ગબ્બર ઇઝ બૅક

ગબ્બર કા નામ પૂરા મિટ્ટી મેં મિલાઈ દિયે

***

કરપ્શન જાણે મચ્છર હોય અને ગબ્બર નામની અગરબત્તી કરવાથી જતું રહેવાનું હોય એવા બાલિશ અપ્રોચવાળી આ ફિલ્મ મુર્ખામીના મહાકુંભ જેવી છે.

***

23-gabbar-new-posterભ્રષ્ટાચાર આ દેશને ઉધઈની જેમ કોરી રહ્યો છે. આખા દેશની સિસ્ટમ સડી ગઈ છે. કાયદો પણ કશું કરી શકે તેમ નથી. એટલે હવે કોમનમેનમાંથી જ કોઈ આગળ આવે અને ભ્રષ્ટાચારીઓને ચુન ચુન કે ખતમ કરવા માંડે એટલે એક દિવસ એવો આવશે કે આખા દેશમાંથી ભ્રષ્ટાચાર મિસ્ટર ઇન્ડિયાની જેમ ગાયબ થઈ જશે અને બધે સતયુગ પથરાઈ જશે… આ થીમ પર બનેલી ફિલ્મોની યાદી બનાવવા બેસો તો ‘શહેનશાહ’થી લઇને ‘હિન્દુસ્તાની’, ‘અપરિચિત’, ‘નાયક’, ‘સિંઘમ’, ‘ઉંગલી’ અને જો અહિંસક રસ્તાઓને પણ ઉમેરીએ તો ‘મુન્નાભાઈ’ સિરીઝનો પણ સમાવેશ કરી શકાય. પરંતુ ભ્રષ્ટાચાર દૂર કરવાનું જો મૅગી બનાવીને દો મિનટ મેં પેટ ભરી લેવા જેટલું ઇઝી હોત તો, ભ્રષ્ટાચારના નામે ખુરશી પર બેસી ગયેલા અરવિંદ કેજરીવાલે ક્યારનુંય ઝાડું ફેરવી દીધું હોત. આખરે આપણી પાસે રસ્તો બચે છે, ભ્રષ્ટાચાર દૂર કરવાનો આભાસી આનંદ આપતી ફિલ્મો બનાવવાનો. એવી એસ્કેપિસ્ટ ફિલ્મોમાં વધુ એક ઉમેરો છે આ અઠવાડિયે રિલીઝ થયેલી અક્ષય કુમાર સ્ટારર ‘ગબ્બર ઇઝ બૅક’. આ ફિલ્મ છેક ૨૦૦૨માં આવેલી તમિળ ફિલ્મ ‘રામના’ની ચોથી રિમેક છે, અને ત્યાં સુધીમાં ભ્રષ્ટાચારની વૈતરણીમાં ઘણુંયે પાણી વહી ગયું છે.

કિતને કરપ્ટ આદમી થે?

મુંબઈની એક કોલેજમાં ફિઝિક્સ ભણાવતો આદિત્ય (અક્ષય કુમાર) ‘ગબ્બર’નું ખૂફિયા રૂપ ધરીને ભ્રષ્ટાચારીઓને વીણી વીણીને કિડનેપ કરે છે. પછી એમાંથી એક એકને જાહેરમાં ફાંસીએ લટકાવી દે છે. આ કામમાં મદદરૂપ થવા માટે એની એક જવાંમર્દ જુવાનિયાંવની ટોળકી પણ છે. જેમ ગબ્બરનાં કારનામાં વધતાં જાય છે, તેમ ભ્રષ્ટાચારીઓની તો ફેં ફાટવા માંડે છે, પરંતુ ગબ્બરને પકડવા માટે પોલીસ પર સખત પ્રેશર આવે છે. ગબ્બરને ખબર પડે છે કે કરપ્શનની એક મોટી ફેક્ટરી તો શહેરના નામચીન બિલ્ડર દિગ્વિજય પાટિલ (દક્ષિણના કલાકાર સુમન તલવાર) ચલાવે છે. આમેય એ પાટિલ સાથે ગબ્બરને જૂનો હિસાબ ચૂકતે કરવાનો બાકી છે. સવાલ એ છે કે ગબ્બર ચેકરબ્બરની જેમ દેશમાંથી ભ્રષ્ટાચારને ભૂંસી શકશે? એ લોકોની હત્યાઓ કરે છે, તો કાનૂન એને છોડશે? અને બાય ધ વે, એને આ ભ્રષ્ટાચાર સામેના ક્રૂસેડર બનવાની ઈચ્છા ક્યાંથી જાગ્રત થઈ આવી? એના માટે કાં તો તમારે ફિલ્મ જોવી પડે, અથવા તો તમારી જિજ્ઞાસાવૃત્તિની ભ્રૂણહત્યા કરી નાખવી પડે.

હમ અંગ્રેજોં કે ઝમાને સે કરપ્ટ હૈં

ભ્રષ્ટાચારથી છૂટકારો અપાવવાની ‘ફેર એન્ડ લવલી’ ટાઇપની મનોહર કહાનિયાં જેવી ફિલ્મોની ફોર્મ્યૂલા સિમ્પલ હોય છે. લોકો જેનાથી ત્રાસેલા છે તે ડે ટુ ડે લાઇફનું કરપ્શન દૂર કરવાના એકદમ આત્યંતિક ઉપાયોનાં ચારેક એક્ઝામ્પલ પેશ કરવાનાં. ત્યારપછી આખી વાર્તાને હીરોની કોઈ પર્સનલ ટ્રેજેડી સાથે જોડીને ભ્રષ્ટાચારને કોઈ નેતા-બિલ્ડર-ડૉનનું સિમ્પ્લિસ્ટિક સ્વરૂપ આપી દેવાનું, જેથી તેના અંત સાથે લોકોને કૅથાર્સિસનો આનંદ મળે અને ‘વાહ વાહ’ પોકારતાં ઘરભેગા થાય. આપણી આ ‘ગબ્બર ઇઝ બૅક’ આ જ રૅસિપી પર આગળ વધે છે.

ઊલટું અહીં તો ભ્રષ્ટાચારની સાથોસાથ લૉજિકને પણ દેશવટો આપી દેવાયો છે. જેમ કે, ‘ગબ્બર’ બનેલો અક્ષય આખા ગામમાં રેવડી વહેંચતો હોય એમ પોતાના અવાજવાળી સીડીની લ્હાણી કરે છે, હીરોગીરી કરે છે, એની ગેંગ ખુલ્લે આમ લોકોને લટકાવે છે, પણ તોય કોઈ કાકોય એના સુધી પહોંચે નહીં. ગામમાં ગબ્બર એક પછી એક ભ્રષ્ટ અધિકારીઓને નાળિયેરની જેમ વધેરતો હોય, પણ પોલીસ રૂમમાં બેસીને સમોસા ખાવામાંથી ઊંચી ન આવે. એક્ચ્યુઅલી, પોલીસે પોતાના આવા કાર્ટૂનછાપ ચિત્રણ બદલ બદનક્ષીનો દાવો ઠોકી દેવો જોઇએ. ફિલ્મના ડિરેક્ટર ક્રિશભાઈ તેલુગુ ફિલ્મો બનાવવા માટે જાણીતા છે, એટલે ગ્રેવિટીની તો એમને કશી પડી જ ન હોય. પરંતુ એક સીનમાં તો વિલન ગ્રાઉન્ડ ફ્લૉર પર કાર લઈ આવે છે અને ત્યાંથી જ એક વ્યક્તિને નીચે ફેંકે છે, ત્યારે એ સ્થળ ચમત્કારિક રીતે દસેક માળ ઊંચે જતું રહે છે.

લૉજિકની ગેરહાજરી એકમાત્ર મુદ્દો નથી. ફિલ્મનો મોટો વિલન નંબર વન છે, તે એટલી લાઉડ છે કે તમે કાનમાં રૂનાં પૂમડાં ભરાવીને જાઓ તોય ઈએનટી સર્જન પાસે જવાની નોબત આવી શકે. બીજો વિલન છે, લગભગ બધાં જ પાત્રો ઑવરએક્ટિંગ કરવામાં કંઈ બાકી રાખતાં નથી. ગબ્બરને શોધવાને બદલે પિન ચોંટી ગઈ હોય એમ ‘ગબ્બર કૌન હૈ? કૌન હૈ ગબ્બર?’ ટાઇપના ફાલતુ સવાલો પૂછવામાં (આપણો અને એનો બંનેનો) ટાઇમ બગાડ્યા કરે છે. ઇવન મુખ્ય વિલન બનતા સુમન તલવાર અત્યંત સિરિયસ સીનમાં પણ ‘આયમ અ બ્રૅન્ડ’ બોલી બોલીને આખા સીનને કોમેડીમાં ફેરવી નાખે છે. વિલન નંબર ત્રણ, ૧૩૦ મિનિટની આ ફિલ્મમાં એકેય ગીતની જરૂર નથી. તોય ફાસ્ટફૂડમાં ઘુસાડેલા ચીઝની જેમ ત્રણ ગીત પરાણે ઠૂંસ્યાં છે. એમાંય છેલ્લે આવતું ચિત્રાંગદા સિંઘનું આઇટેમ સોંગ તો વાહિયાતપણાના ક્લાસિક એક્ઝામ્પલ જેવું છે. ફિલ્મમાં શ્રુતિ હાસન પણ છે, પરંતુ એ એક્ટિંગ ઓછી ને ગૂગલિંગ વધારે કરે છે.

ખાસ્સી વાસી લાગતી આ ફિલ્મમાં ગબ્બરનું નામ માત્ર ફિલ્મમાં એક નવું ‘એક્સ ફેક્ટર’ ઊભું કરવા સિવાય કશું જ નથી. એટલે તેને જસ્ટિફાય કરવા માટે પરાણે ગબ્બરસંહિતાના ડાયલોગ્સ ઘુસાડ્યા છે, ‘તેરા ક્યા હોગા, કાલિયા?’ જેવા રેસિસ્ટ જોક સહિત. અને હા, ફિલ્મના સંવાદો રજત અરોરાએ લખ્યા છે. એટલે જ ‘હમારા સિસ્ટમ બચ્ચોં કે ડાયપર કી તરહ હો ગયા હૈ’ અને ‘રિશ્વત નારિયલ કી તરહ હો ગઈ હૈ’ ટાઇપનાં ક્લિશે વનલાઇનર્સ પણ હોય જ.

સરદાર ખુસ હુઆ, સબાસી દિયા

‘શમિતાભ’ની અક્ષરા હાસનની જેમ વારેવારે વાળનાં લટિયાં સરખા કર્યા કરતા અક્ષય કુમારના ફૅન્સને તો જાણે અક્કીભાઈને ગડદા-પાટું ઉલાળતો જોવાની મજા પડવાની જ છે. એની એક્ટિંગ અને ઑવરઑલ પર્સનાલિટી જોવી ગમે છે એટલું તો માનવું પડે. એના સિવાય રસ પડે એવી એક્ટિંગ માત્ર સુનીલ ગ્રોવર (ઉર્ફ ‘ગુત્થી’)એ કરી છે (પણ એને જોઇને હવે સતત બીક લાગ્યા કરે છે કે કોઈ સીનમાં એ સ્ત્રીવેશમાં તાળીઓ પાડતો ને ‘ગુલશન ગુલશન’ ગાતો ટપકી ન પડે). શ્રુતિ હાસનનું કામ તો જાણે રૂપાળી મૅનિકિનથી વિશેષ નથી. એના વિશે માત્ર એટલું જ તમે નોટિસ કરી શકો કે એનો અવાજ પણ ડિટ્ટો એની નાની બહેન અક્ષરા જેવો જ છે. આ ઉપરાંત ફિલ્મની હૉસ્પિટલવાળી એક સિક્વન્સ રસપ્રદ છે (પણ ત્યાંય ડૉક્ટરોનું તદ્દન ચાઇલ્ડિશ ચિત્રણ).

તેરા ક્યા હોગા, ગબ્બર?

‘ગબ્બર ઇઝ બૅક’ ટાઇપની ફિલ્મોમાં ભ્રષ્ટાચારીઓને ચુન ચુન કે મારતા હીરોને જોઇને લોકો તાળીઓ પાડે છે, કારણ કે કરપ્ટ માણસને સજા પામતો જોવાની આપણી અંદરુની ઇચ્છા (ભલે આભાસી રીતે, પણ) સંતોષાય છે. પરંતુ આવી ફિલ્મો એ સિફતપૂર્વક ભુલાવી દે છે ભ્રષ્ટાચાર ઇમ્પોર્ટેડ વસ્તુની જેમ બહારથી નહીં, બલકે આપણી અંદરથી જ આવે છે. ત્રીજો ખતરનાક ટ્રેન્ડ એ શરૂ થયો છે કે દર બીજી-ત્રીજી ફિલ્મનો આડકતરો મેસેજ એ જ હોય છે કે આપણી સિસ્ટમ તો સડી ગઈ છે, એટલે ઉપાડો કાયદો હાથમાં, મારો બૂધું ને કરો સીધું. એટલે તમને જો આવા લોચાવાળા મેસેજ કે એસ્કેપિસ્ટ મનોરંજન સામે વાંધો ન હોય, લોજિક-બોજિક ઠીક મારા ભૈ, આપણે તો બે કલાક એસીમાં બેસીને સીટીઓ મારવા મળે એટલે ભયો ભયો એટલી જ અપેક્ષા હોય અથવા તો તમે અક્ષય નામના કુમારના ફૅન હો, તો ખિસ્સું હળવું કરવા જજો. નહીંતર, ગબ્બર પોતે જ કહે છે એમ આ ફિલ્મથી પચાસ-પચાસ કોસ દૂર રહો તો વધારે સારું.

રેટિંગઃ ** (બે સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s