સિટીલાઇટ્સ

પેટ કરાવે વેઠ

***

હંસલ મહેતાની સિટીલાઇટ્સ માત્ર મનોરંજન માટે કે ફ્રેશ થવા માટે ફિલ્મો જોવા જતા લોકો માટે નથી.

***

02-citylightsગરીબી આપણી ફિલ્મોનું ‘ગિલ્ટિ પ્લેઝર’ છે. ગરીબો કેવી હાલાકી ભોગવીને જીવે છે એનું ત્રાસ થઈ જાય એ હદે ચિત્રણ કરતી કૃતિઓ ઈન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ સર્કિટમાં રાતોરાત હિટ થઈ જાય છે. એનાં ‘દો બીઘા ઝમીન’થી લઈને ‘સલામ બોમ્બે’ અને ‘સ્લમડોગ મિલ્યનેર’ સુધીનાં ઉદાહરણોનો ઢગલો આપણી પાસે પડ્યો છે. હંસલ મહેતાની સિટીલાઇટ્સ એ જ માળાનો વધુ એક મણકો છે. આપણને માત્ર દુઃખી કરવા માટે જ જાણે આ ફિલ્મ બનાવી હોય એમ તેમાં સમ ખાવા પૂરતી હળવાશ સુદ્ધાં હળવાશ ડિરેક્ટરે મૂકી નથી.

રોટલા અને ઓટલાનું વિષચક્ર

દિપક સિંઘ (રાજકુમાર યાદવ) પત્ની રાખી (પત્રલેખા) અને ચારેક વર્ષની દીકરી સાથે રાજસ્થાનના એક નાનકડા ગામડામાં રહે છે. દિપક અગાઉ લશ્કરમાં ડ્રાઈવરની નોકરી કરતો, પણ હવે ગામડામાં સાડીઓની નાનકડી દુકાન ચલાવે છે. આમદની ચવન્ની અને ખર્ચા દસ રૂપિયા જેવા ઘાટને કારણે શાહુકારો એની દુકાન પચાવી પાડે છે. એટલે રોટલાની તલાશમાં દીપકનો પરિવાર મુંબઈની વાટ પકડે છે. પગ મૂકતાંવેંત મુંબઈ પોતાનો પરચો બતાવે છે. હવે આ પરિવાર પાસે નથી રોટલો, નથી ઓટલો કે નથી પૈસા. મજૂરી કરીને પણ કેટલા દિવસ કામ ચાલે?

નછૂટકે રાખી બિયર બારમાં ડાન્સર બને છે. બીજી બાજુ દિપકને પણ એક સિક્યોરિટી કંપનીમાં નોકરી મળી જાય છે. દિપકની હાલત પર દયા ખાઈને વિષ્ણુ (માનવ કૌલ) એને નોકરીએ રખાવી દે છે. એ સિક્યોરિટી એજન્સીનું કામ એવું કે એક પાર્ટી પાસેથી બોક્સ લઈને બીજી પાર્ટીને પહોંચતું કરવાનું. તોડવાની કોશિશ કરો તો બ્લાસ્ટ થાય એ રીતે સીલપેક એવા એ બોક્સમાં પૈસા હોય કે ડ્રગ્સ એની સાથે આ લોકોને કશી લેવાદેવા નહીં. પણ હા, જીવનું જોખમ સતત લટકતું રહે.

ધીમે ધીમે દિપક અને એના બોસ વિષ્ણુ વચ્ચે દોસ્તી જામે છે. વિષ્ણુ પોતાનું ભાડે લીધેલું ઘર પણ વિષ્ણુને આપી દે છે. ત્યાં જ વિષ્ણુ દિપક સામે એવી ઑફર મૂકે છે, જે બધાંની જિંદગી કાયમ માટે બદલી નાખે છે. દિપક સામે તો ઈધર કૂંઆ ઉધર ખાઈ જેવી પરિસ્થિતિ આવીને ઊભી રહે છે.

પીડાનો ઓવરડોઝ

હંસલ મહેતાની સિટીલાઇટ્સ ગયા વર્ષે આવેલી બ્રિટીશ ફિલ્મ ‘મેટ્રો મનિલા’ની રિમેક છે. મેટ્રો મનિલાને દુનિયાભરના વિવેચકોએ વખાણેલી. પરંતુ અહીં આખી ફિલ્મમાંથી સતત પીડા ટપકતી રહે તેનું હંસલ મહેતાએ ખાસ ધ્યાન રાખ્યું છે. ગરીબ હોવા છતાં આ નાનકડો પરિવાર સુખી છે એવું અલપ ઝલપ બતાવ્યાં પછી સતત એમની માથે દુઃખના ડુંગરો તૂટતા રહે છે. વળી, ફિલ્મની ટ્રીટમેન્ટ પણ રિયલિસ્ટિક કહેવાય એ પ્રકારની રખાઈ છે. એટલે બે ટંક ભોજન માટે પણ ટળવળતો પરિવાર ઉકરડે પડી રહે, બિયર બારમાં કામ માગવા જાય ત્યારે યુવતીના આખા શરીરને છેક સુધી ચકાસવામાં આવે, ફરિયાદ નોંધવાને બદલે વીડિયોગેમ રમ્યે રાખતા પોલીસવાળા… આ બધું એટલી સહજતાથી બતાવાય છે કે આપણા મગજની નસો તણાઈ જાય. ઉપરથી ડોક્યુમેન્ટરી ફિલ્મમેકર્સના ફેવરિટ એવા સતત હલહલ થતા કેમેરા એન્ગલ્સ અને ખાસ્સી વાર સુધી સહેજ પણ બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક વિના ચાલતા સીન આપણી ધીરજની કસોટી કરી લે.

ધીમી ગતિએ લગભગ અનુમાન લગાવી શકાય એવા પાટા પર જતી આ ફિલ્મની સ્ટોરીનું પોત અત્યંત પાતળું છે. 126 મિનિટ્સની સિટી લાઇટ્સમાં ઉદાસીને ખંખેરે એવા હળવા સીન પણ નાખ્યા નથી. મતલબ સાફ છે, આ ફિલ્મ મનોરંજન માટે નહીં બલકે હચમચાવવા માટે જ બનાવાઈ છે. વાર્તામાં એક પછી એક બનતા બનાવો આપણને સતત એ બીકમાં રાખે કે હમણાં કંઈક માઠા સમચાર આવશે. અને મોટે ભાગે આપણે સાચા પડીએ.

કડવી દવાની જેમ ઘૂંટડે ઘૂંટડે હતાશામાં ગરકાવ કરતી જતી સિટીલાઇટ્સ એક સીનમાં ‘દો બીઘા ઝમીન’ની તો અમુક સીનમાં ‘લંચબોક્સ’ની યાદ અપાવે છે. રાજકુમાર રાવ આ ફિલ્મનો ઓક્સિજન છે. જે સહેલાઈથી એણે ગરીબ મજબૂર રાજસ્થાનીના પાત્રને આત્મસાત્ કર્યું છે, એ જોતાં આવતા વર્ષે પણ એ નેશનલ એવોર્ડ ખૂંચવી જાય તો નવાઈ નહીં. રાજકુમારની રિયલ લાઈફ ગર્લફ્રેન્ડ પત્રલેખાનો અભિનય સારો છે, પણ આ જ પ્રકારની એક્ટિંગ કરનારી (કોંકણા સેન, રાઈમા સેન, તનિષ્ઠા ચેટર્જી જેવી) અભિનેત્રીઓથી કશું અલગ તે આપતી નથી. ફિલ્મનું સરપ્રાઈઝ પેકેજ છે, વિષ્ણુ બનતા અભિનેતા માનવ કૌલ (જેને આપણે ‘કાઈપો છે’માં ‘બિટ્ટુ મામા’ના રોલમાં જોયેલા). એમની સતત કડક અને સાથોસાથ ઈમોશનલ એક્ટિંગ એના પાત્રની આસપાસ રહસ્યનું વર્તુળ સતત ફરતું રાખે છે.

પાવરફુલ પરફોર્મન્સ ઉપરાંત બીજું સશક્ત પાસું છે જિત ગાંગુલીનું આહલાદક મ્યુઝિક. ફિલ્મનાં લગભગ બધાં જ ગીતો શાંત રાત્રિએ સાંભળવા ગમે એવાં સોલફુલ બન્યાં છે. ખાસ કરીને, ‘એક ચિરૈયા’ તથા ‘મુસ્કુરાને કી વજહ’. બંનેમાં અરિજિત સિંઘનો અવાજ કમાલ કરે છે. આટલું સારું સંગીત હોવા છતાં તે જ ફિલ્મનું દુશ્મન બન્યું છે. ગીતોની સંખ્યામાં પ્રમાણભાન જળવાયું નથી, અને દર થોડી વારે ટપકી પડતાં ગીતો (સારાં હોવા છતાં) ઓલરેડી સ્લો ફિલ્મને ઓર ધીમી પાડી દે છે.

સિટીલાઇટ્સ ઑન કે ઑફ્ફ?

ખુશ થવાને બદલે દુઃખી દુઃખી કરી મૂકતી આ ફિલ્મ દરેક જણ માટે નથી. જો તમને આર્ટ ફિલ્મો જોવી ગમતી હોય, કારમી ગરીબીમાં જીવતા રહેવાનો સંઘર્ષ કરતા પરિવારની પીડા અનુભવવી હોય, મુંબઈની ચમકદમક પાછળનો કદરૂપો ચહેરો જોવો હોય અથવા તો તમે રાજકુમાર રાવની એક્ટિંગના ફેન હો, તો આ ફિલ્મની ટિકિટ ખરીદજો. આટલી ‘વૈધાનિક ચેતાવની’ વાંચ્યા પછી જ ફિલ્મ જોવાની હિંમત કરશો જેથી બહાર નીકળીને ‘સાલો, મૂડ ઑફ્ફ થઈ ગયો’ એવી ફરિયાદ ન રહે!

રેટિંગઃ **1/2 (અઢી સ્ટાર)

(Published in Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s