દાવત-એ-ઇશ્ક

ઝાયકા-એ-લઝીઝ

***

પાકવામાં વાર લગાડતી મુઘલઈ વાનગી જેવી હબીબ ફૈઝલની આ ફિલ્મ હળવો પરંતુ દાઢે વળગે એવો સ્વાદ આપી જાય છે.

***

daawat-e-ishq-movie-poster_140490139000દિગ્દર્શક હબીબ ફૈઝલ અત્યારના યુગના હૃષિકેશ મુખરજી છે એવું કહીએ તો જરાય અતિશયોક્તિ નહીં લેખાય. કેમ કે, તેઓ જ્યારે ફિલ્મ બનાવે ત્યારે તેની ટ્રીટમેન્ટ કબૂતરની પાંખ જેવી એકદમ હળવી હોય, આપણી જ આસપાસના લોકોની, બલકે આપણી જ વાર્તા હોય અને ઉપરથી ગાંઠે બાંધી રાખવા જેવો મેસેજ પણ હોય. એ મેસેજ પણ એટલો હળવાશથી અપાયો હોય કે આપણને સહેજે ઉપદેશાત્મક ન લાગે. હૈદરાબાદી અને લખનવી ઝાયકામાં ઝબોળીને પેશ કરાયેલી એમની લેટેસ્ટ ફિલ્મ ‘દાવત-એ-ઈશ્ક’ પણ એવી જ છે.

ભારતના કાળજે દહેજનો દાગ

અબ્દુલ કાદિર (અનુપમ ખેર) હૈદરાબાદ ખાતે હાઇકોર્ટમાં ક્લાર્ક છે. પ્રોબ્લેમ એ છે કે એમની દીકરી ગુલરેઝ ઉર્ફ ગુલ્લુ (પરિણીતી ચોપરા) પરણવાલાયક થઈ ગઈ છે, પરંતુ બધા જ સારા મુરતિયા ટ્રક ભરીને દહેજ માગે છે. હવે આઝાદ ખયાલોવાળી ગુલ્લુ કહે છે કે દહેજ માગે એવો મુરતિયો તો મારે જોઇએ જ નહીં. એક શૂઝના શોરૂમમાં કામ કરીને સ્વમાનભેર જીવતી ગુલ્લુનાં અરમાન છે કે આગળ ઉપર ભણવા માટે અમેરિકા જવું છે.

આખરે કંટાળીને એ નક્કી કરે છે કે દહેજના કાંટાને દહેજના કાયદાના જ કાંટાથી કાઢવો. એટલે એ પોતાના પિતાને મનાવીને પ્લાન કરે છે કે આપણે નામ-ઠામ બદલીને બીજા ગામે જવાનું. ત્યાં મુરતિયા જોવાના અને દહેજ માગતી વખતે એમનું સ્ટિંગ ઓપરેશન કરીને કેસ ઠોકવાનો. પછી આઉટ ઓફ કોર્ટ સેટલમેન્ટ કરીને પૈસા ભેગા કરી લેવાના. આ પ્લાન હેઠળ લખનઉમાં કબાબનો પુશ્તૈની બિઝનેસ સંભાળતો તારિક હૈદર ઉર્ફ તારુ (આદિત્ય રોય કપૂર) ફસાઈ જાય છે. ગુલ્લુ એટલે કે પરિણીતીને પ્રોબ્લેમ એ થાય છે કે એ તારિકને સો ટચનો સાચો પ્રેમ કરી બેસે છે. ઉપરથી તારિક પણ શુદ્ધ ઘીમાંથી બનાવેલો  હોય એવો સાચા દિલનો છે. તો મૂળ પ્લાન પ્રમાણે તારિકને લૂંટી લેવો કે પછી આખા પ્લાનનું તપેલું ઊંધું વાળી દેવું? આખિર કરે તો ક્યા કરે?

ધીમે ખાઓ, ચાવીને ખાઓ

આપણે જમવા બેસીએ તો પહેલાં દાળમાંથી લીમડો-કોકમ વગેરે કાઢી લઇએ, એ રીતે પહેલાં ફિલ્મનાં નેગેટિવ પાસાંની વાત કરી લઇએ. એક તો ફિલ્મ ખાસ્સી ધીમી છે. આપણી ફિલ્મોમાં સ્ટાર્ટિંગની પાંચ-દસ મિનિટમાં હીરોની ધમાકેદાર એન્ટ્રી ન થાય, તો ઑડિયન્સ અકળાઈ જાય. જ્યારે અહીં તો ફિલ્મ શરૂ થયા પછી લગભગ પોણો કલાક વીતી ગયા પછી છેક હીરોજાન આદિત્ય રોય કપૂરનો પ્રવેશ થાય છે. ત્યાં સુધીમાં તો હિરોઇનજાન પરિણીતી ઓલરેડી એક મુરતિયા જોડે પ્રેમમાં પડીને એક લવસોંગ ગાઈ લે છે. ગુજરાતી થાળીમાં જેમ રોટલી-શાક પછી દાળ-ભાત અને છેલ્લે મુખવાસ આવે એ બધું નક્કી જ હોય, એ રીતે આ ફિલ્મમાં પણ આપણને ખબર પડી જાય કે હવે સ્ટોરીમાં કંઇક આમનું આમ થશે. અને હા, લોજિકની રેસિપી કામે લગાડીએ તો જરાય વિશ્વાસ ન બેસે કે કોઈ મધ્યમવર્ગના ભીરુ માણસો આટલી મોટી છેતરપિંડી કરવા તૈયાર થાય.

પરંતુ બોસ, આ દાવત-એ-ઈશ્કના માસ્ટર શેફ હબીબ ફૈઝલ છે. આપણા સમાજને કેન્સરની જેમ વળગેલું દહેજનું દૂષણ અને સાથોસાથ તેને રોકવાની કાયદાકીય કલમ ‘498એ’નો દુરુપયોગ એ બંનેનું ફૈઝલમિયાંએ પરફેક્ટ ફ્યુઝન કર્યું છે. હસતાં-હસાવતાં એમણે આપણને લવિંગ કેરી લાકડીથી ફટકારીને એ પણ સમજાવી દીધું છે કે દીકરાને બેરર ચેકની જેમ ટ્રીટ કરવાની અને કચકચાવીને દહેજ લેવાની માનસિકતા કોઈ ચોક્કસ વર્ગ કે સમુદાય પૂરતી મર્યાદિત નથી. અને આપણું અત્યારનું કહેવાતું ઉચ્ચ શિક્ષણ એ માનસિકતા દૂર પણ કરી શકતું નથી. બલકે ડૉક્ટર, એન્જિનિયર, આઇએએસ-આઇપીએસ, એમબીએ થયેલા મુરતિયાનો તો દહેજના માર્કેટમાં ઊંચો ‘ભાવ’ બોલાય છે! તો સામે એવું જરાય નથી કે ઓછું ભણેલી વ્યક્તિ માનસિક રીતે પણ પછાત જ હોય. સ્ત્રીઓને પુરુષ સમોવડી ગણવાની પરિપક્વતા કમનસીબે આપણું અત્યારનું એજ્યુકેશન આપી શકતું નથી. આ વાત ફિલ્મના લેખક-દિગ્દર્શક હબીબ ફૈઝલે ગરમાગરમ શીરાની જેમ આપણા ગળે ઉતારી દીધી છે.

આ ફિલ્મમાં હૈદરાબાદી અને લખનવી મિજાજ જે ખૂબીથી ઝીલાયા છે, શુભાનઅલ્લાહ! માત્ર જે તે શહેરનાં જાણીતાં સ્થળોએ શૂટિંગ કરી લેવાથી તેની ઓથેન્ટિક ફ્લેવર ન આવે. તે માટે ત્યાંના કલ્ચરને પણ ઝીણવટપૂર્વક આત્મસાત્ કરવું પડે. હબીબ ફૈઝલે હૈદરાબાદમાં રહેતાં મુસ્લિમ બાપ-બેટીની લાઇફને બખૂબી ઝીલી છે. તો એટલી જ સલુકાઇથી એમણે લખનવી મિજાજ પણ ઝીલ્યો છે. જે નજાકતથી પરિણીતી અને અનુપમ ખેર હૈદરાબાદી ઝબાનમાં ‘બાતાં’ કરે છે, એ જરાય કૃત્રિમ લાગતું નથી. હૈદરાબાદ બાજુના લોકો દહેજને ‘ઝહેઝ’ બોલે છે, એનું પણ હબીબ ફૈઝલે ધ્યાન રાખ્યું છે. અરે, દહેજના ભાવ નક્કી કરવાના એક સીનમાં બેકગ્રાઉન્ડમાં ‘સેલ’ લખેલું બેનર ડિસ્પ્લે થાય છે એ પણ એક દિગ્દર્શકનું જ નકશીકામ બતાવે છે.

જો ડિરેક્ટરે ધાર્યું હોત તો એ સહેલાઇથી ફિલ્મને રોનાધોનાવાળી મેલોડ્રામાની ફ્લેવર આપી શક્યા હોત. પરંતુ છેક છેલ્લે સુધી ફિલ્મ પોતાનો હળવો ટોન જાળવી રાખે છે. બલકે જે હળવાશથી ફિલ્મમાં પંદરથી એંસી લાખ જેટલી મોટી રકમ દહેજ માટે માગવામાં આવતી હોય અને દહેજનાં રેટ કાર્ડ નક્કી થતાં હોય, તે સંવેદનશીલ હૃદયના લોકોને અકળાવી મૂકે તેવું છે.

એક પરફેક્ટ કોકટેઇલની જેમ ફિલ્મનાં ત્રણેય મુખ્ય પાત્રો એકબીજામાં ભળી જાય એવી અદાકારી પેશ કરે છે. કમનસીબે સંગીતનું એવું નથી. ફિલ્મના ટાઇટલ સોંગને બાદ કરતાં સાજિદ-વાજિદનાં બીજાં બધાં જ ગીતો ભાતમાં કાંકરી આવે એ રીતે ખૂંચે છે.

આ દાવતમાં જવા જેવું છે

બોલિવૂડની ટિપિકલ ફિલ્મોથી હટકે ટ્રીટમેન્ટ ધરાવતી અને સાથોસાથ એક નક્કર વિચાર આપી જતી આ ફિલ્મ ‘દાવત-એ-ઈશ્ક’ જરા પણ ચૂકવા જેવી નથી. હા, ફિલ્મ ખાસ્સી સ્લો છે, પરંતુ એક પૌષ્ટિક સાત્ત્વિક વાનગીની જેમ તે (માનસિક) સ્વાસ્થ્ય માટે ગુણકારી છે. એટલે દવા તરીકે પણ આ ફિલ્મ પૂરા પરિવાર સાથે જોવી જોઇએ.

રેટિંગ: *** (ત્રણ સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s