Kabali

kabali-tamil-movie-poster-rajinikanth

  • ફાઇનલી, રિલીઝ થયાના પાંચમા દિવસના છેલ્લા શૉમાં આપણે બી ‘કબાલિશ્વર’નાં દર્શને જઈ આવ્યા. સાથોસાથ શ્રી શ્રી ૧૦૦૦૦૮ રજની સા’રની ફિલ્મના ૫૨,૫૦,૦૦૦મા દર્શક બનવાનું ગૌરવ પણ પ્રાપ્ત કર્યું (તાલિયાઁ)! (કબાલી વર્લ્ડવાઇડ 3500 સ્ક્રીનમાં રિલીઝ થઈ, એમાં રોજના સરેરાશ 5 શૉઝ અને દરેક શૉમાં 300 લોકોની સરેરાશ પકડીએ તો આ જ આંકડો આવે! આ સાંભળીને કબાલી સર કહેત, ‘બહોત ખૂબ!’) ઉપરથી કબાલીની ૩૦૦ કરોડ રૂપિયા જેવી પ્રચંડ કમાણીમાં મારા ૧૦૦ રૂપિયાનું પ્રચંડ યોગદાન પણ ખરું!
  • હવે હું કબાલી પર લખું અને એના માટે ‘રિવ્યૂ’ એવો શબ્દ વાપરું, તો સતત ડર રહે કે ક્યાંક ચેન્નઈ બાજુથી કોઈ બોથડ પદાર્થ ઊડતો ઊડતો આવશે અને મારી ખોપરીની ખાંડવી કરી નાખશે તો? એના કરતાં રજની સા’રના વિરાટ દર્શનમાં આપણે આપણી સીમિત બુદ્ધિથી જે કંઈ જોયું-અનુભવ્યું એની જ ચોપાઈઓ રચી નાખીએ એ વધુ સલામત ઉપાય છે.
  • એક્ચ્યુઅલી, આખા સ્ક્રીન પર જેટલા મોટા અક્ષરોમાં ‘સુપર સ્ટાર રજની’ લખાયેલું આવે છે, એ જોતાં એમના માટે આઇમૅક્સનો સ્ક્રીન પણ નાનો પડે. (મોબાઇલના પાંચ ઇંચના સ્ક્રીનમાં રજની સા’રની ફિલ્મ જોનારાઓને તો સ્ક્રીન પર ખાલી રજનીકાંતનાં શૂઝ જ દેખાતાં હશે!)
  • રજનીસા’રની એઝ અ કબાલી (ફિલ્મમાં બોલાય છે, ‘કબ્બાલી’) ઍન્ટ્રી થોડી અન્ડરવ્હેલ્મિંગ છે, લેકિન બોસ, એનું બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક અને ‘નેરુપ્પુ ડા’ (હિન્દીઃ આગ હૂં મૈં) ગીત એકદમ ‘સુઉઉઉઉઉઉપર’ છે! રજનીભક્તો પોતાની સ્વરપેટીઓ, ફૅફ્સાં વગેરેની કૅપેસિટીની કસોટી કરી શકે એનો પૂરેપૂરો ખ્યાલ રખાયો છે (આપણેય તે થોડું ગળું ખંખેરી લીધેલું!).
  • રજનીકાંતની ફિલ્મથી થિયેટરની સાઉન્ડ સિસ્ટમ ઉત્તેજિત થઈ ગઈ હોય કે કેમ ખબર નહીં, પરંતુ પહેલી વાર મને કોઈ ફિલ્મ અને તેનું બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક આટલાં ઘોંઘાટિયાં લાગ્યાં હશે (આ વીકએન્ડમાં હવે ઑડિયોગ્રામ ટેસ્ટ કરાવવાનું વિચારી રહ્યો છું!). કબાલી સર કશું પણ બોલે એ માત્ર નૉર્મલ ડાયલોગ ન બની રહેતાં એક એનાઉન્સમેન્ટ બની જાય તેનો પૂરો ખ્યાલ રખાયો છે (રજનીકાંત ડઝન્ટ સ્પીક, હી અનાઉન્સીસ, માઇન્ડ ઇટ!).
  • ઇવન રજનીકાંતનો બૂટથી ગોગલ્સ સુધીનો વાયા ચકાચક સૂટવાળો ડિટેઇલ્ડ લુક, એમની ઝુલ્ફોં ઝટકવાની, પગ પર પગ ચડાવીને બેસવાની, ગોગલ્સ કાઢવાની, ઊંચે જોઇને અટ્ટહાસ્ય કરવાની સ્ટાઇલ… બધામાં એમની લાર્જરધેન લાઇફ પર્સોના રિફ્લેક્ટ થાય એનુંય ઇત્મિનાનથી ધ્યાન રખાયું છે. આ જ લોજિકથી લૉ ઍન્ગલ કૅમેરા શૉટ્સ અને સ્લો મૉશન વૉકનો છૂટથી છંટકાવ કરવામાં આવ્યો છે (થૅન્ક ગૉડ, એમને પેટ્રોનાસ ટાવર પર પગ મૂકીને ઊભેલા નથી બતાવાયા! આમેય છે તો એ હમારે અપને ‘ધ બિગ ફ્રેન્ડ્લી જાયન્ટ’!). રજનીકાંતની ચાલવાની સ્ટાઇલ મૂનવૉક જેવી જ દર્શનીય છે. ચાલતી વખતે એ જાણે કોઈ ડાન્સ સ્ટેપ કરતા હોય એવું લાગે છે. અને હા, જમતી વખતે એ બંને હાથમાં ફોર્ક (કાંટા) વડે ખાય છે, નો ચમ્મચ, નો મચમચ!
  • બે પર્ટિક્યુલર શૉટ્સ મને ગમી ગયેલા. એકમાં કેમેરા કારના કાચમાં થયેલા બંદૂકની ગોળીના હોલમાંથી કેમેરા બહાર આવે છે, જ્યારે બીજામાં રજનીકાંતના ક્લોઝઅપથી કેમેરા ઝૂમઆઉટ થતો થતો છેક આખા વિસ્તારના ઍરિયલ વ્યૂ સુધી પહોંચી જાય છે. બંને CGI હોય તોય સૂઉઉપર છે!
  • ટિપિકલ ગૅંગવૉર અને પર્સનલ ટ્રેજેડીનો બદલો, બંને મુખ્ય ટ્રેક તદ્દન વાસી, ક્લિશૅ અને પ્રચંડ બોરિંગ છે. રજનીકાંતની મૅગ્નેટિક પર્સનાલિટી છતાં કંટાળ્યા વિના અઢી કલાકની આ ફિલ્મ પૂરી કરવા માટે મગજ, કાન, આંખો, જઠર, યકૃત, નાનું-મોટું આંતરડું જેવાં અવયવો એકદમ ટનાટન સ્થિતિમાં હોવા જોઇએ. જે ટ્રેકને રાઇટર-ડિરેક્ટર પા. રંજિત (સાઉન્ડ્સ લાઇક ‘પાપા રંજિત’, હેય્ય!)એ ફ્લૅશબૅકમાં સૂવડાવી દીધો છે એ જો વાર્તાના કેન્દ્રમાં હોત તો મજા પડત. કેવી રીતે એક માઇગ્રન્ટ તમિળ શ્રમિક પોતાના લોકોના હક, સામાજિક-આર્થિક દરજ્જા માટે લડે છે અને ટોચ પર પહોંચીને બતાવે છે.
  • રિલીઝ વખતે એવા મેસેજ વહેતા થયેલા કે, ‘જુઓ જુઓ, આ ફિલ્મની પાછળના મોટાભાગના કસબીઓ રિયલ લાઇફમાં દલિત છે.’ મને આ વાત તદ્દન વાહિયાત લાગે છે. ફિલ્મો મારે મન નખશિખ સેક્યુલર માધ્યમ છે અને તેમાં કામ કરતા કસબીઓનો એક જ ધર્મ હોય છે, સિનેમા. હા, આ ફિલ્મમાં જે સટલ્ટીથી દલિત ઇશ્યૂ ઉમેરી દેવાયો છે એની સ્પેશ્યલી વાત કરવી જ પડે. એન્ટ્રી વખતના પહેલા જ સીનમાં રજનીકાંતને ‘માય ફાધર બાલૈયા’ નામનું પુસ્તક વાંચતા બતાવાયા છે. લેખક વાય. બી. સત્યનારાયણના પોતાના પિતા વિશેના આ પુસ્તકમાં એક અસ્પૃશ્ય-દલિતમાંથી સંઘર્ષ કરીને આગળ આવવાની દાસ્તાન આલેખાયેલી છે. (મારી નોંધ કહે છે કે ગઈ ફિલ્મ ‘લિંગા’માં એમને જોસેફ કેમ્પબૅલની ‘ધ હીરો વિથ અ થાઉઝન્ડ ફેસીસ’ વાંચતા બતાવાયા હતા.) એક તબક્કે રજનીકાંત અન્ય એક પાત્રને ડૉ. આંબેડકરનું ઉદાહરણ આપીને કહે છે કે એમનું સૂટ-બૂટનું ચકાચક ડ્રેસિંગ વિરોધનો જ એક પ્રકાર છે. ઇવન ક્લાઇમૅક્સમાં પણ એ ચાઇનીઝ વિલન ટૉની લીને કહે છે કે, ‘જો હું આગળ વધું એ જ તારો મુખ્ય પ્રોબ્લેમ હોય, તો હવે તો એ જ કરીને બતાવું.’ આ વાતને સીધી જ દલિતો દ્વારા વિરોધીઓને કહેવાતી હોય એવા સંદર્ભમાં મૂકી શકાય છે. અલબત્ત, ‘સૈરાટ’ જેવી ફિલ્મમાં કાસ્ટિઝમનો મુદ્દો જે રીતે ઊપસીને આવ્યો હતો એવું અહીં નથી થતું (અહીં રજનીકાંતના સ્ટાર પાવરને પણ સાચવવો પડે ને!). તેમ છતાં રજનીકાંતને બે હાથે સલામ કરવાનું મન થાય કે આટલા મેઇનસ્ટ્રીમ સુપરસ્ટાર હોવા છતાં એ કોઈ હિચકિચાહટ વગર આ મેસેજ આપી શકે છે. (રિતેશ દેશમુખ ભલે ગમે તેવી ગાંડીઘેલી ફિલ્મો કરતો હોય, પણ એની આગામી ફિલ્મ ‘બૅન્જો’માં એને સફાઈ કામદાર તરીકે ગટરમાંથી નીકળતો બતાવાયો છે. એ ફિલ્મ કેટલી પોલિટિકલી કરેક્ટ હશે એ તો જોયા પછી જ ખબર પડશે, પરંતુ અત્યાર સુધીમાં આપણા કયા અભિનેતાએ આવું દૃશ્ય કરવાની પણ હિંમત કરી છે?!) સો, #Respect!
  • મેં કબાલીનું હિન્દી વર્ઝન જોવાની ભૂલ કરી નાખી. અહીંની પબ્લિકને સંદર્ભો સમજવામાં સરળતા રહે એટલા માટે ફિલ્મમાં નામ-ઉદહરણો બદલી નખાયાં છે એ તો ઠીક, પણ ઘણે ઠેકાણે ટ્રાન્સલેટેડ ડાયલોગ સાંભળવામાં લિટરલી ત્રાસ થાય છે. બોલાયેલાં તમિળ વાક્યોની ગતિને પહોંચી વળવા માટે હિન્દી પણ એટલું ફાસ્ટ બોલાયું છે કે દરેક કલાકારને એક-બે નંબર જવાની ઉતાવળ હોય એવું જ લાગે! હા, એટલું ખરું કે ફિલ્મનું માત્ર ડબિંગ જ નથી કરાયું, બલકે ફિલ્મમાં દેખાતી તમિળ સ્ક્રિપ્ટને પણ હિન્દીમાં સુપર ઇમ્પોઝ કરાઈ છે. ફિલ્મ એટલી લાઉડ અને વોકલ છે કે જ્યાં રજનીએ શાંત રહીને ફીલ કરવાનું હોય ત્યાંય એ પોતાની લાગણીઓ બોલીને વ્યક્ત કરે. ‘નેરુપ્પુ ડા’ને બાદ કરતાં ફિલ્મનાં બાકીનાં ગીતો પણ ઠેકાણાં વિનાનાં છે.
  • રજની સા’રનું મુવી હોય એટલે બીજા કલાકારોનો ખાસ ગજ ન વાગે એ સ્વાભાવિક છે. પણ અહીં તો સમ ખાવા પૂરતા એક સપોર્ટિંગ સ્ટારનું પર્ફોર્મન્સ પણ ઠેકાણાસરનું નથી. મોટાભાગના લોકો સતત કોઈ કૅફી દ્રવ્યની અસર હેઠળ ઍક્ટિંગ કરતા હોય એ રીતે વર્તે છે. રાધિકા આપ્ટેના ભાગે પણ કાં તો પ્રેગ્નન્ટ રહેવાનું અથવા તો પતિને દૂરથી જોયા કરવાનું ને સૂટ પહેરાવવાનું કામ જ આવ્યું છે. હા, એક ઇમોશનલ સીનમાં રાધિકા આપ્ટે ઇઝ સુઉઉઉપર! નાસિર જેવા સિનિયર ઍક્ટરને પણ ફ્લૅશબૅકમાં જરાતરા બતાવીને પડીકું વાળી દેવાયું છે. એક સિનિયર ચાઇનીઝ ગૅંગસ્ટરનું નામ ઍન્ગ લી રખાયું છે, જે રિયલ લાઇફમાં પ્રસિદ્ધ ફિલ્મમૅકરનું પણ નામ છે. વિકિપીડિયા ફંફોસતાં એક ઇન્ટરેસ્ટિંગ વાત એ જાણવા મળી કે ફિલ્મના મુખ્ય વિલન ટૉની લી બનતા તાઇવાનીઝ ઍક્ટર વિન્સ્ટન ચાઓએ હકીકતમાં એ જ દિગ્ગજ ડિરેક્ટર ઍન્ગ લીની બે ફિલ્મોમાં કામ કરેલું છે. પરંતુ આ ફિલ્મમાં એ સૂટબૂટ ધારી વિલન કાર્ટૂનથી વિશેષ કંઈ લાગતો નથી. (*Spoiler= ‘એરટેલ ગર્લ’ જેવા લુકમાં ફરતી અભિનેત્રી ધંસિકા જે રીતે રાતોરાત પિતા બદલી નાખે છે અને જે રીતે એ સતત કોઈ વિચિત્ર ઉચ્ચારમાં ‘પપા…પપા’ કર્યા કરે છે એ ઇમોશનલને બદલે હાસ્યાસ્પદ વધારે લાગે છે.)
  • દર થોડીવારે ફ્લૅશબૅકમાં સરી જતું ફિલ્મનું સ્ટોરીટેલિંગ પણ ખાસ્સું ચાઇલ્ડિશ છે. ઇન ફૅક્ટ, કબાલી જે ‘ફ્રી લાઇફ’ નામનું રિહેબિલિટેશન સેન્ટર ચલાવે છે એ જ કંઇક વિચિત્ર છે. એક તરફ ત્યાં ચૅ ગેવારા, ગૌતમ બુદ્ધ, સ્વામી વિવેકાનંદ, ચાર્લી ચૅપ્લિનની તસવીરો ટાંગેલી હોય અને બીજી બાજુ ડ્રગ ઍડિક્ટ લોકો આસાનીથી લઈ શકે એ રીતે હથિયારો ત્યાં ડિસ્પ્લે કરેલાં હોય? સૅન્ટરમાં એક યુવતી પર કબાલીની નજર સામે બળજબરી થતી હોય અને કબાલી કશું જ રિએક્ટ ન કરે? રિહેબ થૅરપી લઇને બહાર પડતી બૅચમાં પણ કોઇનું દિમાગ ઠેકાણે હોય કે થૅરપીની અસર થઈ હોય એવું લાગતું નથી.
  • કબાલીના ઑફિશિયલ એરલાઇન પાર્ટનર એવા ‘એર એશિયા’એ ફિલ્મની પબ્લિસિટી માટે એક આખું પ્લેન કબાલીમય કરી નાખેલું. તેમ છતાં ફિલ્મમાં ક્યાંય એર એશિયાનું બેશરમ પ્રમોશન નથી કરાયું. આ વાત આપણા ફિલ્મમૅકરોએ કાન પકડીને શીખવા જેવી છે.
  • રજની સા’રનો મૂછવાળો-દાઢી વિનાનો વિન્ટેજ લુક જોવો ગમ્યો. એમનો ચાર્મ જરાય ઓસર્યો નથી, પણ તોય હવે એમની બૉડી લૅન્ગ્વેજમાં, ફાઇટ સીનમાં ઉંમર દેખાય છે. દેખીતી રીતે જ રજનીકાંતના કૅલિબરના (સ્ટાર નહીં) એક્ટરને મણિ રત્નમ કે અત્યારના શંકર જેવા ડિરેક્ટર વધુ સારી રીતે પેશ કરી શકે છે, જે એમનો સ્ટારપાવર પણ પર્ફેક્ટ્લી સાચવી લે.
  • રજનીકાંત અને એમનો આસમાની કરિશ્મા ન હોત તો આ ફિલ્મનું શું થયું હોત એ વિચારવા જેવો પ્રશ્ન છે (કંઇક આવું જ માત્ર સ્ટારપાવરને લીધે કરોડો કમાતી સલમાનની તદ્દન બાલિશ, કંગાળ ફિલ્મો વિશે અને એને ફૂલડે વધાવતા વિવેચકો વિશે પણ વિચારવાનું મન થાય). હજી આ ફિલ્મનો ક્રેઝ ચાલી રહ્યો છે, ત્યારે માત્ર એ ક્રેઝના સાક્ષી બનવા એકવાર થિયેટરમાં અને પ્રિફરેબલી ઑરિજિનલ તમિળ વર્ઝનમાં એકવાર જોઈ શકાય.
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s