Home Vs Hotel

– ‘એ દિલ હૈ મુશ્કિલ’માં બોલાતી એક લાઇન મારા દિમાગમાં વાળમાં ચ્યુઇંગગમની જેમ ચોંટી ગઈ છે. જરૂરી નથી કે હું કે ઇવન કોઇપણ તેની સાથે સહમત હોય, લેકિન એક થૉટ દેના તો બનતા હૈ! ના, એ લાઇન એટલે ‘એકતરફા પ્યાર…’વાળી નહીં, લેકિન આઃ

‘ઘર કિતના ઑવરરેટેડ હોતા હૈ, કાશ હૉટેલ હમારા ઘર હોતા!’

– કટ ટુ YJHDનાં બની-નૈનાઃ ‘એક હી શહર કે એક હી ઘર કે એક હી કમરે મેં તૂ અપની પૂરી લાઇફ ગુઝાર દેગી. સોચ કે ડર નહીં લગતા?’… ‘તૂને અભી તક દુનિયા નહીં દેખી હૈ, બૅબી. તુમ્હેં ક્યા પતા કિ દુનિયા કે અલગ અલગ દેશો મેં રહને કા નશા ક્યા હોતા હૈ?’ ‘ઔર તુમ્હેં ક્યા પતા કિ અપનોં કે સાથ રહના ક્યા હોતા હૈ!’… ‘તૂ રાઇટ નહીં હૈ, નૈના. બસ, મુઝસે બહોત અલગ હૈ!’

– યસ્સ, ઘર. ‘મારે પણ એક ઘર હોય’થી લઇને ‘યે તેરા ઘર યે મેરા ઘર’ અને ‘ધરતીનો છેડો’ એન્ડ ઑલ ધેટ. અડધી જિંદગી આ જ સપનું જોઇને કાઢવી, મરી મરીને પૈસા ભેગા કરવા, ઘર ખરીદવું, ફરી પાછું કોળિયામાંથી ટુકડા કાપીને એના હપ્તા ભરવા, પછી મકાનને ઘર બનાવવાની ક્વાયત કર્યા કરવી, રોજેરોજ, સતત. નિર્જીવ વસ્તુઓમાં ફીલિંગ્સ ઇન્જેક્ટ કરવાની અને એની સાથે લોકોની યાદો જોડવાની ક્વાયત. પપ્પાનું રિમોટ, મમ્મીનો હિંચકો, છોકરાંવનો બૅડરૂમ, ગિફ્ટમાં આવેલો શૉપીસ, દાયકાઓથી પડેલાં અને ક્યારેય ન વપરાતાં વાસણો, એના પર કોતરેલી તારીખો અને આપનારનાં નામ-પ્રસંગ, બધા હોય ત્યારે નાનું અને કૉઝી બની જતું અને કોઈ ન હોય ત્યારે અચાનક મોટું થઈ જતું ઘર, માળામાંથી પંખીડાંને ઊડી જતાં રોકવાની અને માળો વિખેરાઈ જતા રોકવાની ઠાલી-ભયંકર ફ્રસ્ટ્રેટિંગ મથામણ, ખાલી ખુરશીઓ-સોફા-પલંગમાં એમની હાજરી શોધવાની પેઇનફુલ જદ્દોજહદ, એક વસ્તુ રિપેર કરાવીએ ત્યાં બીજી બે વસ્તુ બગડવાની રાહ જોઇને જ બેઠી હોય એવું ઘર, બારી-બાલ્કનીમાંથી દેખાતું એ જ થીગડાં જેવડું આકાશ, સામેના ઘરની બાલ્કનીમાંથી સતત ડોકિયાં કરતી અને હાથ લાંબો કરીને વરસાદને મુઠ્ઠીમાં પકડવાની મથામણ કરતી બેબીને મોટી થતી ગયેલી જોવી અને બીજી જ સેકન્ડે આપણી કલમ પર આવી ગયેલી સફેદી જોવી… યસ્સ, ઘર. એક ઘરને પર્ફેક્ટ બનાવવાની, એની સાથે જોડાયેલી એકેએક ફીલિંગને મુઠ્ઠીમાં સજ્જડ બંધ કરી રાખવાની અને એમાં જ લાઇફ શોધવાની સુગંધને દાબડીમાં પૂરવા જેવી મથામણ… ઘર, જેના ખૂણેખૂણામાંથી વીતેલા સમયની, તૂટેલા સંબંધની, ગુમાવેલા સ્વજનની યાદો ચિત્કાર કરતી હોય… મુઠ્ઠીભર મીઠી યાદોની સાથે સૂંડલો ભરીને કડવી યાદો પણ ભળી ગઈ હોય!

– એન્ડ ધેન કમ્સ ટુ હૉટેલ. એની બારીમાંથી રોજ નવો વ્યૂ, રોજ નવું ઇન્ટિરિયર, તમારી કોઈ જ મહેનત વિના પણ તમને મળતી પર્ફેક્ટ ચાર દીવાલો. પર્ફેક્ટ ન હોય, તો એને પર્ફેક્ટ બનાવવાની કોઈ જ જવાબદારી નહીં. એક હૉટેલ ન ગમી? તો નવી હૉટેલ, નવો રૂમ, નવો વ્યૂ, નવું પર્ફેક્શન, નો અટેચમેન્ટ. યસ્સ, હૉટેલનો રૂમ ખાલી કરતી વેળા કવિને ખાસ વેદના નથી થતી. હા, વેદના થાય તો અહીં એક બટન દબાવતાં રૂમ સર્વિસમાં જમવાનું-ડ્રિંક્સ હાજર થઈ જાય છે એ ગુમાવવાની અને ઘરે જઇને ફરી પાછી એ જ હાડમારીવાળી લાઇફ જીવવાની હોઈ શકે. કદાચ હૉટેલનું મસમોટું બિલ ચૂકવવાની પણ પીડા હોઈ શકે, પણ એ તો કમાણીનો અડધો હિસ્સો કાપીને લૉનના હપ્તા ચૂકવવામાં પણ થતી હોય છે, ખાલી એ વેદના પર ‘માય હૉમ, માય યુનિવર્સ’નું શુગરી કૉટિંગ ચડી ગયું હોય છે એટલે ઝટ નજરે ચડતી નથી.

– અને કોણે કહ્યું હૉટેલના એ અજાણ્યા, અગાઉ કંઈ કેટલાય લોકોએ વાપરી લીધેલા એ ઓરડામાં મેમરીઝ ન હોય? હનીમૂન પર ગયેલા ત્યારે ઇમ્મટિરિયલ થઈ ગયેલો એ ઓરડો, જ્યાં સામે બર્ફીલા પહાડો, નીચે ધુમ્મસ ભરેલી ખીણ દેખાતી હોય એવી બાલ્કનીમાં સાથે બેસીને પીધેલી વ્હિસ્કીના ઘૂંટનો સ્વાદ (અને ચાર પેગ પછી કરેલા ‘થ્રો અપ’માં બગાડેલો રૂમ, બૅડશીટ), બાજુના રૂમમાંથી આવેલા ભળતા અવાજો… એ જ રૂમ-હૉટેલની બહાર પગ મૂકીએ એટલે દેખાતું નવું શહેર, નવા લોકો, નવા ચહેરા, નવી દુનિયા. હૉટેલમાં અપેક્ષાઓનો બોજ કે અપેક્ષાભંગની પીડા નથી હોતી. પાસે રહીને પણ ક્યારેય ન બોલાવતા પાડોશીઓ, સારા સમયે ટપકી પડતાં, ખરા ટાણે ખપ ન લાગતાં અને મોઢે સારું ને પીઠ પાછળ ટીકા કરતાં સગાં… આમાંનું કંઈ હૉટેલમાં એન્ટર થતું નથી. હૉટેલના એ રૂમમાં તમારી પસંદની જ કંપની હોય છે, જેને તમે એન્ટ્રી આપી હોય છે.

જે વ્યૂ જોવાની લાલચે બાલ્કનીવાળો ફ્લૅટ ખરીદ્યો હોય ત્યાં સામે મસમોટી બિલ્ડિંગ બની ગઈ હોય અને વ્યૂ બ્લોક થઈ ગયો હોય અને એ બાલ્કનીમાં ટુવાલ સૂકવવા સિવાય તમે ક્યારેય ન ગયા હો. ફલાણી દીવાલ પર ફલાણો વૉલપીસ લગાવીશું એવું વિચારીને ખરીદેલી એ વસ્તુ કબાટમાંથી ક્યારેય નીકળી જ ન હોય… પણ હૉટેલ સતત તમને પર્ફેક્ટ બનીને આવકારે, રોજ બેસ્ટ લાગે, ક્યારેય જૂની ન થાય, ‘જ્યારે પણ ખાઓ, કરકરી ને તાજી’!

‘મલ્ટિપલ પર્સનાલિટી ડિસઑર્ડર’ના દર્દીની જેમ ઘરે તમારી પિતા-પુત્ર-પતિ-ભાઈ, માતા-પુત્રી-પત્ની-બહેન જેવી અસંખ્ય ભૂમિકાઓ-જવાબદારીઓ હોય, પણ હૉટેલમાં, ઇટ્સ ઑન્લી યુ. તમે જેવા છો તેવા, કોઈ કૉટિંગ -કોઈ માસ્ક વિનાના. કોઈ બૅગેજ વિનાના.

ઘરની જેમ હૉટેલના રૂમને પકડી રાખવાની મશક્કત ક્યારેય કરવી પડતી નથી. આપોઆપ છૂટી જાય છે. અને ઘર આમ જુઓ તો ક્યારેય છૂટતું જ નથી, છોડ્યા પછીયે નહીં. જ્યારે હૉટેલ કદાચ ‘ઇશાવાસ્ય ઉપનિષદ’ના ‘તેન ત્યક્તેન ભુંજિથા’નું પર્ફેક્ટ એક્ઝામ્પલ છે.

આઈ નૉ, ‘ઘર છે તો હૉટેલનું મહત્ત્વ છે અને વાઇસે વર્સા’ જેવી આર્ગ્યુમેન્ટ્સ થઈ શકે. લેકિન જેમ YJHDના બનીએ કહેલું, ‘તૂ સહી નહીં હૈ, નૈના. બસ મુઝસે બહોત અલગ હૈ!’ અને આપણાથી અલગને સ્વીકારવું એ જ તો મુખ્ય અને આ દુનિયાની સૌથી અઘરી બાબત છે.

હેપ્પી ‘ડિફરન્ટ’ દિવાળી ફ્રેન્ડ્સ!

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s