Trapped

  • trapped-hindi-movie-poster2013માં ‘FTII’માં ‘ફિલ્મ અપ્રિશિયેશન કોર્સ’ કરવા ગયો ત્યારે ત્યાં ‘NFAI’માં કમલ કે. એમ. નામના ડિરેક્ટર પોતાની ફિલ્મ ‘I.D.’ બતાવવા આવેલા. સાથે ફિલ્મની અભિનેત્રી ગીતાંજલિ થાપા પણ હાજર હતી. ફિલ્મમાં એવી સ્ટોરી હતી કે મુંબઈમાં નવી નવી શિફ્ટ થયેલી એકલી યુવતીના ફ્લૅટમાં કલરકામ કરનારો એક કારીગર આવે છે અને સ્ટ્રોકને કારણે મૃત્યુ પામે છે. એ કારીગરની કોઈ જ ઓળખ નહીં. દયાથી પ્રેરાઇને યુવતી તે કારીગરના પરિવારને શોધવા આખું મુંબઈ ઊલેચી નાખે છે. ફિલ્મ નો ડાઉટ સરસ હતી, પણ જોઇને મેં ડિરેક્ટરને પહેલો સવાલ એ પૂછ્યો કે આવું તે કંઈ હોતું હશે? એક ઉચ્ચ મધ્યમવર્ગીય યુવતી સામાન્ય કારીગરના પરિવારને શોધવા માટે આટલી હાલાકી ભોગવે તે લોજિકલ નથી. ત્યારે ડિરેક્ટરે અને અમારી એક ક્લાસમેટે મને સમજાવ્યું કે અમુક સંજોગોમાં માણસ કઈ રીતે રિએક્ટ કરશે તે ક્યારેય નક્કી હોતું નથી. ડિટ્ટો આવું જ રિએક્શન વિક્રમાદિત્ય મોટવાણેની રાજકુમાર રાવ સ્ટારર ફિલ્મ ‘ટ્રૅપ્ડ’નું ટ્રેલર રિલીઝ થયું ત્યારે મોટાભાગના લોકોનું હતું. મુંબઈ જેવા ભરચક શહેરમાં કોઈ માણસ એક ફ્લૅટમાં ભૂલથી કેદ થઈ જાય એવું થોડું બને? ઉપરથી ટ્રેલરમાં રાજકુમાર રાવનો મોબાઇલ પણ ચાર્જ થતો બતાવાયો હતો. અને કયો દરવાજો અંદરથી ન ખૂલે? પરંતુ એ તમામ સવાલોના સજ્જડ જવાબ ૧૦૨ મિનિટની આ સર્વાઇવલ ડ્રામા ફિલ્મમાં મળે છે. ઉપરથી I.D. ફિલ્મની ક્યુટ હિરોઇન ગીતાંજલિ થાપા પણ અહીં છે. એક ટ્રેડિશનલ સર્વાઇવલ થ્રિલર-ડ્રામા ફિલ્મ હોવા ઉપરાંત આ ફિલ્મ મેસેજ અને મૅટાફરથી પણ ભરચક છે.
  • પહેલા સીનથી જ ટ્રૅપ્ડ મેઇન ટ્રેક પર આવી જાય છે અને પોતાની મૂળ સ્ટોરીને વળગી રહે છે. આપણને દેખાય છે કે ટ્રાવેલ કંપનીમાં કામ કરતા એક માણસ નામે શૌર્ય (રાજકુમાર રાવ)ને પોતાની જ ઑફિસમાં પોતાનાથી માંડ ચારેક ફૂટ દૂર બેસતી યુવતી નૂરી (ગીતાંજલિ થાપા) ગમે છે. પણ નાની અમથી વાત કરવામાં પણ એને પરસેવો છૂટી જાય છે અને તતપપ થવા માંડે છે. એટલે એ ફોન પર વાત શરૂ કરે છે. વાત આગળ વધે, ડેસ્પરેશન એન્ટર થાય અને સ્ટોરી આવી પહોંચે મુંબઈના પ્રભાદેવીમાં આવેલી હાઇરાઇઝ બિલ્ડિંગના 35મા માળે. બિલ્ડિંગ બે વર્ષથી બનેલી તૈયાર પડી છે, પરંતુ કોઈ રહેવા નથી આવ્યું કેમ કે ઑક્યુપન્સી સર્ટિફિકેટના લોચા છે. છતાં આપણો ‘આર. રાજકુમાર’ એટલે કે રાજકુમાર રાવ અહીં આવે છે. એક નાનકડો લોચો અને ભાઈ ટ્રૅપ્ડ. દૂર દૂર સુધી એનો અવાજ સાંભળે તેવું કોઈ નહીં. એકમાત્ર ઘરડો વૉચમેન, જે અડધો બહેરો છે. ઘરમાં ફર્નિચરના નામે પણ ગણીગાંઠી વસ્તુઓ. ઉપરથી વીજળી, પાણી કે ખોરાક પણ નહીં. હવે? બસ, અહીંથી જ શરૂ થાય છે એની સર્વાઇવલ સ્ટ્રગલ, જિજીવિષા.
  • આવી મુશ્કેલીમાં કોઈ ફસાય એટલે તેનાં સ્ટેજ હોય. પહેલા સ્ટેજમાં માણસ પૅનિક થઈ જાય, બેબાકળો-મરણિયો થઇને ભાગી છૂટવાના પ્રયાસ કરે. એમાં નિષ્ફળતા મળે એટલે બીજું સ્ટેજ શરૂ થાય. એ પરિસ્થિતિને સ્વીકારે અને પોતાની આસપાસની સ્થિતિનું-પાસે રહેલી વસ્તુઓનું અવલોકન કરે અને શાંતિથી ત્યાંથી બહાર નીકળવાના રસ્તા વિચારે (સર્વાઇવલ ગાઇડ પણ આ જ કહે છે). જો તેમાં સફળતા મળે તો ઠીક છે, નહીંતર પરિસ્થિતિ સામે હથિયાર હેઠાં મૂકીને બધું ઈશ્વર પર છોડી દે. અથવા તો જે થશે તે જોયું જશે એમ વિચારીને કેસરિયાં કરે. ‘ટ્રૅપ્ડ’માં ડિરેક્ટર વિક્રમાદિત્ય તથા રાઇટર જોડી અમિત જોશી- (‘અમદાવાદમાં ફેમસ’ ફેમ) હાર્દિક મહેતાએ ફસાયેલા માણસની એ મનોસ્થિતિ બખૂબી બતાવી છે.
  • ઓછા બજેટમાં બનેલી, નાની સ્ક્રીનસાઇઝ ધરાવતી ટ્રૅપ્ડમાં સિનેમાના બધા જ ડિપાર્ટમેન્ટ એકસાથે પર્ફેક્ટ સિન્ક્રોનાઇઝેશનમાં કામે લાગ્યા છે. મિનિમમ ડાયલોગ્સ સાથે ઓલમોસ્ટ સાઇલન્ટ લાગતી આ ફિલ્મને કમ્પેલિંગ વૉચ બનાવનારું બિગેસ્ટ ઍલિમેન્ટ છે રાજકુમાર રાવની ઍક્ટિંગ. અંતર્મુખી વ્યક્તિત્વ, ડર, ફ્રસ્ટ્રેશન, પૅનિક, આનંદ, આક્રોશ, સાહસ, દુઃખ, એકલતા, નિઃસહાયપણું… તમામ હાવભાવ તમે ડાયલોગ્સની ગેરહાજરીમાં પણ જબરદસ્ત ઇન્ટેન્સિટીથી અનુભવી શકો. રાજ કુમાર રાવના પોઇન્ટ ઑફ વ્યુથી કહેવાઈ હોવાને કારણે આ ફિલ્મ આપણને પણ એ જ ફ્લૅટમાં પૂરી દે છે. સિનેમેટોગ્રાફર સિદ્ધાર્થ દીવાનનો કમાલ પણ છે, તે ફ્લૅટનું ડરામણું ક્લસ્ટરોફોબિક વાતાવરણ આપણને પણ બહાર નીકળવા માટેટ અકળાવી મૂકે. પ્લસ બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક. તેની અસરકારકતા કેવી હશે તે જણાવવા માટે એક જ ઍક્ઝામ્પલ કાફી છે કે લોકોનું ધ્યાન ખેંચવા માટે રાજકુમાર રાવ બાલ્કનીની લોખંડી ગ્રિલ પર સ્ટીલની તપેલી પછાડે છે, તે સાઉન્ડ હળવેકથી બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિકમાં કન્વર્ટ થઈ જાય છે!
  • ક્યારેક શહેરની વચ્ચેના ‘કાસ્ટ અવે’, ક્યારેક ‘127 અવર્સ’ તો ક્યારેક જીતેન્દ્ર-જયાપ્રદાની ‘સપનોં કા મંદિર’trapped-movie-poster ફિલ્મની (ક્યારેક ‘લાયન’, ‘એસ્કેપ ફ્રોમ અલ્કતરાઝ’, ‘અ મેન એસ્કેપ્ડ’ની પણ) યાદ અપાવી દેતી ‘ટ્રૅપ્ડ’માં સિનેમેટિક મૅટાફર અને બ્લૅક હ્યુમર પણ ઠાંસીને ભર્યાં છે. ખુદ વિક્રમાદિત્ય મોટવાણેના જણાવ્યા પ્રમાણે ‘ટ્રૅપ્ડ’માં મુંબઈમાં એક માણસનું હાઇરાઇઝ બિલ્ડિંગમાં એક ફ્લૅટમાં સપડાઈ જવું એ આપણી અર્બન લાઇફની ક્રૂર વાસ્તવિકતાનો મૅટાફર છે. રાવ ‘સ્વર્ગ’ નામની બિલ્ડિંગમાં ફસાય છે. મારે પણ એક સ્વર્ગ જેવું ઘર હોય એવી લાલસામાં આપણે આપણી જાતને જ એક ઘરના કોશેટામાં-કેદખાનામાં પૂરી દઇએ છીએ. એક્સ્ટ્રીમ સલામતીની એ ભાવના-ઘર એ જાતે સ્વીકારેલું પાંજરું છે. ચારેકોર લોખંડી જાળીઓ તો દેખીતાં પાંજરાં જ છે. એમાંથી આવતાં કબૂતરાં આપણાં કરતાં વધુ મુક્ત છે. (પોતાના જ પરપોટામાં કેદ થવાની વાત ‘રૉક ઑન-2’માં અને કોરિયન ફિલ્મ ‘અ ટ્રેઇન ટુ બુસાન’માં પણ હતી.)
  • અને એવું જરાય નથી કે તમે એકલા હો ત્યારે જ ટ્રૅપ્ડ હો. હજારો લોકોની વચ્ચે પણ ટ્રૅપ્ડ હોઈ શકો છો. તમારી એકલતાના બબલમાં.
  • બાલ્કનીમાંથી મદદ માટે જોયા કરતા રાવની આંખ સામે મુંબઈની સ્કાયલાઇનમાં સવારની સાંજ અને રાત થાય, પણ કોઇનેય સામે જોવાની ફુરસદ ન હોય. મોબાઇલ જેવી એકાદી ટેકણલાકડીથી આપણે જીવતાજાગતા લોકોથી એટલા બધા દૂર થઈ ગયા હોઇએ, ચારેકોર એટલો બધો ઘોંઘાટ કરી મૂક્યો હોય કે કોઇના કાને આપણો કે પછી આપણા કાને કોઈ જરૂરિયાતમંદનો અવાજ ન પહોંચે. ધારો કે પહોંચે અને કોઈ તમારી મદદ માટે આગળ આવે તોય એ પોતાની સૅફ્ટીની બાઉન્ડરી વટાવે નહીં.
  • ‘ટ્રૅપ્ડ’માં રાજકુમાર રાવનું નામ શૌર્ય છે, પણ એ ઉંદર-કોક્રોચથી પણ ડરે છે. ભયંકર અંતર્મુખી છે, ઇનસિક્યોરિટીથી-આત્મવિશ્વાસના અભાવથી-લઘુતાગ્રંથિથી પીડાય છે. છતાં ફિલ્મ એ વાત મસ્ત રીતે મૂકે છે કે તમે ગમે તે સ્થિતિમાં હો, ગમે તેવા ભયથી પીડાતા હો, તેમાંથી બહાર તો તમારે જાતે જ નીકળવું પડશે. કોઈ બહારથી આવીને તમને હાથ પકડીને ખેંચશે નહીં.
  • મરતા ક્યા ન કરતા એ ન્યાયે રાવ જીવતા રહેવા માટે જે સ્ટ્રેટેજીઓ અપનાવે છે તે ખરેખર ઇનોવેટિવ છે. એ વિચારવા માટે લેખકોએ પોતે પુરાયેલા માણસના પોઇન્ટ ઑફ વ્યુથી વિચાર્યું હશે.
  • પાત્રનું નામ શૌર્ય હોય પણ એ ડરપોક હોય, ટ્રાવેલ કંપનીમાં જોબ કરતો હોય પણ અનેક કાલ્પનિક-વાસ્તવિક પાંજરાંમાં પુરાયેલો હોય, ક્યારેક ધર્મ તો ક્યારેક પિઅર પ્રેશરના નામે અમુક સ્વીકારી લીધેલી ગ્રંથિઓ વખત આવ્યે ભાંગીને ભુક્કો થઈ જાય, નૈતિકતાનું ફીંડલું વળી જાય, ક્યારે શું શીખેલું ક્યાં કામમાં આવી જાય એ સ્ટિવ જોબ્સની ફિલસૂફી જેવી અનેક આઇરોનિકલ બાબતો આ ફિલ્મમાં કહ્યા વિના વેરાયેલી પડી છે. સ્ક્રીન પર પાત્રની વાટ લાગેલી હોય અને આપણને એની સ્થિતિ જોઇને હસવું આવે એવી ‘બ્લૅક કોમેડી’ ઉપરાંત ડરથી પેટમાં આંટી ચડી જાય એવી પણ ઘણી બધી ક્ષણો અહીં છે.
  • ‘ટ્રૅપ્ડ’માં રાવ એક્ઝેક્ટ્લી કેટલા સમય સુધી પુરાયેલો રહે છે તે ક્લિયર થતું નથી. પૂરતા ખોરાકના અભાવે માણસનું શરીર પોતાની સ્ટોર કરેલી ચરબી વાપરવા માંડે. પરંતુ અહીં રાવની દાઢીમાં વધારાને બાદ કરતાં એના શરીરમાં ખાસ ઘટાડો થતો દેખાતો નથી. આમ તો આખી ફિલ્મ એકદમ ચુસ્ત છે, છતાં અમુક દૃશ્યો રિપિટ થતાં હોય એવું લાગ્યા કરે છે. ક્લાઇમૅક્સમાં CGI પણ હજુ સ્ટ્રોંગ, હજુ વર્ટિગો પ્રેરે તેવી બનાવી શકાઈ હોત.
  • આવા અમુક ઇઝીલી અવગણી શકાય તેવા માઇનસ પોઇન્ટ્સ છતાં ‘ટ્રૅપ્ડ’ સુપર્બ સર્વાઇવલ થ્રિલર ફિલ્મ છે. ફિલ્મ આપણને વૅક્યુમ ક્લિનરની જેમ એવી અંદર ખેંચી લે છે કે તેમાં ઇન્ટરવલ નથી એ પણ ખ્યાલ નથી આવતો! થૅન્ક ગૉડ, બજેટ, બૉક્સઑફિસ કલેક્શન વગેરેની ચિંતા કર્યા વિના આવી પ્યૉર સિનેમા જેવી ફિલ્મો પણ બનતી રહે છે. બેધડક જોઈ નાખો અને ઘરે આવ્યા પછી એક વખત તો તાળું-દરવાજા ચૅક કર્યા વિના નહીં રહો!

રેટિંગઃ ***1/2 (સાડા ત્રણ સ્ટાર)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits

Advertisements

One thought on “Trapped

  1. દર મહિને લગભગ 2000 rs. બચાવવા બદલ ખુબ ખુબ આભાર… જ્યારે પણ ફિલ્મ રિવ્યુઝ વાંચું એટલે ફિલ્મ તાદ્રશ્ય થઈ જાય એટલી ગેહરાઈ હોય છે.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s