જગ્ગા જાસૂસ

મ્યુઝિકલ કંટાળો

***

અનુરાગ બસુ એકસાથે ઘણું બધું એક્સપરિમેન્ટલ  એકસાથે કરવા ગયા તેમાં આ મ્યુઝિકલ થ્રિલર ફિલ્મ અતિશય લાંબી અને કંટાળાજનક બની ગઈ છે.

***

jagga-jasoos-poster_650x950_81482151534ખુલ્લાં હરિયાળાં ખેતરોમાં કંઇક શૂટિંગ ચાલી રહ્યું છે. દૂર પાટા પરથી એક ટ્રેન આવી રહી છે અને ઘાસની વચ્ચેથી કેમેરા આ બધું જોઈ રહ્યો છે. ફિલ્મોના જાણકાર લોકોને તરત જ લાઇટ થઈ જાય કે આ સીન તો સત્યજિત રાયની પહેલી ક્લાસિક ફિલ્મ ‘પથેર પાંચાલી’થી પ્રેરિત છે અથવા તેને અંજલિ આપવા માટે મુકાયો છે. આમેય આવી ‘અંજલિ’ઓ આપવા માટે અનુરાગ બાસુ કુખ્યાત છે. ‘જગ્ગા જાસૂસ’ની શરૂઆતમાં તેઓ રાજ કપૂરને અંજલિ આપે છે અને ત્યારપછી આવતું આ દૃશ્ય જોઇને એટલી તો ફાળ પડે જ કે આ ભાઈ કોઈ ક્લાસિક બનાવવાની ફિરાકમાં છે. આવું વિચારીને જ કદાચ બાસુદાએ આ ફિલ્મમાં શક્ય તેટલાં હટ કે ઍલિમેન્ટ્સ ઠૂંસ્યાં છે. તેને કારણે આ ફિલ્મ બે-ત્રણ ક્વિઝિન ભેગાં કરીને બનાવી હોય તેવી ભેળપુરી જેવી બની ગઈ છે.

હમ શેરલોક કે ઝમાને કે જાસૂસ હૈ

વાર્તા છે જગ્ગા (રણબીર કપૂર)ની. જગ્ગાનું ડાકુ જેવું નામ પાડીને એનાં માતાપિતા તો ક્યારનાંય ગુજરી ગયાં છે. આઠેક વર્ષના જગ્ગાને મળે છે પોતાને ‘ટૂટીફૂટી’ તરીકે ઓળખાવતો એક ભેદી માણસ (‘કહાની’ ફૅમ શાશ્વત ચૅટર્જી). ટૂટીફૂટી એને દત્તક લે, અને જીવન જીવતાં શીખવે. જગ્ગાનો એક પ્રોબ્લેમ એ કે એને સ્ટેમરિંગનો યાને કે જીભ અચકાવાની તકલીફ છે. ટૂટીફૂટી પાસે આઇડિયા છે, જો ભી બોલો સંગીત મેં બોલો. ત્યારથી જગ્ગા બધું જ ગાઇને બોલે છે. અચાનક એક દિવસ પોલીસ ટૂટીફૂટીને શોધતી આવે છે અને ટૂટીફૂટી જગ્ગાને હૉસ્ટેલમાં મૂકીને ગાયબ થઈ જાય છે. વર્ષો પછી ફરી એક દિવસ પોલીસ અધિકારી સિંહા (સૌરભ શુક્લા) ન્યુઝ આપે છે કે ટૂટીફૂટી યાને કે જગ્ગા કે પાપા અબ ઇસ દુનિયા મેં નહીં રહે. જગ્ગા કહે, ‘ખોટી વાત. મારી પાસે સબૂત છે.’ પોલીસ કંઇક એવી છડી ઘુમાવે છે કે જગ્ગા જાતે જ પોતાના પિતાને શોધવા નીકળી પડે છે. મીન્સ કે જગ્ગા ટૂટીફૂટી કે પીછે, પુલીસ જગ્ગા કે પીછે, ટૂ મચ ફન. રિયલી? જોઇએ.

બાર હાથની સ્ટોરી ને તેર હાથની ટ્રીટમેન્ટ

હૉલિવૂડવાળાઓના મતે આપણી બધી જ ફિલ્મો ‘મ્યુઝિકલ’ હોય છે. કેમ કે, આપણને આપણાં દરેક ઇમોશનને સેલિબ્રેટ-વ્યક્ત કરવા માટે ગીતોની જરૂર પડે છે. પરંતુ અનુરાગ બાસુએ વિચાર્યું કે આપણે ‘સિંગિંગ ઇન ધ રેઇન’, ‘મામ્મા મિયા’ કે ‘લા લા લૅન્ડ’ ટાઇપની બ્રૉડવે જેવી મ્યુઝિકલ ફિલ્મ બનાવીએ. પરંતુ કહાની મેં ટ્વિસ્ટ, એ રોમેન્ટિક નહીં, બલકે મ્યુઝિકલ થ્રિલર મિસ્ટ્રી ટાઇપની ફિલ્મ હશે. કહાની મેં એક ઓર ટ્વિસ્ટ, એ ફિલ્મનું ટાર્ગેટ ઑડિયન્સ હશે બાળકો. એટલે એમને હસાવવા ફિલ્મમાં સાઇલન્ટ ફિલ્મોના જમાનાની સ્લૅપસ્ટિક કોમેડી પણ હશે. હવે આ રુબિક્સ ક્યુબનાં અલગ અલગ પાસાં જેવી બાબતોને બૅલેન્સ કરતાં કરતાં બાસુદાએ જે રંગોળી બનાવી છે એનું જ નામ ‘જગ્ગા જાસૂસ’. આપણે એક પછી એક પાસું પકડીએ.

‘જગ્ગા જાસૂસ’ ફિલ્મ દેખીતી રીતે જ બૅલ્જિયમના કોમિક બુક્સના ટીનએજ ડિટેક્ટિવ પાત્ર ‘ટિનટિન’થી ઇન્સ્પાયર્ડ છે. રણબીર કપૂરની હેરસ્ટાઇલથી લઇને ફિલ્મની અનેક સિક્વન્સ તેના પરથી સીધી જ લઈ લેવામાં આવી છે (જોકે વાર્તાની ક્વૉલિટી ટિનટિનથી પચાસ પચાસ કોસ દૂર છે). ઇન્ટરનેટ પર ઘણા સમયથી તેની સરખામણીની તસવીરો ફરે છે. આ એક ફિલ્મમાં ટિનટિન કોમિક્સમાં હોય છે તેવી ત્રણ અલગ અલગ સ્ટોરીઝને સમાવવામાં આવી છે. પહેલી સ્ટોરી એસ્ટાબ્લિશ કરે છે કે જગ્ગા કેવોક ડિટેક્ટિવ છે. બીજી સ્ટોરી જગ્ગાને શ્રુતિ સેનગુપ્તા (કેટરિના કૈફ) સાથે મેળાપ કરાવી આપે છે. ત્રીજી સ્ટોરી એટલે જગ્ગાની પોતાના પિતાને શોધવા નીકળવાની જદ્દોજહદ. પ્રોબ્લેમ એ છે કે એક તો આ ત્રણેય વાર્તાઓને એકબીજા સાથે ખાસ સંબંધ નથી. બીજું, આ ત્રણેય વાર્તાઓને બહેલાવીને મ્યુઝિકલ સ્ટાઇલમાં કહેવાની લ્હાયમાં આ ફિલ્મ પોણા ત્રણ કલાક જેટલી લાંબી થઈ ગઈ છે. વળી, એમની વાર્તાઓ અહીંથી તહીં એટલી બધી જગ્યાએ દોડતી રહે છે કે સ્ક્રીન પર રીતસર અંધાધૂંધી ફેલાઈ જાય છે અને એક્ઝેક્ટ્લી શું થઈ રહ્યું છે એ જ સમજાતું નથી. પરિણામે છેલ્લે જ્યારે સિક્રેટ ખૂલે ત્યાં સુધીમાં આપણે જગ્ગાની ઇમોશનલ યાત્રાથી તદ્દન કપાઈ ગયા હોઇએ. વળી, બાળકોને ધ્યાનમાં રાખીને બનેલી આ ફિલ્મમાં બાળકોની ફિલ્મમાં ન હોવી જોઇએ એટલી ખૂનામરકી છે.

બીજો ઍન્ગલ છે મ્યુઝિકનો. ખરેખરી મ્યુઝિકલ ફિલ્મનો પાયો જ ગ્રેટ મ્યુઝિક અને તેને કેવી રીતે ફિલ્માવવામાં આવ્યું છે તેના પર હોય છે. ફોર એક્ઝામ્પલ, તમે સાડા છ દાયકા પહેલાંની ‘સિંગિંગ ઇન ધ રેઇન’નાં ગીતો સાંભળો કે તેનું પિક્ચરાઇઝેશન જુઓ તો આજે પણ તેમાં એટલી જ તાજગી અને તરવરાટ અનુભવાય. સંગીતકાર પ્રીતમે આ ફિલ્મ માટે કંઇક ત્રીસથી વધુ ગીતો કમ્પોઝ કર્યાં છે. નો ડાઉટ, તેમાં ‘ઉલ્લુ કા પઠ્ઠા’, ‘ટિમ્બકટુ’, ‘ખાના ખા કે’ જેવાં અમુક જ ગીત ખરેખર ઇન્ટરેસ્ટિંગ બન્યાં છે. બાકીનાં ગીતો ફિલ્મની સ્ટોરીને મ્યુઝિકલ સ્ટાઇલમાં આગળ વધારવા સિવાય ખાસ કામ આવ્યાં નથી. ક્યાંક ગીતોનો અતિરેક ફિલ્મ પર હાવી થયો છે, તો ક્યાંક ફિલ્મની અજગરછાપ લંબાઈ મ્યુઝિકને ગળી ગઈ છે. એમાંય પિક્ચરાઇઝેશનની દૃષ્ટિએ તો ખાસ ક્રિએટિવિટી નથી જ. અનુરાગ બસુ હજુયે ‘બરફી’ના હૅન્ગઑવરમાં હોય તેવું લાગે છે, કેમ કે ઘણાં દૃશ્યોમાં બરફીની ફીલ આવે છે.

ત્રીજો ઍન્ગલ છે કોમેડી. ટ્રેલર પરથી એટલું સમજાતું હતું કે આ ફિલ્મ સ્લૅપસ્ટિક ગૅગ્સથી ભરેલી કોમિક થ્રિલર હશે. પરંતુ શરૂઆતના તબક્કે આવેલાં થોડાંક ગૅગ્સ (કોમિક સિચ્યુએશન) પછી ફિલ્મમાં ભાગ્યે જ ક્યાંય તે દેખાય છે. મતલબ કે કોમેડી એકદમ વરાળ બનીને ઊડી જાય છે. આ કોમિક ટોન જો છેક સુધી બરકરાર રહ્યો હોત તો ફિલ્મ આટલી લાંબી કે અટપટી ન લાગી હોત. અગેઇન, બાળકોને કેન્દ્રમાં રાખીને ફિલ્મ બનાવાઈ હોય ત્યારે તો આ વાતનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઇતું હતું.

હા, એક વાત માનવી પડે કે આ ફિલ્મ સિનેમેટોગ્રાફી અને કલર્સની દૃષ્ટિએ એકદમ ભરચક છે. દાર્જિલિંગ, મણિપુર, આસામ, કોલકાતાથી લઇને મોરોક્કો, થાઇલૅન્ડ વગેરેનાં લોકેશન્સ એટલાં અફલાતૂન છે કે ફિલ્મને મ્યુટ પર રાખીને માત્ર વિઝ્યુઅલ્સ જ જોયા કરીએ તોય આંખો ભરાઈ જાય. ફિલ્મની એક્ઝોટિક વેલ્યૂ વધારવા માટે જિરાફ, ચિત્તા, શાહમૃગ, મીરકેટ જેવાં દુર્લભ પ્રાણીઓ અને ગળામાં ડઝનેક રિંગ પહેરીને ફરતાં મ્યાનમારના આદિવાસીઓ વગેરેનાં વિઝ્યુઅલ્સ મુકાયાં છે. જોકે આ તમામ માત્ર ‘નૅશનલ જ્યોગ્રાફિક’ની બ્યુટિફુલ તસવીરો જેવાં બનીને રહી ગયાં છે. તે વાર્તામાં ક્યાંય મર્જ થતાં નથી. અને આમેય માત્ર વિઝ્યુઅલ્સથી પેટ ભરાતું નથી અને આપણને સંતોષનો ઓડકાર આવતો નથી.

એક વાત ગગનભેદી આલાપ લઇને સ્વીકારવી પડે કે રણબીર કપૂર આ ફિલ્મનો આત્મા છે. એકેક એક્સપ્રેશન એના ચહેરા પર સ્પષ્ટ વાંચી શકાય છે. ઇવન જીભ અચકાવાની એની ઍક્ટિંગ પણ ક્યાંય નકલી લાગતી નથી (દુઃખની વાત એ છે કે ફિલ્મમાં ઘણે ઠેકાણે અચકાતી જીભનો પણ કોમેડી પેદા કરવામાં ઉપયોગ કરાયો છે, જે ક્યારેય ન થવું જોઇએ). અફસોસ કે કેટરિના આ બાબતમાં તદ્દન અપોઝિટ છે. ચહેરા પર એક્સપ્રેશન સાથે તો એને કશી લેવાદેવા નથી એ જૂની વાત છે, પરંતુ એક્ટિંગ, સ્લૅપસ્ટિક કોમિક એક્ટરને છાજે તેવી સ્ફૂર્તિ એનામાં ક્યાંય દેખાતી નથી. અરે, એણે તો સંગીતમય ડાયલોગ્સમાં હોઠ ફફડાવવામાં પણ દાટ વાળ્યો છે. કેટરિના આ ફિલ્મમાં એક સુંદર ચહેરાથી વિશેષ કશું જ નથી. સૌરભ શુક્લા આ ફિલ્મમાં કોમેડી કરે છે કે વિલનગીરી એ નક્કી કરવામાં જ ફિલ્મ પૂરી થઈ જાય છે. હા, ધરખમ બંગાળી અભિનેતા શાશ્વત ચૅટર્જી (‘કહાની’ના બોબ બિશ્વાસ)ના અને નાનકડા જગ્ગાનાં દૃશ્યો ખરેખર હૃદયસ્પર્શી બન્યાં છે. આ ફિલ્મમાં નાનકડી લાગતી સયાની ગુપ્તા પણ છે, જેને શોધવા માટે કોઈ કોન્ટેસ્ટ રમાડવી પડે.

વધુ એક વાત, અહીં અનુરાગ બાસુએ જગ્ગાની સ્ટોરી સાથે ‘પુરુલિયા શસ્ત્રકાંડ’ અને ઇન્ટરનેશનલ આર્મ્સ પોલિટિક્સ, ત્રાસવાદ-નક્સલવાદને પણ નાખ્યો છે. મતલબ કે વાર્તામાં ઓર ખીચડો.

ફિલ્મની શરૂઆતમાં અનુરાગ બસુએ પોતાના પિતાની સાથોસાથ રાજ કપૂરને પણ અંજલિ અર્પી છે. ‘બરફી’માં એમણે અંજલિ આપવાના નામે જ અઢળક હૉલીવુડ મુવીઝમાંથી ફ્રેમ બાય ફ્રેમ દૃશ્યો ઉઠાવી લીધેલાં. અહીં પણ એવું જ કર્યું છે. છતાં આવા એકેય સ્રોતને અંજલિ આપવાની એમણે તસ્દી લીધી નથી.

હો ગઈ પિક્ચર ખતમ

એક ખરેખરી મ્યુઝિકલ-થ્રિલર અને બાળકો માટેની ફિલ્મ બનાવવાના પ્રયાસરૂપે ડિરેક્ટર અનુરાગ બાસુને દાદ દેવી પડે. પરંતુ તેને શક્ય તેટલી અદભુત બનાવવાની લાલચમાં મૂળ વાર્તા અને તેનો ફ્લો વિખેરાઈ ગયો છે. હા, એક એક્સપરિમેન્ટ તરીકે આ ફિલ્મને મોટા પડદે એક વખત અવશ્ય જોવી જોઇએ. ફિલ્મના ઍન્ડ પરથી ખબર પડે છે કે બાસુદા તેની સિક્વલ પણ બનાવી રહ્યા છે. આશા રાખીએ કે આ ભાગની ભૂલો સુધારીને પાર્ટ ટુમાં વધુ જાનદાર મુવી બને અને બૉલીવુડમાં એક નવી જ મ્યુઝિકલ પરંપરાનો પ્રારંભ થાય.

રેટિંગઃ **1/2 (અઢી સ્ટાર)

(Reviewed for Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

ગેસ્ટ ઇન લંડન

posterક્યારેક તમારી પાસે ક્યાંકથી પાસ આવ્યા હશે, ક્યારેક તમે કોઈ સોશ્યલ ક્લબના મેમ્બર હોવાને નાતે ગયા હશો અથવા તો સૌથી ખરાબ સ્થિતિમાં તમે બસ્સો-પાંચસો રૂપિયાની ટિકિટ ખરીદીને જોવા ગયા હશો. વાત થઈ રહી છે એવા ફુવડ કોમેડી નાટકોની જે હસાવી હસાવીને આપણાં તમામ આંતરિક અંગો બહાર લાવી દેવાની ગૅરન્ટી આપે છે અથવા તો ‘સોશ્યલ ડ્રામા’ના નામે વેચાય છે. આવાં બે-અઢી કલાકનાં નાટકોનો એકમાત્ર હેતુ કોઇપણ ભોગે આપણને હસાવવાનો હોય છે. પોણા બે કલાક સુધી જાતભાતનાં ગાંડાઘેલા સીન આવ્યા કરે, ‘ફુવડ બૈરી’ પર જોક થાય, ‘બૈરી’ના પરિવારજનો પર જોક થાય, ફૂટડી પાડોશણને પટાવવાના સીન આવે, ડબલ મિનિંગ વનલાઇનર્સ આવે, વ્હોટ્સએપમાં ફરતા અને વાસી દહીં જેવી ગંધ મારતા જોક્સ આવે, તાળીઓ પડાવવા માટે સત્તાધારી પાર્ટીનો જય જયકાર અને બાકીની પાર્ટીઓને ઉતારી પાડતી લાઇનો આવે, પાકિસ્તાનને ભાંડતા જોક્સ પણ આવે. એ પછી કહાની અચાનક ટર્ન લે. એક ઇમોશનલ ઍન્ગલ ઉમેરાય, ભાવુક સંવાદો રેલાય અને સૌની આંખો ભીની કરી દે તેવા અંત સાથે ખાધું પીધું ને રાજ કર્યું એવા ઍન્ડ સાથે સૌ ઊભા થાય અને નાટકના કલાકારો સાથે સેલ્ફી લઇને સૌ ઘેરભેગા થાય.

– ૧૭૦ શબ્દોની આ લાંબી પ્રસ્તાવના બાંધવાનું કારણ એ છે કે ડિરેક્ટર અશ્વની ધીરની પરેશ રાવલ સ્ટારર ‘ગેસ્ટ ઇન લંડન’ ડિટ્ટો આવી જ ફિલ્મ છે. તેનો એકમાત્ર ધ્યેય છે પોણી ફિલ્મમાં તમને હસાવવાનો અને બાકીની પા ફિલ્મમાં રડાવવાનો. હસાવવા માટે પછી ગમે તેવી રેસિસ્ટ, સેક્સિસ્ટ, લાઉડ, વાહિયાત, જુવેનાઇલ કોમેડી કરવી પડે, બધું જ ચાલે. રડાવવા માટે ભલે ગમે તેવો ઇલ્લોજિકલ-બેતુકો પ્લોટ ઊભો કરવો પડે, ચોલબે.

– પાછી ઇન્ટરેસ્ટિંગ વાત એ છે કે આ ફિલ્મનું બેઝિક પ્રિમાઇસ અશ્વનીભાઈની અગાઉની ફિલ્મ ‘અતિથિ તુમ કબ જાઓએ?’નું જ છે. યાને કે આ ફિલ્મ તેની ઓલમોસ્ટ રિમેક છે. તમે બંને ફિલ્મોનાં સીન અને સિચ્યુએશન પણ સામસામાં જોડી શકો એ હદે આઇડેન્ટિકલ. માત્ર શરૂઆતનો પોર્શન હૉલિવૂડની મસ્ત રોમકોમ ‘ગ્રીનકાર્ડ’ (1990)માંથી લીધેલો છે (તેના પરથી આપણે ત્યાં માધવન સ્ટારર ‘રામજી લંડનવાલે’ ઓલરેડી બની ચૂકી છે). જ્યારે ક્લાઇમૅક્સમાં ઇમોશનલ ઍન્ગલ ઉમેરવા માટે એક બૅકસ્ટોરી ભભરાવવામાં આવી છે.

– આર્યન (‘પ્યાર કા પંચનામા’ ફૅમ કાર્તિક આર્યન) લંડનની કોઈ સોફ્ટવેર કંપનીમાં જોબ કરે છે, પરંતુ સ્થાયી થવા માટે લંડનનું નાગરિકત્વ મેળવવું છે. આ માટે તે ત્યાં ઓલરેડી રહેતી ટેક્સી ડ્રાઇવર અનાયા (ક્યુટ કૃતિ ખરબંદા) સાથે ‘મેરેજ ઑફ કન્વિનિયન્સ’- સ્વાર્થ ખાતર કરાતાં લગ્ન કરે છે (મતલબ કે કામ પત્યે છૂટાછેડા લઈ લેવાના). પછી એમને ત્યાં દૂરના કોઈ ઓળખીતાં સગાં દંપતી પરેશ રાવલ-તન્વી આઝમીની એન્ટ્રી થાય છે. સ્વાભાવિક રીતે જ આ દેશી દંપતી ત્યાં આખું ઘર માથે લે છે અને દુષ્ટ યવનોના દેશમાં ભારતીય સંસ્કૃતિની સુવાસ રેલાવવાના પ્રયાસો કરે છે. પરંતુ આ દંપતીનું લંડન આવવા પાછળનું એક સિક્રેટ છે, જે આપણે પોણા ભાગની ફિલ્મ સર્વાઇવ કરી જઇએ તો જાણવા મળે છે.

– આ ફિલ્મની કોમેડીનું લૅવલ કેવું છે તેનો ખ્યાલ એ વાત પરથી જ આવી જાય છે કે તેમાં ફાર્ટ યાને કે પાદ-વાછૂટ પર એક આખેઆખું અને અતિશય લાંબું ગીત છે. તેમાં પરેશભાઈ પાદવાની પ્રક્રિયાને છેક ઇન્ટરનેશનલ લેવલે લઈ ગયા છે. પ્લસ અગાઉની ફિલ્મની જેમ અહીં પણ પરેશ રાવલે સતત લાઉડ ફાર્ટ મારતા રહીને ગ્લોબલ વૉર્મિંગમાં યથાશક્તિ ફાળો આપ્યો છે.

સંજય મિશ્રાને બ્રિટિશ સરકારમાં કામ કરતા પાકિસ્તાની અધિકારીનું પાત્ર આપ્યું છે. આ ફિલ્મમાં તેમનું અસ્તિત્વ માત્ર એટલા પૂરતું જ છે, જેથી પરેશભાઈનું પાત્ર એમના પર વ્હોટ્સેપિયા પાકિસ્તાની જોક્સ મારી શકે (જેમ કે, તમને પાકિસ્તાનીઓને કાયમ ભારતીયો સાથે પ્રોબ્લેમ હોય, તમે અહીં પણ પાડોશીના ઘરમાં છુપાઈને ઘૂસવાની ફિરાકમાં જ રહો છો વગેરે).

આ ફિલ્મ હાડોહાડ રેસિસ્ટ (રંગભેદી) અને સેક્સિસ્ટ (સ્ત્રીવિરોધી) છે તેનાં બે એક્ઝામ્પલઃ એક સીનમાં તન્વી આઝમી એક બ્લૅક સ્ત્રીનાં બાળકને મસાજ કરતાં કહે છે, ‘તારી માએ તને મલાઈથી મસાજ કર્યો હોત તો આજે તું ગોરો હોત!’ બીજા એક સીનમાં એક ચાઇનીઝ યુવતીને સંબોધીને પરેશભાઈનું પાત્ર કહે છે, ‘(તું આને હેરાન કર મા) એમાંય આ તો બિચારી ચાઇનાની છે, જલ્દી ખરાબ થઈ જશે!’ રિયલી? જાણે એ યુવતી કોઈ સસ્તો મોબાઇલ હોય!

વચ્ચે વચ્ચે આવતાં રેન્ડમ દૃશ્યોમાં ક્યાંક સ્ત્રીને રસોડામાં રહેવાનું-રાંધવાનું કહેવામાં આવે છે, ક્યાંક એને બળજબરીથી લાંબાં વસ્ત્રો પહેરાવવામાં આવે છે, ક્યાંક ભારતીય સંસ્કૃતિ કેટલી મહાન છે અને પાશ્ચાત્ય સંસ્કૃતિ કેવી ખાડે ગયેલી છે તેનું મહિમાગાન કરાય છે. તે સિવાય આપણને હસાવવા માટે મુકાયેલાં દૃશ્યોમાં પણ કોમેડીનું લૅવલ એટલું બાલિશ-ઍમેચ્યોરિશ-જુવેનાઇલ છે કે તેની સામે સાજિદ ખાનની ફિલ્મો પણ ઑસ્કર વિનર લાગવા માંડે!

– અરે હા, આ ફિલ્મમાં પહેલી ફિલ્મના હીરો-આપણા સિંઘમ કુમાર અજય દેવગણનો કેમિયો પણ છે. (ના, આ સ્પોઇલર નથી, બલકે આ આખી ફિલ્મ પોતે જ સ્પોઇલર છે!) ફિલ્મમાં અજય દેવગણને ન્યુ યૉર્કમાં ઊભા રહેવાનું છે. પરંતુ એમની પાસે ટાઇમ નહીં હોય, એટલે એમને સ્ટુડિયોમાં ઊભા રાખી, ડાયલોગ્સ બોલાવી અને પાછળ સ્પેશ્યલ ઇફેક્ટ્સથી ન્યુ યૉર્કનું રંગરોગાન કરી દેવાયું છે. એ સ્પેશ્યલ ઇફેક્ટ્સ પણ ‘બાલવીર’ના લેવલની જ છે.

– આવી ફૂવડ ફિલ્મ સામે ઝાઝી ફરિયાદ નથી, કેમ કે સૌ ધંધા માંડીને બેઠા છે અને સૌને ગમે તેવો માલ પીરસીને પૈસા કમાઈ લેવા છે. પરંતુ પરેશ રાવલ અને તન્વી આઝમી જેવાં કલાકારોને આવા વાહિયાત રોલમાં વેડફાતા જોઇને બશ્શેર લોહી બળી જાય છે. કાર્તિક આર્યન સરસ ક્યુટ લાગે છે, પરંતુ હજી એ ‘પ્યાર કા પંચનામા’ના હૅન્ગઑવરમાંથી બહાર નથી નીકળ્યો. કૃતિ ખરબંદા દેખાવમાં સરસ લાગે છે, એનો ચહેરો પણ એક્સપ્રેસિવ છે, પરંતુ એ જો આવી ફિલ્મો જ કરતી રહેશે તો એના બાયોડૅટામાં સાઉથની મસાલા ફિલ્મો જ ઉમેરાતી રહેશે.

એવું નથી કે રાઇટર-ડિરેક્ટર અશ્વની ધીર ખરાબ સર્જક છે. અગાઉ તેઓ શરદ જોશીની વાર્તાઓ પરથી ‘લાપતાગંજ’ના (શરૂઆતના) સ્માર્ટ હપ્તાઓનું સર્જન કરી ચૂક્યા છે. એમની ‘અતિથિ તુમ કબ જાઓગે’ પ્રમાણમાં ઘણી મનોરંજક હતી. સાઉથની રિમેક એવી ‘સન ઑફ સરદાર’ માત્ર મનોરંજનની દૃષ્ટિએ જોઇએ તો આટલી વાંધાજનક તો નહોતી જ. તો પછી આ ફિલ્મમાં શા માટે એમને પોતાની (અને આપણી પણ) ઍનર્જી વેસ્ટ કરવી પડી? નૅશન વૉન્ટ્સ ટુ નૉ!

‘ગેસ્ટ ઇન લંડન’નો માત્ર એક જ ઉપયોગ થઈ શકે, કોઈની સાથે દુશ્મની કાઢવા. જેના પર ખુન્નસ હોય તેને આ ફિલ્મ બૅક ટુ બૅક બતાવો, એ માણસ તમારા પગે પડી ન જાય તો આપણું નામ નહીં!

રેટિંગઃ (ઝીરો સ્ટાર)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Spider Man: Homecoming

  • 90o1bvtzs73zનાનપણમાં મારા માટે મોસ્ટ બોરિંગ વસ્તુ હતી મહા પરાણે જ્ઞાતિના લગ્નપ્રસંગોમાં જવું. કેમકે ત્યાં મોટાભાગના લોકોનો ફેવરિટ પાસટાઇમ એક જ હોય ‘ગોસ્સિપ!’: ‘ફલાણા ભાઈની દીકરીને તો ઢીંકણા ભાઈના દીકરા વેરે આપી છે ને?’ ‘ના ના હવે, એને તો મંગળ છે એટલે ક્યાં થયું છે? તમે જે ભાઈના દીકરાની વાત કરો છો એનું તો એની સોસાયટીની એક છોકરી હારે લફરું હતું. બાપાએ ના પાડી તો ભાગીને લગન કરી લીધા ને છાપે ચડીને ભવાડા કર્યા’તા…’ અને હું કોઈ ફાલતુ ટીવી સિરિયલ જોતો હોઉં એમ અગેઇન મહા પરાણે મારો ગુસ્સો કંટ્રોલ કરીને જોઈ રહું (અને પ્રાર્થના કરું કે ક્યારે જમવાનું સ્ટાર્ટ થાય ને હું ખાઇ-ખપૂચીને ત્યાંથી સટકી જાઉં)!
  • આટલી બધી નહીં, પણ કંઇક અંશે આવી સ્થિતિ ‘માર્વેલ’, ‘DC’ યુનિવર્સની ફિલ્મો જોતી વખતે પણ હોય છે. બે-ચાર વર્ષ પહેલાંનાં કોઈ મુવીમાં આપણા સુપરહીરોલોગે કોઈ કાંડ કર્યો હોય એનું સળગતું હવે આવે એટલે આયમ લાઇક ‘અબ યે કૌન હૈ, યાર?’ લેકિન નવી ઘોડી નવો દાવ જેવી ‘રિબૂટ’ ટાઇપની ફિલ્મોમાં એ સુખ. બૅઝિક સ્ટોરીલાઇનની આછીપાતળી ખબર હોય એટલે આપણું ગાડું ચાલે.
  • આ ‘મક્કડ માનવ કી ઘરવાપસી’ એટલે કે ‘સ્પાઇડર મેનઃ હોમકમિંગ’નું પણ એવું જ છે. આપણને એટલી તો ખબર છે કે એક લેબોરેટરીમાં રેડિયોઍક્ટિવ કરોળિયાએ બચકું ભર્યું એટલે સ્પાઇડરમેન કાંડાંમાંથી મજબૂત જાળાં પેદા કરતો સુપરહીરો બની ગયો. એટલા પ્રિમાઇસ પછી હવે એ પંદર વર્ષનો ટીનએજર છે અને હાઇસ્કૂલમાં ભણે છે. ભાઇને કોઇપણ ભોગે ‘એવેન્જર્સ’ના ભાગ બનવું છે. આ રિબૂટ છે, છતાં તેનું અગાઉની મોસ્ટ્લી બે ફિલ્મો સાથે કનેક્શન છે. એક તો ગયા વર્ષની ‘કૅપ્ટન અમેરિકા સિવિલ વૉર’ના ક્લાઇમેક્સમાં સ્પાઇડીએ ફ્લાઇંગ સ્ક્વૉડની જેમ સરપ્રાઇઝ એન્ટ્રી મારીને જલવા બિખેરેલા. એ વખતે ચાલુ ફાઇટે પણ એણે ‘વાઉ, તારી પાસે સ્ટિલનો હાથ છે?!’, ‘તમારી પાંખો કાર્બન ફાઇબરની છે?!’ જેવા સવાલો પૂછીને પોતાની ટીનએજ ક્યુરિયોસિટી બતાવી હતી. એ ક્યુરિયસ કૅટ જેવો સ્વભાવ અહીં ‘હોમકમિંગ’માં પણ બરકરાર રહ્યો છે.
  • બીજું કનેક્શન અને વાર્તાનું સ્ટાર્ટિંગ (2012ની) ‘ધ એવેન્જર્સ’ના ક્લાઇમેક્સ પછીથી છે. એવેન્જર્સે ન્યુ યૉર્ક સિટીમાં જે ભાંગફોડ મચાવી છે તેનું રિપેરિંગ કામકાજ ઍડ્રિયન ટૂમ્સ (‘બર્ડમેન’ ફૅમ માઇકલ કીટન) કરી રહ્યો છે. વચ્ચે ‘આયર્નમેન’ની કંપની ભાંજી મારીને કોન્ટ્રાક્ટ પોતાના હસ્તક લઈ લે એટલે ઍડ્રિયનની છટકે. બસ, ત્યાંથી એક વિલન પેદા થાય.
  • ‘સ્પાઇડર મેન હોમકમિંગ’ની મજા કહો કે મર્યાદા એ છે કે તે ટિપિકલ ઓલ્ડ સ્કૂલ કોમિક બુક ટાઇપ સ્ટોરી ધરાવે છે. એક તરફ સ્પાઇડી (યંગ ઍક્ટર ટૉમ હોલેન્ડ) પોતાના સુપરપાવર્સ એક્સપ્લોર કરી રહ્યો છે. એને સુપરહીરોઝની લીગમાં સામેલ થવું છે, પણ પૅટ્રનાઇઝિંગ ટૉની સ્ટાર્ક (યાને કે આયર્નમેન) (રૉબર્ટ ડાઉની જુનિયર) એને હજી કચ્ચા ખિલાડી સમજે છે. બીજી બાજુ એ એક ઇન્ટ્રોવર્ટ હાઇસ્કૂલ સ્ટુડન્ટ છે, જે કોઇપણ ભોગે ક્લાસમાં એને ગમતી છોકરીને ઇમ્પ્રેસ કરવા માગે છે. પોતાની આઇડેન્ટિટી છૂપી રાખવાની મથામણ કરે છે. આખરે કઈ રીતે એ પર્સનલ પ્રેફરન્સિસને બાજુ પર રાખીને ‘વિથ ગ્રેટ પાવર કમ્સ વિથ ગ્રેટ રિસ્પોન્સિબિલિટી’ સમજે છે અને ‘કચ્ચા ખિલાડી’માંથી ‘પક્કા ખિલાડી’ બને છે તેની ઘણે અંશે કમિંગ ઑફ ઍજ ટાઇપની ફિલ્મ એટલે ‘સ્પાઇડર મેન હોમકમિંગ’. (જોકે, ગ્રેટ પાવર અને રિસ્પોન્સિબિલિટીવાળી આ લાઇન ફિલ્મમાં નથી.)
  • ફિલ્મના પોઝિટિવ પોઇન્ટ્સઃ સૌથી પહેલો પ્લસ પોઇન્ટ તો એ છે કે કે આ રિબૂટ હોવાને નાતે તેમાં અગાઉની ફિલ્મોનાં ક્રોસ કનેક્શન્સ ખાસ યાદ રાખવાની જરૂર પડતી નથી. એટલે હળવાફુલ થઈને આ ફિલ્મ ઍન્જોય કરી શકાય છે. * બીજી મજા એ છે કે એક ટિપિકલ ટીનએજ મુવીની જેમ આ ફિલ્મ હળવી-કોમિકલ છે. ટીનએજરોની ઇનસિક્યોરિટીઝ, એમની સિલી લાગતી વાતો, નર્ડી છોકરાઓનું એમની જ દુનિયામાં ખોવાયેલા રહેવું, કોઈ માથાભારે છોકરા દ્વારા થતું બુલિઇંગ બધું જ આ માહોલમાં પર્ફેક્ટ ફિટ બેસી જાય છે. * ફિલ્મની એક્શન સિક્વન્સીસઃ ક્યાંક સ્પાઇડી બૅન્ક ATM લૂંટાતું બચાવે, ક્યાંક એ દરિયા વચ્ચે જતી આખી ફૅરીના બે ટુકડા થતા રોકે, ક્યાંક એ વૉશિંગ્ટન મેમોરિયલમાં ફસાયેલા પોતાના દોસ્તારોને બચાવે, મોંઘેરાં હથિયારો લૂંટાતાં બચાવે, અલગ અલગ મકાનો પરથી દોડતો જાય અને ત્યાં ચાલતી વસ્તુઓમાં પોતાની ચોંચ ઘુસાડતો જાય… એ બધું જ ટિપિકલ સુપરહીરો ટાઇપ છે. ગમે તો મજા પડે નહીંતર લાગે કે આમાં નવું શું છે?! * લગભગ દરેક સુપરહીરો ફિલ્મમાં હોય છે તેનાથી વિપરિત અહીં આખી દુનિયા પર ખતરો નથી. હીરોની જેમ વિલન પણ હજી પોતાનું સામ્રાજ્ય વિસ્તારી રહ્યો છે, એટલે ડિસ્ટ્રક્શન ઓલમોસ્ટ લોકલ લેવલે જ રહે છે. * સ્પાઇડરમેનના કોશ્ચ્યુમમાં નવીનતા આવે અને નવાં ગેજેટ્સ ઉમેરાય એ જોવું ગમે, પરંતુ સ્પાઇડી પણ ‘આયર્ન મેન’ના ‘જાર્વિસ’ જેવો બનતો જાય એ થોડું ખટકે.
  • નૅગેટિવ પોઇન્ટ્સઃ આમ જુઓ તો સ્ટોરીમાં કશું જ નવું નથી અને એટલે જ એ પ્રીડિક્ટેબલ છે. * ઍક્શન સિક્વન્સીસ અને અમુક સ્માર્ટ સીન્સને બાદ કરતાં વચ્ચેની ફિલ્મ અતિશય બોરિંગ છે. જેનું ઍડિટિંગ કરાયું હોત તો ફિલ્મ થોડી ફાસ્ટ લાગત. કમ ઑન, આ સુપરહીરો મસાલા ફિલ્મ છે, તેને સ્લો થવું ન પાલવે. * વિલન બનેલા માઇકલ કીટનની મજા એ છે કે એ કોઇપણ ગેજેટ કે સો કૉલ્ડ સુપરપાવર-કોશ્ચ્યુમ વિના પણ ખૂંખરા વિલન લાગી શકે છે. પીટર પારકરને ધમકાવે છે એ સીન્સમાં એનો એ પરચો બખૂબી દેખાઈ આવે છે. લેકિન અફસોસ એમના ભાગે ખાસ ખોફનાકગીરી કરવાની આવી નથી. એમનો ક્લાઇમેક્સ પણ અતિશય અન્ડરવેલ્મિંગ છે. જાણે પરાણે ખેંચ્યો હોય અને સમય થતાં પૂરો જાહેર કરી દીધો હોય એવું લાગે. બાય ધ વે, એમને જે વિંગસૂટ અપાયો છે એ ‘બર્ડમેન’નું જ સુપરહીરો વર્ઝન લાગે છે. એ રીતે જોતાં આ ફિલ્મનું નામ ‘સ્પાઇડર મેન વર્સસ બર્ડમેન’ હોવું જોઇતું’તું.
  • એટલે ટિપિકલ સુપરહીરો ફિલ્મ એવી આ નવી સ્પાઇડરમેન ફિલ્મ નૅચરલી ડાઇહાર્ડ સુપરહીરો ફૅન્સને વધુ ગમશે અને અપેક્ષાઓનું બૅગેજ લઇને ગયેલા લોકો થોડા નિરાશ થશે.
  • અહીં પણ માર્વેલની પ્રથા પ્રમાણે સ્ટૅન લીનો કૅમિયો છે, મિડ અને પોસ્ટ ક્રેડિટ સીન છે અને ઢેર સારે ઇસ્ટરSpider Man ઍગ્સ છે. ઇસ્ટર ઍગ્સ તો ખેર જાતે શોધીને જોવાની જ મજા છે. પરંતુ વધુ એક ઇન્ટરેસ્ટિંગ વાત જુદી છે. એક સીનમાં ટૉની સ્ટાર્કને કોઈ જ દેખીતા કારણ વિના ભારતીય વેડિંગ અટેન્ડ કરતો બતાવાયો છે. બૅકગ્રાઉન્ડમાં ભારતીયો આંટા મારે છે અને ટ્રેડિશનલ ઇન્ડિયન સ્ટાઇલમાં સ્ટાર્કે કુર્તો પહેર્યો છે (એટલે નીચે પાયજામો પણ પહેર્યો જ હશે, આઇ ગૅસ!). અફ કોર્સ, ઇન્ડિન ઑડિયન્સને ખુશ કરવા. ઇન્ટરનેટ પરથી ખાંખાંખોળાં કરતાં મને જાણવા મળ્યું કે પીટર પારકર જે સ્ટોરમાં બ્રેડ લેવા જાય છે, તે ગ્રોસરી સ્ટોરના લાલ રંગના છજા પર લખ્યું છે, ‘અપુ સંસાર’. સત્યજિત રાયની ‘અપુ ટ્રિલજી’ની ત્રીજી ફિલ્મ ‘અપુર સંસાર’ને ટ્રિબ્યુટ ગણી શકાય. તેમાં પણ અપુ (સૌમિત્ર ચૅટર્જી) એક બાળકમાંથી પોતાની જવાબદારી સમજતો મૅચ્યોર યુવાન બને છે (કમિંગ ઑફ ઍજ સ્ટોરી), જ્યારે અહીં પણ પીટર પારકરની સફર પણ કંઇક એવી જ છે.

રેટિંગઃ **1/2 (અઢી સ્ટાર)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

મોમ

માતા ને રુલાયા હૈ

***

જરૂર પડ્યે દુર્ગા બનીને અસુરોનો સંહાર કરે તેવી માતાની થ્રિલિંગ સ્ટોરી કહેવાને બદલે આ ફિલ્મ ઢીલી ઇમોશનલ રાઇડ બનીને રહી ગઈ છે.

***

xmom-movie-poster-1-pagespeed-ic-9qbm24dbtuરાતના અંધકારમાં એક કાર જઈ રહી છે. ડ્રૉન કેમેરા આકાશમાં ઊંચેથી ઇશ્વરની જેમ બધું જોયા કરે છે. બૅકગ્રાઉન્ડમાં એક થથરાવી મૂકે તેવું મ્યુઝિક વાગતું રહે છે. કાર અટકે છે, અંદરના પુરુષો બહાર નીકળીને જગ્યા બદલે છે. કાર ફરી પાછી સ્ટાર્ટ થાય છે. થોડી વાર પછી નિર્જન રસ્તાના એક કિનારે કાર ઊભી રહે છે. એક યુવતીના દેહનો ઘા થાય છે અને યુવતી સીધી ગટરમાં જઇને પડે છે. ઘા એવો સ્ટ્રોંગ છે કે પાણીના છાંટા પણ બહાર આવે છે. કેમેરા ગટરમાં ડોકિયું કરે છે. પીંખાયેલી હાલતમાં તે યુવતી ગટરના પાણીમાં અડધી ડૂબેલી પડી છે.

અહીં ક્યાંય એક શબ્દ પણ બોલાતો નથી કે આપણને કોઈ ડિટેઇલ્સ પણ અપાતી નથી. છતાં તે યુવતી સાથે જે કંઈ ખોફનાક કૃત્ય થયું છે તે આપણને પૂરેપૂરું સમજાઈ જાય છે અને આપણને હચમચાવી મૂકે છે.

લેકિન અફસોસ, બાકીની ફિલ્મમાં આવી અસરકારકતા વધુ પડતા મૅલોડ્રામા, સ્લો પૅસ અને અધકચરા રાઇટિંગમાં ક્યાંય ખોવાઈ જાય છે.

દેવકી બની દુર્ગા

દેવકી સબરવાલ (શ્રીદેવી) દિલ્હીમાં બાયોલોજીની ટીચર છે. પરિવાર ખાધે-પીધે સુખી છે. પતિ આનંદ (પાકિસ્તાની એક્ટર અદનાન સિદ્દીકી) કામ સબબ અમેરિકાની ટૂરો કરતો રહે તેવું આ ફેમિલી પૈસાદાર પણ છે. હા, એક પ્રોબ્લેમ છે. દેવકી આનંદની બીજી પત્ની છે. પરિણામે આગલાં લગ્નથી થયેલી ૧૮ વર્ષની દીકરી આર્યા (પાકિસ્તાની અભિનેત્રી સજલ અલી) હજી પોતાની નવી મમ્મીથી ખુશ નથી. ત્યાં જ કેટલાક ભૂખ્યા વરુઓ આ પરિવારની શાંતિને પીંખી નાખે છે. કાયદાના ત્રાજવામાં પણ ન્યાય તોળાતો નથી. એટલે વીફરેલી મોમ એક પ્રાઇવેટ ડિટેક્ટિવ DK (નવાઝુદ્દીન સિદ્દીકી)ની મદદથી એ વરુઓને જેર કરવા નીકળી પડે છે.

આંસુ બને અંગારે

આમ જોવા જાઓ તો ‘મોમ’ એક રેગ્યુલર રિવેન્જ ડ્રામા છે. રિવેન્જ-બદલો એ છેક ‘મહાભારત’ના જમાનાથી ચાલી આવતી થીમ છે. પરંતુ ‘મોમ’ના ડિરેક્ટર રવિ ઉદયાવરને માત્ર એક ‘શ્રીદેવીનાં વેરનાં વળામણાં’ જેવી સ્ટોરી કહેવામાં રસ નથી. એમને એક આદર્શ માતા કેવી હોય તે દર્શાવવું છે, સાવકાં મા-દીકરી વચ્ચેનો ઇમોશનલ કોન્ફ્લિક્ટ બતાવવો છે, ભયંકર ટ્રૉમામાંથી પસાર થયા પછી યુવતી પર-તેના પરિવાર પર શું વીતે છે તે પણ બતાવવું છે. વળી, ડિરેક્ટરને કદાચ આપણી સમજણ પર ઝાઝો વિશ્વાસ નથી. એટલે એમને દરેક ઇમોશન રડીને કે બોલીને પણ સમજાવવું છે.

જેમ કે, મોમના કેન્દ્રમાં રહેલી શ્રીદેવીને પર્ફેક્ટ મોમ-પર્ફેક્ટ વુમન બતાવવા માટે જ ઘણાં બધાં દૃશ્યો મુકાયાં છે. ક્લાસમાં હ્યુમન એનાટોમીના સબ્જેક્ટને રસપ્રદ બનાવવા માટે એ સલમાનનું પોસ્ટર મૂકીને ભણાવે છે. પરંતુ એ સ્ટ્રિક્ટ ટીચર પણ છે. ઘરમાં રિસાયેલી દીકરી જમી લે તેનું ધ્યાન રાખે, વિદેશ જતા પતિદેવની નાનામાં નાની વસ્તુ બૅગમાં ક્યાં રાખી છે તે કહેવાથી લઇને પાણીની બૉટલ ભરવા સુધીની એની તમામ બાબતો ડિરેક્ટરે એકદમ ડિટેઇલમાં બતાવી છે. ઇવન દીકરી દ્વારા અપમાનિત થતા રહેવા છતાં એ તેના તરફ કડક બનતી નથી. ટૂંકમાં ડિરેક્ટર આપણને ફરી ફરીને કહેતા રહે છે કે શ્રીદેવી માતા તરીકે ભલે યશોદા હોય પણ એ ખરા અર્થમાં દેવકી યાને કે ખરી મા છે. માત્ર માતા કે પત્ની જ નહીં, શ્રીદેવી એક આગળ પડતી સોશ્યલ વર્કર પણ છે અને જૅન્ડર ઇક્વાલિટીમાં પણ માને છે. પ્રોબ્લેમ એ છે કે શ્રીને એક સંપૂર્ણ દેવી સાબિત કરતા દરેક પાસા માટે અલાયદા સીન ફાળવવામાં આવ્યા છે, જેને કારણે ફિલ્મ લાંબી અને અતિશય સ્લો થઈ ગઈ છે.

ડિરેક્ટરે થ્રિલ, સટલ્ટી અને સ્માર્ટનેસનું સ્થાન આંસુઓથી જ લીધું છે. ફિલ્મનાં તમામ મુખ્ય પાત્રો એકદમ ડિટેઇલમાં રડે છે અને રડતાં જ રહે છે. નો ડાઉટ, ઇમોશનલ સીન્સમાં શ્રીદેવી અને એની દીકરી બનતી સજલ અલી એકદમ સ્વાભાવિક લાગે છે. છતાં જ્યારે ફિલ્મ ગિઅર બદલીને ઇમોશન્સમાંથી ઍક્શનના ટ્રેક પર આવે ત્યારે આંસુઓ બૅકસીટમાં ધકેલાવા જોઇતાં હતાં. પરંતુ આંસુઓનો પાલવ ડિરેક્ટરે છોડ્યો જ નથી. એટલે સુધી કે એક થ્રિલ સિક્વન્સ ચાલતી હોય તેના બૅકગ્રાઉન્ડમાં પણ ઇમોશનલ સોંગ વાગવા માંડે છે.

મોટાભાગનાં પાત્રો પણ સિમ્પ્લિસ્ટિક પદ્ધતિએ એક જ રંગે રંગાયેલાં છે. જેમ કે, વિક્ટિમ-ટીનએજ ટેન્ટ્રમ બતાવતી દીકરી, સપોર્ટિવ પતિ, ટિપિકલ સ્માર્ટ પોલીસ અધિકારી, સ્ટ્રીટસ્માર્ટ ડિટેક્ટિવ, વાહિયાત-બિગડી ઔલાદ જેવા ગુંડા વગેરે. એ નક્કી કરેલા ચોકઠામાંથી કોઈ બહાર ન નીકળે. કોમળમાંથી રિવેન્જફુલ માતામાં શ્રીદેવીનું રૂપાંતર પણ નૅચરલ લાગવાને બદલે સ્ક્રિપ્ટમાં લખ્યું છે એટલે થયું છે તેવું વધારે લાગે છે. રાધર, એ બદલો લઈ શકે એ માટે જ કૉર્ટરૂમનાં દૃશ્યોને એકદમ ઊભડક રીતે આટોપી લેવાયાં છે. જે કૅસ મીડિયામાં ચર્ચાતો થયો હોય તે એક જ મહિનામાં ભજિયાંના ખાધેલા કાગળની જેમ ઊડી જાય તે ગળે ઊતરે તેવી વાત નથી. અહીંથી જ આ ફિલ્મ ‘પિંક’ કરતાં અલગ પડે છે. પિંકમાં કાયદાની મર્યાદામાં રહીને ન્યાય મેળવવાની વાત હતી. જ્યારે અહીં કાયદાનું પડીકું વાળીને માતાએ જ કાયદો પોતાના હાથમાં લઈ લીધો છે. અમે અગાઉ સંખ્યાબંધ ફિલ્મો વિશે કહી ચૂક્યા છીએ તે ફરીવાર કે સામાન્ય માણસ કાયદો પોતાના હાથમાં લે તે વિજિલાન્ટિઝમ પ્રમોટ ન જ થવું જોઇએ. બીજી એક ઇન્ટરેસ્ટિંગ વાત એ છે કે ફિલ્મમાં માત્ર સ્ત્રી પર થતો અત્યાચાર જ ફોકસમાં છે. જ્યારે એક સીનમાં પુરુષ પર પણ જાતીય અત્યાચાર બતાવાય છે, પરંતુ મૅકર્સને તેના પ્રત્યે કોઈ સિમ્પથી નથી.

ટેક્નિકલ ફૅક્ટ એવું છે કે શ્રીદેવીની આ ૩૦૦મી ફિલ્મ છે. તેની સાબિતી આપતી હોય તેમ ઇમોશનલ સીનમાં તે 70ec6831db88310fea1730feebd59223b33a2f5a-tc-img-previewએકદમ નૅચરલ અને મુવિંગ લાગે છે. જોકે (શ્રીદેવીના કમબેક પછીની દરેક ફિલ્મની જેમ અહીં પણ) એનો ધ્રૂજતો અવાજ એના પાત્ર સાથે ખાસ મૅચ થતો નથી. જે આસાનીથી એ બદલો લેવામાં સફળ રહે છે, એટલી સરળતાથી તો ઇન્ડિયામાં મોબાઇલનું સિમકાર્ડ પણ મળતું નથી! એકદમ વિચિત્ર દેખાવ સાથે આવેલો નવાઝુદ્દીન સિદ્દીકી જેટલો સમય સ્ક્રીન પર આવે છે એ દરેકે દરેક સેકન્ડ એ ખાઈ જાય છે. જોકે એક ખાધેલ ડિટેક્ટિવ સાવ શીખાઉની જેમ બેવકૂફ બને, પગેરાં છોડતો જાય એ વાતો માન્યામાં આવે તેવી નથી. એના પાત્રનું રાઇટિંગ પણ વધુ સ્માર્ટ હોવું જોઇતું હતું. છતાં નવાઝુદ્દીન, નો નોન્સેન્સ કોપના રોલમાં અક્ષય ખન્ના, વિલન અભિમન્યુ સિંઘ અને બંને પાકિસ્તાની અદાકારોનાં પર્ફોર્મન્સ અબોવ ઍવરેજ છે. પરંતુ ફોકસ સતત શ્રીદેવી પર જ રાખવાનું હોવાથી આ પાત્રોને ખાસ ખીલવાનો મોકો મળ્યો નથી (FYI, આ ફિલ્મના પ્રોડ્યુસર બોની કપૂર છે!). આ બધાના સરવાળામાં ઉમેરો કરતી હોય તેમ આ ફિલ્મની લંબાઈ પણ ખાસ્સી અઢી કલાક જેટલી છે. કોઈ બારીમાંથી ઝાંખતું હોય, ફોન પર વાત કરતું હોય, સ્લોમોશનમાં ચાલતું હોય એવાં કેટલાંય સીન કોઈ જ વેલ્યુ ઍડિશન વગર તદ્દન બિનજરૂરી રીતે ફિલ્મમાં છે. તેને કાપીને આ ફિલ્મને ખાસ્સી ૧૫-૨૦ મિનિટ ટ્રિમ કરી શકાઈ હોત. બાય ધ વે, આ ફિલ્મમાં એ. આર. રહેમાનનું મ્યુઝિક છે. સાંભળ્યા પછી મોંમાંથી એક જ ઉદગાર નીકળે, ‘રિયલી?’

ઓહ મધર

‘મોમ’ ફિલ્મના રાઇટિંગની કરુણતા એ છે કે તેમાં રણચંડી બનેલી એક સ્ત્રી કેન્દ્રમાં હોવા છતાં એના કાર્યની સફળતા એક પુરુષની ઐન મૌકે પર થતી એન્ટ્રી પર જ ટકી રહી છે. વળી, એ પાર્ટ પણ એવો ક્લિશૅ રીતે લખાયો છે કે આપણને વેરની વસૂલાત થયાનો સંતોષ પણ નથી મળતો કે ન તો તેમાં ખાસ કશી શૉક વેલ્યૂ છે. આના કરતાં કંઇક અંશે આવી જ સ્ટોરી ધરાવતી જુલિયા રૉબર્ટ્સ સ્ટારર હૉલીવુડ ફિલ્મ ‘સિક્રેટ ઇન ધેર આઇઝ’ જોવી વધુ ફાયદાનો સોદો છે.

રેટિંગઃ ** (બે સ્ટાર)

(Reviewed for Gujarati Mid Day)

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Baby Driver

baby-driver-posterજસ્ટ ઇમેજિન, તમે એક મોટો કાંડ કરીને ભાગ્યા છો. પોલીસ તમારી પાછળ શિકારી કૂતરાની જેમ પડી છે. હવે જરા સરખું પણ મોડું થયું તો થોડી વાર પછી તમારું બૉડી મૅડિકલ સ્ટુડન્ટ્સને હ્યુમન એનાટોમી ભણાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતું હશે. દોડતાં દોડતાં તમે એક કારમાં ઘૂસો છો. અગાઉ શીખેલી કળા વાપરીને કાર સ્ટાર્ટ પણ કરી દો છો. પણ તમે ગાડીને ગિયરમાં નથી નાખી શકતા. કેમ કે કારના રેડિયો પર કોઈ ભંગાર સોંગ વાગી રહ્યું છે. તમે વન બાય વન FM સ્ટેશનો ફેરવતા જાઓ છો અને ત્યાં કયાં કયાં સોંગ્સ પ્લે થઈ રહ્યાં છે તે ચૅક કરો છો (રિમેમ્બર, બૅકગ્રાઉન્ડમાંથી પોલીસ વૅનની સાઇરનો વધુ ને વધુ લાઉડ થઈ રહી છે). ઍન્ડ યસ્સ, ફાઇનલી તમારું ફેવરિટ સોંગ મળી જાય છે અને તમે જમણા પગથી કારના ઍક્સલરેટરને સૅન્ડવિચ કરી દો છો.

જો આ સિક્વન્સ ક્રેઝી લાગી હોય તો વેલકમ ટુ ધ વર્લ્ડ ઑફ ડિરેક્ટર ઍડગર રાઇટ્સ ‘બૅબી ડ્રાઇવર’.

***

લેખકને પોતાના ક્રાફ્ટ પર પૂરેપૂરી પકડ હોય અને એ પછી એ શબ્દોને જે રીતે પોતાની ઉંગલિયોં પે નચાવે એ માણવાની એક અલગ જ લિજ્જત છે. ડિટ્ટો, ફિલ્મમૅકર પણ જ્યારે પોતાનું ક્રાફ્ટ જાણતો હોય, પછી એ પૂરેપૂરી મસ્તીથી જે ફિલ્મ બનાવે, તેમાં સબસ્ટન્સ કદાચ ઓછું હોય તોય એની સ્ટાઇલ પર આપણે આખું હૉલિવૂડ ઓવારી જઇએ. એ ફિલ્મ યાને કે ‘બૅબી ડ્રાઇવર’.

‘બૅબી ડ્રાઇવર’ સ્ટોરી છે બૅબી ફેસ સ્માર્ટ યંગમેન કૉલ્ડ ‘બૅબી-B-A-B-Y, બૅબી’ (એન્સલ અલ્ગોર્ટ)ની. નાનપણમાં બૅબી એક ઍક્સિડન્ટનો ભોગ બનેલો, જેને કારણે એના કાનમાં સતત તમરાં બોલતાં રહે છે. મૅડિકલ ભાષામાં એને ‘ટિનિટસ’ કહે છે. આ તમરાંની બોલતી બંધવા માટે એ આખો વખત પોતાના આઇપોડમાં ગીતો સાંભળતો રહે છે. બૅબી બોલે છે ઓછું, પણ કામમાં એકદમ સોલિડ. એની ડાર્ક ગોગલ્સ પાછળ છુપાયેલી આંખોથી એ લિપરીડિંગ કરી શકે છે. એ બોલાયેલા શબ્દોને જૂના પોર્ટેબલ ટેપરેકોર્ડરથી રેકોર્ડ કરતો રહે છે અને પછી એનાં રીમિક્સ ટાઇપનાં સોંગ્સ બનાવે છે. અને ડ્રાઇવિંગ તો એવું કે ડોમિનિક ટોરેટો (વિન ડિઝલ ફ્રોમ ‘ફાસ્ટ એન્ડ ફ્યુરિયસ’) પણ એની પાસેથી ડ્રાઇવિંગનાં ટ્યુશન લે. અગાઉનો એક સ્કોર સેટલ કરવા માટે એને હાઇસ્ટ (Heist) પ્રકારની ચોરીઓના માસ્ટરમાઇન્ડ ડોક (કેવિન સ્પૅસી)ના ‘ગૅટવે ડ્રાઇવર’ બનવું પડે છે. મતલબ કે બૅન્કમાં ધાડ પાડી હોય, તો આ મહાશય કારના સ્ટિયરિંગ પર જ બેઠા રહે અને બાકીના સાથીદારો લૂંટનો માલ લઇને આવે કે તરત જ બુલેટ ટ્રેનની સ્પીડે કાર ભગાડી મૂકવાની. પરંતુ અહીંયે એના કાનમાં તો ચોક્કસ મ્યુઝિક વાગવાનું ચાલુ જ હોય.

હવે એન્ટ્રી થાય છે એક બ્યુટિફુલ ગર્લની, અને ત્યારપછી કહાનીમાં આવે છે એકદમ ડાર્ક ટ્વિસ્ટ્સ.

***

ઝોનરા (Genre) એટલે કે ફિલ્મના પ્રકારની પંચાતમાં પડવું હોય તો કહી શકાય કે ‘બૅબી’એ એક ક્રાઇમ-થ્રિલર-હાઇસ્ટ મુવી છે, લેકિન અબોવ ઑલ એ મ્યુઝિકલ ક્રાઇમ થ્રિલર છે. દંતકથા કહે છે કે નેવુંના દાયકામાં ડિરેક્ટર ઍડગર રાઇટને એક મ્યુઝિક કોન્સર્ટમાં ‘બેલબોટમ્સ’ સોંગ સાંભળતી વખતે મ્યુઝિકલ હાઇસ્ટ મુવીનો આઇડિયા આવેલો. એ જ આઇડિયા પરથી એણે મ્યુઝિક ગ્રૂપ ‘મિન્ટ રોયાલ’ માટે ‘બ્લ્યુ સોંગ’નો વીડિયો ડિરેક્ટ કરેલો. એ વીડિયોમાં ત્રણ જણા બૅન્ક લૂંટવા જાય છે. નીકળતાં પહેલાં કારનો ગોગલ્સધારી ખેંખલી (ગૅટવે) ડ્રાઇવર બાકીના સાથીઓને પૂછે છે, તમને કેટલી વાર લાગશે? સળી કરવા એક સાથીદાર કહે છે, ‘2.54 મિનિટ.’ ડ્રાઇવર પોતાના CD કલેક્શનમાંથી એક્ઝેક્ટ એટલી જ મિનિટના સોંગની CD કાઢીને ડિસ્કમૅનમાં ચડાવે છે અને બાકીની પાર્ટીઓ લૂંટવા માટે નીકળી જાય છે. બાકીનું આખું સોંગ પાર્કિંગ લોટમાં પાર્ક કરેલી કારની અંદર મસ્તીથી તે સોંગ માણતા ડ્રાઇવર પર ફોકસ્ડ છે. બસ, એ સુપરહીટ વીડિયોનું એક્સ્ટેન્શન એટલે આ ‘બૅબી ડ્રાઇવર’ મુવી.

એક ટ્રાય કરજો. કાનમાં ઇઅરફોન્સ ઠૂંસીને કોઈ ફાસ્ટ સોંગ સાંભળતાં સાંભળતાં રસ્તે નીકળજો. તમને આખી

"Baby Driver" - European Premiere - Red Carpet Arrivals
રાઇટર-ડિરેક્ટર ઍડગર રાઇટ

દુનિયા એ સોંગ પર ડાન્સ કરતી દેખાશે. આ બૅબી ડ્રાઇવરના બૅબીને એક્ઝેક્ટ એવું જ લાગે છે. એની આખી લાઇફ બદલાતાં સોંગ્સનું કલેક્શન જ છે. એની પાસે દરેક પ્રસંગ માટે સોંગ્સ છે અને દરેક મૂડ પ્રમાણેનાં આઇપોડ છે. પરંતુ આ ફિલ્મનો ખરેખરો DJ છે, ડિરેક્ટર ઍડગર રાઇટ. એણે ફિલ્મનું શૂટિંગ કરતાં પહેલાં ફિલ્મના સાઉન્ડટ્રેકમાં કયાં કયાં સોંગ્સ હશે તે ફાઇનલ કરેલાં. પછી એ જૂનાં નવાં સોંગ્સ ભેગાં કરીને તેની આસપાસ એવી ફિલ્મ રચી કે ક્યાંય એકેય સોંગ, એકેય ટ્યુન, એકેય બીટ આઉટ ઑફ સિંક ન લાગે. એટલે સુધી કે ફિલ્મમાં જ્યાં પણ કારનું ગિઅર પડે, દરવાજા ખોલ-બંધ થાય, સ્વિચ ઑન-ઑફ થાય, કારનાં ટાયર ઘસાય, કારનું ઍન્જિન હણહણાટી કરે, ટૅબલ પર ગ્લાસ મુકાય, નોટોની થપ્પીઓ ગોઠવાય કે ઇવન બંદૂકના ધડાકા પણ બૅકગ્રાઉન્ડમાં વાગતાં સોંગ્સની સાથે જ સિંક્ડ હોય.

ડિરેક્ટરે ફિલ્મને મસ્ત રીતે રમાડી છે તેનું બીજું મસ્ત એક્ઝામ્પલ એટલે ફિલ્મની સિનેમેટોગ્રાફી અને સીન ટ્રાન્ઝિશન. યાદ છે, ગયા વર્ષની ઑસ્કર વિનર મ્યુઝિકલ મુવી ‘લા લા લૅન્ડ’ની શરૂઆતમાં ચોકઅપ થયેલા ટ્રાફિકમાં ફ્લાયઑવર પર એક લાંબી સિંગલ ટૅક સોંગ-સિક્વન્સ હતી? ડિટ્ટો અહીં એ જ રીતે બૅબી કાનમાં એક સોંગ સાંભળતો રસ્તે ચાલતાં ચાલતાં પોતાના સાથીદારો માટે નજીકના કૅફેમાંથી કૉફી લેવા જાય છે. બૅકગ્રાઉન્ડમાં સોંગ (Harlem Shuffle) ચાલે, તેના પર હીરો મસ્તીથી ચાલતો ડોલતો જાય, સાથે ટાઇટલ ક્રેડિટ્સ ચાલે (અને ગીતમાં એ જ્યાં જ્યાંથી પસાર થાય ત્યાં બૅકગ્રાઉન્ડમાં ગીતના શબ્દો પણ લખેલા દેખાય). અને આ આખી સોંગ-સિક્વન્સ સિંગલ ટૅકમાં (વેલ મોસ્ટ્લી). {આ ગીત જોઇને મને નીરજ શ્રીધર ફૅમ ‘બોમ્બે વાઇકિંગ્સ’નું ‘ક્યા સૂરત હૈ’ રિમિક્સ સોંગનું પિક્ચરાઇઝેશન યાદ આવી ગયું. જેમાં સ્ક્રીન પર ક્યુટ માલિની શર્માની સાથે હૅડફોન પર નાચતો રાજુ સુંદરમ દેખાય છે, જે કોરિયોગ્રાફર છે અને ‘રોજા’ના ‘રુક્મિણી રુક્મિણી’ સોંગમાં પણ હતો. એની બીજી ઓળખ એ છે કે એ પ્રભુદેવાનો મોટો ભાઈ થાય.}

એ જ રીતે ક્યાંક ગોગલ્સના કાળા કાચનો એક્સ્ટ્રીમ ક્લોઝઅપ કારની બારીઓમાં કન્વર્ટ થઈ જાય, કે ગ્રામોફોન પર ફરતી વિનાઇલ રેકર્ડ કારના ટાયરમાં કન્વર્ટ થઈ જાય કે પછી કૉફી કપનું ઢાંકણ લિફ્ટના બટનમાં કન્વર્ટ થઈ જાય એવાં સીન ટ્રાન્ઝિશન્સ પણ ડિરેક્ટરે એકદમ મસ્તીથી ફિલ્માવ્યા છે. એક સીનમાં લૉન્ડ્રી રૂમમાં હીરો-હિરોઇન ડાન્સ કરતાં હોય અને બૅકગ્રાઉન્ડમાં હરોળબંધ રહેલાં વૉશિંગમશીનોની અંદર અલગ અલગ બ્રાઇટ કલરનાં કપડાં ગોળ ગોળ ફરતાં ધોવાતાં હોય. એઝ ઇફ, એમની લાઇફ પણ એક રોમેન્ટિક મ્યુઝિક વીડિયો જ છે.

આખું બૅબી ડ્રાઇવર મુવી અત્યંત કાળજીપૂર્વક સિલેક્ટ થયેલાં ત્રીસથી પણ વધુ સોંગ્સનું ઝન્નાટેદાર મ્યુઝિક આલ્બમ છે. (લેખના અંતે આપેલી લિંક પર ક્લિક કરીને) આ સોંગ્સને વન બાય વન સાંભળશો તોય ફિલ્મની ઍનર્જી ફીલ થશે. તેમાં એક જગ્યાએ જૂનું ‘ટૅકિલા’ (Tequila by Champs, 1958) સોંગ પણ સાંભળી શકશો (જેના પરથી અજય દેવગણની ‘હકીકત’ ફિલ્મનું ‘લે પપિયાં ઝપિયાં પા લે હમ’ સોંગ બનાવાયેલું.)

રાઇટર-ડિરેક્ટર ઍડગર રાઇટના કહેવા પ્રમાણે ‘બૅબી ડ્રાઇવર’ એ નેવુંના દાયકાની હાઇસ્ટ ફિલ્મોને અને મ્યુઝિકલ ફિલ્મોને અપાયેલી ‘હોમેજ’-અંજલિ છે. તેમાં તમે ટેરેન્ટિનો કે માર્ટિન સ્કોર્સેઝીની ફિલ્મોની અસર જોઈ શકો. આવી ફીલ આપવા માટે ડિરેક્ટરે ગાડીઓ પણ જાણે અઢી દાયકા પહેલાંની આયાત કરી હોય એવી જ વાપરી છે. હીરો પોતાના ઘરે ટેલિવિઝન પર ચૅનલો ફેરવતો હોય ત્યારે અલગ અલગ ફિલ્મોનાં દૃશ્યો દેખાય છે. જેમ કે, ‘લિટલ રાસ્કલ્સ’નું સ્ટેજ પર્ફોર્મન્સ, ‘ઇટ્સ કોમ્પ્લિકેટેડ’ની મૅરિલ સ્ટ્રીપ, (મોસ્ટ્લી) ‘ઑશન્સ ઇલેવન’નો બ્રૅડ પિટ વગેરે. આ તમામ પાત્રોને કે એમની સિચ્યુએશન્સને આ ફિલ્મ સાથે પણ જોડી શકાય તેવું છે. ફિલ્મને ઓર બહેલાવવા માટે ડિરેક્ટરે તેમાં જાતભાતનાં ઇસ્ટર ઍગ્સ પણ નાખ્યાં છે, એ શોધવા માટે તે ઍન્ગલથી ફિલ્મને બીજી વખત જોવી પડે તેમ છે! (જેમ કે, ફિલ્મમાં બૅબીનાં કપડાંનો રંગ, કારની નંબર પ્લેટ્સ, બૅકગ્રાઉન્ડમાં દેખાતું મેઘધનુષ અને એક ગીત સાથે તેનો સંબંધ, જેલમાં કેદીના યુનિફોર્મ પરનો નંબર વગેરે.) ડિરેક્ટરે ફિલ્મમાં વિવિધ વાતોનાં ડૉટ્સને પણ જે રીતે કનેક્ટ કર્યા છે તે પણ માર્ક કરજો.

બૅબી ડ્રાઇવરમાં ત્રણથી ચાર લાંબી કાર ચૅઝ સિક્વન્સીસ છે, જેમાં (F&F સિરીઝની જેમ) ગાડીઓની કોઇપણ જાતની ગિમિકરી કર્યા વિના નોર્મલ ગાડીઓની જ શ્વાસ અધ્ધર થઈ જાય એવી ચૅઝ ફિલ્માવવામાં આવી છે. અલબત્ત, બૅબી ડ્રાઇવરનો ૨૨-૨૩ વર્ષનો બૅબીફેસ બૅબી કેવી રીતે આ રીતે ગાડીઓ ચલાવતાં શીખ્યો, કયા સંજોગોમાં એ પોતાના ફોસ્ટર (પાલક) પિતા પાસે પહોંચ્યો, એની વિઝ્યુઅલ મેમરી આટલી શાર્પ કેવી રીતે છે તેવી કોઈ વાતની ચોખવટ કરાઈ નથી. કહેવા માટે તો આ હાઇસ્ટ મુવી છે, પણ એક્ચ્યુઅલ હાઇસ્ટ યાને કે બૅન્ક વગેરેની અંદર જઇને થતી ચોરી ક્યાંય બતાવવામાં આવી નથી. એ તમામ સમય દરમ્યાન કેમેરા બૅબી પર જ ફોકસ્ડ રહે છે.

કૅવિન સ્પેસી (‘યુઝવલ સસ્પેક્ટ્સ’, ‘હાઉસ ઑફ કાર્ડ્સ’ ફૅમ) તમામ ક્રાઇમના માસ્ટરમાઇન્ડના રોલમાં છે, જેના ચહેરા પર મોટે ભાગે એક જ એક્સપ્રેશન રહે છે, ‘જોયું, આ બાબલાને આપણે શોધી કાઢ્યો છે! ધેટ્સ માય બૅબી!’ એમના ભાગે લગભગ કોઈ આઉટડૉર સીન પણ નથી આવ્યો. સાઇકો ક્રિમિનલના રોલમાં રહેલો જૅમી ફોક્સ એક સીનમાં આપણું બી.પી. હાઈ થઈ જાય એવો ડરાવી દે છે. છતાં મોટા ભાગની ફિલ્મમાં એક ડાર્ક હ્યુમરસ ટોન બરકરાર રહે છે (એમાં આપણા હાઇપર સેન્સિટિવ, અલ્ટ્રા પૅટ્રોનાઇઝિંગ સેન્સર બૉર્ડે પોતાનો ફજેતો કરેલો પણ દેખાય છે. એક દૃશ્યમાં જૅમી ફોક્સ બે આંગળીઓથી સિગારેટ પીવાની ઍક્ટિંગ, રિપીટ માત્ર ઍક્ટિંગ કરે છે, છતાં નીચે ‘સ્મોકિંગ કિલ્સ’ની ચેતવણી આવે છે!)

તેમ છતાં મને સ્ટોરીમાં થોડી અધૂરપ લાગી. કેમ કે, એક તબક્કે પહોંચ્યા પછી ફિલ્મ પાસે ખાસ વિકલ્પો રહેતા નથી. તે ‘બચ કૅસિડી એન્ડ સનડૅન્સ કિડ’, ‘થેલ્મા એન્ડ લુઇસ’ અને ‘બોની એન્ડ ક્લાઇડ’ની જ કૅટેગરીમાં આવીને પડે છે. (આ ફિલ્મ સેલ્ફ અવૅર છે, એટલે કે પોતે ગામ આખાનાં રેફરન્સીસ લઇને બેઠી છે, એટલે એક સીનમાં કોઈ પાત્ર જાતે જ બોલે છે, ‘જુઓ આ રહ્યાં બોની એન્ડ ક્લાઇડ!’ Btw, બોની એન્ડ ક્લાઇડ એટલે આપણાં બન્ટી અને બબલી!) એ જ રીતે ‘બૅબી’ ઍનિમેટેડ ફિલ્મ ‘મોન્સ્ટર્સ ઇન્ક’ની લાઇનો ફટકારતો હોય, તો કૅવિન સ્પૅસી કહે છે, ‘ઓહ, ડૉન્ટ ફીડ મી લાઇન્સ ફ્રોમ મોન્સ્ટર્સ ઇન્ક!’ એને કહેવાય સ્માર્ટ સૅલ્ફ અવેર રાઇટિંગ! (ઉઠાવવાનું, પણ કહીને. ‘બરફી’ની જેમ હોમેજનું કહીને ઉઠાંતરીને પોતાના નામે નહીં ચડાવવાની!)

ફિલ્મમાં બૅબીએ ભલે ગમે તેવા આડાતેડા રસ્તા લીધા હોય, પણ ફિલ્મ પોતે ‘ક્રાઇમ નૅવર પેય્ઝ’ની લાઇન પરથી જરાય ચસકતી નથી. તેને કારણે જ ફિલ્મ બીજા ઍક્ટમાં સ્લો પડે છે, જે ફોર્ચ્યુનેટલી ત્રીજા એક્ટમાં ફરી પાછી ફુલ થ્રોટલમાં ભાગે છે. પરંતુ ફિલ્મ થોડી પ્રીડિક્ટેબલ બની જાય છે. લેકિન ફિલ્મના ઍક્સપિરિયન્સમાં કોઈ જ ઘટાડો થતો નથી. જો હાઇસ્ટ, કાર ચૅઝ, એક્શન, ડાર્ક હ્યુમર, રોમેન્ટિક અને અબોવ ઑલ ધમ્માલ મ્યુઝિકલ ફિલ્મો જોવામાં મજા પડતી હોય તો આ ફિલ્મમાં પાંચ ગણો મજો પડશે. કોઈપણ ભોગે ન ચૂકવા જેવી ફિલ્મ.

‘બૅબી ડ્રાઇવરનાં બધાં જ ગીતો સાંભળવા હોય તો ક્લિક કરો અહીં.

રેટિંગઃ ***1/2

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Amazon Prime Video: Must Watch Movies-1

GSTના જોક્સનો સ્ટોક ખલાસ થઈ ગયો છે, બહાર મસ્ત વરસાદ પડી રહ્યો છે, વાતાવરણમાં રોમેન્ટિક ઠંડક પ્રસરી ગઈ છે અને ચકાચક વીકએન્ડ સામે પડ્યો છે. રાહ શેની જુઓ છો? ચા-કૉફી-દાળવડાં-ભજિયાં કે પછી તમારા પ્રેફરન્સનાં કોઇપણ પીણાંનો બંદોબસ્ત કરો અને ‘એમેઝોન પ્રાઇમ’માં લોગઇન કરો. કેમ કે, વર્લ્ડ સિનેમાની ત્રણ અફલાતૂન ફિલ્મો ‘એમેઝોન પ્રાઇમ’ પર આવી ગઈ છે. માંડ દોઢ-બે કલાકની આ ફિલ્મો જોશો એટલે ખ્યાલ આવશે કે ફિલ્મોના નામે અત્યાર સુધી આપણને કેવો એંઠવાડ જ રિસાઇકલ કરીને પિરસવામાં આવતો રહ્યો છે! એ ત્રણ ફિલ્મોની ક્વિક માહિતી આ રહી (તેમાંથી બે ફિલ્મોના ડિટેઇલ્ડ રિવ્યુઝની લિંક્સ પહેલી કમેન્ટમાં છે).

mustang_xlg– Mustang:

2015ના IFFIમાંથી આવ્યા બાદ મેં લખેલું કે આ ટર્કિશ-ફ્રેન્ચ ફિલ્મ આખા ફેસ્ટિવલની બેસ્ટ ફિલ્મ હતી. તેમાં પાંચ ટીનએજ અનાથ બહેનો એના કાકા-દાદી સાથે રહે છે. રૂઢિચુસ્તતાની દીવાલો ધીમે ધીમે એમની સ્વતંત્રતાની પાંખો કાપતી રહે છે, પણ આ બહેનો પોતાનો ‘મસ્ટેન્ગ’ એટલે કે ઉન્મુક્ત અશ્વ જેવો મિજાજ છોડતી નથી. વાત વિષાદમય થાય, એ છોકરીઓ પર હિંસા થાય, છતાં ફિલ્મ ક્યાંય પોતાનો હળવો ટોન ગુમાવતી નથી. IFFI, ગોવામાં આ ફિલ્મ પૂરી થઈ ત્યારે લોકોએ લિટરલી ઊભા થઇને મિનિટો સુધી તાળીઓ-સીટીઓથી આખું ઑડિટોરિયમ ગજાવી મૂકેલું. ફિલ્મો જોવાના ગમે તેટલા ઔરંગઝેબ હો, અજાણી વિદેશી ભાષાથી અકળામણ થતી હોય, છતાં આ ફિલ્મ ચૂકવા જેવી નથી.

IFFI (International Film Festival Of India), 2015, Goaમાં મેં કેવી કેવી ફિલ્મો જોઈ તેની પોસ્ટ આ રહીઃ https://goo.gl/4qUKZh

***

– The Salesman:

પ્યોર ઇરાનિયન ડ્રામા. ‘ડેથ ઑફ અ સેલ્સમેન’ નામના સ્ટેજ પ્લેમાં કામ કરી રહેલા યંગ એક્ટર દંપતીને પડું પડું forushande_ver2_xlgથઈ રહેલી ઇમારત ખાલી કરીને રાતોરાત ભાડે રહેવા જવું પડે છે. એ નવા ઘરમાં અગાઉ રહેતા ભાડુઆતને કારણે એક વણનોતર્યો ‘મહેમાન’ ઘરે આવી ચડે છે. પરિણામે પત્ની-પત્નીના સંસારનાં શાંત પાણીમાં જબરદસ્ત વમળ સર્જાય છે અને ફિલ્મ હળવેકથી ડ્રામામાંથી ડાર્ક થ્રિલરમાં કન્વર્ટ થઈ જાય છે. ડિરેક્ટર અસગર ફરહાદીની આ ફિલ્મમાં જાતભાતના મૅટાફર, વર્તમાન સોસાયટી પર કટાક્ષ, મેલ ઇગો, ઇન્સિક્યોરિટી, કોણ હીરો-કોણ વિલન એ નક્કી ન કરી શકીએ એવી સ્થિતિ, માનવ સ્વભાવનાં ડીપ-ડાર્ક સિક્રેટ્સ, એકદમ મૅચ્યોર ફિલ્મમૅકિંગ, અફલાતૂન એડિટિંગ, ફરહાદીની ટ્રેડમાર્ક સ્ટાઇલ પ્રમાણે બૅકગ્રાઉન્ડ વિનાનું ઓલમોસ્ટ રિયલ સ્ટોરી ટેલિંગ, પ્યોર એક્ટિંગ… આ બધાનો સરવાળો એટલે આ ઇરાનિયન ફિલ્મ ‘ધ સેલ્સમેન’. આ ફિલ્મને આ વર્ષે બેસ્ટ ફોરેન ફિલ્મનો ઑસ્કર મળેલો એ જસ્ટ જનરલ નોલેજ માટે.

આ રહ્યો ડિટેઇલ્ડ રિવ્યુઃ https://goo.gl/DX1yUp

***

first-poster-of-konkona-sen-sharma-s-directorial-venture-a-death-in-the-gunj_base– A Death In The Gunj:

ટેલેન્ટેડ એક્ટર, રાઇટર અને હવે ડિરેક્ટર એવી કોંકણા સેન શર્માનું ડિરેક્ટર તરીકે દમદાર ડેબ્યુ. ઈ.સ. ૧૯૬૯માં મૅકક્લુસ્કીગંજ નામના ડુંગરાળ ગામમાં આકાર લેતી નખશિખ થ્રિલર કથા. ડઝનેક કલાકારો હોવા છતાં કોંકણાએ જે ખૂબસૂરતીથી તમામ પાત્રો, દરેકની આગવી પર્સનાલિટી, ફિલ્મની સાથે સતત ચાલતો એક ભયનો માહોલ અને અબોવ ઑલ યંગ એક્ટર વિક્રાંત મૅસીના દિમાગમાં ચાલતો વલોપાત બધું જે ક્રાફ્ટમેનશિપથી બતાવ્યું છે તે જોઇને બિનધાસ્ત એવી આગાહી કરવાનું મન થાય કે જતે દહાડે કોંકણા ભારતને ઑસ્કર અપાવવાની. લિખ કે લે લો!

આ રહ્યો ડિટેઇલ્ડ રિવ્યુઃ https://goo.gl/KMMMrt

***

આમ તો આ ‘એમેઝોન પ્રાઇમ વીડિયો’ની ‘વગર-મફત’ની એડવર્ટાઇઝમેન્ટ કરવા જેવું થશે તેમ છતાં આ સર્વિસ photoવિશે ઘણા લોકોને ખબર નહીં હોય એમ માનીને તેનો એકદમ ક્વિક પરિચયઃ ‘એમેઝોન પ્રાઇમ વીડિયો’ એ ‘નેટફ્લિક્સ’ ‘હોટસ્ટાર’ જેવી ઓનલાઇન વીડિયો સ્ટ્રીમિંગ સર્વિસ છે. તેના પર અઢળક ફિલ્મો, TV-વેબ સિરીઝ, શોઝ (સબટાઇટલ્સ સાથે) જોઈ શકાય છે. તેમાં એક વર્ષ માટે 500 રૂપિયા ભાડું ચૂકવવાથી આ સર્વિસની મજા માણી શકાય છે. આ 500 રૂપિયામાં એમેઝોનમાંથી ખરીદેલી વસ્તુઓ પરના ડિલિવરી ચાર્જનો પણ છેદ ઊડી જાય છે. જો મસ્ત સ્પીડવાળું અનલિમિટેડ ઇન્ટરનેટ હોય તો આ સર્વિસનો ખરેખર લાભ ઉઠાવવા જેવું છે.

લિંકઃ www.primevideo.com

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.

Transformers: The Last Knight

  • transformers-5-two-worlds-collideક્લાસિક કોમિક સ્ટ્રિપ ‘કૅલ્વિન એન્ડ હોબ્સ’ના તોફાની ટેણિયા કૅલ્વિનને ભણવાનું નામ પડે એટલે કીડીઓ ચટકા ભરે છે. એટલે જ ક્લાસમાં કે પોતાના બૅડરૂમમાં બેઠો બેઠો કલ્પના કરવા માંડે છે કે પોતે એક સ્પૅસ શટલનો પાઇલટ છે કે એના પર કોઇક દૈત્યો હુમલા કરી રહ્યા છે ને પોતે લડી રહ્યો છે, પૃથ્વી બચાવવાની જવાબદારી એના પર જ છે (જેને અંતે કાં તો એનાં ટીચર મિસ વૉર્મવૂડ આવીને એને જગાડે અથવા તો એનો કાલ્પનિક દોસ્તાર ‘હોબ્સ’ વાઘ આવીને એના પર તૂટી પડે). એવા જ કોઈ માણસે નવરા બેઠાં આ ફ્રેન્ચાઇઝની એટલે કે ટ્રાન્સફોર્મર્સની કલ્પના કરી હોય તેવું લાગે છે. જેમ કે, મને પણ ઘરમાં બેઠાં વિચાર આવે કે હું નવું લૅપટોપ, નવો મોબાઇલ, નવું LED ટીવી લઇ આવું, અને ધારો કે એનાથી ઘરમાં રહેલાં જૂનાં ટીવી, વૉશિંગમશીન, ફ્રિજ, મિક્સર ગ્રાઇન્ડરને જલન થાય અને એ બધાં જીવતાં થઇને એકબીજા સાથે યુદ્ધ ચાલુ કરી દે તો? એક તરફ ‘લૅપબોટ’, ‘મોબોટ’, ‘ફ્લૅટબોટ’ની આર્મી હોય, અને બીજી તરફ ‘કૂલડૉર’, ‘વૉશી’, ‘મિક્સોટ્રોન’ની સેના હોય. બધા ભેગા મળીને બાખડે અને આખું ઘર ખેદાનમેદાન કરી નાખે!
  • રીડિક્યુલસ લાગે છે? વેલ, મેં ‘ટ્રાન્સફોર્મર્સ’ સિરીઝની (મારી) પહેલી ફિલ્મ તરીકે ‘ટ્રાન્સફોર્મર્સઃ ધ લાસ્ટ નાઇટ’ જોઈ અને મને એ આના કરતાં એક હજાર ગણી વધુ રીડિક્યુલસ લાગી. આ સિરીઝ શા માટે અસ્તિત્વ ધરાવે છે? આઈ મીન એનાં રમકડાં વેચાય એટલા માટે ફિલ્મો બને છે? કે પછી ફિલ્મો જોઇને તેનાં રમકડાં રમકડાં ખરીદવા માટે પડાપડી થાય છે? માત્ર કાર કે ઇવન સ્કૂટરમાંથી કન્વર્ટ થતા રોબોટને બાદ કરતાં આ સિરીઝમાં એવું એક પણ ઍલિમેન્ટ નથી જે અગાઉ અનેક વખત લગભગ એવા જ ફોર્મમાં ન આવ્યું હોય.
  • ‘વિકિપીડિયા’ પરથી મને જાણવા મળ્યું કે ‘ધ લાસ્ટ નાઇટ’ એ તેની ત્રણ વર્ષ અગાઉ આવેલી ‘ઍજ ઑફ એક્સ્ટિંક્શન’ની સીધી સિક્વલ છે. એટલે હું માર્ક વૉલબર્ગનું કેરેક્ટર અને એના દોસ્તારો જેવા અગાઉથી આંટાફેરા કરતા ટ્રાન્સફોર્મર્સને હું ઓળખતો નહોતો. પરંતુ શરૂઆતમાં ‘પિછલે ઍપિસોડ મેં આપને દેખા’ ટાઇપના રિકેપ પરથી મને સમજાયું કે કોઈ ડિસ્ટોપિયન ટાઇપના ગાડીઓના જંકયાર્ડમાં એ લગભગ સંતાઇને રહે છે. એની સાથે કેટલાક ઑટોબોટ, ડાયનોબોટ પ્રકારનાં ટ્રાન્સફોર્મર્સ પણ રહે છે. પરંતુ પૃથ્વી પર ટ્રાન્સફોર્મર્સ પ્રતિબંધિત છે અને એમના ઉત્પાતવાળા એરિયાને કોર્ડન કરી દેવાયા છે. ત્યાં જ દૂરની ગૅલેક્સીના કોઈ ‘સાઇબરટ્રોન’ જેવું નામ ધરાવતા ગ્રહ પર એક ક્વીન જેવી રોબોટિકા મંથરાગીરી કરે છે, રોબોટને ચડાવે છે અને પૃથ્વીનો સર્વનાશ કરવા પ્રેરે છે. પૃથ્વી પર ચિત્રવિચિત્ર ટ્રાન્સફોર્મર્સ અને વિરાટ યાનોનું દળકટક ઊતરી આવે છે. માર્ક વૉલબર્ગબર્ગ એના સારાં ટ્રાન્સફોર્મર્સ અને બહારથી આવેલા નઠારાં ટ્રાન્સફોર્મર્સ વચ્ચે ભીષણ યુદ્ધ ચાલે છે. પિરામિડ જેવી કેટલીયે ઇમારતોનો સત્યાનાશ વળે છે. અંતે નૅચરલી સતનો અસત પર વિજય થાય છે. પણ ના, વાત એમ થોડી પતે? વચ્ચે એન્થની હોપકિન્સ સાહેબની એન્ટ્રી થાય છે. એ ઇંગ્લેન્ડમાં પંદરસો વર્ષ જૂનું (કિંગ આર્થરના જમાનાનું) સિક્રેટ સાચવીને બેઠા છે. આખી વાતમાં ગ્લેમરની ઊણપ હતી એટલે કોઈ જ કનેક્શન વિના એક સેક્સી ફિમેલ પ્રોફેસરની પણ એન્ટ્રી કરાવવામાં આવે છે. છેલ્લે વધુ એક સિક્વલના વાયદા સાથે ફિલ્મ પૂરી થાય છે.
  • પ્રોબ્લેમ એ છે કે ન તો આ સ્ટોરીમાં એક ટકોય ફ્રેશનેસ છે, ન આગળ વધતી ઘટનાઓમાં કંઈ નવું છે, કે ન તો ક્યાંય કોઈ લોજિક છે કે ન ક્યાંય ટાંગામેળ છે. આખી ફિલ્મ ટ્રાન્સફોર્મર્સના જ વારે વારે છૂટા પડતા સ્પેરપાર્ટ્સ જેવી ઢીલીઢાલી છે. પ્લસ યુગો યુગોથી ચાલ્યા આવતા ક્લિશેનો આખો ડૅટાબેઝ છે. જેમ કે, ગુડ વર્સસ ઇવિલનો જંગ, એક જ એક્સપ્રેશન લઇને ફરતો ઍક્શન હીરો, જે બિચારો પોતાના પીડાદાયક ભૂતકાળથી દુઃખી છે અથવા તો કોઇના વિરહમાં જીવી રહ્યો છે, એક ફિમેલ કેરેક્ટર છે જેનું કામ માત્ર ક્લિવેજ બતાવવાનું છે (ને હીરોના પ્રેમમાં પડવાનું છે), એક બ્લેક કેરેક્ટર છે જેનું કામ માત્ર સિલી ફની લાઇન્સ બોલવાનું છે, ફરી પાછી પૃથ્વી સર્વનાશને આરે છે, બધા દેશોની એક વિશાળ બેઠક મળે છે, આખી કટોકટીની સ્થિતિમાં શું થઈ શકે તેમ છે તેનો આઇડિયા એક ચશ્મિશ ગીક ઍક્સપર્ટ પાસે જ છે (જે જિંદગીમાં ક્યારેય ઑફિસની બહાર નીકળતો નથી, જેનું કદાચ કોઈ ઘર પણ નથી), સિક્યોરિટી ગાર્ડ્સ-સૈનિકો લેટેસ્ટ હથિયારોથી સજ્જ થઇને-હૅલિકોપ્ટર્સ લઇને વિરાટ દૈત્યોની સામે ધસી જાય છે અને અચૂક એમનો ખંગ વળી જાય છે, નૅચરલી એ દૈત્યો પર ‘ગોલિયોં કા ભી અસર નહીં’, એ દૈત્યોને કેવી રીતે જેર કરવા એનું સિક્રેટ માત્ર હીરો-હિરોઇન પાસે જ છે, કટોકટીની સ્થિતિમાં હિરોઇન-હીરોને કિસ કરે છે, આખી દુનિયાનો કચ્ચરઘાણ વળે છે પણ ક્યાંય કોઈ માણસ દેખાતો નથી…
  • ઇવન વચ્ચે કોમિક રિલીફ લાવવા માટે વનલાઇનર્સ પણ ક્લિશે વપરાયાં છે. જેમ કે, ‘વ્હોટ હેપન્સ ઇન ઍલિયન શિપ, સ્ટેય્ઝ ઇન ઍલિયન શિપ’ (ઍલિયન શિપની જગ્યાએ ‘વેગસ’ મૂકી દો), ‘યુ આર ગોના નીડ અ બિગર ડૉર’ (રેફરન્સઃ ‘ધ જૉઝ’). એ સિવાય જ્યાં પણ હસાવવાનો પ્રયાસ થયો છે, હરામ જો ક્યાંય હસવું આવ્યું હોય તો!
  • મને તો સતત જાતભાતના લોજિકલ સવાલો થયા કરતા હતા કે ભઈ, આ ટ્રાન્સફોર્મર્સ મશીનો છે તો એમણે માણસોની ભાષામાં બોલવાની શી જરૂર? એ લોકો પણ સિગાર પીવે? જો ડાયનોસોર પણ અહીં હોય, ‘વૉલ ઈ’ જેવો રોબોટ પણ અહીં હોય, ‘સ્ટાર વૉર્સ’ના ‘C3PO’ જેવો રોબો પણ અહીં હોય, ઍલિયન પણ હોય અને ઍલિયન શિપ પણ હોય, તો પછી એ ફિલ્મો અને આ ટ્રાન્સફોર્મર્સમાં શો ફરક છે? અમુક ટ્રાન્સફોર્મર્સ મોંમાંથી આગ શી રીતે કાઢી શકે છે? એમની અંદરની સર્કિટો બળી ન જાય? એમનો પાવર કેવી રીતે ચાર્જ થાય છે? સાવ તકલાદી પતરામાંથી બનતી રેગ્યુલર કારમાંથી બનતો રોબોટ-ટ્રાન્સફોર્મર આટલો શક્તિશાળી કઈ રીતે કઈ રીતે હોઈ શકે? ટ્રાન્સફોર્મર્સ પાસે તો જાતભાતના પાવર્સ છે, તો પછી તે સની દેઓલની જેમ શા માટે લડે છે? લોખંડના હાલતા ચાલતા ડબાઓ પર ગોળીબાર કરવાનો શો અર્થ? રોબોટ પોતાની આંગળી પર મીણબત્તી શા માટે પેટાવે, એ સીધી લાઇટ જ ન ફેંકી શકે?અને ધારો કે એ ટ્રાન્સફોર્મર્સ મશીન હોય તો એ મરી કઈ રીતે શકે (ઘવાયા પછી રિપેર ન થઈ જાય)? પાછા મરતાં મરતાં નિરુપા રૉયનાં ફિલ્મી પાત્રોની જેમ તાવીજ આપીને કહે કે ‘આ તારું રક્ષણ કરશે!’ રિયલી?! અને કયા લોજિકથી આ ફિલ્મને ‘સાયન્સ ફિક્શન’ ગણાવવામાં આવે છે? (જેમાં જાદુટોનાની વાતો હોય એ કઈ રીતે ‘સાયન્સ’ની કેટેગરીમાં આવી શકે?!)
  • તદ્દન ભંગાર કેરેક્ટર્સ, કાનના પડદા ધ્રુજાવી દે તેવું બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક, હજારો વખત જોઈ ચૂક્યા છીએ એવી ચીલાચાલુ સ્પેશ્યલ ઇફેક્ટ અને સાવ બાલિશ સ્ટોરીલાઇનવાળી આ ફિલ્મમાં માંડ પાંચ-દસ મિનિટ એવી હશે જેમાં આપણને રસ પડે છે. મિનિટ પરથી યાદ આવ્યું, આ ફિલ્મ પૂરા અઢી કલાક લાંબી છે.
  • શા માટે આવી ફિલ્મો બને છે? શા માટે તેમાં કરોડો રૂપિયાનું આંધણ થાય છે? શા માટે પાંચ-પાંચ ફિલ્મો સુધી તેની ફ્રેન્ચાઇઝ ચાલતી રહે છે? અને શા માટે આપણે આવી કચરાછાપ ફિલ્મો જોવી જોઇએ?

રેટિંગઃ * (એક સ્ટાર) {માત્ર ગણીગાંઠી મોમેન્ટ્સ માટે}

Copyright © Jayesh Adhyaru. Please do not copy, reproduce this article without my permission. However, you are free to share this URL or the article with due credits.