બજરંગી ભાઈજાન

ત્રિરંગી પહચાન

***

હંમેશની જેમ મારફાડ કરવાને બદલે સલમાનભાઈ આ વખતે શાંતિદૂત બનીને આવ્યા છે.

***

cixgrpnukaaapmgજેવી રીતે સલમાન ખાનની ફિલ્મો સ્ટોરી, સ્ક્રિપ્ટ વગેરેની મોહતાજ નથી હોતી, એ જ રીતે તે રિવ્યૂની પણ મોહતાજ નથી હોતી. કારણ કે તે ‘ઑફ ધ સલમાન, બાય ધ સલમાન અને ફોર સલમાન ફૅન્સ’ હોય છે. તેમ છતાં જો તમે સિનેમાની ફૂટપટ્ટી લઇને સલમાનભાઈની ફિલ્મોનું વિવેચન કરવા બેસો, તો તમારી હાલત ‘વ્યાપમ કૌભાંડ’ના સાક્ષી જેવી થાય. દર વર્ષે બૉક્સ ઑફિસ પર ‘બાહુબલિ’ની જેમ ત્રાટકતી સલમાન ફિલ્મો કરતાં આ વખતે આવેલી ‘બજરંગી ભાઈજાન’ ખાસ્સી અલગ છે. ના, અહીં પણ હંમેશની જેમ સલમાન પોતે ‘બીઇંગ હ્યુમન’ જ છે, પરંતુ આ વખતે એણે કોમી એકતા, ભારત-પાકિસ્તાનના ભાઇચારા જેવાં શાંતિનાં કબૂતરો ઉડાડવાની વાતો કરી છે. જેનું ક્રેડિટ ડિરેક્ટર કબીર ખાનને પણ આપવું પડે.

ચાલો પાકિસ્તાન

પવનકુમાર ચતુર્વેદી ઉર્ફ બજરંગી (સલમાન ખાન) એક ગુડ ફોર નથિંગ છતાં પાવિત્ર્ય ઔર ભક્તિરસ સે ભરપુર હનુમાનભક્ત છે. પાકિસ્તાનથી પોતાની માતા સાથે હઝરત નિઝામુદ્દીન ઓલિયાની દરગાહે માથું ટેકવા આવેલી બોલી ન શકતી પાંચ-છ વર્ષની બૅબી શાહિદા (સુપર ક્યુટ હર્ષાલી મલ્હોત્રા) ભૂલી પડી જાય છે અને સ્ક્રિપ્ટની ડિમાન્ડ પ્રમાણે બજરંગી ભાઇજાન સાથે એનો ભેટો થઈ જાય છે. હવે જેનું પોતાનું દિલ્હીની પહેલવાનપુત્રી રસિકા (કરીના કપૂર) સાથે સેટિંગ અધ્ધર લટકે છે, ત્યાં એ આ બૅબીને શું મદદ કરવાનો? લેકિન નો. ભલે પોતાના પાસપોર્ટનાં ઠેકાણાં ન હોય, પણ એકબાર ભાઈને કમિટમેન્ટ કર દિયા તો ફિર વો પાકિસ્તાન એમ્બેસી કી ભી નહીં સૂનતે. ગેરકાયદે બોર્ડર ક્રોસ કરીને એ બૅબી સાથે પાકિસ્તાનમાં ઘૂસે છે. ત્યાં એને સ્થાનિક પત્રકાર ચાંદ નવાબ (નવાઝુદ્દીન સિદ્દીકી)ની મદદ મળે છે. આમ તો ભાઈ માટે કોઈ કામ અશક્ય નથી, પરંતુ પરાયા મુલ્કમાં આ પરાઈ અમાનતને એ એના પરિવાર સાથે મેળવી આપવામાં સફળ જશે?

યે સલમાન ઝરા દુજે કિસમ કે હૈ

સલમાન, શાહરુખને તમે કોઇપણ રોલમાં નાખો, અલ્ટિમેટલી તો એ સુપરસ્ટાર સલમાન ને શાહરુખ જ રહેવાના. એમાંય સલમાનની ફિલ્મોમાં હોય છે શું? એક સુપરહ્યુમન, જેની એક વિચિત્ર સેન્સ ઑફ હ્યુમર છે, સર્વગુણ સંપન્ન છે, આરપાર વીંધી નાખે એવી ધારદાર પંચલાઇન્સ બોલે છે, કોઈ ઉમદા કાર્ય માટે એ નઠારાં તત્ત્વોને ચુન ચુન કે ખતમ કરે છે. પરંતુ આ બજરંગી ભાઈજાન જરા અલગ કિસમનો સલમાન છે. એ એકદમ ભલોભોળો ને ભણવામાં ઢ છે, કોઇના પર હાથ નથી ઉપાડતો, કોઇનું દર્દ એનાથી જોવાતું નથી. ઇન શૉર્ટ, એકદમ ભગવાનનો માણસ છે. એક્ચ્યુઅલી, ‘કિક’ અને ‘બજરંગી ભાઈજાન’ જોઇને એવું સ્પષ્ટપણે દેખાઈ આવે છે કે રિયલ લાઇફમાં એના પર ચાલી રહેલા કૅસની સામે મજબૂત પુરાવા તરીકે મૂકી શકાય તે માટે સલમાન પોતાની ફિલ્મોમાં વિશ્વશાંતિનાં કબૂતરો ઉડાડી રહ્યો છે. જેથી દેશમાં એના પ્રત્યે એક સિમ્પથીની ફીલિંગ ઊભી થાય કે ભાઈ ક્યારેક પીને ગાડી ફૂટપાથ પર ચડાવી દે અથવા તો બ્લૅકબકનો શિકાર કરી નાખે, પરંતુ એ છે ખુદા કા નેક બંદા.

તેમ છતાં આખી વાતને પોઝિટિવલી લઇએ તો આ ફિલ્મ ખરેખર ભારત-પાકિસ્તાન અને હિન્દુ-મુસ્લિમોને એક કરવાનો જડબેસલાક મેસેજ આપે છે. એ પણ જરાય લાઉડ થયા વિના, પીંછું ફરતું હોય એવી હળવાશથી. આપણને આંખોનો ડાયાબિટીઝ થઈ જાય એટલી હદે સલમાનને મીઠડો (ને હેન્ડસમ) બતાવાયો છે. એટલે એ સામેવાળો કન્ફ્યુઝ થઈ જાય કે ક્યાંથી શ્વાસ લેવો અને ક્યાંથી વધારાનો વાયુ મુક્ત કરવો એવા કોઈ શારીરિક છિદ્રો પાડતો નથી. ઇન ફૅક્ટ, આખી ફિલ્મમાં સલમાનની પહેલી ફાઇટ એક્ઝેક્ટ સવા કલાકે આવે છે. તામસિક રસના શોખીનો માટે અફસોસ કે એ પહેલી અને છેલ્લી ફાઇટ છે.

અન્ય સલમાનફિલ્મોથી તદ્દન વિપરિત આ ફિલ્મ ગોકળગાયની ગતિએ ધીમે ધીમે આગળ વધ્યા કરે છે. એક પછી એક તદ્દન બિનજરૂરી અને અત્યંત કંગાળ ગીતો આવ્યાં કરે છે. હા, અદનાન સમીની કવ્વાલી ખરેખર હૃદયસ્પર્શી છે. સાચું પૂછો તો આ ફિલ્મમાં હિરોઇનની કશી જરૂર હતી જ નહીં. તેમ છતાં ભાઈ એટલિસ્ટ પડદા પર વાંઢો ન રહી જાય એટલા માટે કરીનાને ફિલ્મમાં લેવાઈ છે, જેનું કામ રેડીમેડ કપડાંના શૉરૂમની બહાર મુકાયેલાં મૅનિકિન કરતાં જરાય વિશેષ નથી. ઇવન એની અને સલમાનની લવસ્ટોરી દૂરદર્શનના સમાચાર કરતાંય વધારે બોરિંગ છે.

ઇન્ટવલ પછી જ્યારે સલ્લુભાઈ બૉર્ડર ક્રોસ કરીને પાકિસ્તાન પહોંચે છે અને નવાઝુદ્દીનની એન્ટ્રી પડે છે, ત્યારથી ફિલ્મ ફાસ્ટ ગિયરમાં આવે છે. ઇન્ટરનેટના બાશિંદાઓ તરત જ કહી દેશે કે નવાઝુદ્દીનનું પાત્ર (તેના નામ સહિત) યુટ્યૂબ પર વર્ષોથી ફરતા પાકિસ્તાનની ‘ઇન્ડસ ચેનલ’ના પત્રકારના મહાકોમેડી વીડિયો પરથી જ લેવાયેલું છે. એટલું જ નહીં, એ વીડિયોનો આખેઆખો સીન પણ અહીં રિક્રિએટ કરાયો છે. પરંતુ નવાઝુદ્દીનનું કામકાજ કેસર, વેનિલાની ફ્લેવર જેવું છે. આખી વાનગીમાં બે ટીપાં નાખો તોય પૂરી ડિશમાં એનો જ સ્વાદ આવે. અહીં પણ એવું જ થયું છે. અમુક સીનમાં એક્ટર નવાઝ હીરો સલમાન પર રીતસર છવાઈ ગયો છે.

જેના માટે ભાઈ પાકિસ્તાન લાંબો થાય છે તે બૅબી હર્ષાલી મલ્હોત્રા એટલી બધી ક્યુટ છે કે આખું કાશ્મીર એના પર કુર્બાન કરી દેવાની ઇચ્છા થઈ આવે. પરંતુ એને મૂગી બતાવીને પ્રેક્ષકોની સિમ્પથી ઉઘરાવવાને બદલે મણિરત્નમની ‘અંજલિ’ ફિલ્મની જેમ બાળસહજ ધમાલ બોલાવી હોત, તો સાવ ઝોલ ખાઈ ગયેલો ફર્સ્ટ હાફ ક્યાંય વધારે એન્ટરટેનિંગ બની શક્યો હોત. સલમાનની ફિલ્મોમાં બીજાં પાત્રોનું કામકાજ ખસખસના દાણાથી વિશેષ હોતું નથી. અહીં એવા ખસખસ જેવડા જ રોલમાં ઓમ પુરી, રાજેશ શર્મા, શરત સક્સેના જેવા કલાકારો આવી આવીને જતા રહે છે.

સલમાનની ફિલ્મોમાં લોજિક શોધવા જનારને મેન્ટલ હૉસ્પિટલભેગો કરવો પડે. એટલે જ અહીં પૂછવાનું નહીં કે સલમાનને ગેરકાયદે બૉર્ડર ક્રોસ કરતો જોઇને પણ કોઈ પકડતું કેમ નથી, એ આટલી આસાનીથી પાકિસ્તાનમાં અને ત્યાંથી પછી પાન ખાવા જતો હોય એવી સહેલાઈથી પાછો ભારતમાં કેવી રીતે આવી જાય છે, બધાં પાત્રો આમ દિમાગને બદલે દિલનો જ ઉપયોગ કરીને ઇમોશનલ શા માટે થઈ જાય છે વગેરે. મેલોડ્રામાના ઑવરડોઝવાળી પોણા ત્રણ કલાકની આ ફિલ્મ હજી લંબાયા કરી હોત, જો લોસ્ટ એન્ડ ફાઉન્ડનો ‘મનમોહન દેસાઈ એન્ગલ’ કામે ન લાગ્યો હોત. એમ તો ‘ફિલ્મીસ્તાન’ અને ‘વેલકમ ટુ કરાચી’ પછી પાકિસ્તાનને જીતાડવા ઉતરેલા શાહિદ અફ્રિદીનો સીન સતત ત્રીજીવાર અહીં રિપીટ કરાયો છે.

બૉક્સઑફિસની બૉર્ડર ક્રોસ કરવી કે નહીં?

તમારી જાતને કેટલાક સવાલો પૂછો. જેમ કે, તમે સલમાનભાઈના એકદમ ખૂનખાર ફૅન છો? તમને ભલે ક્યુટ દેખાતો પણ દબંગ સ્ટાઇલમાં કિક મારવાને બદલે બે હાથ જોડીને ‘જય શ્રી રામ’ બોલતો અને રડી પડતો સલમાન જોવો ગમે? આખી ફિલ્મમાં સલમાન એકેય વાર શર્ટ ફગાવી દઇને પોતાનું ગઠીલું બદન ન બતાવે તો ચાલે? ફિલ્મ ભલે ગમે તે સ્પીડે ચાલતી હોય, પડદા પર ભાઈ દેખાય એટલે ભયો ભયો એ ફિલોસોફી સાથે તમે સંમત છો? જો આ બધા સવાલોના જવાબો ‘હા, ભઈ હા’ હોય, તો આ ફિલ્મ એકવાર જોવી જરાય હાનિકારક નથી.

ઊલટું તમને એવાય પવિત્ર વિચારો આવશે કે હિન્દુ હોય કે મુસ્લિમ, ભારતીય હોય કે પાકિસ્તાની, પ્રેમને કોઈ ધર્મ કે સરહદનાં બંધન થોડાં નડે છે? મુઠ્ઠીભર આતંકવાદીઓ ભાંગફોડ કરે એમાં આખા દેશના નાગરિકોનો શો વાંક? બસ, બંને દેશના નાગરિકો આ વિચારો પર અમલ કરે એટલે ભયો ભયો. આ ડિટર્જન્ટથી ધોયેલી સંપૂર્ણ પારિવારિક ફિલ્મમાં એક લોચો એ છે કે સીટીઓ મારવા જેવી મોમેન્ટ્સ અત્યંત ઓછી છે. એની સામે ટિકિટના ભાવો અત્યંત વધારે છે. એટલે અત્યારે બૅન્ક બૅલેન્સ ઓછું કર્યા વિના ટિકિટના ભાવો નોર્મલ થયા પછી નિરાંતે જોવા જશો તોય કંઈ ખાટુંમોળું થવાનું નથી. ઇન ફૅક્ટ, ડીવીડી બહાર પડે ત્યારે જોશો તોય સલમાનભાઈને જરાય ખોટું નહીં લાગે.

રેટિંગઃ *** (ત્રણ સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s