નામ શબાના

એન્ગ્રી યંગ વુમન

***

ગીતો કાપીને ફિલ્મ વધુ ટાઇટ બનાવાઈ હોત, તો આ પ્રિક્વલ ઓર જામત. પરંતુ લાંબા સમય સુધી જલસો કરાવે તેવા ‘બૅબી યુનિવર્સ’નાં મંડાણ તો થઈ જ ચૂક્યાં છે.

***

naamshabanafirstlookposterઆપણે ત્યાં હૉલીવુડની જેમ ‘પ્રિક્વલ’ કે ‘સ્પિન ઑફ’ પ્રકારની ફિલ્મો બનાવવાનો ખાસ રિવાજ નથી. ફોર એક્ઝામ્પલ, ‘શોલે’માં ઠાકુરને મળતાં પહેલાં જય-વીરુનું કોઈ બીજું જ ઍડવેન્ચર પ્લાન કરીને ફિલ્મ બનાવવામાં આવે, તો તે થઈ ‘પ્રિક્વલ’ કમ ‘સ્પિન ઑફ’ ફિલ્મ. પરંતુ આવી ફિલ્મો બનાવવા માટે મૂળ ફિલ્મની ઝીણામાં ઝીણી ડિટેઇલનું ધ્યાન રાખીને એક સ્વતંત્ર ફિલ્મ તૈયાર કરવી પડે, જેનું મૂળ ફિલ્મ સાથે સીધું અનુસંધાન જોડી શકાય. હૉલીવુડમાં ‘માર્વેલ’ અને ‘DC’ કોમિક્સનાં સિનેમેટિક યુનિવર્સની આવી અનેક સુપરહીરો ફિલ્મો આવતી રહે છે. આપણે ત્યાં સુરેન્દ્ર મોહન પાઠક, વેદ પ્રકાશ શર્મા અને આપણા તારક મહેતા જેવા લેખકોએ તથા ‘રાજ કોમિક્સ’એ ‘નાગરાજ’, ‘ડોગા’, ‘સુપર કમાન્ડો ધ્રુવ’ વગેરે પાત્રો સાથે પોતાનાં આગવાં યુનિવર્સ સરજ્યાં છે, પરંતુ તેના પરથી ફેઇથફુલ ફિલ્મ ફ્રેન્ચાઇઝ સર્જવાની હિંમત કોઇએ કરી નથી. ડિરેક્ટર નીરજ પાંડે તેમાં અપવાદ છે. એમણે બે વર્ષ પહેલાંની પોતાની સ્પાય થ્રિલર ફિલ્મ ‘બૅબી’ના એક પાત્રની બૅક સ્ટોરી સર્જીને હવે ‘નામ શબાના’ રૂપે ‘સ્પિન ઑફ’ ફિલ્મ બનાવી છે. નીરજ પાંડે પોતાનું લોંગ લાસ્ટિંગ ‘બૅબી યુનિવર્સ’ સર્જવામાં સફળ થશે તેવી આશા રાખવામાં કંઈ વધારે પડતું નથી જ.

ઘાયલ શેરની ઑન અ મિશન

‘બૅબી’માં આપણે જોયેલું કે એક મોટું ઑપરેશન પાર પાડવા નીકળેલી ભારતની ખૂફિયા સિક્રેટ ઍજન્સી ટીમ ‘બૅબી’ના ઍજન્ટ અજય સિંઘ રાજપુત (અક્ષય કુમાર)ને નેપાળમાં એક ત્રાસવાદીને પકડવામાં શબાના ખાન (તાપસી પન્નુ)ની મદદ મળે છે. જબરદસ્ત કિલર ઇન્સ્ટિંક્ટ ધરાવતી શબાના ખાન કેવી રીતે સિક્રેટ સર્વિસમાં આવી? તેની સ્ટોરી એટલે ‘નામ શબાના’ ફિલ્મ. કૉમર્સ કોલેજના બીજા વર્ષમાં ભણતી શબાના મુંબઈમાં પોતાની વિધવા માતા સાથે રહે છે. સતત સિરિયસ રહેતી શબાના નીડર છે, ‘કુડો’ માર્શલ આર્ટની પણ ચૅમ્પિયન છે, જબરદસ્ત ફાઇટિંગ સ્પિરિટ ધરાવે છે અને પોતાની સાથે થતો સહેજ પણ અન્યાય સાંખી શકતી નથી. ભૂતકાળનું એક કરુણ ચૅપ્ટર અને વર્તમાનમાં બનતી વધુ એક કરુણ ઘટના એને અન્ડરગ્રાઉન્ડ રહીને દેશ માટે કામ કરતી ખૂફિયા ઍજન્સીના અધિકારી રણવીર સિંહ (મનોજ બાજપાઈ)ની સામે લાવીને મૂકી દે છે. એક પર્સનલ ઑપરેશન પાર પાડ્યા પછી હવે શબાના દેશ માટે કંઇક કરી છૂટવા માટે તૈયાર છે અને એની મદદ માટે હાજર છે ભવિષ્યમાં બનનારી ‘બૅબી’ ટીમના બે જાંબાઝ અધિકારી અજય અને ઓમ પ્રકાશ શુક્લા (અનુપમ ખેર). હવે એમના રડાર પર છે મલેશિયામાં ફરતો ખૂંખાર વુમન ટ્રાફિકર ટોની (પૃથ્વીરાજ).

યુનિવર્સમાં બાકોરાં

સૌપ્રથમ તો નામ અને ગ્લોરીની અપેક્ષા રાખ્યા વિના ‘મોસાદ’ ટાઇપની એક ખૂફિયા સિક્યોરિટી ઍજન્સી અન્ડરગ્રાઉન્ડ રહીને દેશની સલામતી માટે ખતરનાક મિશન પાર પાડતી હોય તે કલ્પના જ રોમાંચક છે. નીરજ પાંડેએ સર્જેલી ‘બૅબી’નાં પાત્રોની એ દુનિયામાં ‘જેમ્સ બોન્ડ’, ‘બોર્ન સિરીઝ’ કે ‘મિશન ઇમ્પોસિબલ’ જેવી મુવી ફ્રેન્ચાઇઝ બનવાનો તમામ મસાલો પડ્યો છે.

આમેય ક્રાઇમ થ્રિલર કથાઓ લખવામાં નીરજ પાંડેની માસ્ટરી છે. ‘અ વેન્સડે’, ‘સ્પેશ્યલ 26’ અને ‘બૅબી’ લખવા ઉપરાંતghalibdanger એમણે એક ક્રાઇમ નોવેલ ‘ગાલિબ ડૅન્જર’ પણ લખી છે. ‘નામ શબાના’માં નીરજ પાંડેએ માત્ર રાઇટિંગ ડિપાર્ટમેન્ટ સંભાળ્યો છે અને ડિરેક્શન ‘આહિસ્તા આહિસ્તા’ ફેમ શિવમ નાયરને સોંપ્યું છે. એક પ્રિક્વલ કે સ્પિન ઑફ ફિલ્મને છાજે તેવું તમામ ડિટેઇલિંગ પાંડેજીના રાઇટિંગમાં દેખાય છે. ‘બૅબી’ની સ્ટાઇલમાં જ આ ફિલ્મનાં ક્રેડિટ્સનાં તમામ નામ ડિસ્પ્લે થાય છે. બૅબીનું બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક પણ સંભળાય છે. તાપસીથી લઇને અક્ષય, અનુપમ ખેર, ડૅનીના લુક પણ એ જ રખાયા છે. સતત ‘મંત્રીજી બિઝી હૈ’નું રટણ કરતો એમનો સેક્રેટરી ‘મિસ્ટર ગુપ્તા’ (એક્ટર મુરલી શર્મા), ફોન કરીને અક્ષયની ભાળ પૂછતી એની પત્ની ‘અંજલિ’ (મધુરિમા તુલી) અને અક્ષય દ્વારા એને અપાતો સ્ટાન્ડર્ડ જવાબ ‘કૉન્ફરન્સ મેં હૂં’, તાપસીની અંબોડો વાળવાની સ્ટાઇલ, અક્ષય અને અનુપમનાં પાત્રો વચ્ચે સતત ચાલતી એક કૉલ્ડ વૉર વગેરે નાની નાની વિગતોનું ધ્યાન રખાયું છે. એક તબક્કે મનોજ બાજપાઈ પોતાના ઉપરી ડૅનીને પૂછે છે પણ ખરો કે, ‘સર, બૅબી ટાસ્ક ફૉર્સ કા ક્યા હુઆ?’ પ્રિક્વલ છે એટલે સ્ટોરી ઈ.સ. ૨૦૧૧માં બૅઝ્ડ છે અને એટલે જ ટેલિવિઝન પર પ્રધાનમંત્રી તરીકે ડૉ. મનમોહન સિંઘ પણ દેખાય છે (જોકે એક સીનમાં ‘CNN-ન્યુઝ 18’ ચૅનલ પણ દેખાય છે, જે છેક ૨૦૧૬માં અસ્તિત્વમાં આવી). આ બધાંને લીધે ‘નામ શબાના’ એક ફેઇથફુલ પ્રિક્વલ છે તેવું વાતાવરણ જામી જાય છે.

તાપસી પન્નુ દમદાર એક્ટર છે. એના એકદમ રિફ્લેક્ટિવ ચહેરા પર ક્યુટનેસ, ગુસ્સો, ફ્રસ્ટ્રેશન, નિઃસહાયતા, મક્કમતા અને કોરી સ્લૅટ જેવા તમામ હાવભાવ ‘એશિયન પેઇન્ટ્સ’ના શૅડકાર્ડની જેમ બરાબર જોઈ શકાય છે. એને ફાઇટ સીન કરતી જોઇને આપણને એના નખ તૂટવાનો ભય લાગતો નથી. તાપસીના મૅચ વિનિંગ પર્ફોર્મન્સ છતાં આ ફિલ્મમાં સંખ્યાબંધ પ્રોબ્લેમ્સ છે.

એક સ્પાય થ્રિલર ‘ફોર્મ્યુલા-1’ રેસિંગ કારની જેમ સતત ભાગતી રહેવી જોઇએ. ડૅન બ્રાઉન જેવા લેખકો તો આ માટે ચૅપ્ટરોની સાઇઝ પણ માંડ દોઢ-બે પાનાંની જ રાખે છે. પરંતુ એક તો આ ફિલ્મ પૂરી અઢી કલાક લાંબી છે. એમાંય આતંકવાદી હુમલાની જેમ દર થોડી વારે અતિશય કંગાળ ગીતો ટપકી પડે છે. શબાનાની બૅકસ્ટોરીમાં સ્માર્ટનેસના ચમકારા છે, પરંતુ તેની રફ્તાર ભયંકર સ્લો છે. ફર્સ્ટ હાફમાં શબાનાનો ભૂતકાળ અને સૅકન્ડ હાફમાં વિલનને પકડવાનું મિશન એમ બે ક્લિયર કટ ભાગ છે, જેને એકબીજા સાથે કોઈ સંબંધ નથી. એટલે જ આપણે સવા-સવા કલાકની બે અલગ અલગ ફિલ્મો જોઇને બહાર નીકળ્યા હોઇએ તેવું ફીલ થાય છે. બંનેમાં પ્રોપર સ્ટ્રગલ અને ક્લાઇમેક્સ બધું જ છે. જો બૅકસ્ટોરીમાં થોડા સીન અને તમામ ગીતો કાપી નખાયાં હોત તો આ ફિલ્મ ક્યાંય વધુ ફાસ્ટ અને ટાઇટ બની હોત.

‘મૅકિંગ ઑફ અ સ્પાય’માં ટિપિકલ ટ્રેનિંગ શૉટ્સ નાખવાને બદલે કશુંક ઇનોવેશન કરાયું હોત તો, કોઈ સ્માર્ટ ટેક્નિક અપનાવાઈ હોત તો ફર્સ્ટ હાફ ઓર રસપ્રદ બન્યો હોત. અહીંયા વિલન બનેલો સાઉથનો હીરો પૃથ્વીરાજ મસ્ત એક્ટર છે. અગાઉ એ ‘ઐય્યા’ અને ‘ઔરંગઝેબ’માં પણ ડોકિયું કાઢી ગયેલો. પરંતુ અહીં એનો રોલ એવો ક્લિશૅ અને ફિલ્મી રીતે લખાયો છે કે તેમાં કશું જ એક્સાઇટિંગ નથી. આમ તો એ આખા દેશ માટે જોખમી છે, પણ એના ભયને એસ્ટાબ્લિશ કરતો એકેય સીન જ નથી. એટલે એનો કોઈ ખોફ ઊભો થતો નથી. વળી, એને પકડવાના આખા ઑપરેશનમાં ક્યાંય કશું સસ્પેન્સ અને ‘સેન્સ ઑફ અર્જન્સી’ જેવી થ્રિલ અનુભવાતી નથી. જોકે જેને પકડવા માટે વર્ષોનાં ખૂન-પસીના એક કર્યાં હોય તેવો ખૂંખાર વિલન સાવ ચંબુ જેવી મિસ્ટેકમાં ભાગી છૂટે તે વાત ગળે ઉતારવા માટે લોટો ભરીને પાણી પી જવું પડે. હા, તાપસીએ હૅન્ડ ટુ હૅન્ડ ફાઇટથી વિલનલોગનાં હાડકાં મસ્ત ખોખરાં કર્યાં છે (અક્ષયે પણ પોતાની જૂની ટેવ મુજબ ક્લાઇમૅક્સ હાઇજૅક કર્યો છે). ઑવરઑલ રેસ અગેઇન્સ્ટ ટાઇમની થ્રિલના અભાવે આખા ક્લાઇમેક્સની જ ખાસ ઇમ્પેક્ટ અનુભવાતી નથી. ફિલ્મ ફ્રેન્ચાઇઝ તરીકે હૉલીવુડ સ્ટાઇલમાં હવે આવનારી ફિલ્મની ઝલક આપતો એક પોસ્ટ ક્રેડિટ સીન પણ ઉમેરી શકાયો હોત. લેકિન અફસોસ.

નેક્સ્ટ ટાઇમ, શબાના

એક તબક્કે શબાના સ્પાય તરીકે પોતાની પસંદગીનું કારણ પૂછે છે ત્યારે મનોજ બાજપાઈ એને કહે છે, ‘વિમેન આર બોર્ન સ્પાય્ઝ… એમને ઝાઝું ગાઇડન્સ આપવાની જરૂર પડતી નથી.’ જો ખુદ નીરજ પાંડે એ વાતને વળગી રહ્યા હોત તો આપણને એક ફિમેલ સ્પાય કઈ રીતે પુરુષથી અલગ પડે છે અને કેવી રીતે એકલે હાથે આખું ઑપરેશન પાર પાડે છે તેની દિલધડક સ્ટોરી માણવા મળી હોત. તેમ છતાં ‘બૅબી’ સિરીઝની આ બીજી ફિલ્મ એક વખત જોવાનો મસાલો તો ધરાવે જ છે અને તેમાં આખી મુવી ફ્રેન્ચાઇઝ ઊભી કરવાનો દમ પણ છે જ. બશર્તે તેને નવી રીતે લખવામાં આવે અને ખુદ પાંડેજી ડિરેક્શનની લગામ પોતાના હાથમાં રાખે.

P.S. ‘બેબી’નો રિવ્યુ વાંચો અહીં.

(Reviewed for Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

રેટિંગઃ **1/2 (અઢી સ્ટાર)

Advertisements

One thought on “નામ શબાના

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s