મોમ

માતા ને રુલાયા હૈ

***

જરૂર પડ્યે દુર્ગા બનીને અસુરોનો સંહાર કરે તેવી માતાની થ્રિલિંગ સ્ટોરી કહેવાને બદલે આ ફિલ્મ ઢીલી ઇમોશનલ રાઇડ બનીને રહી ગઈ છે.

***

xmom-movie-poster-1-pagespeed-ic-9qbm24dbtuરાતના અંધકારમાં એક કાર જઈ રહી છે. ડ્રૉન કેમેરા આકાશમાં ઊંચેથી ઇશ્વરની જેમ બધું જોયા કરે છે. બૅકગ્રાઉન્ડમાં એક થથરાવી મૂકે તેવું મ્યુઝિક વાગતું રહે છે. કાર અટકે છે, અંદરના પુરુષો બહાર નીકળીને જગ્યા બદલે છે. કાર ફરી પાછી સ્ટાર્ટ થાય છે. થોડી વાર પછી નિર્જન રસ્તાના એક કિનારે કાર ઊભી રહે છે. એક યુવતીના દેહનો ઘા થાય છે અને યુવતી સીધી ગટરમાં જઇને પડે છે. ઘા એવો સ્ટ્રોંગ છે કે પાણીના છાંટા પણ બહાર આવે છે. કેમેરા ગટરમાં ડોકિયું કરે છે. પીંખાયેલી હાલતમાં તે યુવતી ગટરના પાણીમાં અડધી ડૂબેલી પડી છે.

અહીં ક્યાંય એક શબ્દ પણ બોલાતો નથી કે આપણને કોઈ ડિટેઇલ્સ પણ અપાતી નથી. છતાં તે યુવતી સાથે જે કંઈ ખોફનાક કૃત્ય થયું છે તે આપણને પૂરેપૂરું સમજાઈ જાય છે અને આપણને હચમચાવી મૂકે છે.

લેકિન અફસોસ, બાકીની ફિલ્મમાં આવી અસરકારકતા વધુ પડતા મૅલોડ્રામા, સ્લો પૅસ અને અધકચરા રાઇટિંગમાં ક્યાંય ખોવાઈ જાય છે.

દેવકી બની દુર્ગા

દેવકી સબરવાલ (શ્રીદેવી) દિલ્હીમાં બાયોલોજીની ટીચર છે. પરિવાર ખાધે-પીધે સુખી છે. પતિ આનંદ (પાકિસ્તાની એક્ટર અદનાન સિદ્દીકી) કામ સબબ અમેરિકાની ટૂરો કરતો રહે તેવું આ ફેમિલી પૈસાદાર પણ છે. હા, એક પ્રોબ્લેમ છે. દેવકી આનંદની બીજી પત્ની છે. પરિણામે આગલાં લગ્નથી થયેલી ૧૮ વર્ષની દીકરી આર્યા (પાકિસ્તાની અભિનેત્રી સજલ અલી) હજી પોતાની નવી મમ્મીથી ખુશ નથી. ત્યાં જ કેટલાક ભૂખ્યા વરુઓ આ પરિવારની શાંતિને પીંખી નાખે છે. કાયદાના ત્રાજવામાં પણ ન્યાય તોળાતો નથી. એટલે વીફરેલી મોમ એક પ્રાઇવેટ ડિટેક્ટિવ DK (નવાઝુદ્દીન સિદ્દીકી)ની મદદથી એ વરુઓને જેર કરવા નીકળી પડે છે.

આંસુ બને અંગારે

આમ જોવા જાઓ તો ‘મોમ’ એક રેગ્યુલર રિવેન્જ ડ્રામા છે. રિવેન્જ-બદલો એ છેક ‘મહાભારત’ના જમાનાથી ચાલી આવતી થીમ છે. પરંતુ ‘મોમ’ના ડિરેક્ટર રવિ ઉદયાવરને માત્ર એક ‘શ્રીદેવીનાં વેરનાં વળામણાં’ જેવી સ્ટોરી કહેવામાં રસ નથી. એમને એક આદર્શ માતા કેવી હોય તે દર્શાવવું છે, સાવકાં મા-દીકરી વચ્ચેનો ઇમોશનલ કોન્ફ્લિક્ટ બતાવવો છે, ભયંકર ટ્રૉમામાંથી પસાર થયા પછી યુવતી પર-તેના પરિવાર પર શું વીતે છે તે પણ બતાવવું છે. વળી, ડિરેક્ટરને કદાચ આપણી સમજણ પર ઝાઝો વિશ્વાસ નથી. એટલે એમને દરેક ઇમોશન રડીને કે બોલીને પણ સમજાવવું છે.

જેમ કે, મોમના કેન્દ્રમાં રહેલી શ્રીદેવીને પર્ફેક્ટ મોમ-પર્ફેક્ટ વુમન બતાવવા માટે જ ઘણાં બધાં દૃશ્યો મુકાયાં છે. ક્લાસમાં હ્યુમન એનાટોમીના સબ્જેક્ટને રસપ્રદ બનાવવા માટે એ સલમાનનું પોસ્ટર મૂકીને ભણાવે છે. પરંતુ એ સ્ટ્રિક્ટ ટીચર પણ છે. ઘરમાં રિસાયેલી દીકરી જમી લે તેનું ધ્યાન રાખે, વિદેશ જતા પતિદેવની નાનામાં નાની વસ્તુ બૅગમાં ક્યાં રાખી છે તે કહેવાથી લઇને પાણીની બૉટલ ભરવા સુધીની એની તમામ બાબતો ડિરેક્ટરે એકદમ ડિટેઇલમાં બતાવી છે. ઇવન દીકરી દ્વારા અપમાનિત થતા રહેવા છતાં એ તેના તરફ કડક બનતી નથી. ટૂંકમાં ડિરેક્ટર આપણને ફરી ફરીને કહેતા રહે છે કે શ્રીદેવી માતા તરીકે ભલે યશોદા હોય પણ એ ખરા અર્થમાં દેવકી યાને કે ખરી મા છે. માત્ર માતા કે પત્ની જ નહીં, શ્રીદેવી એક આગળ પડતી સોશ્યલ વર્કર પણ છે અને જૅન્ડર ઇક્વાલિટીમાં પણ માને છે. પ્રોબ્લેમ એ છે કે શ્રીને એક સંપૂર્ણ દેવી સાબિત કરતા દરેક પાસા માટે અલાયદા સીન ફાળવવામાં આવ્યા છે, જેને કારણે ફિલ્મ લાંબી અને અતિશય સ્લો થઈ ગઈ છે.

ડિરેક્ટરે થ્રિલ, સટલ્ટી અને સ્માર્ટનેસનું સ્થાન આંસુઓથી જ લીધું છે. ફિલ્મનાં તમામ મુખ્ય પાત્રો એકદમ ડિટેઇલમાં રડે છે અને રડતાં જ રહે છે. નો ડાઉટ, ઇમોશનલ સીન્સમાં શ્રીદેવી અને એની દીકરી બનતી સજલ અલી એકદમ સ્વાભાવિક લાગે છે. છતાં જ્યારે ફિલ્મ ગિઅર બદલીને ઇમોશન્સમાંથી ઍક્શનના ટ્રેક પર આવે ત્યારે આંસુઓ બૅકસીટમાં ધકેલાવા જોઇતાં હતાં. પરંતુ આંસુઓનો પાલવ ડિરેક્ટરે છોડ્યો જ નથી. એટલે સુધી કે એક થ્રિલ સિક્વન્સ ચાલતી હોય તેના બૅકગ્રાઉન્ડમાં પણ ઇમોશનલ સોંગ વાગવા માંડે છે.

મોટાભાગનાં પાત્રો પણ સિમ્પ્લિસ્ટિક પદ્ધતિએ એક જ રંગે રંગાયેલાં છે. જેમ કે, વિક્ટિમ-ટીનએજ ટેન્ટ્રમ બતાવતી દીકરી, સપોર્ટિવ પતિ, ટિપિકલ સ્માર્ટ પોલીસ અધિકારી, સ્ટ્રીટસ્માર્ટ ડિટેક્ટિવ, વાહિયાત-બિગડી ઔલાદ જેવા ગુંડા વગેરે. એ નક્કી કરેલા ચોકઠામાંથી કોઈ બહાર ન નીકળે. કોમળમાંથી રિવેન્જફુલ માતામાં શ્રીદેવીનું રૂપાંતર પણ નૅચરલ લાગવાને બદલે સ્ક્રિપ્ટમાં લખ્યું છે એટલે થયું છે તેવું વધારે લાગે છે. રાધર, એ બદલો લઈ શકે એ માટે જ કૉર્ટરૂમનાં દૃશ્યોને એકદમ ઊભડક રીતે આટોપી લેવાયાં છે. જે કૅસ મીડિયામાં ચર્ચાતો થયો હોય તે એક જ મહિનામાં ભજિયાંના ખાધેલા કાગળની જેમ ઊડી જાય તે ગળે ઊતરે તેવી વાત નથી. અહીંથી જ આ ફિલ્મ ‘પિંક’ કરતાં અલગ પડે છે. પિંકમાં કાયદાની મર્યાદામાં રહીને ન્યાય મેળવવાની વાત હતી. જ્યારે અહીં કાયદાનું પડીકું વાળીને માતાએ જ કાયદો પોતાના હાથમાં લઈ લીધો છે. અમે અગાઉ સંખ્યાબંધ ફિલ્મો વિશે કહી ચૂક્યા છીએ તે ફરીવાર કે સામાન્ય માણસ કાયદો પોતાના હાથમાં લે તે વિજિલાન્ટિઝમ પ્રમોટ ન જ થવું જોઇએ. બીજી એક ઇન્ટરેસ્ટિંગ વાત એ છે કે ફિલ્મમાં માત્ર સ્ત્રી પર થતો અત્યાચાર જ ફોકસમાં છે. જ્યારે એક સીનમાં પુરુષ પર પણ જાતીય અત્યાચાર બતાવાય છે, પરંતુ મૅકર્સને તેના પ્રત્યે કોઈ સિમ્પથી નથી.

ટેક્નિકલ ફૅક્ટ એવું છે કે શ્રીદેવીની આ ૩૦૦મી ફિલ્મ છે. તેની સાબિતી આપતી હોય તેમ ઇમોશનલ સીનમાં તે 70ec6831db88310fea1730feebd59223b33a2f5a-tc-img-previewએકદમ નૅચરલ અને મુવિંગ લાગે છે. જોકે (શ્રીદેવીના કમબેક પછીની દરેક ફિલ્મની જેમ અહીં પણ) એનો ધ્રૂજતો અવાજ એના પાત્ર સાથે ખાસ મૅચ થતો નથી. જે આસાનીથી એ બદલો લેવામાં સફળ રહે છે, એટલી સરળતાથી તો ઇન્ડિયામાં મોબાઇલનું સિમકાર્ડ પણ મળતું નથી! એકદમ વિચિત્ર દેખાવ સાથે આવેલો નવાઝુદ્દીન સિદ્દીકી જેટલો સમય સ્ક્રીન પર આવે છે એ દરેકે દરેક સેકન્ડ એ ખાઈ જાય છે. જોકે એક ખાધેલ ડિટેક્ટિવ સાવ શીખાઉની જેમ બેવકૂફ બને, પગેરાં છોડતો જાય એ વાતો માન્યામાં આવે તેવી નથી. એના પાત્રનું રાઇટિંગ પણ વધુ સ્માર્ટ હોવું જોઇતું હતું. છતાં નવાઝુદ્દીન, નો નોન્સેન્સ કોપના રોલમાં અક્ષય ખન્ના, વિલન અભિમન્યુ સિંઘ અને બંને પાકિસ્તાની અદાકારોનાં પર્ફોર્મન્સ અબોવ ઍવરેજ છે. પરંતુ ફોકસ સતત શ્રીદેવી પર જ રાખવાનું હોવાથી આ પાત્રોને ખાસ ખીલવાનો મોકો મળ્યો નથી (FYI, આ ફિલ્મના પ્રોડ્યુસર બોની કપૂર છે!). આ બધાના સરવાળામાં ઉમેરો કરતી હોય તેમ આ ફિલ્મની લંબાઈ પણ ખાસ્સી અઢી કલાક જેટલી છે. કોઈ બારીમાંથી ઝાંખતું હોય, ફોન પર વાત કરતું હોય, સ્લોમોશનમાં ચાલતું હોય એવાં કેટલાંય સીન કોઈ જ વેલ્યુ ઍડિશન વગર તદ્દન બિનજરૂરી રીતે ફિલ્મમાં છે. તેને કાપીને આ ફિલ્મને ખાસ્સી ૧૫-૨૦ મિનિટ ટ્રિમ કરી શકાઈ હોત. બાય ધ વે, આ ફિલ્મમાં એ. આર. રહેમાનનું મ્યુઝિક છે. સાંભળ્યા પછી મોંમાંથી એક જ ઉદગાર નીકળે, ‘રિયલી?’

ઓહ મધર

‘મોમ’ ફિલ્મના રાઇટિંગની કરુણતા એ છે કે તેમાં રણચંડી બનેલી એક સ્ત્રી કેન્દ્રમાં હોવા છતાં એના કાર્યની સફળતા એક પુરુષની ઐન મૌકે પર થતી એન્ટ્રી પર જ ટકી રહી છે. વળી, એ પાર્ટ પણ એવો ક્લિશૅ રીતે લખાયો છે કે આપણને વેરની વસૂલાત થયાનો સંતોષ પણ નથી મળતો કે ન તો તેમાં ખાસ કશી શૉક વેલ્યૂ છે. આના કરતાં કંઇક અંશે આવી જ સ્ટોરી ધરાવતી જુલિયા રૉબર્ટ્સ સ્ટારર હૉલીવુડ ફિલ્મ ‘સિક્રેટ ઇન ધેર આઇઝ’ જોવી વધુ ફાયદાનો સોદો છે.

રેટિંગઃ ** (બે સ્ટાર)

(Reviewed for Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s