાની બાજુની સીટ પર બેસાડે એવી બ્રોડમાઇન્ડેડ પણ ખરી.  પાછી સુલુ એક નંબરની ફિલ્મી છે. જાતભાતનાં ફિલ્મી ગીતો એની જીભ પર રમતાં હોય, પતિને એ સવારે શ્રીદેવીની ‘ચાલબાઝ’ સ્ટાઇલમાં ‘બલ…મા’ કહીને ઉઠાડે. ઘરની બારીએ આવતા કબૂતરનું નામ એણે ‘ભાગ્યશ્રી’ પાડ્યું છે (રિમેમ્બર, ‘કબૂતર જા જા જા..’?). એ કબૂતર જોકે ઘરમાં પુરાયેલી સુલુનું મૅટાફર છે, જે એને ઉડાન મળે ત્યારે ઊડે છે અને એક તબક્કે ઊડીને ફરી પાછું બારી પર પણ આવી જાય છે. એની જીભને પણ જરાય બ્રેક નથી. મનમાં જે હોય તે વગર વિચાર્યે બોલી નાખે છે અને પતિ સાથે પણ ગમે તેવો ઝઘડો થાય, એ ઝાઝો વખત અબોલા પણ રાખી શકતી નથી. ટૂંકમાં કહીએ તો સુલુ સાડીમાં લપેટાયેલી એક ધસમસતી નદી છે.

ફોર્ચ્યુનેટલી, એનો પતિ અશોક પણ એકદમ સપોર્ટિવ છે. એ અશોકની પાછી ડિફરન્ટ સ્ટોરી છે. અશોકમાં આત્મવિશ્વાસની તાણ છે, થોડો બીકણ પણ ખરો. નોકરી બદલીને બહારની દુનિયા સામે બથોડા લેવાને બદલે એ ‘મથુરાદાસ એન્ડ સન્સ’ નામની ટેલરિંગ ફર્મમાં બાર વર્ષથી કામ કરે છે. આ એણે સ્વીકારેલી અદૃશ્ય કેદ છે. એ જગ્યા એટલા બધા બુઢ્ઢાઓથી ભરેલી છે કે એમની ઉંમર જાણવા માટે સીધું એમનું રેડિયોમેટ્રિક ડેટિંગ જ કરવું પડે. એના બુઢિયા માલિકોની દવાઓના ટાઇમના અલાર્મ પણ એ મૂકી રાખે છે અને યાદ કરીને એમને દવાઓ પણ ખવડાવે છે. હવે તો મથુરાદાસની ચોથી પેઢીનો વછેરો આવીને અશોક પર તબલાં વગાડવા માંડ્યો છે. પણ અશોકમાં હિંમત નથી કે એ પોતાના માટેય અવાજ ઉઠાવે. ફ્રસ્ટ્રેશન વધી જાય તો પીને ઘરે આવે. સ્વભાવે ચીકણો પણ છે. બગડેલા ટીવીના રિપ્લેસમેન્ટ માટે કૉલ સેન્ટરમાં રોજ ફોન કરે છે. ત્યાં ‘1’ નંબર પર હિન્દીને બદલે ઇંગ્લિશ બોલતો એક્ઝિક્યુટિવ શા માટે આવે છે એ મુદ્દે પણ કચકચ કરે છે. અશોક સુલુના એક ફ્રી વુમન બનવાના પ્લાન્સને સપોર્ટ કરે છે, ક્યારેક મજાકમાં પણ ઉડાવી દે. પરંતુ એ સુલુના પ્રેમમાં ગળાડૂબ. સુલુ કહે તો પ્રેમથી એના પગ પણ દબાવી આપે. એનું સર્ટિફિકેટ ફાડતાં સુલુ પોતાની બૉસને કહે છે, ‘મેરા અશોક તો ગાય હૈ ગાય..!’ સુલુ અશોકના પ્લસ-માઇનસ પોઇન્ટ્સને બરાબર જાણે છે, છતાં એને કોઈ જ ફરિયાદ નથી. કદાચ સુલુનો કોન્ફિડન્સ અને અશોકનો લૅક ઑફ કોન્ફિડન્સ બંને એકબીજાનાં પૂરક છે.

એમનો અગિયાર વર્ષનો દીકરો પ્રણવ (ચાઇલ્ડ એક્ટર અભિષેક શર્મા) આમ તો મીઠડો છે. ઘરમાં બધા લોકોનાં સિક્રેટના વટાણા વેરતો ફરે છે, પણ પોતે દફતરમાં એક સિક્રેટ લઇને ફરે છે.

આ સુલુના ડ્રીમને ટૅક ઑફ મળે છે એક રેડિયો સ્ટેશનના RJ યાને કે ‘રેડિયો જોકી’ હન્ટમાં. ઘરે પુષ્કળ FM સાંભળી ચૂકેલી સુલુને ખાતરી છે કે RJની જોબ ‘વો કર સકતી હૈ.’ કેમ કે (ક્યારેક પ્લેફુલ, તો ક્યારેક માદક અને ક્યારેક ડરામણી રેન્જવાળો) અવાજ તો એની પાસે છે જ, કૉન્ફિડન્સ પણ માશાઅલ્લાહ છે જ, ફિલ્મોનું-ગીતોનું નૉલેજ પણ છે અને સેન્સ ઑફ હ્યુમર પણ છે (યાને કે એક RJ માટે તો એ ઑવરક્વોલિફાઇડ છે!)… જરૂર છે બસ એક ચાન્સની. પણ અહીં બબલી-ચિબાવલી RJનું કામ નથી, બલકે મોડી રાત્રે પોતાના પ્રિયપાત્રને મિસ કરતા એકલવાયા પુરુષોની સાથે માદક અવાજે વાતો કરવાની છે, ‘તુમ્હારી સુલુ’ બનીને.

હવે ધારો કે એ રેડિયો જોકી બની પણ ગઈ તો સફર આસાન છે ખરી? દરરોજ વિરારથી BKC (બાંદ્રા-કુર્લા કોમ્પ્લેક્સ) આવવાનું. અલબત્ત, ‘રેડિયો WOW!’ આવવા-જવાની ટેક્સી પૂરી પાડે, પણ ઘરનું કામ પતાવીને સાંજે એટલિસ્ટ 65 કિલોમીટરનું અંતર કાપીને ઑફિસે આવવાનું. શૉ પતાવીને મોડી રાત્રે ફરીથી બીજા 65 કિલોમીટર કાપીને ઘરે પહોંચવાનું. એટલે પોતાનું જમવાનું પણ ઑફિસે પતાવવું પડે, બીજા દિવસનું શાક પણ ઑફિસે જ સમારવું પડે. પત્ની આ રીતે એકાએક નોકરી કરતી થાય-એ પણ રાતની-એટલે ઘરનાં શાંત પાણીમાં પણ વમળો સર્જાય, રૂઢિચુસ્ત પિયરિયાં પણ નાકનાં ટીચકાં ચડાવે-ઉતારી પાડે…

સેન્સ, સેન્સિટિવ એન્ડ સેન્સિબિલિટી

અગાઉ 2015ના ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ વખતે સુપર હિટ ‘મૌકા મૌકા’ સિરીઝની જાહેરખબરો બનાવી ચૂકેલા ઍડ ફિલ્મમૅકર સુરેશ ત્રિવેણીએ પોતાના પહેલા જ બૉલે સિક્સર મારી છે એવું કહીએ તો કોઈ કહેશે, ‘ક્લિશૅ ક્લિશૅ’! પરંતુ હકીકત જ એ છે કે એમણે બડી નજાકતથી અને ઘરેણાં બનાવતા કારીગરની નજાકતથી સુલુનું પાત્ર સર્જ્યું છે. એક ઍડ ફિલ્મમૅકર હોવાને નાતે એક જ સીનમાં-વાક્યમાં ઘણું બધું કહી દેવાની ઇકોનોમિકલ ટેવ એમનામાં ઇન-બિલ્ટ છે. એ કારણે પણ આ ફિલ્મ રિચ બની છે. આમ જોવા જાઓ તો ‘તુમ્હારી સુલુ’ એક સામાન્ય વ્યક્તિને અસામાન્ય સંજોગોમાં મૂકી દેવાની કે એક અન્ડરડૉગની જ સ્ટોરી છે. છતાં એમણે અને ફિલ્મના ડાયલોગ રાઇટર વિજય મૌર્યે (જે ફિલ્મમાં પંકજ રાય ‘બાગી’ કવિની ભૂમિકામાં દેખાય છે) જે ડિટેલિંગ આપ્યું છે અને જે લૅયર્સ ઉમેર્યાં છે એનાથી આ ફિલ્મની રિચનેસ ક્યાંય વધી ગઈ છે. ભલે લાંબી થાય, પણ નિરાંતે વાત કરીએ.

આગળ ઉપર આપણે સુલુની પર્સનાલિટીનાં ઘણાં પાસાં વિશે વાત કરી જ ગયા છીએ. છતાં એક ગૃહિણી તરીકે સુલુની ચીવટ, દીકરાના અભ્યાસમાં ધ્યાન આપવાની એક માતા તરીકેની ફરજ, નોકરી કરવા જાય ત્યારે પણ ઘરનું બૅલેન્સ ન ખોરવાય તેની કાળજી એ બધું પણ માર્ક કરવા જેવું છે.

બે અલગ અલગ ઇમેજ-વિઝ્યુઅલને સાથે રાખીને કરાતું જક્સ્ટાપોઝિશન અને મૅટાફર-રૂપકનો પણ ડિરેક્ટર સાહેબે બરાબર ઉપયોગ કર્યો છે. જેમ કે, એક ગૃહિણીની રોજિંદી જદ્દોજહદનું પાર્કર (Parkour) સાથે સરખાવવું (‘ફર્રાટા’ સોંગમાં), આગળ લખ્યું તેમ ઘરમાં કેદ અને પછી ઊડતી સુલુની કબૂતર અને પછી સુપરમેન સાથે સરખામણી, વર્ષોની વફાદારી છતાં કોઈ કારણ વિના સતત અપમાનિત થતા અશોકની દુકાનની બહાર રાખેલા મૅનિકિન સાથે કમ્પેરિઝન, એ જ અશોક-જેનામાં નોકરી છોડવાની હિંમત નથી એટલે એ- કાગળનું વિમાન ઉડાડીને સંતોષ માને છે, RJ બનવાનું સપનું સુલુની ઘરની ડાયરીના એક પાના પર હોય અને તેની આગળના પાને ઘરનો કરિયાણાનો હિસાબ લખેલો હોય, ટેક્સીમાં વાગતો FM રેડિયો બંધ થાય ત્યારે અચાનક બહારના ટ્રાફિકનો ઘોંઘાટ ઘેરી વળે-યાને કે FMનું મ્યુઝિક તમને બહારની વાસ્તવિકતાથી ડિસકનેક્ટ કરી દે (અથવા તો સૂધિંગ આનંદ આપે), રેડિયો પર સૂફિયાણી વાત કહેવાતી હોય કે ‘ઘિસતે ઘિસતે હી હીરા ચમકતા હૈ’ અને ત્યારે સુલુ હલવો બનાવવા માટે ગાજર છીણતી હોય (મીનિંગ સમજાવવાની જરૂર ખરી?)…

ડિટેલિંગ અને ડાયલોગ્સ એવા જબરદસ્ત છે કે જો સભાન ન હોઇએ તો ડિરેક્ટરે ક્યાં કઈ વાત કહી દીધી એનો ખ્યાલ પણ ન આવે. જેમ કે, પરંપરાગત અર્થમાં પોતે કદાચ ‘સૅક્સી’ નથી એવું માનતી સુલુને બહારથી કહેવામાં આવે કે એનો અવાજ ‘સૅક્સી’ છે, ત્યારે એ વાતનો પરચો એ મૅલ શૉવિનિસ્ટ-ઠરકી દુકાનદારને બતાવી દે, ઇંગ્લિશ મીડિયમ સ્કૂલનાં છોકરાં હિન્દીમાં ઝઘડે તો ટીચર ખીજાઇને કહે, ‘બૉય્ઝ, ઇંગ્લિશ!’, ભલે હિટ હોય પણ રમતિયાળ પર્સનાલિટી રિફ્લેક્ટ કરવા માટે ‘અલબેલી’ જેવું લટકણિયું લગાવીને ફરતી RJ અંજલિ (RJ મલિશ્કા મેન્ડોન્સા), જ્યારે કોઈ અણગમતી વ્યક્તિ રેડિયો પર કૉલ કરે ત્યારે ફટ્ દઇને ચૅન્જ થતા ‘અલબેલી’ના હાવભાવ-કટ્ કરાતો ફોન અને એમાંથી રિફ્લેક્ટ થતો એનો બૉર્ડરલાઇન દંભ (અને ચુલબુલા RJ લોગની રિયાલિટી), ‘મૈં કોન્વેન્ટ મેં પઢેલી હૂં ઔર દાલ-ચાવલ કી બાતે કરું તો અચ્છા લગતા હૈ?’ કહેતી દંભી ફેમિનિઝમના પ્રતિક જેવી રિસેપ્શનિસ્ટ, પતિની નોકરી જોખમમાં છે એવું વગર કહ્યે સમજી લઇને સુલુનું એક જિમમાં રિસેપ્શનિસ્ટની નોકરી શોધવા જવું (ત્યાં પણ વર્તમાન રિસેપ્શનિસ્ટ પ્રેગ્નન્ટ છે એટલે વેકેન્સી પડી છે તેવું પણ વગર કહ્યે કહી દેવું), મિડલ ક્લાસ ઘરનું ડિટેલિંગ એવું બારીક કે ઘરના દરવાજે (મોસ્ટ્લી) દૂધ માટે થેલી પણ લટકાવેલી હોય, પોતે કંઈ ટ્રેનમાં રૂમાલ-કાંસકા નથી વેચતા-બલકે એક વિદ્રોહી કવિ છે એવું કહેતા પ્રોગ્રામ પ્રોડ્યુસર (વિજય મૌર્ય) પછી જરાય ભાવ ન દેતા ક્લાયન્ટની ફરમાયેશ પર પાપડ વેચવાનાં જિંગલ લખતો હોય, મોબાઇલ ફોન કેવી રીતે બાળકોને બગાડી રહ્યો છે, રેડિયોની ફન, હૅપનિંગ દુનિયાનું વર્કિંગ પહેલીવાર જોઇને (જેમાં ઑફિસમાં બે કર્મચારી ટેબલ ટેનિસ રમી રહ્યા છે) સુલુના ચહેરા પરના આશ્ચર્ય-એક્સાઇટમેન્ટના ભાવ, પત્નીને કામ કરવા માટે સપોર્ટ કરતા પતિમાં પણ કેવું વખત આવ્યે મૅલ શૉવિનિઝમ જાગી જાય-એની ઇનસિક્યોરિટી ફૂંફાડો મારી બેસે, જો સુલુ પગભર-પોપ્યુલર થાય તો પોતાનો ઇગો હર્ટ થાય એવી અદેખાઈથી બળી મરતી મોટી બહેનો કોઇપણ વાતને એની (સો કૉલ્ડ ‘ગંદી’) નોકરી સાથે જોડી દે, બાળકો સાચવવાનું-એમને સંસ્કાર આપવાનું કામ તો માત્ર માતાનું જ હોય એવી આઉટડેટેડ પૅટ્રિયાર્કિયલ મેન્ટાલિટી, સુલુ પોતાના જ પ્રોગ્રામનો પ્રોમો રેડિયો પર સાંભળતી હોય, ઑફિસની પાર્ટીમાં વોડકા, ટકીલા, બીયરનાં પીપડાં જ ભરેલાં હોય, કામવાળી સામે પૈસાની વાત નીકળે તો ઘરના લોકો એને ત્યાંથી તગેડી મૂકે, એક સ્ત્રી નવી નવી બહારની દુનિયામાં પગ મૂકે ત્યારે જે ફિઅર-બદલાવ આવે તેને ઇગ્નોર કરવા માટે સમજુ બૉસ-FM સ્ટેશન હૅડ મરિયા સૂદ (નેહા ધુપિયા) દ્વારા અપાતી સલાહ, ‘ઉપર ચડતે વક્ત નીચે મત દેખો, ડર જાઓગી…’, ‘ફિલ્મી લોગ હૈ, નહાતે ધોતે હૈ નહીં’ (એટલે જ ડિઓ લગાવીને ફરે) એવા ડાયલોગમાં પતિની થોડી જલન, ઇનસિક્યોરિટી અને ફિલ્મસ્ટાર્સ પ્રત્યેની માનસિકતા રિફ્લેક્ટ થાય… આવા જથ્થાબંધ ડિટેલિંગ ઉપરાંત વધુ એક મસ્ત વાત છે બેસ્ટ પ્રોડક્ટ પ્લેસમેન્ટનું.

બાકીની ફિલ્મોની જેમ ખર્ચો કાઢવા માટે અહીં પણ ‘પ્રેસ્ટિજ’ પ્રેશર કૂકર, ‘બોરોસિલ’ ક્રોકરી, એક જ્વેલરી બ્રાન્ડ, અદાણી રિઅલ્ટીનું BKC ખાતે આવેલું ‘ઇન્સ્પાયર’ નામનું કોમ્પ્લેક્સ જેવી સ્પોન્સર્ડ આઇટેમ્સ દેખાય છે. પણ બેસ્ટ પ્રોડક્ટ પ્લેસમેન્ટ છે ‘ઓલા’ ટેક્સીનું. કંપની સુલુને રાત્રે ઘરેથી પિકઅપ-ડ્રોપ માટે ‘ઓલા’ ટેક્સીની સર્વિસ આપે છે. એક તો તે ટેક્સી એક સ્ત્રી ચલાવે છે અને રખે ને કોઈ મવાલીએ દાદાગીરી કરી, તો સેફ્ટી માટે એ મહિલા ડ્રાઇવર પાસે પૅપર સ્પ્રે પણ છે. યાને કે લોકોને ખ્યાલ પણ ન આવે કે કંપનીની જાહેરાત થઈ ગઈ અને અદૃશ્ય રીતે આપણને તે ટેક્સી ડ્રાઇવર-ટેક્સી સર્વિસ વિશે હુંફાળી ફીલ આવવા માંડે. પાકિસ્તાની સ્ટાર્સ-સિંગર્સ પ્રત્યે આપણો દંભી વિરોધ પણ તે મહિલા ટેક્સી ડ્રાઇવર દ્વારા બોલાતા એક જ ડાયલોગમાં કહી દેવાયો છે, ‘યે પાકિસ્તાની લોગ ક્યા મસ્ત ગાતે હૈ… લેકિન મૈંને ના વો ગાને બજાના બંદ કર દિયા હૈ… ક્યા પતા કબ કોઈ ભી આ કે કાચ-બિચ તોડ દે…’

***

મને ઘણા સમયથી થતું હતું કે RJની લાઇફ પર ફિલ્મ બને તો તેમાં સ્ટોરીને અનુરૂપ વચ્ચે વચ્ચે જૂની ફિલ્મોનાં સોંગ્સ પ્લે કરવાં જોઇએ. એક્ઝેક્ટ તો નહીં, પણ કંઇક અંશે અહીં મારું એ ડ્રીમ પણ પૂરું થયું છે. જેમ કે, અહીં ‘હવા હવાઈ’, ‘કોયલ સી તેરી બોલી’ (જે સુલુનો રિંગટોન છે અને પોતાના અવાજ વિશે એનો ‘હમ્બલ’ ઓપિનિયન પણ છે), ‘ધીરે ધીરે સે મેરી ઝિંદગી મેં આના’, ‘અદાયેં ભી હૈ’, ‘દિલ હૈ કિ માનતા નહીં’, ‘મેરે રંગ મેં રંગને વાલી’, ‘મેરે દિલ ગાયે જા ઝુબી ઝુબી’ અને ‘હિફાઝત’નું ક્વર્કી સોંગ ‘બટાટાવડા’… ‘ટી-સિરીઝ’ આ ફિલ્મનું પ્રોડ્યુસર છે એટલે એમના રાઇટ્સવાળા સોંગ્સ જ પ્લે થયાં છે એ જસ્ટ નોંધવા ખાતર.

***

નૅચરલી, વિદ્યા બાલન આ ફિલ્મની કરોડરજ્જુ છે. એની અને માનવ કૌલની જોડી કદાચ ‘ઑડ કપલ’ જેવી લાગી શકે, પરંતુ એ બંને વચ્ચેની કેમિસ્ટ્રી ડિરેક્ટરે જે રીતે ક્રિએટ કરી છે, એ જોઇને બંને ખરેખરું 12 વર્ષથી સાથે જીવતું કપલ જ લાગે. પાણી જેવી સ્વાભાવિકતાથી વિદ્યા અને માનવ પોતાનાં પાત્રોમાં ઢળી ગયાં છે. અને સ્પેશિયલ મૅન્શન ‘બાગી’ કવિ બનતા વિજય મૌર્ય (ફન ફૅક્ટઃ ‘જબ વી મૅટ’માં ‘હૉટેલ ડિસન્ટ’ના ‘એકદમ કડક’ ફૅમ રિસેપ્શનિસ્ટ કલાકાર ટેડી મૌર્ય અને વિજય મૌર્ય ભાઇઓ થાય.) પાત્રાલેખન એટલું જબરદસ્ત છે કે સુલુની બહેનો, ગ્રોસરી સ્ટોરનો માલિક, મહિલા ટેક્સી ડ્રાઇવર, FM સ્ટેશનની રિસેપ્શનિસ્ટ જેવાં નાનકડાં પાત્રો પણ યાદ રહી જાય એવાં બન્યાં છે.

***

આટલી લાં…બી વાતો કરી હોય એટલે સહેજે લાગે કે આ તો અમારા મતે ઑલ ટાઇમગ્રેટ ક્લાસિક મુવીમાં સ્થાન પામે તેવી હશે. પરંતુ બહુ લિબરલ થઇને વિચારીએ તોય સૅકન્ડ હાફમાં આવતા સબપ્લોટ્સ ખાસ્સા લાંબા અને પરાણે ઘુસાડેલા લાગે છે. તેને કારણે સૅકન્ડ તો હાફ સ્લો પડ્યો જ છે, ફિલ્મ પણ 2 કલાક ને 20 મિનિટની થઈ ગઈ છે. વધારે ઝીણું કાંતીએ તો લાગે કે ‘તુમ્હારી સુલુ’ની ઑલરેડી પ્રીડિક્ટેબલ વાર્તામાં ટ્રાઇડ એન્ડ ટેસ્ટેડ રસ્તો જ પસંદ કરાયો છે. દીકરાના સબપ્લોટને બદલે કંઇક બીજું પણ પસંદ કરી શકાયું હોય.

***

લવિંગ કેરી લાકડીથી ફટકારવા જેવા આ નુક્સ કાઢ્યા છતાં ‘તુમ્હારી સુલુ’ એક પર્ફેક્ટ સ્લાઇસ ઑફ લાઇફ મુવી છે. કશી જ દંભી વાતો કર્યા વિના, ઉપદેશો આપ્યા વિના આ ફિલ્મ ‘ફેમિનિઝમ’નો મસ્ત સંદેશો આપી જાય છે ને કોઇને પણ ઉત્સાહ-પૉઝિટિવિટીનાં ઇન્જેક્શન આપે તેવી ફિલ્મ બની છે. છેલ્લા દૃશ્યમાં સુલુને કારની અને લાઇફની ડ્રાઇવિંગ સીટ પર બેસે એનાથી સુધિંગ-પર્ફેક્ટ ક્લાઇમેક્સ બીજો કોઈ હોઈ પણ ન શકત.

(Reviewed for divyabhaskar.co.in)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

યૂં હોતા તો ક્યા હોતા?!

1
Photo by: Charmie Soni

આમ તો હું મને પોતાને એવો કોઈ પ્રાણીપ્રેમી માનતો નથી, પણ આજે એક ઘટના બની અને એ પછી જે મિક્સ્ડ ફીલિંગ્સ મનમાં આવી તો થયું કે શૅર કરવી જોઇએ.

અમારા અપાર્ટમેન્ટમાં જ જન્મીને મોટી થયેલી એક બિલાડીએ થોડા મહિનાઓ પહેલાં ત્રણ બચ્ચાંને જન્મ આપેલો. બિલ્લીઓની ઘર ટ્રાન્સફર કરવાની મેન્ટાલિટીમાં એ ત્રણેય બચ્ચાંને અમારા ફ્લૉર પર મૂકી ગયેલી. જેમાં એક અત્યંત નબળું હતું અને લગભગ ત્રણ-ચાર દિવસમાં જ ક્યાંક ગાયબ થઈ ગયેલું (અમે લોકોએ તર્ક લગાવ્યો કે એ ગુજરી ગયું હશે. પરંતુ જાતે ક્યાંય જઈ ન શકતું બચ્ચું ‘ગાયબ’ કેવી રીતે થઈ જાય એ સમજાયું નહીં). ગોલ્ડન કલર-વ્હાઇટ સ્ટ્રાઇપ્સ ધરાવતાં બાકીનાં બે બચ્ચાં ખાસ્સાં હેલધી અને એક્ટિવ હતાં. અપાર્ટમેન્ટનાં લોકો અને આવતાંજતાં દૂધવાળા પણ એમને દૂધ પીવડાવતા જાય એટલે એમની સાઇઝ પણ થોડા મહિનાઓમાં જ ઠીક ઠીક વધી ગયેલી. અપાર્ટમેન્ટની બચ્ચાંપાર્ટીને તો લાઇવ રમકડાં મળી ગયેલાં. મારાં મમ્મીમાં મેનકા ગાંધીનો પ્રાણીપ્રેમી સ્વભાવ ખરો, એટલે એ દરરોજ ભૂલ્યાં વગર એમને બે વખત દૂધ આપે અને માખણ ગરમ કર્યા પછીનું કીટું પણ એમને મળે (એ બચ્ચાં પણ લુચ્ચાં કે ટાઇમ થાય એટલે હકથી દરવાજે આવીને ઊભાં રહે. અરે, એ તો દરવાજો ખખડાવતાં પણ શીખી ગયેલાં!). બિલ્લીઓની નેચરલ ક્યુટનેસ ઉપરાંત લોકોના પેમ્પરિંગનું એક કારણ એ પણ ખરું કે એ બંને બચ્ચાંની માતાએ એમને થોડાં અઠવાડિયાંમાં જ ત્યજી દીધેલાં.

3
Photo by: Charmie Soni

હવે થોડા દિવસ પહેલાં બેમાંથી વધુ એક્ટિવ એવું એક બચ્ચું રાતોરાત ગાયબ થઈ ગયું. જ્યારે બીજું બચ્ચું ક્યાંક રણમેદાનમાંથી પાછલા પગે ઘાવ લઇને આવ્યું. આખો દિવસ નિમાણું થઇને પડ્યું રહે એટલે નેચરલી કરુણાની સરવાણીઓમાં વધારો થયો. અમેય તે વિચારેલું કે આને લઇને પ્રોપર પાટાપીંડી કરાવી આવીએ તો થોડા દિવસમાં ફરીથી દોડતું થઈ જશે. પણ અમે નોકરીનાં એવાં કામોમાં બિઝી રહ્યાં જે પહેલી નજરે ન કરીએ તો ધરતી રસાતળ જશે એવાં અગત્યનાં લાગે, પણ લાર્જર પિક્ચરમાં એનું કોઈ મહત્ત્વ જ ન હોય. અને એ બચ્ચાને વેટરિનરી ડૉક્ટર પાસે ન લઈ જવાયું. હવે ગઇકાલથી એ ઘાયલ પ્રાણી પણ રાતોરાત ગાયબ થઈ ગયું. આખા અપાર્ટમેન્ટમાં પણ ક્યાંય દેખાયું નહીં. બની શકે કે ઘાવને લીધે ચેપના ભયથી કોઈ એને બહાર મૂકી (વાંચો, ફેંકી) આવ્યું હોય. પણ આજે ઑફિસ જતી વખતે એ જ બચ્ચાને ઘરની પાસેના રોડની વચ્ચોવચ મરેલી હાલતમાં જોયું. એક કાગડો લિજ્જતથી એની જ્યાફત ઉડાવતો હતો.

પહેલાં તો ગિલ્ટનો તીવ્ર હુમલો આવ્યો કે મેક્સિમમ બે કલાકનું કામ હતું તેને પાટાપીંડી કરાવવા લઈ જવાનું, અમે વિચારેલું, છતાં ન કર્યું અને આખરે એ મરી ગયું. સામે પક્ષે એ ત્રણેક દિવસોમાં મેં એવાં કોઈ કામ નહોતાં કર્યાં જેનાથી દુનિયાને એક ટકોય ફરક પડવાનો હોય. પણ એમાંથી બે કલાક કાઢી હોત તો એક જીવ બચી ગયો હોત.
***
ખેર, હવે ગિલ્ટી ફીલ કરવા સિવાય આખી વાતનો કોઈ અર્થ નથી. અને લાર્જર પિક્ચરમાં જુઓ તો એક નાનકડું બિલાડીનું બચ્ચું જીવે કે મરે બ્રહ્માંડને એનાથી કોઈ જ ફરક પડતો નથી. રોજનાં કેટલાંય પ્રાણીઓ વાહનોની અડફેટે ચગદાઈને કરુણ મોતે મરે છે. એ જ તો કુદરતે સેટ કરેલું ગ્રાન્ડ લાઇફ-સાઇકલ છે. પણ કન્ફ્લિક્ટિંગ થૉટ્સ હવે આવે છે.

એક તો એ ઘાયલ બચ્ચું જાતે ચાલીને જઈ શકે તેમ નહોતું, એટલે કોઈ તેને પકડીને છેક બહાર મૂકી આવ્યું હશે તે નક્કી વાત છે. અને બહાર તે ચોવીસ કલાકમાં મરી જાત એ પણ નક્કી જ હતું. એટલે સ્વિસ બૅન્કનાં લોકર કરતાં માણસોનાં દિમાગ વધુ રહસ્યો સાચવીને બેઠાં હોય છે તે નક્કી વાત છે.

બીજો થૉટ એ આવ્યો કે હું પોતે લિજ્જતથી ઍગ્સ-ચિકનની વાનગીઓ ખાઉં છું (આપણે ત્યાં હદ બહારના દંભી માહોલમાં આ વાત કોઈ સ્વીકારતું નથી એ જુદી વાત છે). ત્યારે આવા વેવલા વિચારો કરું તે દંભ નથી? હું કોઈ પ્રાણી પર સવારી કરવાનું પસંદ કરતો નથી, નોટ ઇવન ઘોડાગાડી, કોઈ દુર્લભ પ્રાણી ન હોય તો બને ત્યાં સુધી ઝૂમાં પણ જતો નથી, ગયો હોઉં તો પ્રાણીને જોયા સિવાય ખાસ મજા આવતી નથી એ હકીકત છે. પણ હું હવે ફિશનો ટેસ્ટ કલ્ટિવેટ કરવા વિશે વિચારી રહ્યો છું. આવા વિરોધાભાસી વિચારોમાં ક્લેરિટી લાવવા અજબ સવાલોના ગજબ જવાબો આપનાર વેબસાઇટ ‘ક્વોરા’માં ખણખોદ કરી. મારા જેવી વિમાસણોમાં અટવાયેલા ઘણા મનુષ્યો તેમાં હતા (એ જાણીને થોડી રાહત પણ થઈ). તેમાં અપાયેલા જવાબોની દલીલો કંઇક આવી હતી…
– ફાર્મ એનિમલ્સ (ચિકન, લેમ્બ, પિગ વગેરે) અને કમ્પેનિયન એનિમલ્સ (ડૉગ્સ, કેટ્સ, પોપટ વગેરે) અલગ હોય છે. ફાર્મ એનિમલ્સને ખોરાકના હેતુસર જ ઉછેરવામાં આવે છે. એટલે એમને મારીને ખાવાનો હરખ-શોક ન હોય.
– જો દરેક પ્રાણીમાં તમે ફીલિંગ્સ આરોપિત કરો તો તમને કોક્રોચ સાથે પણ પ્રેમ થઈ જાય (અનેક ફિલ્મોમાં પણ આવું બતાવાયું છે). જો આ જ વીગન મેન્ટાલિટી એક્સપૅન્ડ કરો તો તમે શાકભાજી પણ ન ખાઈ શકો, કેમકે ડૉ. જગદીશચંદ્ર બોઝે સાબિત કરેલું છે કે વનસ્પતિમાં પણ જીવ હોય છે. ઇવન દહીં-છાશ-ઇડલી-ઢોકળાં પણ ન ખાઈ શકો, કેમ કે તેમાં અબજો બૅક્ટેરિયા હોય છે. અરે એ લોજિકથી તો તુલસીમાતાની પૂજા કરનારા આપણે તુલસીપાનનો ઉકાળો કે ચામાં નાખીને પણ કન્ઝ્યુમ કરવો જોઇએ નહીં.
– જો ફાર્મ એનિમલ્સને સ્લોટર થતા જુઓ તો તમે ક્યારેય નોનવેજ ન રહી શકો.
– પણ જો આખી દુનિયા શાકાહારી થઈ જાય તો ઑલરેડી ભૂખમરાથી પીડાતી દુનિયાને આપવા માટે પૂરતું ‘શાકાહારી’ પોષણક્ષમ-અનાજ આપણી પાસે છે ખરું?
– અઢળક પ્રાણીપ્રેમીઓ પોતે પણ નોનવેજ હોય છે, અથવા તો કરોડો નોનવેજ ખાનારાઓ પ્રાણીપ્રેમી હોય છે, અને એ લોકો દંભી નથી હોતા.
– પ્રાણીઓ પોતે પણ એકબીજાને મારે છે-ખાય છે, દુશ્મની માટે પણ મારે છે (અઢી-ત્રણ દાયકા પહેલાં અમારા ઘરમાં એક બિલાડીએ ત્રણ બચ્ચાંને જન્મ આપેલો, અને બે-ચાર દિવસમાં જ ખુલ્લી રહી ગયેલી બારીમાંથી બીજાં કોઈ બિલાડાંએ આવીને એ ત્રણેય બચ્ચાંને રીતસર ચીરી નાખેલાં.)
– KFCમાં બેસીને ચિકન લેગપીસ ખાનારો વધુ ગિલ્ટી કે નજર સામે ઘાયલ બિલ્લીને દવાખાને લઈ ન જનારો વધુ ગિલ્ટી? (મારા મતે મારા જેવો બીજો વધુ ગિલ્ટી છે.)
– કોણે શું ખાવું-શું ન ખાવું, કોણે કયા પ્રાણી પર પ્રેમ ઢોળવો એ બીજી કોઈ વ્યક્તિ નક્કી કરી શકે ખરી? કે પછી જે લોકો ખાતા હોય એમની ઇટિંગ હેબિટ વિશે એમને જજ કરી શકાય ખરી?
– કયું પ્રાણી શાકાહારી-કયું માંસાહારી છે તે આપણને ખબર છે. પણ માણસનું શું? તે હજારો વર્ષોથી મિશ્રાહારી રહ્યો છે. સાથોસાથ એ પ્રાણીપ્રેમી પણ રહ્યો છે.

આ ચર્ચામાં હજી બીજા ઍન્ગલ્સ પણ ઉમેરી શકાય, પણ પછી મૂળ મુદ્દો સાઇડમાં ધકેલાઈને ચર્ચા કમ્યુનલ-પોલિટિકલ થઈ જાય તેવી ધાસ્તી છે.
***
કદાચ માણસ જેવા અત્યંત કોમ્પ્લેક્સ અને વિચારતા પ્રાણી માટે આવી મિક્સ્ડ ફીલિંગ્સથી મૂંઝાતા રહેવું એ જ ડેસ્ટિની છે. છતાં એટલું તો કદાચ ક્લિયર જ છે કે નોનવેજ ખાનારા કરતાં કે ‘હું તો ઇંડાંને પણ હાથ જ લગાવતો નથી’-‘આજે મંગળવાર છે, હું નોનવેજ નહીં ખાઉં’ એવું કહીને બાકીના દિવસોએ છાનામાના નોનવેજ ઠૂંસી આવનારા દંભીઓ કરતાં… એક મૂંગા પ્રાણીને દિવસો સુધી નજર સામે તરફડતું જોવા છતાં તેને સારવાર માટે ન લઈ જનારા મારા જેવા ક્યાંય વધુ ગિલ્ટી છે.

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

કરીબ કરીબ સિંગલ

Warning: Contains mild spoilers

***

વો જો થા ખ્વાબ સા

***

પ્રીડિક્ટેબલ હોવા છતાં આ ક્યુટ, સ્માર્ટ, હિલેરિયસ ફિલ્મ એકદમ ફનફિલ્ડ જોયરાઇડ છે.

***

રેટિંગઃ *** + 1/2 = ***1/2 (સાડા ત્રણ સ્ટાર)

  • qqsક્યારેક ફિલ્મ જોતી વખતે આપણે તેનાં પાત્રોનાં એવા પ્રેમમાં પડી જઇએ કે ફિલ્મ પૂરી થયા પછીયે અંદરખાને એવું થાય કે યાર, આની સાથે વધુ સમય રહેવા મળે તો કેવી મજા આવે! (ફિલ્મોની સિક્વલ બનાવવાના ટ્રેન્ડ પાછળ એક કારણ આ પણ હોઈ શકે!) ડિરેક્ટર તનુજા ચંદ્રાની લેટેસ્ટ રિલીઝ ‘કરીબ કરીબ સિંગલ’નું મુખ્ય કેરેક્ટર યોગેન્દ્રકુમાર પ્રજાપતિ ઉર્ફ ‘મિસ્ટર યોગી’ આવું જ પાત્ર છે. ફુલ ઑફ લાઇફ અને ફુલ ઑફ કલર્સ. યોગી અને જયાની રોમેન્ટિક કોમેડી લઇને તનુજા ચંદ્રાએ નવ વર્ષના ગૅપ પછી ડિરેક્ટર્સ કૅપ પહેરી છે.
  • કેટલીક ફિલ્મો ઇન્ટ્રોવર્ટ લોકો જેવી હોય છે, જે છાનીમાની આવે, આપણને દિલથી એન્ટરટેઇન કરે અને એવા જ બિલ્લીપગે જતી રહે. સલમાનભાઈની ફિલ્મોની જેમ તે બૉક્સ ઑફિસ પર ટંકશાળ ન પાડે કે ભણસાલીની જેમ દેશભરમાં તેના નામનાં છાજિયાં પણ ન લેવાય. છતાં જોતી વખતે સતત આપણા ચહેરા પર એક મસ્ત સ્માઇલ રમતું રહે. એ ફિલ્મ આપણી અંદર પણ એક સરસ પૉઝિટિવ ખુશનુમા ઍનર્જી ભરી જાય. તનુજા ચંદ્રાની ઇરફાન-પાર્વતી સ્ટારર બેશક ફોર્મ્યૂલા ડ્રિવન રોમ-કોમ રોડમુવી છે. સિનેમેટિક ગ્રેટનેસની ફૂટપટ્ટી પર તે ઝંડા ખોડી લાવે એવી પાથબ્રેકિંગ પણ નથી. છતાં તેમાં કુછ તો બાત હૈ જે મૅગ્નેટિક આકર્ષણથી આપણને જકડી રાખે છે.
  • ટ્રેલર પરથી ક્લિયર હતું તેમ ‘કરીબ કરીબ સિંગલ’ સ્ટોરી છે મિસ્ટર યોગી અને જયાની. બ્યુટી એ છે કે 201710081429098541_irrfan-khan-qarib-qarib-singlle-trailer-is-out_10151_l_albvpfબેમાંથી એકેય મૉડલ જેવાં શરીરો ધરાવતાં ફિલ્મી રોમેન્ટિક કપલ નથી. બંનેની ઉંમર લેટ થર્ટીઝમાં છે અને બંને ફિલહાલ સિંગલ છે. યોગી (ઇરફાન) હૅપી ગો લકી, ચૅટર બૉક્સ ટાઇપનો અને કંઇક અંશે ‘ઝોરબા ધ ગ્રીક’ જેવો માણસ છે. એ ઊંઘમાં હોય ત્યારે જ એનું બોલવાનું બંધ થાય! પૈસા કમાવા માટે એ કંઇક કરે છે, પરંતુ તબિયતથી કવિ છે. એમની સૂટકેસ પણ એમના કલરફુલ સ્વભાવના રિફ્લેક્શન જેવી જ છે. એમનું નામ અને ચહેરો તેના પર ચોંટાડેલો છે. ઉપરથી શાયરાના અંદાઝમાં સૂચના પણ છે કે, ‘તુમ મિલે ના મિલે કોઈ ગમ નહીં યોગી, પર યે કભી મિલે તો ઝરૂર લૌટા દેના…’ યોગી ત્રણેક વખત ‘ઘનઘોર ઇશ્ક’માં ઊંધેકાંધ પડ્યા છે. એમનું માનવું છે કે (પ્રેમમાં નિષ્ફળ ગયા પછી) આત્મહત્યા કરી શકતા લોકો ખુશનસીબ હોય છે. જે ‘કાયર’ લોકો એવું નથી કરી શકતા એ શાયર બની જાય છે. ત્રણ ત્રણ વખત વિયોગ વેઠી ચૂક્યા છે એટલે જ કદાચ એમણે પોતાનું તખલ્લુસ ‘વિયોગી’ રાખ્યું છે! (એમની આ દર્દભરી નઝમોનું સંકલન એમણે ‘વિયોગી કા વિલાપ’ નામે બહાર પાડેલું!) એનું ડ્રેસિંગ પણ એની પર્સનાલિટી જેવું જ લાઉડ. નિયોન કલરનાં ટીશર્ટ્સ, ચિત્ર-વિચિત્ર જીન્સ, બાંધણી જેવી ડિઝાઇન ધરાવતાં બૉટમ્સ, ક્વર્કી એક્સેસરીઝ એનો યુનિફોર્મ. ઋષિકેશના ઘાટ પર તો એણે શર્ટની નીચે ચણિયા જેવું સ્કર્ટ, ગળે ગમછો વીંટ્યો છે અને પગમાં લાકડાંની પાદુકા પહેરી છે!
  • જયા શશીધરન (પાર્વતી)નો હસબંડ આર્મીમાં હતો અને દસેક વર્ષ પહેલાં શહીદ થઈ ગયેલો. ત્યારથી એની લાઇફમાં કોઈ જ નથી. પોતે મુંબઈમાં એકલી રહે છે. માતા-પિતા કેરળમાં ક્યાંક રહે છે અને નાનો ભાઈ પ્રિન્સ્ટન યુનિવર્સિટીમાં ભણે છે. પોતે એક ઇન્સ્યોરન્સ કંપનીમાં ઊંચા હોદ્દે છે અને ઘરમાં તદ્દન એકલી રહે છે. એની લાઇફ કેવી છે તે ‘બાબુલ મોરા નૈહર છૂટો જાય’ના મસ્તીભર્યા રિમિક્સ્ડ સોંગમાં પર્ફેક્ટ્લી ઝિલાઈ છે. સેમ્પલ ધિસઃ ‘ખુદ કો મૈં કૉફી પિલાઉં, ખુદ કો હી શોપિંગ કરાઉં, ખુદ સે હી નઝરે લડાઉં… ખુદ સે હી ગપ્પે લડાઉં, ખુદ કા મૈં ટાઇમપાસ કરાઉં, લોંગ ડ્રાઇવ પે ખુદ કો મૈં લે જાઉં… બિન સૈંયા કે સેલ્ફી ન ભાયે… મૈં તો હૂં બેગમ તન્હા..’
  • રિલક્ટન્ટ્લી-અનિચ્છાએ હી સહી, બંને એક ડૅટિંગ સાઇટ થ્રુ એકબીજાને મળે છે. બંનેની પર્સનાલિટી એકદમ ઉત્તર-દક્ષિણ, મે-ડિસેમ્બર જેવી છે. એકની સવાર કૉફીથી પડે, તો બીજી વ્યક્તિ ‘લાત્તે’ (કૉફી)નું નામ સાંભળીને જ હસી પડે. એકની લાઇફ એક નિશ્ચિત સર્કિટ પર ચાલ્યા કરે છે, જ્યારે બીજો પહેલાં નીકળી પડે ને પછી રસ્તો ક્યાં જાય છે તે પૂછે! ટૂંકમાં બંને એટલાં બધાં ઑડ (Odd) છે કે કપલ બનવાના ચાન્સ જ નથી. છતાં બંને એકબીજા સાથે થોડો ટાઇમ સ્પેન્ડ કરે છે, જેમાં પ્રસ્તાવ મુકાય છે કે મિસ્ટર યોગીની જૂની પ્રેમિકાઓને મળવા જવું (હા, મધુ રાય-કેતન મહેતાવાળા મોહન ગોખલે ફેમ ‘મિસ્ટર યોગી’ની જેમ અહીં પણ મિસ્ટર યોગી વન બાય વન કન્યાઓની મુલાકાતે નીકળે છે! જોકે પરણવાના હેતુથી નહીં, પરંતુ તે એમની યાદમાં આજે પણ આંસુડાં સારે છે કે કેમ તેની ખરાઈ કરવા!). નૅચરલી, બહારની આ જર્નીની સાથોસાથ એમની અંદર પણ એક સફર ખેડાય છે. મુંબઈથી શરૂ થયેલી આ સફર દહેરાદૂન-ઋષિકેશ, જયપુર-અલવર અને છેક ગંગટોક (સિક્કીમ) સુધી લંબાય છે.
  • ‘કરીબ કરીબ સિંગલ’માં એવું કશું નથી જે આપણે માત્ર ટ્રેલર જોઇને પણ ન કળી શકીએ. ‘જબ વી મૅટ’ના રિવર્સ વર્ઝન જેવી આ ફિલ્મની મૂળ વાર્તા તનુજા ચંદ્રાની માતા કામના ચંદ્રાએ લખેલા એક રેડિયો નાટક પરથી લેવામાં આવી છે (કામના ચંદ્રાએ ‘ચાંદની’, ‘1942 અ લવસ્ટોરી’, ‘પ્રેમરોગ’ જેવી ફિલ્મો લખી છે). પરંતુ ફિલ્મના ડાયલોગ્સ, પાત્રાલેખન અને રિયલ લાઇફ ડિટેલિંગ પર જબરદસ્ત કામ કરાયું છે, જે ફિલ્મના એકેએક સીન પરથી ખબર પડે છે. ક્રેડિટ ગોઝ ટુ રાઇટર ગઝલ ધાલીવાલ.
  • ‘યે શહરોં કા રૂટિન ઇન્સાન કો અંદર સે એકદમ ખોખલા બનતા દેતા હૈ…’ જેવી સંજીદા-ગંભીર વાતથી લઇને ‘તુમ તો અંજલિ સે અંજલિના જોલી બન ગયી..’ જેવી હળવી લાઇન્સ સુધીની રૅન્જ છે. પણ એને અહીં વાંચી નાખવા કરતાં ઇરફાનના મોઢેથી સાંભળશો તો વધુ મજા આવશે.
  • 213107d1256098106-yetiblog-yeti-normally_crazy-tata-nano-drive-delhi-dsc_3470_lઅહીં બે પાત્રોની જર્ની ‘પ્લેન્સ ટ્રેન્સ ઑટોમોબાઇલ્સ’ મુવીની જેમ કાર, પ્લેન, ટ્રેન, હૅલિકોપ્ટર, રિવર રાફ્ટિંગની બૉટ, રેગ્યુલર બૉટ, એરપોર્ટની ગો કાર્ટ અને ઇવન રોપવેમાંથી પસાર થાય છે. ઋષિકેશની ગંગા આરતી-રિવર રાફ્ટિંગ હોય કે રાજસ્થાનની હૅરિટેજ ટ્રેન હોય કે પછી સિક્કીમમાં બાગડોગરાથી ગંગટોક સુધીની હેલિકોપ્ટર રાઇડ હોય, ગંગટોકનો બેહદ ખૂબસૂરત ‘એમ. જી. રૉડ’ હોય… દરેક શહેરની મસ્ત ફ્લેવર તનુજા ચંદ્રાએ ઝીલી છે. અરે, રાજસ્થાનમાં એક ઠેકાણે નોર્થ પોલ અને ન્યુ યૉર્કનું અંતર દર્શાવતો માઇલસ્ટોન છે, તે પણ સ્ક્રીન પર દેખાય છે! ઋષિકેશનું રિવર રાફ્ટિંગ કે ગંગટોક જેવાં બેહદ ખૂબસૂરત લોકેશન્સ કોઈ હિન્દી ફિલ્મમાં કદાચ પહેલી જ વાર દેખાયાં છે.
  • સતત બકબક કર્યે રાખતા યોગીનું પાત્ર ઘણે અંશે મિસ્ટિરિયસ-ભેદી છે. એક સમયે એ ફટીચર-મુફલિસ હતો, પણ અત્યારે મર્સીડિઝમાં ફરે છે અને બેફામ પૈસા ઉડાડે છે. એ કઈ રીતે માલદાર થયો, એનું ફેમિલી ક્યાં છે, શું કરે છે, છે કે કેમ, આપણને કશી જ ખબર નથી. એની પાસે પ્લેનમાં એણે ખાધેલી બેસ્ટ ‘બિરયાની ઔર રાયતા’ની વાતો, શા માટે બેસ્ટ રાયતું બનાવવું તે રોકેટ સાયન્સથી કમ નથી તેની ફિલોસોફી, કઈ કેરી ચીરીને ખાવી ને કઈ ચૂસીને ખાવી, મેરેથોન રેસની તૈયારી કેવી રીતે કરવી, શા માટે એ ઇન્ટરનેટ પર નથી… બધી જ વાતોનો અખૂટ ખજાનો એની પાસે છે. બીજી મજા એ છે કે એ ગમે તેની સાથે ‘બેટા જી, બેટા જી’ કહીને દોસ્તી કરી લે છે. પછી તે ટેક્સી ડ્રાઇવર હોય કે હેરિટેજ ટ્રેનનો રસોઇયો હોય કે પછી રેલવે પ્લેટફોર્મ પર ભજિયાં વેચનારો હોય. અરે, ખોટી ટ્રેનમાં ચડી ગયા પછી તેના મુસાફરો સાથે પણ એવી ભાઈબંધી કરી લે કે એમની સાથે ખાવા-પીવા-ગાવા ને પત્તાં રમવાનાં રિલેશન કાયમ કરી લે છે. પોતાની ખાલી ટેક્સીમાં એ રસ્તે ચાલતા કે અટવાયેલા અજાણ્યા મુસાફરોને પણ બિનધાસ્ત લિફ્ટ આપી દે છે. યાને કે યોગી કોઇના પર પણ ભરોસો કરતાં સહેજ પણ ખચકાતો નથી. જ્યારે એક દાયકાથી એકલી રહેતી જયા હવે ઝટ કોઇના પર વિશ્વાસ મૂકતી નથી. પુરુષો પર તો ખાસ. વળી, એના સરળ સ્વભાવને કારણે લોકો એને ‘ફોર ગ્રાન્ટેડ’ લઇને આસાનીથી એનો યુઝ પણ કરી જાય છે. એક તબક્કે અનાયાસે જ એને ઇરફાનનો સ્પર્શ થઈ જાય છે ત્યારે એનાં એક્સપ્રેશન્સ જોઇને ખબર પડે છે કે વર્ષોથી એને કોઈ પુરુષનો આ રીતે સ્પર્શ જ નહીં થયો હોય. પર્સનાલિટીઝની આવી બારીકીઓ રાઇટિંગમાં સરસ ઝીલાઈ છે. ઇવન યોગીની ભૂતપૂર્વ ગર્લફ્રેન્ડ્સ, ટેક્સી ડ્રાઇવર-મૅડિકલ સ્ટોર ઑનર-હૉટેલ મેનેજર-ભૂતપૂર્વ પ્રેમિકાનો વર્તમાન પતિ જેવાં સાવ નાનકડાં પાત્રો પણ એમની પર્સનાલિટીની આગવી ખાસિયતોને કારણે આપણને યાદ રહી જાય છે.
  • જરાય વોકલ થયા વિના કે ગંભીર બન્યા વિના આપણને ખ્યાલ આવી જાય છે કે ભૂતકાળમાં ત્રણ યુવતીઓ સાથે ‘ઘનઘોર ઇશ્ક’ હોવા છતાં એનો સંઘ કાશીએ કેમ પહોંચ્યો નહીં. એક યુવતીને પોતાના ડ્રીમ મેનનું મસ્ક્યુલર-ગઠીલું બદન જોઇતું હતું, બીજી પ્રેમિકા એની મુફલિસીથી-કંગાલિયતથી ખફા હતી, જ્યારે ત્રીજીને પોતાનું કરિયર વધુ વહાલું હતું. યાને કે ત્રણમાંથી એકેય યુવતી ખરેખરા યોગીને પસંદ નહોતી કરતી. જ્યારે યોગી આજે પણ એ જૂની રિલેશનશિપ્સમાં અટકેલો છે. કોઇકની હરકતો, એણે આપેલાં નિકનેમ્સ યાદ રાખીને બેઠો છે તો કોઇકે આપેલું કીચેઇન અને જૂના સ્કૂટરનો રિઅર વ્યૂ મિરર સાચવીને બેઠો છે-જેમાંથી એ એને ચાલુ સ્કૂટરે જોઈ લેતો હશે. તો જયાએ પોતાના પતિને કમ્પ્યુટર પાસવર્ડમાં કેદ રાખ્યો છે. જો પાસવર્ડને દિલ-દિમાગ ગણો તો આજે પણ એમાં બીજા કોઈ પુરુષ માટે જગ્યા નથી એવું સમજી શકાય. ત્યારે આ ‘કરીબ કરીબ સિંગલ’ મુઠ્ઠીમાં સજ્જડ રીતે પકડી રાખેલા ભૂતકાળને જવા દઇને જીવનમાં આગળ વધવાની-મુવ ઑન થવાની અને અત્યારે જે પર્ફેક્ટ છે તેની સાથે નવી કહાની સ્ટાર્ટ કરવાની પણ સ્ટોરી છે. સ્વીટ વાત એ છે કે આમાંથી એકેય વાત જરાય વોકલ-લાઉડ થયા વિના હળવેકથી-સટલ્ટીથી કન્વે કરી દેવાઈ છે.
  • જોકે ઇન્ટરવલ નામના અનિવાર્ય અનિષ્ટને કારણે 125 મિનિટની આ ફિલ્મ ઇન્ટરવલ પછી રીતસર સ્લો પડી જાય છે. એમાંય (સ્લીપિંગ પિલ્સના ઑવરડોઝવાળી) એક આખી સિક્વન્સ હદ બહાર ખેંચવામાં આવી છે.
  • થેન્કફુલ્લી ફિલ્મનાં સોંગ્સ એકદમ મસ્તીભર્યાં અને ફ્રેશ છે. પ્લસ ફિલ્મના ફ્લોને તે ક્યાંય અવરોધતાં નથી.
  • આગળ કહ્યું તેમ ‘કરીબ કરીબ સિંગલ’ની સ્ટોરી જરાય નવી કે યુનિક નથી. ઇન ફેક્ટ, પોતાની જૂની પ્રેમિકાઓને મળવાની કે યાદ કરવાની થીમ પર તમિળમાં ‘ઑટોગ્રાફ’ અને મલયાલમમાં ‘પ્રેમમ’ જેવી સુપરહીટ ફિલ્મો આવી ચૂકી છે. લેકિન તનુજા ચંદ્રાની આ ફિલ્મ કોઈ હળવી રોમ-કોમ નવલકથા વાંચતા હોઇએ એવી રિચ ફીલ આપે છે. કહેવાની જરૂર નથી કે એમાં સુપર ફેન્ટાસ્ટિક ઇરફાન અને ડુપર નૅચરલ પાર્વતીનો હિમાલય ફાળો છે. એટલે થોડી પ્રીડિક્ટેબિલિટીથી પ્રોબ્લેમ ન હોય તો આ લવયાત્રા મંગલમય બની રહેશે તે નક્કી વાત છે.

P.S. આમ તો આ ફિલ્મ અંકે ત્રણ સ્ટાર જ ડિઝર્વ કરે છે, પરંતુ ફિલ્મ જોયા પછી હળવે હળવે તેનો જે નશો ચડ્યો છે, તે ખુમારનો અડધો સ્ટાર વધુ આપ્યો છે.

(Reviewed for divyabhaskar.co.in)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

ઇત્તેફાક

ન્યુ બૉટલ, ઓલ્ડ વાઇન, નોટ સો ફાઇન

***

રાઇટિંગનો જ કમાલ છે કે 48 વર્ષ પહેલાં આવેલી ફિલ્મ આજે પણ મૅચ્યોર લાગે છે અને 2017માં રિલીઝ થયેલી ફિલ્મ આઉટડૅટેડ.

***

રેટિંગઃ ** (બે સ્ટાર)

***

ittefaq-poster‘મિ. લૉર્ડ, આજે ઘણા સમય બાદ આપની સિને-કૉર્ટમાં એક ઇન્ટરેસ્ટિંગ મુકદ્દમો આવ્યો છે. આ વખતે કૅસ ફરી સો કૉલ્ડ રિમેકનો છે.’

‘હમ્મ… આમેય અત્યારે જૂનું ભુલાવી દઇને નવું રિ-ક્રિએટ કરવાની ફેશન ચાલે છે. યુ મૅ પ્રોસીડ.’

‘થૅન્ક યુ મિ. લૉર્ડ.વાત આ શુક્રવારે રિલીઝ થયેલી ફિલ્મ ‘ઇત્તેફાક’ની છે. આ ફિલ્મ આમ તો ઈ.સ. 1969માં આવેલી આ જ નામની રાજેશ ખન્ના સ્ટારર ફિલ્મની ઓલમોસ્ટ રિમેક છે.’

‘ઓલમોસ્ટ રિમેક?’

‘હા, એટલે મૂળ પ્લોટ યથાવત રાખીને તેનું બહારનું કલેવર બદલી નાખવામાં આવ્યું છે.’

‘સરકારી યોજનાઓમાં થાય છે એવું?’

‘સર, વાત પોલિટિકલ થઈ જશે અને આમેય આચાર સંહિતા ચાલુ છે.’

‘ઓહ, યસ યસ. પ્લીઝ કન્ટિન્યુ.’

‘તો સર, વિકિપીડિયાનાં પાનાં ફેરવનારાઓ જાણે છે કે આ ઇત્તેફાકનું મૂળ જૂની ઇત્તેફાકમાં અને તેનાં મૂળ ‘ધુમ્મસ’ નામના એક ગુજરાતી નાટકમાં છે. વધુ ઊંડા ઊતરીએ તો એક હૉલિવૂડ ફિલ્મ અને એક પરદેશી નાટક પણ મળી આવે છે.’

‘ઇન્ટરેસ્ટિંગ. એવું તે શું છે આ સ્ટોરીમાં કે પાંચ દાયકાથી ફરી ફરીને બનતી રહે છે?’

‘મિ. લૉર્ડ, વાત એક નઠારા કોઇન્સિડન્સની છે. પત્નીની હત્યા કરીને ભાગતો એક માણસ પોલીસથી બચવા એક ઘરમાં આશરો લે છે. પરંતુ એ ઘરમાં પહેલેથી જ પોતાનાં ડીપ ડાર્ક સિક્રેટ્સ છુપાયેલાં છે.’

‘વ્હોટ? મિસ્ટર પ્રોસિક્યુટર, મારી કૉર્ટમાં સ્પોઇલર કહી દેવા એ કન્ટેમ્પ્ટ ઑફ કૉર્ટનો ગંભીર ગુનો બને છે. ડૉન્ટ યુ નૉ ધેટ?’

‘રિલેક્સ,યૉર ઑનર. ઑરિજિનલ સ્ટોરીની આ જ તો બ્યુટિ છે કે વાત દેખાય છે એટલી સિમ્પલ નથી. સત્યને આડે કેટલાંય પડળ છે.જોકે આ મર્ડર મિસ્ટરી ફિલ્મમાંબે દાયકા જૂની બીજી એક હિન્દી મર્ડર મિસ્ટરી ફિલ્મનું સિક્રેટ બડી બેશર્મીથી છત્તું કરી નાખવામાં આવ્યુંછે. એ વિશે તો હું પોતે જ એક સિને ઇન્ટરેસ્ટલિટિગેશન કરવાનો છું.’

‘ઇટ્સ પથેટિક. સિને-કૉર્ટ આ વાતની ગંભીર નોંધ લે છે.લેકિન સિને-કૉર્ટમાં આ ફિલ્મને ઘસડી લાવવાનો મુખ્ય આશય શો છે?’

‘મિ. લૉર્ડ, ટિકિટના ભાવ જ્યારે ફિલ્મની લંબાઈ કરતાં બમણા થઈ જાય અને દર્શકો પર અધકચરા રિવ્યુઝનો મારો ચાલવા લાગે ત્યારે ઑથેન્ટિસિટીનું મહત્ત્વ વધી જાય છે.’

‘કૉપી ધેટ.પણ આ કૅસ એક પક્ષીય છે? ડિફેન્સ ક્યાં છે?’

‘હિઅર આઈ એમ, મિ. લૉર્ડ.ઇફ યુ પરમિટ, કેન આઈ સ્ટાર્ટ?’

‘યસ પ્લીઝ. ગો અહેડ.’

‘થેન્ક યુ, મિ. લૉર્ડ. ફર્સ્ટ ઑફ ઑલ ‘હુ ડન ઇટ’ પ્રકારની સસ્પેન્સ-મિસ્ટરી ફિલ્મ બનાવવી તે ઓલમોસ્ટ સુસાઇડલ મિશન છે. કેમ કે, એક વખત સિક્રેટ છત્તું થયા પછી એમાં કશી ઉત્તેજના રહેતી નથી ને ફિલ્મની રિપીટ વેલ્યુ ઑલમોસ્ટ ખતમ થઈ જાય છે. એમાંય અત્યારે તો પરાણે ઇરોટિક ને ઑબ્જેક્ટિફિકેશનવાળાં આઇટેમ સોંગ્સ ઘુસાડીને ફિલ્મ વેચવાનો ધંધો કરાય છે.અમે એવું કશું જ કર્યું નથી. એ જ બતાવે છે કે અમારો ઇરાદો નેક છે.’

‘ઑબ્જેક્શન મિ. લૉર્ડ.’

‘સસ્ટેઇન્ડ.’

‘યૉર ઑનર. ક્લિશૅ ભાષામાં કહું તો ‘મારા કાબિલ દોસ્ત’ એ ભૂલી જાય છે કે પોતાને મ્યુઝિક ડિરેક્ટર તરીકે ઓળખાવતા તનિશ્ક બાગચી નામના એક શખ્સ પાસે ‘રાત બાકી બાત બાકી’ જેવા ક્લાસિક સોંગનું સો કૉલ્ડ ‘રિમિક્સ’કરાવીને ફિલ્મને પ્રમોટ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો જ છે. એ તનિશ્ક બાગચી પર તો જૂનાં સોંગ્સનું ‘સિરિયલ કિલિંગ’ કરવાનો એક અલગ કૅસ લઇને હું નામદાર કૉર્ટ પાસે આવવાનો છું. લેકિન સોનાક્ષી સિંહાના ઑબ્જેક્ટિફિકેશનવાળા આ ‘રિમિક્સ’ જેવી જ હાલત આખી ફિલ્મની છે.’

‘એન્ડ વ્હોટ્સ ધેટ?’

‘બંનેમાં ઍનર્જી જ નથી, સર.’

‘ઑબ્જેક્શન ફ્રોમ માય સાઇડ એઝ વેલ.’

‘એન્ડ સસ્ટેઇન્ડ ટૂ.’

‘આભાર, નામદાર. અમારી ફિલ્મ માત્ર 107 મિનિટની જ છે. કોઈ ખોટી ચરબી નહીં, સીધી ખૂન કૅસથી જ સ્ટોરી સ્ટાર્ટ થાય અને છેક સુધી તેને જ વળગી રહે.’

‘વાત સાચી, મિ. લૉર્ડ. પણ ફિલ્મની પૅસ એટલી સ્લો છે કે આટલી ઓછી લંબાઈ પણ વધુ લાગે છે. અર્જન્સી ઊભી કરવા માટે કૅસને કોઈ જ લોજિક વિના ત્રણ દિવસમાં સોલ્વ કરવાની ડૅડલાઇન અપાય છે. એ પછીયે ફિલ્મમાં એક ફાસ્ટ પૅસ્ડ સસ્પેન્સ થ્રિલરને છાજે એવી સ્પીડ તો આવતી જ નથી.’ ફિલ્મ એટલી સ્લો પૅસમાં આગળ વધ્યા કરે કે ખરેખર કાતિલ કોણ છે અને કત્લ શી રીતે થયાં તે જાણવાની આપણી ઉત્કંઠા જ મરી જાય.’

‘ઓહ, ઇઝ ધેટ સો?’

‘યસ મિ. લૉર્ડ. ફિલ્મના યંગ ડિરેક્ટર અભય ચોપરાએ-જેઓ ખુદ સદગત રવિ ચોપરાના દીકરા છે, તેમણે-આ ફિલ્મને સિમ્પલ રીતે કહેવાને બદલે ‘રશોમોન ઇફેક્ટ’ વાપરી છે.’

‘રશોમોન ઇફેક્ટ?’

‘યૉર ઑનર, ઈ.સ. ૧૯૫૦માં દિગ્ગજ જૅપનીઝ ફિલ્મમૅકર અકિરા કુરોસાવાએ ‘રશોમોન’ નામની ફિલ્મ બનાવેલી. તેમાં વગડામાં થયેલા એક બળાત્કાર અને હત્યા કૅસની વાત હતી. આખી ફિલ્મમાં તે કૅસ સાથે સંકળાયેલા લોકો એક જ ઘટનાને પોતપોતાના દૃષ્ટિકોણથી જુએ ત્યારે સમગ્ર ઘટના અને આરોપી ધરમૂળથી બદલાઈ જાય તેની વાત હતી. જૅપનીસ સિનેમાને રાતોરાત આખી દુનિયામાં જાણીતું કરી દેનારી આ ફિલ્મ વર્લ્ડ સિનેમાની વન ઑફ ધ ગ્રેટેસ્ટ મુવીઝ ગણાય છે. એ ફિલ્મની સફળતાને પગલે જ ‘રશોમોન ઇફેક્ટ’ શબ્દ અસ્તિત્વમાં આવ્યો છે. છેલ્લે આપણે ત્યાં ‘તલવાર’ ફિલ્મમાં એ પ્રકારના સ્ટોરીટેલિંગનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. એમ તો આ ફિલ્મને ‘અનરિલાયેબલ નૅરેટર’ની કેટેગરીમાં પણ મૂકી શકાય, જેમાં વાર્તાના સૂત્રધાર જ વાર્તા જોનાર-સાંભળનારને અવળે પાટે ચડાવી દે. જોકે એ વિશે વધુ ચર્ચા કરીશું તો ફરી પાછો સ્પોઇલરનો પ્રશ્ન ઉપસ્થિત થશે.’

‘વેરી ઇન્ટરેસ્ટિંગ. પણ પોતાની પહેલી જ ફિલ્મમાં એ છોકરા અભય ચોપરાએ સ્ટોરી ટેલિંગની આવી અનોખી ટેકનિક વાપરી હોય, તો એ સારું જ કહેવાય ને?’

‘યસ, બટ જો સ્ક્રીનપ્લે પર્ફેક્ટ્લી ન લખાયેલો હોય તો ઓછી લંબાઈની ફિલ્મ પણ લાંબી, કંટાળાજનક અને રિપિટિટિવ લાગવા માંડે. જોકે આ વાતની ફિલ્મના રાઇટરલોગને પણ ખબર છે જ. એટલે જ એમણે હ્યુમરનો પૂરતો ડોઝ ઉમેર્યો છે.’

‘જેમકે?’

‘જેમકે, પહેલાં તો ફિલ્મનો નાયક ‘મશહૂર રાઇટર’ છે અને એનું નામ રખાયું છે ‘વિક્રમ સેઠી’. સૌ જાણે છે એમ રિયલ લાઇફમાં પણ ‘અ સ્યુટેબલ બૉય’થી જાણીતા વિક્રમ સેઠ નામના રાઇટર છે જ. અને આ રાઇટરને ન વાંચવા બદલ ફિલ્મનું એક પાત્ર બીજા પાત્ર વિશે કહે છે, ‘યે તો સિર્ફ ચેતન કે ભગત હૈ.’એક બીજો ચાબખા જેવો ડાયલોગ પણ છે, કે ‘આજકલ તો ઇન્ડિયા મેં ક્રાઇમ કર કે NRI બન જાને કા ફૅશન ચલ રહા હૈ.’ યાને કે મૅટા હ્યુમર-સટાયર, મિ. લૉર્ડ!પ્લસ પુલિસવાલાઓજ્યાં મર્ડર થયું હોય ત્યાં-ક્રાઇમ સીન પર ચા બનાવીનેએકબીજાને પીરસતા હોય,સિક્યોરિટી ગાર્ડ પોતાના ખરાબ પેટનું એકદમ ડિટેઇલમાં વર્ણન કરે, ઇન્વેસ્ટિગેશન રૂમમાં લબુક ઝબુક થતી ટ્યુબલાઇટ બદલવા માટે ખુદ આરોપીની જ મદદ લેવામાં આવે…આવી ઘણી કોમિક મોમેન્ટ્સ છે, જે ફિલ્મને સાવ ડલ બનતાં રોકે છે.’

‘ગુડ, પણ તો પછી તમારા અવાજમાંથી મને નિરાશાનો ટોન કેમ સંભળાય છે?’

‘કેમકે પહેલાં તો આ ફિલ્મના કાસ્ટિંગમાં જ લોચો છે. સિદ્ધાર્થ મલ્હોત્રા સૂટિંગ-શર્ટિંગના મૉડલ તરીકે સરસ છે, પણ એક્ટર? નો મિ. લૉર્ડ. એના ચહેરા પર કોઈ કહેતા કોઈ એક્સપ્રેશન આવતું જ નથી. ફિલ્મમાં એના પર ‘ક્રાઇમ ઑફ પૅશન’નો આરોપ છે, પણ એના પાત્રમાં કોઈ પૅશન દેખાતું નથી. એ રડે, ફ્રસ્ટ્રેટ થાય, નિરાશ થાય, ગુસ્સે થાય… બધું જ ચાવી ભરેલા રમકડાની જેમ. સોનાક્ષીનું પણ એવું જ છે. આ બંનેનાં પાત્રો-ઍક્ટિંગ એ હદે ફિક્કાં છે કે એમના કરતાં તો પોલીસ કોન્સ્ટેબલનાં કેરેક્ટર્સક્યાંય વધુ જીવંત લાગે છે. હા, અક્ષય ખન્ના આ ફિલ્મનું ઓલમોસ્ટ સરપ્રાઇઝિંગ ઍલિમેન્ટ છે. ગંભીર રહીને ઇમોશન્સ ચૅન્જ કરવાની અને કરડાકી બતાવવાની એની કાબેલિયતને દાદ દેવી જોઇએ.છતાં અંગત રીતે એવું લાગે છે કે અક્ષય ખન્નાને બદલે ફિલ્મમાં ઇરફાન, નવાઝુદ્દીન સિદ્દીકી કે કે.કે. મેનન હોત, સિદ્ધાર્થને બદલે રાજકુમાર રાવ, ઇમરાન હાશ્મી કે આયુષ્માન ખુરાના હોત, અને સોનાક્ષીને બદલે રાધિકા આપ્ટે કે તાપસી પન્નુ હોત, તો આ ફિલ્મ ક્યાંય વધુ જોવાલાયક બની હોત.’

‘ઑબ્જેક્શન મિ. લૉર્ડ.’

‘સસ્ટેઇન્ડ.’

‘મિસ્ટર પ્રોસિક્યુટર માત્ર એઝમ્પ્શન-જો અને તો વાળી ધારણાઓ પર દલીલો કરી રહ્યા છે. એ ભૂલી રહ્યા છે કે ફિલ્મનું કાસ્ટિંગ મૅકર્સનો અધિકાર હોય છે.’

‘રાઇટ. આ વાત હું માત્ર મારા અભિપ્રાય, અનુભવ અને ઑબ્ઝર્વેશનને આધારે જ કહી રહ્યો છું. પરંતુ એ વાતનો કોઈ ઇનકાર થઈ શકે તેમ નથી કે આ મિસ્ટરી ફિલ્મ ખાસ્સી આઉટડેટેડ છે.’

‘આઉટડેટેડ?’

‘યસ, યૉર ઑનર, આઉટડેટેડ. તમે જ કહો કે અત્યારે જ્યાં ‘ક્રાઇમ પેટ્રોલ’ના પોણા ભાગના કૅસ પણ શકમંદોની કૉલ ડિટેલ્સ અને એમનું મોબાઇલ લોકેશન ટ્રેસ કરીને સોલ્વ કરાય છે. અહીં તેનો ઉલ્લેખ સુદ્ધાં નહીં. આવી ફિલ્મ બનાવતાં પહેલાં ફિલ્મના રાઇટર્સે જો ‘શેરલૉક’ જેવી ટેલિવિઝન સિરીઝ જોઈ હોય તો એમને ખ્યાલ આવે કે ‘હુ ડન ઇટ’ ટાઇપની વાર્તાઓ કેટલી આગળ વધી ચૂકી છે. એવી જ બીજી એક ઇલ્લોજિકલ સિક્વન્સમાં ટૅક ઑફ થતું વિમાન રોકવા માટે ફિલ્મનું પોલીસ સાથે સંકળાયેલું એક પાત્ર કોઈ જ લોજિક વિના દોડાદોડ કરી મૂકે છે. જ્યારે રિયલ લાઇફમાં એક ચક્રમ માણસે મૂકેલી ચિઠ્ઠીથી આખી ફ્લાઇટ ડાઇવર્ટ થઇને ઇમર્જન્સી લૅન્ડિંગ કરી શકતી હોય ત્યારે પોલીસના ફોનથી ફ્લાઇટ શા માટે થોડા સમય સુધી ડિલે ન થઈ શકે? શોધવા બેસીએ તો આવી બીજી બાબતો પણ મળી શકે તેમ છે. પરંતુ તેનું ડિસ્કશન કરવા જતાં સ્પોઇલર આવી જાય તેમ છે. રાઇટર્સે ફિલ્મને ટ્વિસ્ટ ઍન્ડિંગ આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે, પરંતુ સસ્પેન્સ ફિલ્મો જોવા ટેવાયેલા લોકોને અંદાજ આવી જ જાય કે આ સિક્રેટ શું હશે. યાને કે સિક્રેટ છત્તું થાય ત્યારે ભાગ્યે જ કોઈ સરપ્રાઇઝ કે શૉકની ફીલિંગ આવે છે.’

‘હમ્મ. ડિફેન્સને આ મુદ્દે કોઈ સફાઈ પેશ કરવી છે?’

‘નો, યૉર ઑનર.’

‘તો બંને પક્ષની દલીલો-પ્રતિદલીલો સાંભળ્યા બાદ નવોદિત ફિલ્મમૅકર અભય ચોપરાની ફિલ્મ ‘ઇત્તેફાક’ વિશે આ સિને-કૉર્ટ એ નિર્ણય પર પહોંચી છે કે ફિલ્મ મર્ડર-મિસ્ટરી વાર્તાઓના શોખીનોને પણ માઇલ્ડ એન્ટરટેનમેન્ટ આપે તેવી છે. ફિલ્મ રાઇટર્સને આ સિને-કૉર્ટ તાકીદ કરે છે કે તેઓ નવી, ફ્રેશ અને મૅચ્યોર સ્ટોરીઝ લખવાની ચૅલેન્જ ઉપાડે, કેમ કે હવે દુનિયાભરનું નમૂનેદાર કન્ટેન્ટ એક જ ક્લિક પર અવેલેબલ છે. એટલે જૂનો માલ ફરીથી વઘારીને પેશ કરવાની ટ્રિક લાંબો સમય કામ નહીં કરે. અને હા, અક્ષય ખન્નાને તાકીદ કરવામાં આવે છે કે તે પૂરેપૂરું હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરાવીને વધુ ને વધુ ફિલ્મોમાં દમદાર ભૂમિકાઓ ભજવે. ધ સિને-કૉર્ટ ઇઝ ઍડજર્ન્ડ ટિલ નેક્સ્ટ રિલીઝ.’

(Reviewed for divyabhaskar.co.in)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

 

ગોલમાલ અગેઇન

કુછ ભી ચલેગા

***

આ બાલિશ ફિલ્મમાં પણ હસવું જ હોય તો તમને કોણ રોકી શકવાનું છે?!

***

રેટિંગઃ ** (બે સ્ટાર)

***

golmal-again-2દિવાળીના દિવસોમાં આપણે ત્યાં ફૂડ સેફ્ટી ખાતું અચાનક હાઇપર એક્ટિવ મોડમાં આવી જાય છે. મીઠાઇની દુકાનો અને રેસ્ટોરાંમાં દરોડા પડે, ભેળસેળિયા વાનગીઓનાં સેમ્પલ એકઠા કરવામાં આવે અને અખાદ્ય વસ્તુઓનો નાશ કરવામાં આવે. ઇન્ટરેસ્ટિંગ વાત એ છે કે આવી વાનગીઓ ઝાપટનારા લોકોને એનાથી કશો જ ફરક પડતો નથી. એમને માવા, ચીઝ, પનીરના નામે કુછ ભી ખવડાવી દો, એ લોકો બડે આરામ સે ખાઈ જશે. દિવાળીના ટાઇમે રિલીઝ થતી ‘ગોલમાલ અગેઇન’ જેવી ફિલ્મોનું પણ એવું જ છે. લોકો માત્ર એટલું જ પૂછશે, ‘કોમેડી છે?’ ‘નંગુપંગુ જોક્સ તો નથી ને?’ ‘લાવો ત્યારે, આપો દસ ટિકિટ!’

ભૂતિયાપા

ફોર અ ચૅન્જ રોહિત શેટ્ટીની આ ફિલ્મ ગોવાને બદલે ઊટીમાં આકાર લે છે (જોકે આ રોહિત શેટ્ટીનું ઊટી છે, એટલે ત્યાં જઇને ખૂણેખૂણો ફેંદી મારશો તોય તમને આ ફિલ્મ જેવું ઊટી તો નહીં જ દેખાય). બી. આર. ચોપરાના ‘મહાભારત’માં હરીશ ભીમાણીએ ‘સમય’ તરીકે જેટલી કોમેન્ટરી કરેલી, એના કરતાં સહેજ જ ઓછી કોમેન્ટરીમાં તબુ આપણને કહે છે કે ઊટીના અનાથાશ્રમમાં પાંચ બાળકો ઊછરીને મોટાં થયાં છે અને હવે અલગ અલગ ટીમો પાડીને બિલ્ડર લોકો માટે જમીનો ખાલી કરાવવાનું કામ કરે છે. તે ગેંગમાં એક છે ‘અંગુલિમાલ’ અજય દેવગણ (સ્પેલિંગ પ્રમાણે ‘દેવજ્ઞ’), અલગ અલગ ઍન્ગલથી આશ્ચર્ય પામતો રહેતો અર્શદ વારસી, જીભને ઊટીનું સાઇટસીઇંગ કરાવતો રહેતો શ્રેયસ તળપદે, માત્ર ‘ગોલમાલ’ સિરીઝની ફિલ્મોમાં અને સૈફના ઘરના પ્રસંગોએ જ દેખાતો કુણાલ ખેમુ અને ગોવિંદા પછી ‘અ આ ઈ’ની ભાષા બોલતો એકમાત્ર એક્ટર(?) તુષાર કપૂર. હજી આમાં ડુંગર પર ડંગરી પહેરીને ફરતી થાકેલી પરિણીતી ચોપરા, પાર્ટ ટાઇમમાં વોઇસ ઓવર આપતી તબુ અને અન્ય અડધો ડઝન કલાકારોનો પણ સમાવેશ થાય છે. એક મોત આ બધાં રખડતાં પાત્રોને એક છત નીચે લાવે છે. ત્યાં ખબર પડે છે કે એ મોતની પાછળ હત્યા અને એક ભટકતી આત્માનો ઍન્ગલ પણ છે.

ચાલો, ભૂત ભૂત રમીએ

આરોપીઓ ધરપકડથી બચવા આગોતરા જામીન મેળવી લે છે, એ જ રીતે રોહિત શેટ્ટીએ પણ ‘ઇસ દિવાલી, લોજિક નહીં, સિર્ફ મેજિક’ જેવી ટૅગલાઇન લખીને આગોતરા મેળવી લીધા છે. એ પછી એમને હસાવવાના નામે કુછ ભી ઠપકારવાની છૂટ મળી જાય છે. માત્ર ટાઇમપાસાર્થે આવેલા લોકોના ખિખિયાટા ઉઘરાવી લે એટલે સર્કિટ પૂરી પણ થઈ જાય છે (આમેય ભેળસેળિયા હવા, પાણી, ખોરાક, રાજકારણીઓ બધું જ પચાવી જતી ઑડિયન્સને બીજું શું જોઇએ, હેં?).

એક્ચ્યુઅલી, રોહિત શેટ્ટીએ અલગ અલગ કેરેક્ટરિસ્ટિક્સ ધરાવતાં પાંચેક પાત્રો સફળતાપૂર્વક ડેવલપ કરેલાં. હવે એ એમને લઇને કુછ ભી રિમિક્સ ખીચડી પકાવ્યા કરે છે. આ સિરીઝની ફિલ્મોની મજા એ છે કે તેની દરેક લેટેસ્ટ રિલીઝને ‘અગાઉની ફિલ્મો કરતાં સારી’નું બિરુદ આપી શકાય છે! અત્યાર સુધીની તમામ ગોલમાલ ફિલ્મો ઉછીની સ્ટોરી પર આધારિત હતી (‘ગોલમાલ-1’ ગુજરાતી નાટક ‘અફલાતૂન’, ‘ગોલમાલ-2’ કિરણ કુમાર સ્ટારર ‘આજ કી તાઝા ખબર’, ‘ગોલમાલ-3’ જૂની હિંદી ફિલ્મ ‘ખટ્ટામીઠા’). હવે આ લેટેસ્ટ ફિલ્મ શેના પર આધારિત છે તેનો પુરાવો ન મળે ત્યાં સુધી તેને ઑરિજિનલ માનવામાં આવી રહી છે. પરંતુ એવું કહી શકાય કે આ ફિલ્મ કંઇક અંશે ‘ગોલમાલ’+‘એન્ટરટેનમેન્ટ’+‘ફિલ્લૌરી’ ટાઇપની ચાઇનીઝ ભેળ જેવું કંઇક છે.

ઑડિયન્સના IQને ‘ટેકન ફોર ગ્રાન્ટેડ’ લઇને હસાવવા માટે રોહિત શેટ્ટી અને લેખકોએ દરેક પાત્રને અલાયદાં સિટકોમ ટાઇપની પર્સનાલિટી આપી દીધી છે. કોઈ આંગળી મરોડે, કોઈ ‘ઉં..આં’માં બોલે, કોઈ વારેવારે ભૂલીને ગાંડા કાઢવા માંડે, કોઈ જીભના વિશિષ્ટ મરોડ થકી ફની ઉચ્ચારો કાઢે વગેરે. બાકી જ્યાં કોમેડીનો મસાલો ઓછો પડતો લાગે ત્યાં ‘જોડકણાં સમ્રાટ’ રાઇટર બેલડી સાજિદ-ફરહાદને કામે લગાડવામાં આવે. જે આવા ‘સાંભાર હૈ તૌ ચટની હૈ, ઝ્યાદા ફૈલોગે તો પેન્ટ ફટની હૈ’, ‘નકલી ભૂતોં કે રામ ગોપાલ વર્મા, ચૂહોં કે જિમી શેરગિલ, ભૂતનિયોં કી બિપાશા બસુ’, ‘વાસ્તા… સડા હુઆ પાસ્તા’, ‘કલ્ટી નહીં, મૈં તો આજ-ટી પીઉંગા…’ ટાઇપની લાઇન્સનું એસેમ્બલી લાઇન પ્રોડક્શન કરી દે છે. આ લાઇનોને ફાસ્ટફૂડ પરના ચીઝની જેમ ભભરાવીને કામ ચલાવવામાં આવે છે.

હજી આ ઑલરેડી ક્રાઉડેડ ફિલ્મમાં ગિર્દી કરવા માટે અન્ય કલાકારો પણ ઠાંસવામાં આવ્યા છે. જેમ કે, પોતે હજી સ્ક્રિપ્ટ વિના પણ હસાવી શકે છે તેની ખાતરી કરાવતો જ્હોની લીવર, હું સિરિયસ એક્ટિંગ માત્ર સાઉથની ફિલ્મોમાં જ કરીશ (અને હિન્દીમાં તો ઑવરએક્ટિંગ જ કરીશ) એવી પ્રતિજ્ઞા લઇને આવેલો પ્રકાશ રાજ, વિશ્વનો એકમાત્ર ઇચ્છાધારી સાપ વ્રજેશ હિરજી, એક ‘મસાન’ એક ‘આંખો દેખી’ની સામે હું દસ ‘ગોલમાલ’ કરીશ એવી થિયરીમાં માનતા સંજય મિશ્રા, ‘મારે જેટલી એક્ટિંગ કરવાની હતી એ મેં પ્રકાશ ઝાની ફિલ્મોમાં કરી લીધી’ એવું સાબિત કરતો ‘વસૂલી ભાઈ’ મુકેશ તિવારી, ‘ગેમ ઑફ થ્રોન્સ’ને બદલે સુરજ બડજાત્યાની ફિલ્મોમાં પોતાનું ટેલેન્ટ પ્રદર્શિત કરનારો ત્રિનામધારી નીલ નીતિન મુકેશ, સરકારી આંખની હૉસ્પિટલમાંથી ચોરેલાં ડાર્ક ચશ્માં પહેરીને ફરતા સચિન ખેડેકર… સહિતના એટલા બધા કલાકારો છે કે ‘ગોલમાલ ઇલેવન’ વર્સસ ‘વર્લ્ડ ઇલેવન’ની મૅચ રમાડો તો ચિયર લીડર્સ અને ઑડિયન્સ સહિતના લોકો ભેગા થઈ જાય!

આમ તો લોજિક વાપરવાની મનાઈ છે, તેમ છતાં ભૂલથીયે સહેજ લોજિક વપરાઈ જાય તો ખ્યાલ આવે કે બદલો લોવા માટે ભટકતી પ્રેતાત્માએ ધાર્યું હોત તો તે પાંચેક મિનિટમાં જ વિલનલોગ અને ફિલ્મનો ખેલ ખતમ કરી ચૂકી હોત. પરંતુ એવું થાય તો આ ઑવરક્રાઉડેડ ફિલ્મનું શું થાય? વળી, આ ફિલ્મની ભટકતી પ્રેતાત્મા પણ ગજબ છે. તે ગુજરાતના ‘વિકાસ’ની જેમ માત્ર ‘જુબાં કેસરી’ ધરાવતા લોકોને જ દેખાય છે, બાકીના લોકો માટે તે સાબિતી વિના જ સ્વીકારી લેવાનો પ્રમેય બનીને રહી જાય છે. એક સીનમાં અજય દેવગણને ડરાવવા માટે બાકીના કલાકારો અમેરિકાના રાઇટ વિંગ એક્સ્ટ્રીમિસ્ટ ભાંગફોડિયા ગ્રૂપ ‘કુ ક્લક્સ ક્લાન’નો કોશ્ચ્યુમ પહેરીને આવે છે, જે ઑફેન્ડિંગ બની શકે, લેકિન નો. કારણ? આગોતરા જામીન! આમ તો રોહિત શેટ્ટી પોતે પણ અલગ પ્રકારનો ‘એક્સ્ટ્રીમિસ્ટ’ જ છે. એની આ ફિલ્મમાં (પણ) બધું એક્સ્ટ્રીમ જ છે. એશિયન પેઇન્ટ્સના શૅડકાર્ડ કરતાં પણ વધુ એક્સ્ટ્રીમ રંગો, એક્સ્ટ્રીમલી લાઉડ બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક, એક્સ્ટ્રીમલી ભંગાર રીતે રિમિક્સ કરાયેલાં ‘આતે જાતે’ અને ‘નીંદ ચુરાઈ મેરી’ જેવાં સોંગ્સ, એક્સ્ટ્રીમ ઑવરએક્ટિંગ અને અઢી કલાક ઉપરની ફિલ્મની એક્સ્ટ્રીમલી લોંગ લોંગર લોંગેસ્ટ લંબાઈ.

રોહિત શેટ્ટીની આ ફિલ્મ ખાસ્સી સેલ્ફ અવૅર પણ છે. એટલે કે તેમાં રિયલ લાઇફનાં, પોતે જે ભવાડા કરે છે તેનાં એક્ચ્યુઅલ રેફરન્સ પણ આવતા રહે. જેમ કે, અજય દેવગણ ‘સિંઘમ’ની સ્ટાઇલો મારે અને બીજા કલાકારો એને રોકે, અજય પરિણીતી પાછળ લટ્ટુ થાય ત્યારે બાકીના કલાકારો એના ઍજ ડિફરન્સને દર્શાવવા માટે ‘ફાધર+ફિગર-‘ચીની કમ’’ના જોક્સ મારે, અજય દેવગણ પોતાની જૂની ફિલ્મોની જેમ બે કાર પર ઊભો રહીને એન્ટ્રી મારે, ટાઇટલ સોંગમાં ખુદ રોહિત શેટ્ટી કાર ડ્રાઇવ કરતો હોય, નાના પાટેકરના જોક્સ+મિમિક્રી આવે… મીન્સ એ લોકોને ખબર છે કે તેઓ માત્ર ટાઇમપાસ મનોરંજન જ પીરસી રહ્યા છે. એટલે આપણે પણ ઝાઝા ઇમોશનલ થવાની જરૂર નથી. કેમ કે, બડી બેશર્મીથી પ્રોડ્યુસર લોકોએ ફિલ્મમાં ‘ઇન્ટેક્સ’, ‘ફિનોલેક્સ’, ‘બ્રાઇટ આઉટડૉર લાઇટ્સ’, ‘ચિંગ્સ સિક્રેટ’, ‘પેટીએમ’, ‘ક્વૉલિટી વૉલ્સ આઇસક્રીમ’, ‘બીઇંગ હ્યુમન બાઇસિકલ્સ’ વગેરેની આપણા માથા પર વાગે એ રીતે જાહેરખબરો લઈ લીધી છે. યાને કે ફિલ્મનો ખર્ચો નીકળી ચૂક્યો છે, આપણે તો બસ તેમને નફો જ કરાવી રહ્યા છીએ!

વ્હોટ્સ યૉર IQ?

એક્ચ્યુઅલી, ‘ગોલમાલ સિરીઝ’ હવે ‘સિક્વલ ફટીગ’થી પીડાવા લાગી છે. તેનાં પાત્રો શું કરશે તે આપણને ખબર જ છે, એટલે એમની હરકતો આપણને હસાવતી નથી. છતાં રોહિત શેટ્ટીની આ ‘બાળફિલ્મ’માં હસવું જ છે એવું નક્કી કરીને ગયા હો તો છૂટક છૂટક દૃશ્યોમાં હસવું આવી શકે. પરંતુ ગંભીરતાથી વિચારીએ તો સમજાય છે કે ઑડિયન્સ તરીકે આપણે વધુ સારી અને મૅચ્યોર કોમેડી ફિલ્મો મેળવવાને હદકાર છીએ, સાવ આવી ફૂવડ, ચાઇલ્ડિશ, ઇમ્મૅચ્યોર ફિલ્મો નહીં. ‘ગોલમાલ અગેઇન’ને અંતે દર્શાવાતી ગૅગ રીલ પત્યા પછી રોહિત શેટ્ટી અને એમની ટીમ જે આત્મવિશ્વાસથી ‘સી યુ સૂન’નું પાટિયું બતાડે છે એ જોતાં ભવિષ્યમાં એ ‘ગોલમાલ વન્સ અગેઇન’, ‘ગોલમાલ વન મોર ટાઇમ’ કે ‘ગોલમાલ ઇન્ફિનિટી’ લઇને આવશે જ!

(Reviewed for divyabhaskar.co.in)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

સિક્રેટ સુપરસ્ટાર

ભીંત ફાડીને પીપળો રે ઊગ્યો

***

ફિલ્મો બનતી રહેવી જોઇએ અને જોવાતી રહેવી જોઇએ.

***

રેટિંગઃ ***1/2 (સાડા ત્રણ સ્ટાર)

***

maxresdefault1‘સપનાં જોવાં એ મારો જન્મસિદ્ધ અધિકાર છે.’ આવું ભલે ભારતના બંધારણમાં ન લખ્યું હોય, પરંતુ વડોદરાના રૂઢિચુસ્ત મુસ્લિમ પરિવારમાં રહેતી પંદર વર્ષની ઇન્સિયા આ વાત બહુ દૃઢપણે માને છે. માને તો એની અમ્મી નજમા પણ છે, પરંતુ રાક્ષસ જેવા પતિના પંજા હેઠળ દબાયેલી છે. પતિના હાથનો માર ખાઈ ખાઈને પણ એ દીકરીનાં સપનાંને પાંખો આપવા મથતી રહે છે.

યસ્સ, આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ રાઇટર-ડિરેક્ટર અદ્વૈત ચંદનની પહેલી ફિલ્મ ‘સિક્રેટ સુપરસ્ટાર’ની. ટ્રેલર જોઇને જ લાગે કે અરે યાર, આ તો નાગેશ કુકૂનૂરની શ્રેયસ તળપદે સ્ટારર ‘ઇકબાલ’ના ફીમેલ વર્ઝન જેવી અન્ડરડૉગ સ્ટોરી છે. માત્ર ટ્રેલર પરથી જ આખી સ્ટોરી કળી શકાય એવી પ્રીડિક્ટેબલ છે. સેન્સર સર્ટિફિકેટ જોઇને હાયકારોય નીકળી જાય, કે ‘વોય મા, અઢી કલાકની ફિલમ?’

છતાં આ ફિલ્મ પ્યોર ગોલ્ડ છે. રાઇટર-ડિરેક્ટર ઉપરાંત ફિલ્મમાં દેખાયેલા તમામ કલાકારોએ એમાં જીવ રેડી દીધો છે. એટલે જ આપણે સતત પ્રાર્થના કરતા રહીએ કે ગમે તે થાય, પણ આ છોકરીનું સપનું પૂરું થવું જ જોઇએ. અને જો આ ઘોર કળિયુગે આપણું હૈયું પ્લાસ્ટિકનું ન કરી મૂક્યું હોય તો ફિલ્મ જોતાં જોતાં આંખના ખૂણે એકાદું ખારું ટીપું પણ બાઝી જાય.

ટેક્નોલોજી વર્સસ મેન્ટાલિટી

બહુ ઓછા એવા ખુશનસીબ લોકો હોય છે જેમને નાનપણથી જ જીવનનું ધ્યેય મળી જાય છે. વડોદરાની ઇન્સિયા (ઝાઇરા વસીમ) એમાંની જ એક છે. એને સિંગર બનવું છે. અમ્મી નજમા (મહેર વિજ)એ ગિટાર લઈ આપ્યું છે. અલ્લાહે હુન્નર આપ્યું છે-કંઠ આપ્યો છે. ગિટાર પર એના હાથ ફરે અને ગળામાંથી અવાજ નીકળે એટલે ચાલુ ટ્રેન શાંત થઈ જાય છે, ઘોંઘાટ શમી જાય છે અને હવામાં માત્ર એનો જ અવાજ તરવા લાગે છે. પરંતુ આ જ અલ્લાહે એને જલ્લાદ જેવો એક બાપ પણ આપ્યો છે. બાપ ફારુખ (રાજ અર્જુન) માને છે કે ઔરત તો મર્દના પૈરની જૂતી છે. ઠીકઠાક છોકરો મળે એટલા ખાતર ભણો અને નાની ઉંમરે જ પરણીને બચ્ચાં પેદા કરવાનું મશીન બની જાઓ. પરંતુ ઇન્સિયા બાપના પાંજરામાં સમાય એવું પંખી નથી. જે પ્રતિબંધોએ એને કેદ કરી, એની જ મદદથી એ ‘સિક્રેટ સુપરસ્ટાર’ બને છે. પણ પછી? ટેક્નોલોજી પ્લેટફોર્મ આપે, પણ મેન્ટાલિટીનું શું કરવું?

મૈં રાખ હૂં, યા આગ હૂં?

ઝાઇરા વસિમનું કેરેક્ટર ઇન્સિયા પહેલી વાર જ્યારે આપણી સામે આવે છે ત્યારે તે ટ્રેનના સેકન્ડ ક્લાસ કમ્પાર્ટમેન્ટમાં સ્કૂલનાં મિત્રો સાથે સફર કરી રહી છે. અંતાક્ષરીમાં બહેનપણીઓ બૉલિવૂડનાં આઇટેમ સોંગ્સ ગાય છે. પરંતુ બારી પાસે બેઠેલી ઇન્સિયાને એમાં કોઈ રસ નથી. અચાનક એને કોઈ ગીત સ્ફૂરે છે અને એ ગિટાર પર ગાવાનું શરૂ કરે છે, ત્યારે સૌ સાંભળતા રહી જાય છે. એક શબ્દ બોલ્યા વિના આપણને સમજાઈ જાય છે કે ઇન્સિયા કેવી વ્યક્તિ છે અને એનું સપનું શું છે. આ સપનું અને તેને સાકાર કરવાને આડે આવતી મુશ્કેલીઓ એટલે જ આ ફિલ્મ. એક સિમ્પલ વાર્તાને કહેવા માટે રાઇટર-ડિરેક્ટર અદ્વૈત ચંદને જે ઝીણું કાંત્યું છે એમાં જ આ ફિલ્મની મજા છે.

***

ક્લાસમાં કોઈ ગીતની ધૂન વિચારી રહેલી ઇન્સિયાને ટીચર ‘આઇરની’ (વક્રતા)નો સ્પેલિંગ પૂછે છે. જો ઇન્સિયા કશું બોલે તો વિચારભંગ થાય અને સ્ફૂરેલી ધૂન હાથતાળી આપીને કાયમ માટે જતી રહે. પૅશનેટ ઇન્સિયા સોટી ખાઈ લેવાનું પસંદ કરે છે. માત્ર એ સીન જ નહીં, આખી ફિલ્મ આવી આઇરનીઓથી ભરચક છે.

બુરખો દમનનું-સ્વતંત્રતા પર તરાપનું પ્રતીક છે (કોઇને આ મુદ્દે વાંધો હોય તો એમણે ISISના ચુંગાલમાંથી મુક્ત થયેલી સ્ત્રીઓએ બાળેલા બુરખાની તસવીરો જોઈ લેવી). પરંતુ અહીં એ જ બુરખો એક વ્યક્તિને દુનિયા સમક્ષ અભિવ્યક્ત થવા માટેનું માધ્યમ બને છે. પરિવાર જે સોસાયટીમાં રહે છે તેનું નામ ‘મૉડર્ન’ છે, પરંતુ તેમાં રહેનારા મહાશયના ખયાલાત અને હરકતો એટલી દકિયાનૂસી છે કે આદિમાનવને પણ લઘુતાગ્રંથિ આવી જાય. આપણી ટેવ મુજબ પિતા ફારુખના વિચારો-વર્તનને એના ધર્મ સાથે સાંકળી લેવાની નાદાની કરી દઇએ તો પણ જોવા જેવી વાત એ છે કે એ મહાશય ઍન્જિનિયર છે છતાં પછાત છે. જ્યારે માતા નજમા માંડ કંઈ ભણેલી છે છતાં એના વિચારો અનેકગણા મૉડર્ન છે. યાને કે દિમાગ જો બંધિયાર પાણી જેવો હોય તો કોઈ ધર્મ-ગમે તેવું ઉચ્ચ શિક્ષણ પણ વ્યક્તિને જાનવર બનતાં ન અટકાવી શકે. ફિલ્મમાં પણ ઝાઇરાને બુરખો ઉતારીને દુનિયા સમક્ષ આવતી એ રીતે જ બતાવાઈ છે જાણે એ તમામ પ્રતિબંધોની સાંકળો તોડીને આઝાદ વિશ્વમાં વિહરવા નીકળી પડી છે. અરે, અફઘાનિસ્તાનના કાબુલમાં તો ખરેખર આવું એક ‘બુરકા બૅન્ડ’ છે, જે તાલિબાનીઓથી પોતાનો ચહેરો છુપાવીને પોતાની કળા દુનિયા સમક્ષ મૂકે છે.

આ ફિલ્મની સ્ટોરીની એક મૅજર ડિવાઇસ છે ઇન્ટરનેટ. ઇન્ટરનેટ એક વ્યક્તિને ‘ઇન્ટરનેટ સેન્સેશન’ કે ‘સેલિબ્રિટી’ બનાવી શકે છે અને આખી દુનિયામાં જાણીતી કરી શકે છે. આ વાત ભલે ફિલ્મી લાગતી હોય, પરંતુ તે હકીકત છે. ઇન્ટરનેટ અત્યારે વિશ્વનું સૌથી મોટું અને સૌથી પાવરફુલ પ્લેટફોર્મ બની ચૂક્યું છે. ઇન્ડિયન-કેનેડિયન લિલી સિંઘ (‘સુપરવુમન’)થી લઇને ભારતમાં ભુવન બામ (BB), આશિષ ચંચલાણી, મલ્લિકા દુઆ જેવા લોકો અને AIB, TVF જેવી વેબ ચેનલ્સ અને તેના સ્ટાર્સ ઇન્ટરનેટની જ દેન છે. આ ‘સિક્રેટ સુપરસ્ટાર’માં જ પંજાબી ઍન્કર તરીકે દેખાતો અભિનેતા જસમીત સિંઘ ભાટિયા પણ ઇન્ટરનેટ રિવોલ્યુશનનું જ ફરજંદ છે. મતલબ કે જો કમ્પ્યુટર-ઇન્ટરનેટનો સહી ઇસ્તેમાલ કરવામાં આવે તો ગમે તેવી રૂઢિચુસ્તતાના કાંગરા ખરી પડે છે. અરે, અફઘાનિસ્તાનના કાબુલમાં તો ખરેખર આવું એક ‘બુરકા બૅન્ડ’ છે.

આમ તો આ ફિલ્મ એકદમ સિમ્પ્લિસ્ટિક છે, છતાં તેમાં સટલ્ટીના ચમકારા તો છે જ. જેમ કે, ઇન્સિયા જે એરલાઇનમાં મુસાફરી કરે છે તેનું નામ છે ‘આઝાદ એર’. યાને કે એ એની સ્વતંત્રતાની ઉડાન છે. જો પ્લેનની વિન્ડો સીટને સ્વતંત્રતા-સપના સાથે સરખાવો, તો ફિલ્મમાં બંને વખત ઇન્સિયાની વિન્ડો સીટ પર કોઈ આવીને બેસી જાય છે અને ઊઠવાની પણ ના પાડે છે. ઇન્સિયા એને ઉઠાડે છે અને પોતાની સીટ મેળવ્યે છૂટકો કરે છે. મતલબ કે તમારે તમારું ધ્યેય-સપનું-સ્વતંત્રતા અચિવ કરવાં હોય તો જાતે જ લડવું પડશે, એ સામેથી પાકેલી કેરીની જેમ તમારા ખોળામાં આવીને નહીં પડે.

એક જમાનામાં સોલફુલ મ્યુઝિક આપતો સંગીતકાર શક્તિ કુમાર (આમિર) હવે માર્કેટની સામે ઝૂકી ગયો છે અને કદાચ એટલે જ ફેંકાઈ ગયો છે. તમારા અંદરના અવાજને અવગણીને, ‘આજકાલ તો આવું જ ચાલે છે’, ‘લોકોને આવું જ જોઇએ છે’ એવું વિચારીને ક્વિક પોપ્યુલારિટી-સક્સેસ માટે સસ્તું સર્જન કરવા માંડો તો તમારી હાલત પણ શક્તિ કુમાર જેવી જ થાય.

‘સિક્રેટ સુપરસ્ટાર’ની સ્ટોરી વડોદરામાં આકાર લે છે. શહેરમાં છૂટથી તેનું શૂટિંગ પણ થયું છે. આપણા ગુજરાતી કાને ટાઢક થાય એ રીતે એક દૃશ્યમાં શિક્ષક વિદ્યાર્થીઓને કલાપીની ‘મને જોઇને ઊડી જતાં પક્ષીઓને’ કવિતા પણ ભણાવતા સંભળાય છે. મીન્સ કે ફિલ્મ હિન્દી હોવા છતાં તેમાં ગુજરાતીપણું દેખાઈ આવે છે. આ વાત આપણા ગુજરાતી ફિલ્મમૅકર્સે પણ દિમાગમાં બુકમાર્ક કરીને નોંધી રાખવા જેવી છે, કે શૉબાજી નહીં, સાચું-કોન્ક્રિટ કન્ટેન્ટ જ ખરેખરો સિક્રેટ સુપરસ્ટાર છે.

ફિલ્મોમાં ‘બડ્ડી મુવી’ (Buddy Movie) પર દોસ્તારોની જ મોનોપોલી છે. પરંતુ આ ફિલ્મમાં મા-દીકરી જે રીતે બહેનપણીની જેમ એકબીજાના સપોર્ટમાં ઊભાં રહે છે, મા દીકરીને મદદ કરે-દીકરી એક ઠરેલ મિત્રની જેમ પોતાની માતાને તેના અબ્યુઝિવ પતિથી તલ્લાક લઈ લેવા માટે વિનંતી કરે-મદદ કરે, એ જોતાં આ ફિલ્મને ‘મધર ડૉટર બડ્ડી મુવી’ તરીકે પણ જોઈ શકાય.

પોતાની પહેલી ફિલ્મમાં અદ્વૈત ચંદને ઘણી બધી વાતો એકસાથે ઠાલવી દીધી છે. ડૉમેસ્ટિક વાયોલન્સ, તેની બાળકો પર થતી અસર, સ્ત્રી ભ્રૂણહત્યા, સપનાં જોવાં અને તેને પૂરાં કરવા માટે કોઇપણ હદ સુધી જવું, પોતાના હક્ક માટે લડવું, ન્યાય માટે ઊભા રહેવું, મા-દીકરીનું એકબીજાની સપોર્ટ સિસ્ટમ બનવું, ટીનઍજનો પહેલો લવ, ઇન્ટરનેટ રિવોલ્યુશનનો પાવર, અંદરના અવાજને ભૂલવાથી થતું નુકસાન… કંઈ કેટલાય મુદ્દા ફિલ્મમાં સમાવી લેવાયા છે.

નૉટ સો સિક્રેટ સુપરસ્ટાર્સ

આ ફિલ્મ આટલી જીવંત બની છે તેનું સૌથી મોટું કારણ છે તેનાં તમામ મુખ્ય કલાકારોની પાવરફુલ ઍક્ટિંગ. કુરાને શરીફમાં જેને ‘ઇન્સિયા’ એટલે કે માનવજાતની એક સભ્ય ગણી છે તેવી ઝાઇરા વસીમ આ ફિલ્મનો આત્મા છે. ઝાઇરાનો ક્યુટ છતાં મક્કમ ચહેરો એટલો પારદર્શક છે કે એમાં ચાલતા તમામ મનોભાવો આપણને સ્પષ્ટ દેખાઈ આવે. એનો ગુસ્સો, એનું ભયંકર ફ્રસ્ટ્રેશન, માતા પર થતા અત્યાચાર વખતે એને થતી ભયાનક વેદના, એનું બટકબોલાપણું, પહેલા પ્રેમનાં પગરણ વખતે એનું બ્લશિંગ, એની આંખોમાંથી પસાર થતી સપનાં, આશાઓ, ગૂંગળામણ, નિરાશા, મક્કમતાની વણઝાર… દરેક વખતે ઝાઇરા એકદમ પિચ પર્ફેક્ટ પર્ફોર્મન્સ આપે છે. બાય ધ વે, અલગ અલગ ભાષાઓમાં ઝાઇરા એટલે ‘પ્રિન્સેસ’, ‘એક નવી શરૂઆત’, ‘ગુલાબ’, ‘યાત્રા’ જેવા અર્થો થાય છે. આ દરેક મીનિંગ આ મહાટેલેન્ટેડ છોકરીને અક્ષરશઃ લાગુ પડે છે.

ઝાઇરાની બડ્ડી-અને ખરી સિક્રેટ સુપરસ્ટાર એની મમ્મી બનતી મહેર વિજ પણ એટલી જ પાવરફુલ છે. અગાઉ secret-superstar-02એ ‘બજરંગી ભાઈજાન’માં પાકિસ્તાની ‘મુન્ની’ની મમ્મીના રોલમાં દેખાઈ હતી. ફિલ્મનો એકમાત્ર હોરર શૉ એટલે રાક્ષસી પિતાના રોલમાં આવેલો રાજ અર્જુન. અલબત્ત, એના ભાગે પાશવી ગુસ્સો કરવા સિવાય ખાસ કશું આવ્યું નથી, છતાં એની હાજરી માત્ર વાતાવરણમાં ખોફ ભરી દે છે, કે હવે એ કયો ત્રાસ વર્તાવશે! ઇન્સિયાના બેસ્ટ ફ્રેન્ડ કમ બૉય ફ્રેન્ડના રોલમાં ગુજરાતી પોયરો તીર્થ શર્મા છે. એનું શાંત ક્યુટ કંટ્રોલ્ડ ડેડિકેટેડ પર્ફોર્મન્સ જોઇને એના પર વ્હાલ ન આવે તો જ નવાઈ. ઇન્સિયાનો નાનો ભાઈ બનતો નાનકડો ટેણિયો કબિર સાજિદ રાયનો દાણો છે.

ફિલ્મની વધુ એક જમાવટ છે, ખુદ આમિર ખાન. એની લાઉડ, પોતાની અને ખાલીપીલી શૉબાજી કરતા ફૂટી ગયેલી કારતૂસ જેવા સ્ટાર્સની પૅરોડી જેવી એક્ટિંગ, છેલછોગાળો લુક અને રિયલ લાઇફમાં પોતે અવૉર્ડ ફંક્શન્સમાં જતો ન હોવા છતાં અવૉર્ડભૂખ્યા સંગીતકારનો એનો રોલ (વધુ એક આઇરની!)… બહુ વર્ષો પછી ‘અંદાઝ અપના અપના’નો આમિર દેખાયો છે! બેસ્ટ સપોર્ટિંગ એક્ટર કેવો હોય એ જોવા માટે પણ આમિરની આ ફિલ્મની એક્ટિંગનું ઉદાહરણ આપવું પડે. એક સુપરસ્ટાર હોવા છતાં એણે ક્યાંય ફિલ્મની મુખ્ય સ્ટાર (ઝાઇરા વસીમ) પર હાવી થવાની કોશિશ નથી કરી. ફિલ્મમાં એ મૅન્ટરની ભૂમિકામાં છે, છતાં ક્યાંય પેટ્રનાઇઝિંગ ટોન નથી (યાને કે ‘અગર શક્તિ કુમારજી ન હોતે તો આજ મૈં યહાં ન હોતી’ જેવા ડાયલોગ્સ નથી). ઇવન ફિલ્મના છેલ્લા સીનમાં આમિર હાજર હોવા છતાં કેમેરા મા-દીકરી પર જ ફોકસ્ડ રહે છે અને બૅકગ્રાઉન્ડમાં રહેલો આમિર પણ ડિફોકસ (ઝાંખો) થઈ જાય છે.

હા, કાન ખેંચવાનું મન થાય એવું કામ છે સંગીતકાર અમિત ત્રિવેદીનું. એણે એકમાત્ર ‘મૈં કૌન હૂં’ જ દિલથી કમ્પોઝ કર્યું હોય એવું લાગે છે. બાકીનાં એકેય સોંગમાં અમિત ત્રિવેદીનો ટચ ફીલ થતો નથી. આ ફિલ્મની વધુ એક સિક્રેટ સુપરસ્ટાર છે ઇન્સિયાનો વોઇસ બની રહેલી યંગ ગાયિકા મેઘના મિશ્રા. એના એડોલેસન્ટ વોઇસમાં ઇન્સિયાનું પેઇન સ્પષ્ટ પામી શકાય છે. એક ‘હિંગુલિશ’ સોંગ (‘આઇ વિલ મિસ યુ’) પૂરતા સંભળાતા યુવા ગુજરાતી સિંગર કુશલ ચોકસીનો પણ ઉલ્લેખ કરવો ઘટે. એનો અવાજ પણ એક ટીનેજરને છાજે એવો સરસ છે (ગીતના શબ્દો પણ ઇન્ટરેસ્ટિંગ છે). જોકે હાઇટ તો એ છે કે આમિરનું સોંગ ‘તેરી બોલી બોલુંગી, તેરી બાની ગાઉંગી’ એ તો ‘લવ સેક્સ ઔર ધોખા’ના ટાઇટલ સોંગ જેવું જ લાગે છે. જે ફિલ્મના પાયામાં જ મ્યુઝિક છે, જે ફિલ્મને મ્યુઝિકલ કહીને આમિરે માર્કેટિંગ કર્યું છે એ ફિલ્મનું સંગીત જ કંગાળ હોય તે પણ કેવી આઇરની!

નવા વર્ષનું શુભસ્ય શીઘ્રમ

આટલી લંબી-ચૌડી વાતો કર્યા પછી એટલું ક્લિયર છે કે નવા વર્ષની શુભ શરૂઆત કરવા માટે ‘સિક્રેટ સુપરસ્ટાર’ પર્ફેક્ટ ફિલ્મ છે. પૂરા પરિવાર સાથે આ ફિલ્મ વહેલી તકે જોઈ નાખવી અને આનંદ પામવાની સાથોસાથ ઇન્સ્પાયર થવાનો સોદો પૂરેપૂરો ફાયદાનો જ છે. સરકારે પણ આ ફિલ્મને GST ઇત્યાદિના ચક્કરમાંથી મુક્ત કરીને વધુ ને વધુ લોકો સુધી પહોંચાડવી જોઇએ.

(શીર્ષક પંક્તિ વેણીભાઈ પુરોહિતની છે. આખી રચના વાંચવા માટે અને દિલીપ ધોળકિયાના અવાજમાં સાંભળવા માટે ક્લિક કરો અહીં)

(Reviewed for divyabhaskar.co.in)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.