Madaari

6zon09j843j21qiz-d-0-irrfan-khan-movie-madaari-poster-first-look

  • વિજિલાન્ટી ડ્રામાની મજા એ હોય છે કે સ્ક્રીન પર જોવાની જબ્બર મજા આવે. દબાયેલો-કચડાયેલો કોમનમેન કાયદો હાથમાં લે અને આતંકવાદીઓ-ભ્રષ્ટાચારીઓના ભુક્કા કાઢી નાખે. પછી એ ‘શહેનશાહ’માં લોખંડી હાથ સાથે ‘રિશ્તે મેં તો હમ તુમ્હારે બાપ લગતે હૈ’ બનીને આવે, ‘હિન્દુસ્તાની’માં ચામડાના મ્યાનમાંથી છરો કાઢીને ભ્રષ્ટ લોકોના પેટમાં અંગ્રેજી આઠડો બનાવી દે, ‘રંગ દે બસંતી’માં રક્ષામંત્રીનું જ ઢિશ્ક્યાંઉ કરી નાખે, ‘ગબ્બર ઇઝ બૅક’માં કરપ્ટ લોકોને સાઉદી અરેબિયન સ્ટાઇલમાં જાહેરમાં ફાંસીએ ચડાવે, ‘ઉંગલી’માં રિક્ષાવાળાને મુંબઈથી દિલ્હી પાર્સલ કરે – પેટે બોમ્બ બાંધીને ભ્રષ્ટ અધિકારીઓને દોડાવે – લિટરલી પૈસા ખવડાવે, ‘અ વૅન્સડે’ની જેમ શહેરમાં બોમ્બ પ્લાન્ટ કરે અથવા પછી ‘મદારી’માં હૉમ મિનિસ્ટરના દીકરાને કિડનૅપ કરી લે. બે ઘડી તો આપણનેય થઈ જાય કે, ‘વાહ, આ હહરીના ભ્રષ્ટ લોકોની સામે તો આવું જ થવું જોઇએ.’ (કો’ક વળી ધરમિન્દર સ્ટાઇલમાં એવુંય બોલી નાખે કે આના કરતાં તો અંગ્રેજોનું શાસન સારું હતું અથવા તો આપણે લોકશાહીને નહીં સરમુખત્યારશાહીને જ લાયક છીએ.)
  • ઠીક છે, બે-અઢી કલાક ટાઢાબોળ થિયેટરમાં દેશનો કૂડોકર્કટ સાફ થતો જોવો ગમે, લેકિન રિયલ લાઇફમાં લોકો કાયદો હાથમાં લે ત્યારે ક્યાં નક્કી જ હોય છે કે એ નખશિખ પ્રામાણિક ‘સ્ટુપિડ કોમનમેન’ કે ‘મદારી’ની જેમ નાચતો પારેવા જેવો આમ આદમી જ હશે? એ તો પછી ધર્મ-કોમ-આરક્ષણના નામે ટ્રેન-બસ-પૉલીસવૅન પણ સળગાવે ને ગોરક્ષાના નામે દલિતોનેય ઢોરમાર મારે. ફિલ્મમાં તો શું છે કે કરપ્શનનો-કરપ્ટ લોકોનો ચહેરો સ્પષ્ટ હોય એટલે ચાલી જાય, પરંતુ રિયલ લાઇફમાં તો બધું ભેળસેળિયું ચિત્ર હોય. ઇવન અરીસામાં પણ જોવાનું આવે. અને ભલે ગમે તેવા જેન્યુઇન કારણોસર, પણ એકના કાયદો હાથમાં લેવાના કામને જસ્ટિફાય કરો પછી ન્યાયતંત્ર તો બાયપાસ જ થઈ ગયું ને? બસ, પછી તો પોલીસ-કૉર્ટની ક્યાં જરૂર છે? માર બૂધું ને કર સીધું! એટલે પર્સનલી ઍઝ અ કન્સેપ્ટ મને આવી વિજિલાન્ટી ડ્રામા ફિલ્મો ગમતી નથી. આમેય એ ‘યુટોપિયન ડિસ્ટોપિયા’થી વધારે કશું હોતી નથી. (હકીકતમાં કોમનમેન વિજિલાન્ટીગીરી કરવા જાય, તો એની હાલત ‘જાને ભી દો યારો’ના નસિર-રવિ બાસવાની જેવી જ થાય!) ઍની વે…
  • ‘મદારી’નું પહેલું ટ્રેલર રિલીઝ થયું ત્યારથી જ ક્લિયર હતું કે આ ‘અ વૅન્સડે’ની બાટલીમાં ‘ગબ્બર’નો દારૂ ભરેલી પ્રોડક્ટ જ છે. અને નીકળ્યું પણ એવું જ. ‘મદારી’ ભાગ્યે જ ‘અ વૅન્સડે’ના ફરમામાંથી બહાર નીકળે છે (જ્યારે નીકળે છે ત્યારે ‘હાઇવે’ની બીજી બાટલી રેડી જ હોય છે). ઇવન તમે બંને ફિલ્મોમાં સામસામાં કેરેક્ટર પણ આઇડેન્ટિફાય કરી શકો. આમેય નિશિકાંત કામત મને ગમતા ડિરેક્ટર હોવા છતાં એ પણ હવે રોહિત શેટ્ટીની જેમ રિમેક સ્પેશિયાલિસ્ટ જ બની ગયા છે. (નિશિકાંતની પહેલી અને સરસ ફિલ્મ મરાઠી ‘ડૉમ્બિવલિ ફાસ્ટ’ પણ વિજિલાન્ટી ડ્રામા જ હતી.) ઇન્ટરેસ્ટિંગ વાત પાછી એ હોય કે જે નિશિકાંત કામત ‘મુંબઈ મેરી જાન’માં આંખ સામે આંખની મેન્ટાલિટીનો વિરોધ કરે એ જ પાછા વિજિલાન્ટી જસ્ટિસની વાત પણ કરે!
  • કોઇપણ જાતની ચરબી વિના ‘મદારી’ પર્ફેક્ટ થ્રિલરની નૉટ પર સ્ટાર્ટ થાય છે. સીધી બાત, નો બકવાસ. આ થ્રિલ પહેલા ઓલમોસ્ટ પોણો કલાક સુધી ચાલુ રહે છે. એક તરફ બાળક કિડનૅપ થાય, બીજી બાજુ તંત્ર હરકતમાં આવે અને બાળકને લઇને ચોર-પોલીસની ગૅમ સ્ટાર્ટ થાય.
  • અહીં મજા છે પર્ફોર્મન્સની. ઇરફાન તો કેમેરા સામે દાંત ખોતરે તોય એને માશાઅલ્લાહ ઑસ્કર આપી દેવાનું મન થાય. છતાં મને એની બૅકસ્ટોરીમાં બાપદીકરાના સીનમાં ઇરફાન એટલો અસરકારક ન લાગ્યો, જેટલો એ સૅડ સીનમાં ઇફેક્ટિવ છે. હા, પેલો કિડનૅપ થયેલો ટાબરિયો વિશેષ બંસલ જબરદસ્ત છે. એ જે રીતે મિનિસ્ટરના બગડેલા બચ્ચામાંથી મૅનિપ્યુલેટિવ, ડરેલું બાળક, એની માસુમિયત એ બધા જ કલર વન બાય વન બતાવતો રહે છે, એ જોતાં એ લંબી રેસ કા ઘોડા સાબિત થવાનો.
  • ઇરફાનની બૅકસ્ટોરી દસેક મિનિટમાં પતી જાય એમ હતી, અને સુખવિંદરે ગાયેલા એક નબળા ગીત દરમ્યાન આપણને એ સમજાઈ પણ જાય છે. છતાં મૅલોડ્રામા ઔર દિખાઓ, ઔર દિખાઓ! બબ્બે વાર ગીત પણ ચલાઓ! એ લાંબા ફ્લૅશબૅકમાં અગાઉ બિલ્ડઅપ થયેલી થ્રિલનું પડીકું વળી જાય છે. ‘અ વૅન્સડે’માં જે રૅસ અગેઇન્સ્ટ ટાઇમ ચાલતી હતી એ ઘડિયાળ જ અહીં બંધ પડી જાય છે. સ્ટાર્ટિંગમાં પણ જે રીતે બાળકના કિડનૅપ થવાની પ્રોસેસ બતાવી છે, તે લોજિકની ટૅસ્ટમાંથી માંડ ચઢાવો પાસ થાય છે (જબરદસ્ત સિક્યોરિટી છતાં નાનાં ટેણિયાં ચોકીદારને લાંચ આપીને રોજ રાત્રે એ પણ ૧૨થી ૪ દરમ્યાન હૉસ્ટેલની બહાર કેવી રીતે જઈ શકે?).
  • જિમી શેરગિલના ભાગે ‘અ વેન્સડે’નો રોલ જ રિપીટ થયો છે. અહીં એનો ચહેરો કરડો દેખાય છે, પણ કરવાનું કશું આવ્યું નથી. પરંતુ એ પોલીસ અધિકારી હોય કે નેતાઓ, મીડિયા પર્સન, સરકારી કર્મચારીઓ બધાં જ અહીં ટિપિકલ કૅરિકૅચરિશ અને વન ડાઇમેન્શનલ જ છે.
  • કદાચ રાઇટર રિતેશ શાહ અને ડિરેક્ટર નિશિકાંત કામતને પણ ખબર છે કે પોતાની ફિલ્મ ‘અ વૅન્સડે’ અને ‘હાઈવે’ના ટ્રેક પર જ છે. એટલે જ તે અત્યંત સૅલ્ફ અવૅર છે અને દર થોડીવારે મુખ્ય પાત્રો જ ‘પીડોફિલિયા’, ‘સ્ટૉકહૉમ સિન્ડ્રોમ’, ‘વિજિલાન્ટી’, ‘કાંગારૂ કૉર્ટ’, ‘કોમનમૅન’ની વાત કરે છે (કોઈ કહી જાય એ પહેલાં ડૅલ કાર્નેગી સ્ટાઇલમાં પોતે જ કબૂલી લેવાનું.)
  • ફિલ્મમાં અમુક વનલાઇનરો મસ્ત છે. ‘આઠ સાલ કે બચ્ચે કો ભી પતા હૈ પાવર ક્યા હૈ’, ‘તુમસે પહલે કોઈ કુછ ખરીદ લે તો સમઝો બુરે દિન આ ગયે તુમ્હારે’, ‘(ટ્રેન કે ટોઇલેટ મેં પાની) દેતે કહાં હૈ સેકન્ડ ક્લાસ વાલોં કો?’, ‘જંતર મંતર આના આજકલ ફૅશન બના રખા હૈ’, ‘ભ્રષ્ટાચાર કે લિયે હી સરકાર હૈ યે સચ હૈ’ વગેરે ખરેખર સારી લખાયેલી લાઇન્સ છે. એક જગ્યાએ ‘અચ્છે દિન કિસકે લિયે બુરે દિન લાયે હૈં’ જેવી લાઇન પણ છે (અટૅક!).
  • અહીં હૉમ મિનિસ્ટર પ્રશાંત ગોસ્વામી બનતા એક્ટર તુષાર દળવી સારા એક્ટર છે (મને તો એ ‘ઝી ટીવી’ના શરૂઆતના દિવસોમાં ફાલ્ગુની પરીખ સાથે વાચકોના પત્રો વાંચવાનો પ્રોગ્રામ કરતા ત્યારના એમને જોવા ગમે છે). પરંતુ ‘અ વૅન્સડે’માં નસિરુદ્દીન શાહના મોનોલોગ ટાઇપનો સીન અહીં ઇરફાનને બદલે તુષાર દળવીના ભાગે આવે, તો જનાબ, યે એક્સેપ્ટેબલ નહીં હૈ! આમેય મેસેજમાં આખી વાતનો અડિયોદડિયો દેશની જનતાને માથે જ નાખવાનો હોય (‘રાજા હિન્દુસ્તાની’માં કહે છે એમ ‘ઇસ દેશ મેં સબ હિન્દુ હૈ, મુસલમાન હૈ, બ્રાહ્મન હૈ, હરિજન હૈ, લેકિન હિન્દુસ્તાની કોઈ નહીં હૈ’ અને જેમ ‘ચક દે ઇન્ડિયા’માં કહે છે ‘મુઝે સિર્ફ એક હી નામ સુનાઈ દેતા હૈ, ઇ-ન્ડિ-યા’.) ટૂંકમાં ભ્રષ્ટાચાર પાછળ વાંક આપણો જ છે, કેમ કે આપણે સવાસો કરોડ ભારતીય તો ખાલી પાકિસ્તાન સામેની મૅચ હોય ત્યારે જ છીએ, બાકી તો ધર્મ-કોમમાં વહેંચાયેલા છીએ અને આપણેય તે આપણા નેતાઓ જેટલા જ ભ્રષ્ટ છીએ (અને ‘યથા પ્રજા તથા રાજા’ના ન્યાયે નેતાઓ પણ આપણી વચ્ચેથી જ આવે છેને).
  • ઇન શૉર્ટ, બે સારાં પર્ફોર્મન્સ સાથેની ‘અ વેન્સડે’ની ઠીકઠાક સિક્વલ જોવી હોય, તો આ ફિલ્મ ઇરફાનને લીધે એક વાર જોઈ શકાય. ફિલ્મમાંથી કાયદો હાથમાં લેવાને બદલે એક થવાનો મેસેજ લઇને બહાર નીકળીએ તો ગંગા નાહ્યા. મારા તરફથી આ ફિલ્મને અઢી (**1/2) સ્ટાર. હા, ફિલ્મના અંતે આવતી ફૈઝ અહમદ ફૈઝની ક્લાસિક કવિતા ‘બોલ કિ લબ આઝાદ હૈ તેરે’ ઇરફાનના કંઠે સાંભળવાનું ચૂકશો નહીં.
© Jayesh Adhyaru, Please share with due credits only.
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s