રેઇડ

હમ અંગ્રેજો કે ઝમાને કે ઇમાનદાર હૈ!

***

રેટિંગઃ ** (બે સ્ટાર)

  • ajayજે રીતે આપણી ફિલ્મોની શરૂઆતમાં આવતાં ડિસ્ક્લેમર લાંબાં ને લાંબાં થઈ રહ્યાં છે, એ જોતાં એ દિવસ દૂર નથી કે ‘ડિસ્ક્લેમર’ નામની જ એક ફિલ્મ રિલીઝ થશે, જેના ફર્સ્ટ હાફમાં માત્ર ડિસ્ક્લેમર્સ હશે અને ખરેખરી ફિલ્મ સેકન્ડ હાફમાં શરૂ થશે! આ વિચિત્ર વિચારનું ટ્રિગર દબાવાનું કારણ છે આ શુક્રવારે રિલીઝ થયેલી અજય દેવગણ (સ્પેલિંગ પ્રમાણે ‘દેવજ્ઞ’!) સ્ટારર ફિલ્મ ‘રેઇડ’ (Raid). એની શરૂઆતમાં સ્મોકિંગ શા માટે ન કરવું જોઇએ, ફિલ્મમેકર્સ સમગ્ર બ્રહ્માંડમાં કોઈ નાનકડા તણખલાની પણ લાગણી દુભવવા નથી માગતા અને ‘અમો આભારી છીએ’ પ્રકારની લિટરલી જથ્થાબંધ સ્લાઇડ્સ આવ્યા જ કરે છે. આમાં ને આમાં જ બિચારા ‘ઇન્સ્ટા સ્ટોરીઝ’ અને ‘ફેસબુક સ્ટોરીઝ’ શૂટ કરવા માટે મુવી સ્ક્રીન તરફ પોતાના ફોનનો વીડિયો ઑન કરીને બેઠેલા જુવાનિયાઓની લાગણી દુભાઈ જાય છે! ખેર…
  • સો, ફાઇનલી ‘રેઇડ’ (Raid) સ્ટાર્ટ થયું અને આ ફિલ્મે સૌથી મોટી કુસેવા કરી તેના ટાઇટલ સાથે જોડાયેલી બીજી એક ફિલ્મ વિશેની અમારી મેમરીઝનો ડૂચો વાળવાની. ઘણા સમયથી અમારા મગજમાં ‘રેઇડ’ એટલે સુપર્બ ઇન્ડોનેશિયન એક્શન થ્રિલર ફિલ્મ ‘રેઇડઃ રિડેમ્પ્શન’ અને તેની સિક્વલ એવું જ ઇક્વેશન ગોઠવાયેલું હતું. પરંતુ હવે અમે જ્યારે આ શબ્દ સાંભળીશું ત્યારે અમને અજય દેવગણનો જૂની કબજિયાતના દર્દી જેવો કરડો ચહેરો જ દેખાશે (અજય ફૅન્સ, સોરી!).
  • ટ્રેલર જોયા પછી આ ફિલ્મ વિશે એક જ ઑબ્ઝર્વેશન હતું, કે ‘સ્પેશિયલ 26’ના એક નાનકડા સબપ્લોટનેraid-ajay-devgn-ileana-dcruz-0932191001521177610 ખેંચીને આખી ફિલ્મ બનાવી કાઢી લાગે છે (‘રેઇડ’નું તો એક પોસ્ટર પણ ‘સ્પેશિયલ 26’ જેવું લાગે છે!). કહને કો તો આ ફિલ્મ એંસીના દાયકાની શરૂઆતમાં ઉત્તર પ્રદેશમાં અમુક નેતાઓને ત્યાં પડેલી સાચુકલા ઇન્કમ ટેક્સના દરોડાઓ પર બની છે, લેકિન ‘ડિસ્ક્લેમર’ કહે છે કે ફિલ્મમાં દોથા ભરી ભરીને ફિક્શનલ મનોરંજન ભભરાવવામાં આવ્યું છે (મનોરંજન? અમને તો ખાસ મળ્યું નહીં!). આ ફિલ્મ જોવા થિયેટર સુધી લાંબા થવા માટે આકર્ષણનાં બે કારણ હતાં, ડિરેક્ટર
    special-26-story_647_091416040250
    ‘રેઇડ’ અને ‘સ્પેશિયલ 26’નાં પોસ્ટર્સમાં પણ ખાસ્સી સામ્યતા છે!

    રાજકુમાર ગુપ્તા અને સૌરભ શુક્લા. ‘આમિર’ અને ‘નો વન કિલ્ડ જેસિકા’ અમને ગમેલી, એટલે આ ડિરેક્ટર જેવા તેવા પ્રોજેક્ટમાં હાથ ન નાખે એ ન્યાયે પણ ‘ઉજાલા’ સ્કિમ અંતર્ગત આશાની LED ઝગમગતી રાખેલી.

  • નો ડાઉટ, ફિલ્મનું પ્રિમાઇસ સિમ્પલ છે, છતાં સરસ છે. એક તરફ છે અલ્ટ્રા ઓનેસ્ટ ‘IRS’ ઑફિસર અમય પટનાઇક (અજય દેવગણ), જેને દર મહિને પે સ્લિપની પહેલાં ટ્રાન્સફર ઑર્ડર મળી જાય છે. એ પોતે જ ફિલ્મમાં કહે છે કે કે સાત વર્ષમાં એની 49 બદલીઓ થઈ છે. અને આટલી બદલીઓં કે બાવજૂદ વો ખુદ નહીં બદલે. સામે છે ઇન્સાનિયત કે દુશ્મન, ભ્રષ્ટાચારિયોં કે લાલુ યાદવ, બાહુબલિઓં કે ભલ્લાલ દેવ રામેશ્વર સિંહ ઉર્ફ ‘તાઉજી’. ફિલ્મની સિંગલ લાઇન સ્ટોરી ક્લિયર છે કે એક ઓનેસ્ટ રેવન્યુ સર્વિસ ઑફિસર કાફલો લઇને એક ભ્રષ્ટ નેતાના બંગલા પર દરોડો પાડે છે. ફિલ્મના પોસ્ટરમાં અજયને જથ્થાબંધ રૂપિયા, સોનાના સિક્કા-દાગીના પર બેઠેલો બતાવ્યો છે, એટલે નેતાના ઘરેથી જંગી દલ્લો મળે તે એકદમ એક્સપેક્ટેડ છે. જો આવું ન થાય તો દર્શકોને સંતોષ જ ન થાય અને ફિલ્મ ઊંધે માથે પડે.
  • સપાટી પરથી ભલે આ ફિલ્મ પ્રામાણિક અધિકારી વર્સસ ભ્રષ્ટ નેતાની ચોર-પોલીસની ગેમ લાગે, પરંતુ અલ્ટિમેટલી તે છે તો ‘ટ્રેઝર હન્ટ’ ટાઇપની ગેમ. નેતાએ ક્યાંક બેનામી દલ્લો છુપાવ્યો છે, બસ ક્યાં એ જ શોધવાનું છે. અહીંથી જ આ ફિલ્મે મારા માટે શીર્ષાસન કરવાનું શરૂ કરી દીધું. ટ્રેઝર હન્ટ ટાઇપની સ્ટોરીઝમાં એક્સાઇટમેન્ટ બિલ્ડ કરવા માટે થોડો સમય લેવામાં આવે છે. ખજાનો કોનો છે, શા માટે તે શોધવો જરૂરી છે, એક્ઝેક્ટ્લી ક્યાં છુપાવેલો હોઈ શકે છે, ખજાનો કેટલો હશે, તેને શોધવાનું કામ કેટલું અઘરું કે જોખમી છે… આવા સવાલોના જવાબો સ્ટેપ બાય સ્ટેપ પ્લાનિંગ સાથે મળે તો દર્શક તરીકે આપણને ઇન્ટરેસ્ટ જાગે કે ખજાનામાં એવો તે કેવો ચરૂ દાટ્યો છે કે જેના માટે આ લોકો LICની પૉલિસીઓ પકાવવા નીકળી પડ્યા છે! રેઇડમાં આવું કશું જ બનતું નથી. ફિલ્મની શરૂઆતમાં આપણા હીરોની ઓનેસ્ટીની ચાલીસા ગાયા પછી તરત જ એક્ચ્યુઅલ રેઇડ સ્ટાર્ટ થઈ જાય છે. એ પહેલાં વિલન રામેશ્વરનો જુમ્મા જુમ્મા એક જ સીન છે, જે જોઇને એ ખ્યાલ આવતો નથી કે એ મહાશયને ત્યાં રેઇડ પાડવી યાને કે મૌત કે સાથ બ્લાઇન્ડ ડેટ પે જાના.
  • એક્ચ્યુઅલી, આ ફિલ્મને ‘ન્યુટન’ના સંજય મિશ્રાની જરૂર હતી, જે આપણા હીરોને કહે કે, ‘તારો પ્રોબ્લેમ તારી ઇમાનદારી નહીં, પણ ઇમાનદારીનો ઘમંડ છે.’ (એક સીનમાં ખુલ વિલન તાઉજી જ અજયને કહે છે, ‘બડા ઘમંડ હૈ તુમ્હેં અપની ઇમાનદારી પે…’) ‘હું અણ્ણા હઝારે કરતાં પણ વધુ ઇમાનદાર છું અને મારું ચરિત્ર ટાઇડ કી સફેદી સે ભી ઝ્યાદા સાફ છે’ એવું કહેવાનો આપણો હીરો અમય એટલે કે અજય એકેય મોકો ચૂકતો નથી. પાર્ટીમાં એ પોતાનો સસ્તો દારૂ જાતે લઇને જાય છે (અને પછી ઘરે એલચી ખાઈને પત્ની સાથે રોમાન્સ કરે છે!), શૂઝનો ડ્રેસકોડ હોવા છતાં કેજરીવાલની જેમ ચપ્પલ પહેરીને ગયો હોય તો અંદર આવવાની ના પાડી દે છે (અને પાછળથી જૂતાંના પૈસા ચૂકવે છે), સાત વર્ષમાં 49 બદલીઓને યુનિફોર્મ પરના સ્ટાર્સની જેમ પહેરીને ફરે છે… જોકે પોતે નિયમોની દુહાઈ દે છે અને પાછળથી પોતે જ નિયમોનો ડૂચો વાળીને રિસાઇકલ બિનમાં ફગાવી દે છે. એની આ ‘સિંઘમ’ છાપ ઑવર ધ ટોપ લાઉડ પ્રામાણિકતા ફિલ્મની સટલ્ટીને તડીપાર કરી દે છે. અને બંધાર, IPC કે CrPCની કઈ કલમમાં એવું લખેલું છે કે પ્રામાણિક ઑફિસરે આખો દિવસ તોબરો ચડાવીને જ ફરવું?! એ ક્યારેક તો નોર્મલ માણસની જેમ બિહેવ કરી શકે ને? આમ તો એક્સપ્રેશન્સને અને અજય દેવગણને ઊભે બનતું નથી, છતાં સવા બે કલાકની ફિલ્મમાં માણસને કંઇક તો વેરિએશન જોઇએ કે નહીં? પૂરેપૂરી ફિલ્મમાં અજય ચહેરા પર એક જ ફિક્સ્ડ હાવભાવ ચિપકાવીને ફરે છે. અજય દેવગણે ‘રુસ્તમ’ના નેવી ઑફિસર અક્ષયને રવાડે ચડવાની શી જરૂર પડી?!
  • ભઈ જુઓ, પત્ની તો ‘બૅબી’ના અક્ષયને અને ‘સ્પેશિયલ 26’ના મનોજ બાજપાઈને પણ હતી, પણ એ ‘રેઇડ’ના ઇલિયાનાની જેમ વારેઘડિયે હેરાન કરવા નહોતી આવતી. એકાદ-બે ફોન કર્યા, બે-એક સીન મળ્યા એટલે ખુશ. પણ અહીં તો ઇલિયાના છે, ખુદ ‘ટી સિરીઝ’ પ્રોડયુસર છે અને તનિશ્ક બાગચી જેવો રિસાઇક્લિંગ એક્સપર્ટ મ્યુઝિકમેન છે. એટલે હીરોને (ભલે તોબરો ચડાવેલો રાખીને પણ) રોમાન્સ કરવો પડે છે, જરૂર હોય કે ન હોય- એક બાજુ સિરિયસ દરોડાની કાર્યવાહી ચાલતી હોય, છતાં રિમિક્સ ગીતડાં ગાવાં પડે છે. મને પૂરી ખાતરી છે કે ફિલ્મના રાઇટર રિતેશ શાહ, ડિરેક્ટર રાજકુમાર ગુપ્તાથી લઇને તમામ લોકોને ખબર હશે જ કે આ અનવૉન્ટેડ પોસ્ટ મેરેજ રોમેન્ટિક સિક્વન્સ ફિલ્મના ફ્લોની નર્મદા સૂકવી જ દેવાની છે. પરંતુ ગ્રેવિટેશનલ ફોર્સથી પણ વધુ પાવરફુલ હોય છે માર્કેટ ફોર્સ!
  • આગળ કહ્યું તેમ દરોડા પહેલાં તેનું પ્લાનિંગ બતાવીને અને તાઉજીનો તાપ બતાવીને ટેન્શન બિલ્ડ કરવાની જરૂર હતી. જેથી આપણને પણ ફીલ થાય કે દરોડાની આ કાર્યવાહી ખરેખર કેટલી જોખમી છે. અહીં કાયદે પ્લસ કાનૂન કે પક્કે અજયભાઈ એક અજાણ્યા માણસના નનામા કોલ-ચિઠ્ઠીઓનો ભરોસો કરીને દરોડો પાડવા દોડી જાય છે, કોઈ પ્રકારનું ક્રોસચેકિંગ કર્યા વિના (માની લો કે કોઇએ ‘સિરિયા સે બોલ રહા હૂં, એરપોર્ટ પર બોમ્બ મેક્યો છે’ ટાઇપનો હૉક્સ કૉલ કર્યો હોત તો?!).
  • ખાસ કશા અપ-ડાઉન, ટ્વિસ્ટ-ટર્ન્સ વિના ફિલ્મ એકધારી ચાલતી રહે છે. બોરિયતનો આલમ એ છે કે છિટપૂટ મોમેન્ટ્સને બાદ કરતાં ફિલ્મમાં જ્યારે અને જ્યાંથી ખજાનો મળી આવે છે ત્યારે પણ ખાસ રોમાંચ અનુભવાતો નથી (આપણા હીરોને પણ તેની કશી નવાઈ લાગતી નથી, બોલો!).
  • ‘રેઇડ’નું સૌથી સ્ટ્રોંગ પાસું છે વિલન બનેલા સૌરભ શુક્લા. અલબત્ત, એમણે ખાવા-પીવા અને સૂકી ધમકીઓ આપવા સિવાય ખાસ ખોફ બતાવ્યો નથી, છતાં ભાંગ્યું તોય ભરૂચના ન્યાયે એમની એક્ટિંગ દમદાર જ લાગે છે. અગાઉ ‘તિતલી’માં દેખાયેલા અમિત સિયાલને કેજરીવાલની જેમ માફી માગ્યા કરવા સિવાય ખાસ એક્ટિંગનો સ્કોપ નથી મળ્યો છતાં એમને પણ જોવાની મજા પડે છે. એમનું કેરેક્ટર ભેદી રીતે મોરલ ડાયલેમા વચ્ચે ચલકચલાણું રમ્યા કરે છે. તાઉજીનો તુલસી વિરાણી જેવો વિશાળ પરિવાર ઠીક ઠીક અથડાયા કરે છે, પરંતુ નૅચરલી જ તેમાં તાઉજીનાં બોખાં મમ્મી બનેલાં અદાકારા પુષ્પા જોશીએ બરાબરની બૅટિંગ કરી છે. એમના સીન્સને જ ફિલ્મમાં સૌથી વધુ તાળીઓ મળે છે.
  • સ્ટોરી એંસીના દાયકાની શરૂઆતની છે એટલે એમાં તત્કાલીન પ્રધાનમંત્રી ઇન્દિરા ગાંધીની પણ મહેમાન ભૂમિકા છે. જોકે એમને માત્ર અવાજ, એમના ઝિબ્રા ક્રોસિંગ ટાઇપના વાળ, ચશ્માંની ફ્રેમ અને વાઇડ એન્ગલ સાઇડ પૉઝથી જ બતાવવામાં આવ્યાં છે. જે પ્રકારનું સ્ટેન્ડ ઇન્દિરાજી (જેમને ‘મૅડમ PM’ તરીકે સંબોધવામાં આવે છે) લે છે એ જોતાં BJP યુગની ફિલ્મોમાં વધુ એકનો ઉમેરો થયો છે. અહીં એમનો પણ ભદ્રંભદ્રીય રોલ મૂકવામાં આવ્યો છે, જે એક તબક્કે પૉલિટિકલ પ્રેશરને વશ થઈ જાય છે અને ભ્રષ્ટાચારીને છાવરવાનો પ્રયાસ કરે છે.
  • ક્લાઇમેક્સ પર પહોંચતા સુધીમાં તો ફિલ્મ (અને આપણે પણ) લિટરલી હાંફી જઇએ છીએ અને કેઓસ ઊભો કરીને ફિલ્મ પૂરી કરવાની ક્વાયત શરૂ થઈ જાય છે.
  • અલબત્ત, ‘રેઇડ’માં છૂટીછવાઈ મોમેન્ટ્સ છે, જે જોઇને આનંદ આવી શકે. મને જેટલી નિરાશા થઈ એટલી કદાચ ઓછી અપેક્ષાઓ લઇને ગયેલા દર્શકોને ન પણ થાય. અત્યારે હજારો કરોડ રૂપિયાનાં કૌભાંડો કરીને વિદેશોમાં ઐયાશી કરતા માલ્યાઓ અને નીરવ મોદીઓને જોઇને તાઉજી જેવા પ્રાગઐતિહાસિક યુગના કૌભાંડીઓ પર કડવું હસવાનું મન થાય કે, અક્કલમઠ્ઠાઓએ સ્વિસ બેન્કમાં અકાઉન્ટ રાખ્યાં પણ પ્રોપર્લી કૌભાંડ કરતાં પણ ન આવડ્યું!

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements

One comment

  1. Superb review sir, Always enjoying reading your review.

    Just a small thing. I felt you meant to say “Sanjay Mishra” in following point..
    “એક્ચ્યુઅલી, આ ફિલ્મને ‘ન્યુટન’ના સુધીર મિશ્રાની જરૂર હતી, જે આપણા હીરોને કહે કે, ‘તારો પ્રોબ્લેમ તારી ઇમાનદારી નહીં, પણ ઇમાનદારીનો ઘમંડ છે.”

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s