pk

મનોરંજન પર હાવી થયો મેસેજ

***

આ ફિલ્મ આપણને સૌને સવાલ પૂછે છે કે માણસને બનાવનારો ઈશ્વર સાચો કે માણસે બનાવેલો ઈશ્વર સાચો?

***

pk-movie-aamir-khan-and-anushka-sharma-new-poster-imagesઈશ્વર કોણ છે? ક્યાં છે? ધર્મ એટલે શું? કોનો ધર્મ સાચો? ઈશ્વર ક્યારેય ડરાવે ખરો? નિર્દોષોની હત્યા કરવાની છૂટ આપે ખરો? અને આપણે કયા ઈશ્વરને માનવું, જેણે માણસને, આ પૃથ્વી-બ્રહ્માંડને બનાવ્યા છે એને કે પછી માણસે જેને પોતાની રીતે સર્જ્યો છે એવા ઈશ્વરને? અત્યારે દુનિયાને કઠી રહ્યા છે તેવા આ પાયાના સવાલો પૂછે છે રાજકુમાર હિરાણી, આમિર ખાન આણિ મંડળીની લેટેસ્ટ ફિલ્મ, પીકે. ફિલ્મ ખાસ્સી ઢીલી છે, પ્રીડિક્ટેબલ છે, પણ એ જે વાત કહે છે એ તો કાન દઈને સાંભળવા જેવી અને શાંતિથી વિચારીને જીવનમાં ઉતારવા જેવી છે.

ઈશ્વરની શોધમાં

પીકે (આમિર ખાન) એક ભેદી માણસ છે, જે ક્યાંથી આવ્યો છે એની કોઈને ખબર નથી. આ દુનિયાની રીત-રસમો એને સમજાતી નથી, પરંતુ એ જે સવાલો પૂછે છે તે આપણી સ્થાપિત વિચારસરણીના પાયામાં ઘા કરે છે. આ પીકે કશુંક શોધી રહ્યો છે, જે એને એના ઘરે પાછા જવામાં મદદ કરી શકે એમ છે. તે વસ્તુની શોધમાં એ રાજસ્થાનના ભૈરોસિંહ (સંજય દત્ત)ને મળે છે અને પછી ટપકે છે દિલ્હીમાં. ત્યાં એને ભેટી જાય છે, જગત જનની ઉર્ફ જગ્ગુ (અનુષ્કા શર્મા). જગ્ગુ એક ન્યૂઝ ચેનલમાં પત્રકાર છે અને પીકેમાં એને દેખાય છે એક મસાલેદાર સ્ટોરી. પીકેની સ્ટોરી જાણતાં જાણતાં ખબર પડે છે કે એ જે વસ્તુ શોધી રહ્યો છે તે તપસ્વી બાબા (સૌરભ શુક્લા) નામના એક પાખંડી બાબા પાસે છે. એ તપસ્વી બાબાથી તો આ જગ્ગુ પણ પરેશાન છે. બસ, વાર્તાનું ફાઇનલ એક્ટ એટલે પીકે વર્સસ તપસ્વી બાબા.

આસમાં પે હૈ ખુદા ઔર ઝમીં પે હમ

ફિલ્મમેકર કરણ જૌહરે હમણાં એક ટીવી ઈન્ટરવ્યૂમાં રાજકુમાર હિરાણીને જીનિયસ, સાધુ કહેલા. જૌહરની વાત ઘણે અંશે સાચી છે. કેમ કે જીવનનાં મૂળભૂત મૂલ્યોને એક મનોરંજક વાર્તામાં ભેળવીને ગરમાગરમ શીરાની જેમ ગળે ઊતરી જાય એ રીતે પિરસવાની જે આવડત હિરાણીમાં છે, તે અત્યારના ભાગ્યે જ બીજા કોઈ ફિલ્મમેકર પાસે છે. મેડિકલ ફિલ્ડમાં માનવીય સ્પર્શ, અત્યારે ગાંધીવિચારની પ્રસ્તુતતા અને એજ્યુકેશનલ સિસ્ટમમાં લાગેલી ઉધઈ પર માઇક્રોસ્કોપ ધર્યા પછી હવે હિરાણીભાઈએ ધર્મના નામે ચાલતા પાખંડો પર ફોકસ કર્યું છે.

ધારો કે એક માણસ એવો આવે કે જેના પર આપણે ત્યાંનાં ધર્મ-કોમ-જાત-દુનિયાદારી-લુચ્ચાઈનાં કલેવર ચડેલાં જ ન હોય, અને એ આપણને બિલકુલ પાયાના સવાલો પૂછે તો આપણે તેના જવાબો આપી શકીએ ખરા? જો બધા ધર્મો એક જ વાત કહેતા હોય તો વિશ્વમાં સૌ એને નામે ઝઘડે છે કેમ? જો બધા ધર્મો ખરેખર અલગ હોત તો ઉપરવાળો બાળકને ધર્મનો સિક્કો મારીને જ દુનિયામાં ન મોકલતો હોત? ઈશ્વરના એજન્ટ બનીને બેઠેલા ધર્મગુરુઓ પાસે જો બધા જ પ્રશ્નોનાં સોલ્યૂશન હોય તો એ લોકો ચપટી વગાડીને બધાંનાં દુઃખો દૂર કેમ કરી નથી નાખતા? આ જ વાતો બે વર્ષ પહેલાં ગુજરાતી સર્જક ઉમેશ શુક્લાની ફિલ્મ ‘ઓહ માય ગોડ’માં પુછાયેલા. અહીં રાજકુમાર હિરાણી અને સહલેખક અભિજાત જોશી એ જ બધા અણિયાળા સવાલો એમની એકદમ પારેવાની પાંખ જેવી હળવી સ્ટાઇલમાં આપણને પૂછે છે. ખાસ કરીને પેશાવરમાં જે રાક્ષસી કૃત્ય થયું એવા માહોલમાં આ સવાલોના જવાબો સ્વસ્થ મને શોધવા અત્યંત જરૂરી બની જાય છે.

પરંતુ આમિર ખાનનાં ભળતા-સળતા લુક અને ફિલ્મની વાર્તા શું છે તેના સસ્પેન્સનાં કુંડાળાની વચ્ચે રહેલી આ ફિલ્મ હિરાણીની બેસ્ટ ફિલ્મ છે? જવાબ છે, ના. ફિલ્મમાં કહેવાયેલી વાત તદ્દન સાચી છે. કહો કે, સો ટચના સોના જેવી છે. પરંતુ એ વાત એટલી લંબાઈ ગઈ છે કે લગભગ શરૂઆતની અડધી ફિલ્મ ખાઈ જાય છે. એક ઉદાહરણ આપીને નિયમ સમજાઈ જતો હોય, તો પછી ફરી ફરીને નવાં નવાં ઉદાહરણો આપ્યા કરવાનો શો અર્થ? જ્યારે ઈન્ટરવલ પછીની ફિલ્મ આખી વાર્તાને એક લોજિકલ એન્ડ સુધી પહોંચાડવાની મથામણમાં પૂરી થઈ જાય છે. જેમ જેમ ફિલ્મ આગળ વધતી જાય તેમ તેમ આપણી ધારણા પ્રમાણેના જ ટિપિકલ બોલિવુડિયન ટ્રેક પર ફિલ્મ આગળ વધતી જાય. આખી સ્ટોરીમાં આવતા ટ્વિસ્ટ એન્ડ ટર્ન પણ જાણે જિગસો પઝલની જેમ ચિત્ર પૂરું કરવા માટે એકબીજા સાથે જોડી કાઢ્યા હોય એવાં સગવડિયા છે.

૧૫૩ મિનિટની પીકેનું બીજું સૌથી નબળું પાસું છે એનું કંગાળ સંગીત. એક-બે નહીં, પણ ચાર ચાર સંગીતકારો હોવા છતાં ફિલ્મમાં એકેય ગીત જલસો કરાવી દે તેવું બન્યું નથી. ત્યારે આ ફિલ્મમાં કેટલાંક ગીતો અને ચ્યુઇંગ ગમની જેમ લંબાતાં દૃશ્યો પર કાતર ચલાવીને ફિલ્મને થોડી ક્રિસ્પ કરવાની જરૂર હતી. આ કામ ફિલ્મના ડિરેક્ટર રાજુ હિરાણી જ કરી શક્યા હોત, કેમ કે એ પોતે જ ફિલ્મના એડિટર પણ છે.

એક્ટિંગ વેક્ટિંગ

mork_mindy_tv_series-685149461-largeલોકોને પીકે જોવા માટે ખેંચતું સૌથી મોટું ચુંબક હતું, આમિર ખાન. મિસ્ટર પરફેક્શનિસ્ટ તરીકે જાણીતા આમિર માટે કહેવાય છે કે એ એના કેરેક્ટરમાં ડીપલી ઘૂસ કે એક્ટિંગ કરે છે. રાઇટ, પણ અહીંયા સતત એવું લાગ્યા કરે છે કે એના પાત્ર પાસે વધારે શક્તિઓ હોવા છતાં આમિર ખાન જાણી જોઇને ડમ્બ-બબૂચક જેવી એક્ટિંગ કરે છે. આ પીકે ફિલ્મમાં એનું પાત્ર ૧૯૭૮માં આવેલી અમેરિકન કોમેડી સિરિયલ ‘મોર્ક એન્ડ મિન્ડી’માં રોબિન વિલિયમ્સે ભજવેલું. તે પાત્ર આમિરના પીકે કરતાં ક્યાંય વધારે નેચરલ અને જીવંત લાગતું હતું.

અનુષ્કા શર્મા એના ટિપિકલ બબલી રોલમાં છે. આ પ્રકારનું કેરેક્ટર આજકાલ દર બીજી અર્બન ફિલ્મમાં જોવા મળે છે. ફિલ્મમાં આમિર પછી સૌથી વધુ ધ્યાન ખેંચે એવું પાત્ર હોય તો તે નિર્મલ બાબા સ્ટાઇલની દુકાન ચલાવતા તપસ્વી બાબા બનતા સૌરભ શુક્લાનું છે. પરંતુ આવું જ પાત્ર એમણે લગે રહો મુન્નાભાઈમાં પણ ભજવેલું. એનાથી આગળ વધીને આ પાત્રમાં કશી જ નવીનતા ઉમેરાઈ નથી. મુન્નાભાઈ સંજય દત્તની એન્ટ્રી પડે છે ત્યારે આપણો કોઈ જૂનો દોસ્તાર આવ્યો હોય એવો ઉમળકો જાગે છે, પરંતુ એનું પાત્ર પણ ખાસ કશા શૅડ બતાવ્યા વિના મિસ્ટર ઈન્ડિયાની જેમ ગાયબ થઈ જાય છે.

હા, આ ફિલ્મમાં હિરાણી જેમને લકી ચાર્મ માને છે એવા બમન ઈરાની પણ છે, પરંતુ અલપ ઝલપ દૃશ્યોને બાદ કરતાં ફિલ્મમાં તેઓ તદ્દન વેડફાયા છે. એવું જ સુશાંત સિંહ રાજપુતનું છે. એ બિચારો શરૂઆતમાં એક રોમેન્ટિક સોંગ ગાયા પછી નૌ દો ગ્યારહ થાય છે, તે છેક ક્લાઇમેક્સમાં મોઢું બતાવે છે. પરંતુ ઓવરઓલ જોઇએ તો રાજકુમાર હિરાણી જે નાનાં નાનાં પરંતુ યાદ રહી જાય તેવાં પાત્રો સર્જવામાં માહેર છે, એવાં કોઈ પાત્રો અહીં સર્જાતાં નથી.

ક્યા કિયા જાયે?

સાફ વાત છે, પીકેમાં રાજકુમાર હિરાણીની અગાઉની ફિલ્મોની જેમ મેસેજ પ્લસ મનોરંજનનું તોફાની કોમ્બિનેશન નથી. આ વખતે મેસેજનો મસાલો વધારે પડી ગયો છે અને ફિલ્મ ચવાયેલી રેસિપી પર આગળ વધીને પૂરી થઈ જાય છે. તેમ છતાં એ મેસેજ સો ટચના સોના જેવો છે અને દરેકે શાંતિથી વિચારવા જેવો છે. આ સાફસૂથરી ફિલ્મમાં પીકે જે વાત કહેવા માગે છે તે જો વિશ્વમાં બધા સમજી જાય તો પેશાવર જેવી કોઈ ઘટના બને જ નહીં. ટિકિટોના ભાવ વધારીને રિલીઝ થયેલી આ ફિલ્મને જો એન્ટરટેઇનમેન્ટ ટેક્સ ફ્રી કરી દેવામાં આવે તો તે ઓર વધારે દર્શકો સુધી પહોંચી શકે.

રેટિંગઃ *** (ત્રણ સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s